Nöropsikoloji ve Biyolojik Psikoloji

Birincil duyusal modalitenin erişilebilir olmadığı durumlarda, nesneyi ya da uyaranı tanımlamak için ikincil veya alternatif bir duyusal modalitenin kullanılması süreci.

Tıbbi terminolojide işitme bozukluklarını, işitme duyusuna ait durumları veya anomalileri nitelendirmek için kullanılan birincil birleştirici son ek.

Tıpta ve psikolojide belirli bir bölgede veya organda hissedilen ağrı durumunu belirten son ek.

Biyokimyasal reaksiyonları katalize eden enzimleri belirtmek için kullanılan standart kimyasal ve biyolojik son ek.

Biyolojik veya kimyasal süreçlerde belirli bir maddenin veya durumun üretimini, salgılanmasını ya da oluşumunu tetikleyen unsurları tanımlamakta kullanılan yapım eki.

Biyolojik, psikolojik veya patolojik bir sürecin ya da yapının doğumunu, kökenini ve gelişimini belirten son ek.

Tıbbi ve odyolojik terminolojide işitme durumu veya işitme kaybı türlerini belirtmek için kullanılan bir sonek.

Göz veya görme bozukluklarını belirten tıbbi son ek.

Belli bir durumun, sürecin veya etkinin ortaya çıkmasını sağlayan, oluşturan veya tetikleyen anlamına gelen Latince kökenli türetme eki.

Elektroensefalografi (EEG) kayıtlarında elektrotların kafa derisi üzerine standart ve anatomik referanslara dayalı olarak yerleştirilmesini sağlayan evrensel bir koordinat sistemi.

Memeli merkezi sinir sisteminde en yüksek konsantrasyonda bulunan ve CB1 reseptörlerinin temel endojen agonist ligandi olan ana endokannabinoid bileşik.

Merkezi sinir sisteminde yüksek konsantrasyonda bulunan, CB1 ve CB2 cannabinoid reseptörlerinin endojen agonist ligandi olan temel bir endocannabinoiddir.

Katekolamin biyosentez yolğunda tirozin ile dopamin arasında yer alan, dopaminerjik nörotransmisyonda kritik öneme sahip amino asit türevi öncü molekül.

Amfetamin sınıfına ait, güçlü empatojen, entaktojen, psikostimülan ve psikedelik etkiler doğuran, monoamin salgılatıcı ajan.

Genellikle MDMA olarak bilinen, entaktojenik ve empatojenik etkilere sahip sentetik bir amfetamin türevi.

Testosteron hormonunu daha güçlü bir androjen olan dihidrotestosterona (DHT) dönüştüren steroid metabolizma enzimidir.

Serotonin nörotransmitterinin ana metabolik yıkım ürünü olup, nörokimyasal ve nöropsikiyatrik araştırmalarda serotonerjik aktivitenin bir biyobelirteci olarak kullanılır.

Merkezi ve periferik sinir sisteminde yaygın olarak bulunan, duygu durum, vazokonstriksiyon, uyku-uyanıklık döngüsü ve gastrointestinal motilite gibi pek çok fizyolojik süreci regüle eden bir monoamin nörotransmitterdir.

Serotonin biyosentezinde triptofandan sonra gelen ve ara basamağı oluşturan doğal türevli aminoasit bileşiği.

Nörotransmitter serotoninin biyosentezinde rol oynayan doğal bir prekürsör amino asit ve metabolik ara maddedir.

Monoamin sınıfından bir nörotransmitter olan 5-hidroksitriptaminin (serotonin) uluslararası yaygın kimyasal ve farmakolojik kısaltması.

Serotonin taşıyıcı geninin (SLC6A4) promoter bölgesinde yer alan ve transkripsiyonel aktiviteyi etkileyen uzun (L) ve kısa (S) allellere sahip genetik polimorfizm.

Katesolaminerjik sinir hücresi gövdelerini seçici olarak tahrip eden, laboratuvar hayvanlarında Parkinson hastalığı modelleri oluşturmakta kullanılan sentetik bir monoaminerjik nörotoksin.

Katekolaminerjik nöronlarda seçici hasar oluşturmak suretiyle deneysel Parkinson hastalığı modelleri geliştirmekte kullanılan nörotoksik bir dopamin analoğu.

Somatosensoriyel sistemin miyelinli sinir liflerindendir ve kalınlıklarına göre alt tiplere ayrılarak propriosepsiyon, dokunma, ısı ile keskin ağrı sinyallerini yüksek hızla iletir.

Retinada fotopigmentlerin yapısına katılan, görme işlevi ve bağışıklık sistemi için kritik öneme sahip yağda çözünen bir vitamin türü.

Aşırı retinol alımına bağlı olarak gelişen; akut durumlarda baş ağrısı ve kusma, kronik durumlarda ise kemik kalınlaşması, saç dökülmesi ve hepatomegali ile karakterize hipervitaminoz durumu.

Omurgalıların periferik sinir sisteminde yer alan, miyelinli, en yüksek iletim hızına ve en geniş çapa sahip somatosensoriyel ve motor sinir lifi sınıfı.

Miyelinli, geniş çaplı ve yüksek iletim hızına sahip somatosensoriyel sinir lifleri.

Hafif miyelinli, orta çaplı ve yüksek iletim hızına sahip afferent sinir lifleri olup, esas olarak keskin ve batıcı ağrı ile ısı duyusunu iletir.

Bir kelimenin başına gelerek 'uzaklaşma', '...den ayrılma' veya 'zıtlık' anlamı katan Latince kökenli ön ek.

Gözü dışarıya doğru döndüren lateral rektus kasını motor olarak kontrol eden altıncı kranial sinirdir (CN VI).

