Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İki Elini Kullanabilen

Ambidextrous

Tanım

Her iki eli de eşit beceri ve ustalıkla kullanabilme yeteneğini ifade eden nöropsikolojik durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Yazı tahtasına aynı anda sol eliyle soldan sağa, sağ eliyle ise simetrik olarak sağdan sola ayna yazısı yazabilen ve her iki eliyle de aynı hızda cerrahi düğüm atabilen bir klinisyenin motor performansı.

Derin Analiz

Ambidextri, serebral lateralizasyon ve motor korteks dominansı ile doğrudan ilişkilidir. Genellikle insan popülasyonunun çok küçük bir yüzdesinde görülen bu durum, hemisferler arası işlev dağılımının (corpus callosum aracılığıyla) tipik sol veya sağ el baskınlığından farklı bir mimari izlediğini gösterir. Nörogörüntüleme çalışmaları, tam ambidextri vakalarında motor planlama ve yürütme süreçlerinin her iki hemisfer tarafından daha simetrik biçimde paylaşıldığını, bunun da bazı durumlarda ince motor becerilerde avantaj sağlarken, dil ve uzamsal işlevlerde farklı kognitif profillere zemin hazırlayabildiğini ortaya koymaktadır.

Etimoloji

Latince 'ambi-' (her iki, iki taraf) + 'dexter' (sağ taraf, becerikli) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'her iki eli de sağ el kadar maharetle kullanabilen' demektir.

Karıştırmayın

Çoğu zaman 'karışık el kullanımı' (mixed handedness veya cross-dominance) ile karıştırılır; karışık el kullanımında kişi bazı işleri sağ eliyle, bazılarını sol eliyle yapar ancak her iki eli de her işte eşit beceriye sahip değildir. Ambidextri ise her iki elin de tüm işlevlerde eşit yetkinlikte olmasını gerektirir.