Beyin sapında, dördüncü ventrikül tabanında yer alan ve gözü dışa döndüren altıncı kraniyel sinirin (n. abducens) köken aldığı somatik motor çekirdektir.

Bir uzvun veya vücut bölümünün anatomik orta hattan uzaklaşma hareketidir; aynı zamanda Peirceçı mantıkta gözlemlenen bir olguyu açıklamak üzere olası hipotez üretme sürecini (çıkarım) tanımlar.

Ekolojik sistemlerin yapı taşını oluşturan, canlı organizmalar içermeyen ancak ekosistemin işleyişini ve sürdürülebilirliğini doğrudan etkileyen fiziksel ve kimyasal çevresel faktörlerin bütünü.

Vücut dokularının, organlarının veya sistemlerinin dejenerasyonu veya işlev kaybı; özellikle genetik bir kusura bağlı erken yaşlanma ve yıkım durumu.

Biyolojik bir dokunun veya yapının cerrahi yolla, lazerle ya da toksik maddelerle kasıtlı olarak çıkarılması veya tahrip edilmesi sürecidir.

Katılımcıların bir görseldeki, öyküdeki veya yazılı materyaldeki mantıksal uyumsuzlukları ve tutarsızlıkları tespit etmesini gerektiren bir değerlendirme aracıdır.

Bireyin eylem başlatma, karar verme ve amaca yönelik davranışları sürdürme kapasitesinde meydana gelen derin ve kalıcı azalma durumu.

Bazal ön beynin ventral striatal bölgesinde yer alan, dopaminerjik yolakların odak noktası olan ve pekiştirme süreçlerini yöneten subkortikal yapı.

Merkezi ve periferik sinir sisteminde sinaptik iletimi sağlayan, öğrenme, hafıza ve kas kasılmasında kritik rol oynayan birincil bir nörotransmitter olan asetilkolinin standart kısaltmasıdır.

Alkaloidler, glikozitler ve bazı tuzlar tarafından uyarılan, evrimsel olarak toksisite sinyali taşıyan temel tat algısı.

Beynin tabanında, Willis poligonunu oluşturan ve her iki ön serebral arteri birbirine bağlayan kritik kısa damar.

Beynin tabanındaki Willis poligonunda sağ ve sol ön serebral arterleri birbirine bağlayan kritik kısa damar segmenti.

Yüksek rakımlı bölgelerde oksijen basıncının düşmesine bağlı olarak ortaya çıkan fizyolojik ve nörolojik bozukluklar tablosu, akut dağ hastalığı.

Laboratuvar hayvanlarının motor aktivitesini, keşif dürtüsünü ve anksiyete benzeri davranışlarını ölçmek için kullanılan çevresel olarak kontrollü kapalı test alanı.

Kemirgenlerde lokomotor aktiviteyi, keşif davranışını ve anksiyete benzeri durumları ölçmek için kullanılan standart bir davranışsal test düzeneğidir.

Bireyin bilinçli bir çaba ve farkındalıkla geri çağırdığı, sözel olarak ifade edilebilen uzun süreli bellek sistemi.

Kafatasının delinebildiği veya kırıldığı, mermi çekirdeği yaralanmaları gibi bütçesel bütünlüğün bozulduğu kafa travması türü.

Besin yoksunluğunun tetiklediği, organizmayı besin arama ve tüketme davranışına yönlendiren fizyolojik ve psikolojik uyarılmışlık halidir.

Bir şeyin yönünü, yönelimini ya da başka bir yapıya yakınlığını ve bitişikliğini bildiren anatomik ve morfolojik önek.

Uzun süreli fizyolojik veya psikolojik stres tepkilerinin kısmen tetiklediği ya da şiddetlendirdiği hipertansiyon ve miyokard enfarktüsü gibi patolojik durumlar grubu.

Bir organizmanın, çevresel koşullara uyum sağlamak amacıyla gerekli ve uygun tepkileri vermeyi öğrendiği süreç.

Doğal seçilim açısından üreme başarısında herhangi bir avantaj ya da dezavantaj sağlamayan, nötr karakteristiktir.

Gözün belirli bir ışık miktarına uyum sağlaması için geçen süreyi ölçen ve gece körlüğü ile diğer görme bozukluklarının tanısında kullanılan optometrik ve tıbbi cihaz.

Önceden bilinen biyolojik işlevleri veya ilgili yollardaki rolleri nedeniyle, belirli bir özellik ya da hastalıkla ilişkili olduğu varsayılarak incelenmek üzere önceden seçilmiş spesifik gen.

Bir uzvun veya vücut kısmının anatomik orta hatta doğru yaklaştırılması hareketi.

Dendritik uzantılardan yoksun olan, hücresel yapısında bu alıcı dalları barındırmayan nöronları tanımlayan sıfat.

ATP molekülünü hücre içi sinyal iletiminde kritik bir ikincil haberci olan siklik AMP'ye (cAMP) dönüştüren katalitik bir enzimdir.

DNA ve RNA yapı taşlarını oluşturan, genetik kodun aktarımında ve hücresel enerji metabolizmasında kritik rol oynayan azotlu pürin bazı.

Tıp ve biyoloji terminolojisinde bez veya glandüler dokuları nitelemek için kullanılan birleşik biçim ekidir.

Hipofiz bezinin ön ve orta loblarını kapsayan, somatotropin, tirotropin ve adrenokortikotropin gibi temel peptit hormonları sentezleyip salgılayan glandüler (salgısal) ön bölüm.

Glandüler (salgı bezine ait) epitelden köken alan, sitolojik olarak iyi huylu (benign) nitelikteki neoplazilerdir.

Adenin ve ribozdan oluşan, merkezi sinir sisteminde nöromodülatör rolü üstlenen, ayrıca hücresel enerji metabolizmasında (ATP) kilit konuma sahip endojen bir nükleozittir.

Hücre içi sinyal iletiminde (ikincil haberci) merkezi bir rol oynayan, hormonların ve nörotransmitterlerin hücre dışı sinyallerini sitoplazmaya ve çekirdeğe taşıyan nükleotit türevidir.

🔹 1. (adenosine triphosphate): Hücre içi biyokimyasal reaksiyonlar, sinir iletimi ve kas kasılması için gereken kimyasal enerjiyi sağlayan temel nükleotittir. 🔹 2. (ATP): Canlı hücrelerde biyolojik süreçler için kimyasal enerji kaynağı olan ve üç fosfat grubundan oluşan bir nükleotittir.

Gözün iç kaslarını besleyen sinirlerdeki hasar sonucunda ortaya çıkan, ışığa zayıf yanıt veren ve konverjans (yakınlaşma) karşısında çok yavaş daralan tek taraflı oküler defekt.

Biyolojide ve tıpta yağ veya yağ dokusunu ifade eden birleştirici ön ek.

Sıvı alımını tetikleyen fizyolojik susuzluk hissiyatının tam veya kısmi yokluğu durumu.

Bir uyarıcıya fiziksel olarak yaklaşma veya uyarıcıyla teması artıran herhangi bir eylemle sonuçlanan davranışsal tepki.

Bireyin bir nesnenin görselini, tanımını ya da belirli bir kategorideki örneklerini (örneğin kuşlar) sözlü olarak ifade etmesini gerektiren bilişsel değerlendirme yöntemi.

Suç, antisosyal, sosyopatik ve psikopatik davranışların arka planındaki nöral mekanizmaları inceleyerek hukuk sistemiyle sinirbilimi buluşturan gelişmekte olan alan.

Klinik nöropsikoloji ilkelerinin, özellikle beyin hasarı iddialarını içeren medeni ve ceza hukuku davalarına uygulanması.

Böbrek üstü bezleriyle (adrenal bezler) ilgili yapıları, dokuları veya süreçleri nitelendiren birleşik tıbbi ve bilimsel önek.

Böbrek üstü bezlerinin kabuk (korteks) bölgesinden bir veya birden fazla hormonun aşırı miktarda salgılanmasıyla karakterize klinik durum.

Böbreküstü bezlerinin (adrenal bezler) birinin veya her ikisinin cerrahi olarak çıkarılması operasyonudur.

Böbrek üstü bezlerinin medulla tabakasından salgılanan ve sempatik sinir sistemini aktive ederek akut stres tepkilerini yöneten bir katekolamin hormonu ve nörotransmiterdir.

İnsanlarda ve bazı yüksek primatlarda, adrenal korteksten androjen salgılanmasının başlamasıyla karakterize edilen prepubertal gelişim evresidir.

Epinefrin (adrenalin) veya norepinefrin (noradrenalin) salgılayan, bunlara yanıt veren ya da bu katekolaminlerin etkilerini taklit eden biyolojik yapılara ve süreçlere verilen tanım.

Norepinefrin ve epinefrin nörotransmitterlerinin adrenerjik reseptörlere bağlanmasını kısmen veya tamamen engelleyerek sempatik sinir sistemi aktivitesini baskılayan farmakolojik maddeler sınıfıdır.

Sempatik sinir sistemi tarafından innerve edilen organların, norepinefrin veya epinefrin hormonlarının uyarısına karşı gösterdiği fizyolojik tepkiler bütünü.

🔹 1. (adrenoceptor): Katekolaminler olan adrenalin (epinefrin) ve noradrenalinin (norepinefrin) bağlanarak fizyolojik tepkileri tetiklediği G-protein kenetli reseptör sınıfı. 🔹 2. (adrenergic receptor): Sempatik sinir sisteminin nörotransmitterleri olan norepinefrin ve epinefrine spesifik olarak bağlanıp yanıt oluşturan hücre zarı molekülleridir. 🔹 3. (adrenoreceptor): Katekolaminler olan adrenalin (epinefrin) ve noradrenalin (norepinefrin) tarafından aktive edilen, G-protein kenetli reseptör sınıfı.

Otonom sinir sisteminin, adrenalin ve noradrenalin gibi katekolamin nörotransmitterler ile bunların reseptörleri aracılığıyla işlev gören alt sistemidir.

Böbreküstü bezlerini (adrenal bezler) ifade eden ve bu bezlerin yapısal, işlevsel veya salgısal durumlarını belirten birleşik kelime ön eki.

Adenohipofiz tarafından salgılanarak adrenal korteksi uyaran ve steroid hormon sentezini tetikleyen bir tropik polipeptit hormondur.

Beyin nöronlarını çevreleyen miyelin kılıfının yıkımı ve adrenal bezin ilerleyici işlev bozukluğu ile karakterize genetik bir hastalıktır.

Hava, gaz veya atmosferik basınçla ilişkili durumları belirten birleşik kelime oluşturma kökü.

Kalp atım hızını ve solunum kapasitesini artıran, büyük kas gruplarının ritmik ve sürekli olarak çalışmasını sağlayan oksijen odaklı dayanıklılık egzersizidir.

Kasların enerji ihtiyacını karşılamak üzere oksijen kullanımını içeren, genellikle uzun süreli ve orta yoğunluktaki fiziksel aktivite.

Göz merceğinin (lensin) konjenital anomali, travma, hastalık veya cerrahi müdahale sonucunda gözde bulunmaması durumudur.

Genellikle sol hemisferdeki serebral hasar sonucunda ortaya çıkan, dil işleme, anlama ve ifade etme becerilerinin kazanılmış kaybıdır.

Paul Broca tarafından orijinal olarak tanımlanan; yazma becerilerinin korunmuş olmasına rağmen, akıcı olmayan konuşma ile karakterize edilen bir motor afazi türüdür.

Çevresel dokulardan veya duyu organlarından merkezi sinir sistemine (beyin veya omurilik) elektriksel uyarılar ve duyusal bilgi ileten sinir lifidir.

Duyu organlarından veya çevresel dokulardan aldığı elektrokimyasal impulsları merkezi sinir sistemine (beyin ve omurilik) ileten birincil sinir hücresi türüdür.

Bir duyusal sistemin uyarılması sonucunda sinirsel impulsların merkezi sinir sistemine (beyin veya omurilik) doğru iletilmesi sürecidir.

Duyu organlarından veya çevre birimlerinden alınan uyarıları merkezî sinir sistemine (beyin veya omurilik) ya da bir beyin bölgesinden diğerine ileten sinirsel yoldur.

Belirli bir kişiye, nesneye veya duruma karşı duyulan, çoğunlukla ortak özelliklere dayanan doğuştan gelen çekim veya eğilim.

Çeçe sineği sokmasıyla bulaşan, sinir sistemi tutulumuna yol açarak uyku döngüsünü bozan ve tedavi edilmediğinde ölümcül seyredebilen paraziter bir enfeksiyon hastalığıdır.

Çeçe sineklerinin sokmasıyla bulaşan, Trypanosoma cinsi parazitlerin yol açtığı ve merkezi sinir sistemini etkileyerek şiddetli uyku bozukluklarına, komaya ve tedavi edilmediğinde ölüme neden olan tropikal bir enfeksiyondur.

Cinsel isteği, libidoyu veya cinsel uyarılmayı artıran her türlü dış ajan, kimyasal madde veya besin.

Cinsiyet organlarının konjenital (doğuştan) yokluğu ve cinsiyet hormonlarının salgılanmasındaki yetersizlik sonucu ortaya çıkan gelişimsel durum.

Tat alma duyusunun kısmen veya tamamen kaybı.

Dilin doğuştan yokluğu durumu olup, genellikle damak yarığı ve ekstremite anomalileri gibi diğer sistemik gelişim bozuklukları ile birlikte görülür.

Yazılı materyalleri görme yetisinin korunmasına rağmen harf ve kelimelerin görsel olarak tanınamaması ve okunamaması ile karakterize nörolojik bir okuma bozukluğudur.

Primer duyu organlarında veya genel zeka düzeyinde bir kayıp olmaksızın, beyin hasarı nedeniyle duyusal uyarıcıları tanıma ve anlamlandırma yetisinin yitirilmesidir.

Hayıt ağacı çiçeklerinden elde edilen, özellikle premenstrüel dönem semptomları ve menstrual düzensizliklerin tedavisinde kullanılan fitoterapötik bir bileşendir.

Bir hücre reseptörüne bağlanarak onu aktive eden ve doğal bir molekülün veya nörotransmitterin etkisini taklit eden kimyasal ajan ya da istenen yönde hareket üreten kas.

Birden fazla reseptör tipine aynı anda bağlanarak birinde endojen nörotransmitterin etkisini taklit eden (agonist), diğerinde ise bloke eden farmakolojik ajan.

Korku ve saldırganlık bileşenlerinin her ikisini de içeren, rekabetçi ve çatışmacı sosyal etkileşimlerin bütünü.

Nörolojik bir hasar veya bozukluk sonucunda, daha önceden var olan yazma yeteneğinin kısmen ya da tamamen kaybolması durumu.

Hem okuma hem de yazma becerilerinin bozulduğu edinilmiş bir disleksi formu olup, sıklıkla konuşma üretimi veya anlamasında görülen güçlüklerle birlikte seyreder.

Dilbilgisi kurallarına uygun konuşma yeteneğinin kaybı veya bozulmasıyla kendini gösteren bir afazi tezahürüdür.

Bireylerin münferit kelimelerin anlamlarını doğru kavrayabilmesine rağmen, cümlelerin bütünsel anlamını çözmede yaşadığı dilbilgisel (sentaktik) anlama yetersizliğidir.

Serebral kortekste küçük granül hücrelerinden yoksun olan, özellikle birinci motor korteksi kapsayan ve kalın beşinci tabakasıyla karakterize edilen selyüler bölgedir.

Yırtıcı veya parazit türlerin, potulyel avlarını ya da konakçılarını kandırmak amacıyla zararsız türlerin fiziksel veya davranışsal özelliklerini taklit etme stratejisidir.

Uykuya dalmada veya uykuyu sürdürmede kronik zorluk yaşanması durumu; klinik literatürde doğrudan insomnia (uykusuzluk) ile eş anlamlı kullanılan tarihsel ve tıbbi bir terim.

Nöronların dendritleri gibi ağacı andıran dallı yapıların oluşum sürecidir ve nöronal devrelerin karmaşıklığını artırır.

Bir cismin kütlesinin uzayda eşit olarak dağıldığı ve tüm yerçekimi kuvvetinin bileşkesinin etki ettiği denge noktasıdır.

Hareket kısıtlılığı olan bireylerin nesneleri kavramak, itmek veya işaret etmek amacıyla ağızlarında tuttukları ergonomik uzantı cihazı.

Dokunma veya doku hasarı tehdidi oluşturan uyarıcılar neticesinde ortaya çıkan fizyolojik ağrının merkezi sinir sisteminde işlenmesi ve öznel olarak deneyimlenmesidir.

Vücut yüzeyinde ve bazı iç organlarda bulunan serbest sinir uçları aracılığıyla doku hasarı oluştuğunda veya oluşma riskinde ortaya çıkan özgül duyusal deneyim.

Bir bireyin, uygulanan bir uyarıcıyı ağrılı olarak algılamaya başladığı minimum şiddet seviyesidir.

Periferik sinir uçlarından serebral kortekse, özellikle singulat kortekse kadar uzanan ve somatosensoriyel uyarıların algılanmasını aracılık eden nöral düzenekler.

Ağrı duyusunu periferik dokulardan merkezi sinir sistemine ileten ve bu sinyalleri modüle eden nöral devreler bütünüdür.

Dokunma yoluyla nesnelerin yapıldığı malzemeyi, ağırlığını, yoğunluğunu veya dokusal özelliklerini ayırt edememe durumuyla karakterize edilen bir somatosensoriyel agnozi türüdür.

HIV enfeksiyonuna doğrudan bağlı olarak gelişen ve kortikal atrofi ile karakterize; bilişsel, davranışsal, motor ve duygusal alanlarda bozulmalarla kendini gösteren nöropsikolojik sendrom.

Bilinç durumlarını beyin aktivitesinin aktivasyon, girdi-çıktı kapılama ve modülasyon olmak üzere üç temel eksen üzerindeki konumlarıyla tanımlayan nörobiyolojik model.

Sağlık, davranış veya hastalık ile ilgili özelliklerin genetik bağlantılarını değerlendirmek amacıyla kardeşler, ebeveynler veya çocuklar üzerinde yürütülen genetik epidemiyoloji araştırmasıdır.

Bir organın veya vücut kısmının embriyonik gelişim sırasında hiç oluşmaması ya da tam olarak gelişememesi durumu.

Serebral korteksin normal kıvrımlı yapısını geliştirememesi ve beynin düz bir görünüm almasıyla karakterize ciddi bir nörogelişimsel bozukluk.

Seslerin, kelimelerin veya kelime parçalarının atlandığı veya bozulduğu, aşırı hızlı ve dağınık konuşma bozukluğudur.

Bireyin harfleri, sözcükleri veya sözcük parçalarını bilinçdışı olarak atlayıp bozarak son derece hızlı bir şekilde yazı yazması durumu.

Merkezi sinir sisteminde miyelin kılıflarla kaplı akson demetlerinden oluşan, farklı beyin bölgeleri arasındaki iletişimi sağlayan sinir dokusu.

Beyin hasarı veya hastalığı (genellikle paryetal lob lezyonları) sonrasında, daha önceden var olan aritmetik becerilerin yitirilmesiyle karakterize edinilmiş bir bozukluktur.

Genel olarak duyusal uyaranları, özelde ise konuşulan dili kavrama ve anlamlandırma yeteneğinin nörolojik kökenli kaybı.

İşitilen, görülen veya okunan uyaranların anlamını kavrayamama, algılanan verileri zihinsel olarak anlamlandıramama durumu.

Normalde ağrı uyandıran kütanöz bir uyarının, ağrı yerine keskin bir dokunma veya basınç olarak algılandığı bir parestezi biçimi.

Nicelik, vurgu, ton, ritim ve intonasyon açısından tamamen normal sınırlarda gerçekleşen, efor sarf edilmeden üretilen sözel performans.

Konuşmanın normal akışında ve ritmik kalıplarında görülen; tekrarlar, ses uzatmaları ve duraksamalarla karakterize her türlü kesinti.

Kullanıcının tek bir merkezden kontrol edebildiği, cihazların programlanarak otomatik görevler yürüttüğü ve çevresel sensörlerle entegre çalışan konut teknolojisi.

Felce bağlı olmaksızın, istemli hareketlerin gerçekleştirilmesinde belirgin kayıp veya yoklukla karakterize durum.

Bireyin göz hareketlerini korumasına karşın istemli hareketlerin ve konuşmanın ileri derecede azalması veya tamamen ortadan kalkmasıyla karakterize nörolojik durum.

Görsel korteksin V5/MT bölgesindeki hasara bağlı olarak nesnelerin hareketini algılayamama durumudur.

🔹 1. (akinesthesia): Kaslardan, tendonlardan ve eklemlerden gelen proprioseptif girdilerin kaybı veya bozulması sonucu hareket farkındalığının ortadan kalkması durumu. 🔹 2. (akinesia): Kas gücünde bir kayıp veya paralizi olmaksızın, istemli hareketlerin azalması ya da hareketi başlatma yeteneğinin yitirilmesidir.

Hastanın kendi bedeninin bir tarafını tanıyamadığı, algılayamadığı veya uyaranın hangi taraftan geldiğini ayırt edemediği nadir bir nörolojik bozukluktur.

Yakın odaklanmanın ardından gözün akkomodasyon kaslarının gevşeyememesi ve sürekli kasılı kalarak geçici miyopiye yol açması durumu.

Bir organizmanın yeni çevresel koşullara veya iklimsel değişikliklere, özellikle fizyolojik tolerans kapasitesini artıracak şekilde uyum sağlaması süreci.

Gözün, görsel bir uyaranın sunulmasından sonra o uyarana odaklanabilmesi için geçen süre.

Gözün farklı mesafelerdeki nesnelere odaklanma yeteneğindeki verimliliğin azalması durumu olup, temel olarak yakın görüşün bulanıklaşmasıyla kendini gösterir.

Kıkırdak dokudan gelişen kemiklerin bağ dokudan gelişenlere göre daha yavaş büyümesiyle karakterize, otozomal dominant geçişli bir orantısız cücelik formudur.

Göz bebeğinin (pupilla) konjenital olarak bulunmaması ya da gelişim gösterememesi durumu.

Genetik çeşitliliği korumak ve homozigotluk riskini minimize etmek amacıyla yakın akrabalarla üremeden kaçınmayı sağlayan evrimsel ve davranışsal mekanizmalar bütünü.

Ortak bir soydan gelen bireyleri kapsayan genişletilmiş aile bağı ve akrabalık ağı.

Bireylerin, kendi doğrudan üreme başarılarını tehlikeye atma pahasına genetik akrabalarının hayatta kalmasını ve üremesini destekleyen özgecil davranışları sergilemesini açıklayan evrimsel süreç.

Bir organizmanın, genetik olarak yakın akrabaları ile akraba olmayan bireyleri görsel, işitsel, kimyasal veya deneyimsel ipuçları aracılığıyla ayırt etme kapasitesidir.

Genetik olarak yakın akraba olan bireylerin çiftleşmesi sonucu yavrular dünyaya getirmesi süreci.

İki akraba birey arasında genetik olarak paylaşılan ortalama allel oranını sayısal olarak ifade eden istatistiksel metrik.

Bir veya daha fazla ekstremitede (el, ayak, parmak uçları) duyarlılığın tam veya kısmi olarak ortadan kalkması durumu.

El ve ayak gibi vücut ekstremitelerinde uygulanan uyaranlara karşı artmış duyarlılık veya aşırı duyarlılık durumu.

Ekstremitelerde, özellikle ellerde ve ayaklarda görülen aşırı hareketlilik veya istemsiz motor aktivite durumu.

Monokromatik bir uyarıcının ilk kez fark edilmesi için gereken ışık şiddeti ile bu uyarıcının renginin tam olarak algılanması için gereken ışık şiddeti arasındaki fotometrik aralıktır.

Hiçbir rengin algılanamaması ve çevrenin yalnızca gri tonlarında deneyimlenmesiyle karakterize konjenital renk körlüğü durumu.

Yetişkinlik döneminde hipofiz bezinin aşırı büyüme hormonu salgılaması sonucu ellerde, ayaklarda, yüzde ve kafatasında görülen anormal kemik büyümesi.

El parmaklarının, ayak parmaklarının veya yüz hatlarının anormal derecede küçük olmasıyla karakterize edilen bir gelişimsel kusur.

Bir veya daha fazla ekstremitede (el ve ayak parmaklarında, uç bölgelerde) ortaya çıkan uyuşma, karıncalanma veya anormal duyusal parestezi tablosu.

Kafatasının koronal ve diğer sütürlerin erken kapanması (kraniyosiyanoz) sonucunda koni veya kubbe şeklinde sivrileşmesiyle karakterize doğumsal anatomik bir bozukluktur.

Kranial sütürlerin erken kemikleşmesi sonucu ortaya çıkan kafa şekli bozukluklarının (kraniyosinoztoz) ellerdeki ve ayaklardaki parmak anomalileriyle (polidaktili ve sindaktili) karakterize olduğu konjenital bir sendrom grubudur.

Kafatası, yüz, eller ve ayaklarda şekil bozukluklarına neden olan, kalıtsal ve dominant karakterli doğumsal sendromlar grubu.

Sentromeri bir ucuna oldukça yakın konumlanmış, bu nedenle replikasyon sırasında biri çok kısa (p kolu), diğeri oldukça uzun (q kolu) iki kola sahip olan kromozom türü.

Bir aksonun sitoplazmayı (aksoplazma) ve bunu çevreleyen plazma membranını (aksolemma) içeren merkezi çekirdek kısmıdır.

Boyundaki sternokleidomastoid ve trapezius kaslarını motor olarak inerve eden 11. kranial sinirdir (CN XI).

Vücudun, bir yapının ya da geometrik şeklin uzunlamasına veya merkezî ekseniyle ilgili olan durumu ifade eder.

Bir nöronun aksonu boyunca sinirsel iletimi sağlayan, hücre zarındaki elektriksel potansiyelin hızlı ve geçici bir şekilde depolarize olup yeniden dinlenme durumuna dönmesi sürecidir.

Bir sinir hücresinin aksonu ile diğer bir sinir hücresinin aksonu arasında kurulan ve genellikle presinaptik inhibisyon veya fasilitasyon yoluyla nörotransmitter salınımını doğrudan modüle eden özel sinaptik temas noktası.

Nöronların akson süreçlerini çevreleyen, aksiyon potansiyellerinin yayılımını ve iyon dengesini yöneten özelleşmiş hücre zarı.

Nöron gövdesinde üretilen elektriksel ve kimyasal sinir impulse'larını hücre dışına, diğer nöronlara, kaslara veya bezlere taşıyan uzun, silindirik sinir lifi uzantısı.

Merkezi veya periferik sinir sisteminde paralel seyreden aksonların oluşturduğu anatomik lif grubu.

Bir nöronun aksonundan ayrılan ve sinyal iletimini birden fazla hedef hücreye eş zamanlı olarak dağıtmasını sağlayan yan dal.

Merkezi sinir sistemine uğramaksızın, periferik sinir liflerinin uç dalları aracılığıyla gerçekleşen ve genellikle vazodilatasyon ile ağrı yanıtına yol açan lokal nöral mekanizma.

Nöronun hücre gövdesinden aksonun çıktığı koni şeklindeki özelleşmiş bölgedir ve sinirsel iletinin tetiklendiği kritik bir eşik noktasıdır.

Merkezi ve periferik sinir sistemi aksonlarının etrafının oligodendrositler veya Schwann hücreleri tarafından lipid açısından zengin miyelin kılıfla sarılması süreci.

Nöron gövdesinden akson ucuna ve tersi yönünde, hücresel bileşenlerin ve organellerin aktif olarak taşınmasını sağlayan hücresel iletim mekanizmasıdır.

Nöron gövdesi ile sinaptik uçlar arasında organellerin, proteinlerin ve lipidlerin akoplazma boyunca aktif olarak hareket ettirilmesi sürecidir.

Aksonlar boyunca yer alan, sinaptik veziküller barındıran ve nörotransmitter salınımı gerçekleştiren genişlemiş alanlardır.

Nöronların akson gövdesi içinde yer alan ve hücresel taşıma süreçleri ile organel dağılımı açısından soma sitoplazmasından farklılık gösteren özel sitoplazmik bileşen.

Bir nöronun akson terminalinin, hedef nöronun hücre gövdesine (soma) bağlandığı ve genellikle inhibe edici (durdurucu) sinyallerin iletildiği temel sinaptik bağlantı türüdür.

Bireyin kendi inisiyatifiyle ve istemli kas hareketleriyle bir nesnenin fiziksel özelliklerini (şekil, doku, ağırlık) keşfetme sürecidir.

İstenmeyen çevresel akustik uyarıcıları sönümlemek veya yalıtmak amacıyla ses emiciler ya da akustik ayrıştırıcılar kullanan mühendislik ve psikoakustik yöntem.

İstenmeyen veya aşırı sesleri, pasif bariyerler yerine aktif gürültü engelleme ve azaltma teknolojilerini kullanarak bertaraf etme yöntemi.

İyonların veya moleküllerin bir hücre zarından metabolik enerji (ATP) harcanarak, genellikle konsantrasyon gradyanının tersi yönünde hareket ettirilmesi süreçidir.

İnsan dinlenme-aktivite döngülerini ve uyku-uyanıklık paternlerini doğal ortamında, genellikle bileğe takılan ivmeölçerler aracılığıyla kesintisiz olarak kaydeden invazif olmayan bir yöntemdir.

Ökaryotik hücrelerde hücresel iskeletin (sitoskeleton) temelini oluşturan, mikrofilamentlerin yapı taşını teşkil eden globüler ve multifonksiyonel bir protein ailesidir.

Elektroensefalografi kayıtlarında, bireyin gözlerini açarak görsel bir uyaranla etkileşime girmesi sonucu alfa dalgalarının baskılanması ve düşük voltajlı, hızlı aktiviteye geçiş yapması durumu.

Hormonların yetişkin organizmalarda geçici fizyolojik değişimlere veya kısa süreli davranış kalıplarına yol açan anlık etkisidir.

Bilişsel ağ modellerindeki düğümlerin sayısal ağırlıklarının aktivasyon derecelerini temsil ettiğini ve yüksek metabolik aktivitenin zihinsel görevleri destekleyen beyin bölgelerini yansıttığını öne süren varsayım.

Rüyaları, beyin sapından (özellikle pons bölgesinden) kaynaklanan rastgele nöral aktivitenin korteks tarafından yorumlanmasının bir ürünü olarak açıklayan hipotez.

İçerisinde koşan bir hayvanın ağırlığıyla dönen ve devir sayısını kaydederek temel olarak araştırma amaçlı kullanılan döner silindir.

Organizmanın, herhangi dışsal bir uyaran olmaksızın fiziksel olarak aktif olma yönündeki varsayımsal doğuştan gelen eğilimi ve bu yoksun bırakıldığında sıkıntı yaratan dürtü hali.

Laboratuvar hayvanlarının serbestçe hareket ettiği ve davranışlarının gözlemlenip kaydedildiği kapalı deney alanı.

Kısıtlayıcı koşullar nedeniyle bireyin fiziksel aktiviteye katılım fırsatından yoksun kalması durumu.

Bireysel davranışların gün, ay veya yıl gibi zaman döngüleri içerisinde, çevresel zaman ipuçlarıyla senkronize bir şekilde sergilediği düzenli ve tekrarlayan örüntüdür.

Kas liflerinin kasılmasını ve gevşemesini sağlayan, aktin ve miyozin proteinlerinin birleşmesiyle oluşan kompleks yapı.

Yazılı veya sözel dili kavrama yetersizliğiyle karakterize, anlamsız ve bozulmuş konuşma üretimidir.

Vücuttaki belirli anatomik noktalara ince iğnelerin batırılmasıyla uygulanan ve özellikle analjezi ile ağrı modülasyonunu hedefleyen tamamlayıcı tıp yöntemidir.

Vücudun belirli anatomik noktalarına akupunktur iğnelerinin batırılması yoluyla sağlanan, cerrahi müdahaleler sırasında ağrı dahil her türlü duyunun baskılanması veya ortadan kaldırılması durumu.

🔹 1. (acoustic): Ses dalgalarının üretimi, yayılımı, özellikleri ve etkileşimleriyle ilişkili olan durumları nitelendiren sıfat. 🔹 2. (acoustics): Ses dalgalarının fiziksel özelliklerini, üretimini, iletimini ve alımını inceleyen multidisipliner fizik ve dalga mekaniği dalıdır.

Bir ses dalgasının yayılımı sırasında, ortamdaki statik atmosfer basıncında meydana getirdiği yerel ve anlık dalgalanma veya sapma miktarıdır.

Başı anımsatan geçirgen olmayan bir engelin, ses dalgalarının yayılmasını engelleyerek oluşturduğu düşük yoğunluklu akustik alan.

Koklea ile beyin sapı arasındaki işitme sinirinden kaynaklanan, genellikle iyi huylu vestibüler schwannom.

Şiddetli ses uyarılarına yanıt olarak orta kulak kaslarının (tensor timpani ve stapedius) istemsiz kasılmasıyla, işitme kemikçiklerinin hareketini kısıtlayan ve iç kulağı yüksek akustik enerjiden koruyan koruyucu bir homeostatik mekanizma.

Bir akustik sistemin, kendi doğal titreşim frekanslarından biriyle eşleşen dışsal frekanslara maruz kaldığında genlik ve enerji absorbsiyonunda maksimizasyon yaşaması durumu.

Bir ses dalgasının bileşenlerini oluşturan farklı frekansların ve bunlara karşılık gelen genliklerin dağılımını gösteren niceliksel temsil.

Şiddetli patlamalar veya sürekli yüksek sesli gürültülere maruz kalma sonucunda iç kulakta meydana gelen fiziki doku hasarıdır.

Sol temporal lob lezyonlarından kaynaklanan, özellikle sözlü materyalleri hatırlamada, kelime listelerini anımsamada ve uzun cümleleri yinelemede yaşanan işitsel-bellek temelli bir dil bozukluğudur.

Deniz seviyesinden 2.400 metrenin üzerindeki rakımlara çok hızlı bir şekilde çıkan bireylerde, düşük atmosfer basıncı ve hipoksiye bağlı olarak gelişen klinik tablo.

Orta kulak boşluğunun ani başlangıçlı inflamasyonu ve efüzyonu ile karakterize, sıklıkla üst solunum yolu enfeksiyonlarını takiben gelişen akut enfeksiyöz durum.

Bir deneysel hayvanın cerrahi bir müdahaleye tabi tutulduğu ve genellikle anestezi altında, öldürülmeden önce kısa bir süre boyunca incelendiği araştırma prosedürü.

Genellikle çocuklarda viral bir enfeksiyonu takiben ani olarak ortaya çıkan; kas koordinasyon bozukluğu, konuşma güçlüğü, nistagmus ve amaçlı tremor ile karakterize nörolojik bir bozukluk.

Beyin dokusunu besleyen kan akışının ani olarak kesilmesi veya azalması ya da serebral kanama sonucu ortaya çıkan akut nörolojik defisit tablosudur.

Canlının ani ve tehdit edici bir çevresel uyaranla karşılaştığında hayatta kalmasını sağlamak amacıyla devreye giren, otonom sinir sisteminin hızlı fizyolojik ve hormonal tepki mekanizmasıdır.

Tek bir küçük dozun bile ardından bazen hızla gelişen ve ilaç etkisine karşı duyarsızlaşmayı işaret eden bir tolerans türüdür.

Bir sinir hücresinin (nöron) aksonunun cerrahi olarak kesilmesi veya bütünlüğünün bozulması işlemi.

Şafak ve alacakaranlık gibi loş ışık ortamlarında en yüksek aktivite gösteren canlı türleridir.

Vokal kordların nöromüsküler paralizisiyle ilişkili olan, kısmi veya tam konuşma yetersizliği durumu.

Plazmada bulunan, şeker ve asit metabolizmasında kritik rol oynayan, organlara enerji sağlayan ve protein yapısında sıklıkla yer alan esansiyel olmayan bir amino asittir.

İnsan dışı hayvanların, genellikle potansiyel bir avcıyı fark ettiklerinde çıkardıkları ve türdeşlerini kaçış ya da ortak savunmaya yönlendiren vokalizasyon.

Organizmanın ani bir stres faktörüyle karşılaştığında gösterdiği ilk, akut fizyolojik ve psikolojik tepki evresi.

Vücutta melanin pigmentinin yokluğu veya yetersiz üretimi nedeniyle göz, saç ve deride pigmentasyon eksikliğiyle karakterize genetik bozukluk.

Bireylerin ağrı duyarlılığını ve ağrı eşiğini ölçmek için kullanılan kalibre edilmiş iğne veya uç içeren klinik ölçüm cihazı.

Kas dokusunda yoğun olarak bulunan ve karmaşık şeker moleküllerinin metabolik yıkımını katalize eden bir enzimdir.

Böbrek üstü bezlerinin kabuk katmanından salgılanan, sodyum tutulumunu ve potasyum atılımını sağlayarak elektrolit ve su dengesini düzenleyen temel mineralokortikoid hormondur.

Serebral lezyonlar, inmeler veya nörolojik hasarlar sonucunda önceden var olan okuma yeteneğinin yitirilmesi veya ağır derecede bozulması durumu.

Bir genin, homolog kromozomların belirli bir lokusunda bulunan ve kalıtsal özelliklerdeki çeşitliliği belirleyen alternatif formlarından her biri.

Biyolojik taksonomide, alanlar (domains) altında yer alan ve yakın akraba şubeleri (phyla) içeren en üst düzey sınıflandırma kategorisi.

Vücudun, normal koşullarda zararsız olan polen, ev tozu veya gıda gibi maddelere karşı anormal ve aşırı bir bağışıklık yanıtı ürettiği hipersensitivite durumudur.

Bireylerin elektroensefalografi (EEG) yoluyla kendi beyinlerinin alfa dalgası aktivitesini (8-12 Hz) gözlemleyip işitsel veya görsel uyarıcılar aracılığıyla bu aktiviteyi istemli olarak düzenlemeyi öğrendikleri nöroterapi yöntemi.

Bireyin gözlerini beklenmedik bir uyarıcıya odaklaması veya aktif bir zihinsel görev gerçekleştirmesi durumunda, elektroensefalografi (EEG) kayıtlarında alfa dalgası aktivitesinin ani bir düşüş veya baskılanma göstermesi olgusudur.

Alfa-adrenerjik reseptörlerin etkisini bloke ederek sempatik sinir sistemi aktivitesini baskılayan ve damar düz kaslarını gevşeten farmakolojik ajan sınıfı.

Kafa derisi elektroensefalografisinde (EEG) saptanan, 8-12 Hz frekans aralığına sahip, uyanık ancak zihinsel olarak dinlenme ve gevşeme durumunda ortaya çıkan düşük genlikli nöral salınım.

Bireylerin oksipital korteks üzerindeki alfa bandı aktivitesini artırarak huzurlu bir uyanıklık ve gevşeme durumu elde etmesini amaçlayan bir nörogeriçatı (nörofeedback) yöntemidir.

İnsanların veya diğer hayvanların, pekiştireçler veya biyoferi (biofeedback) yöntemleri aracılığıyla beyinlerinin alfa dalgalarını bilinçli veya edimsel olarak bastırmasının öğretilmesi süreci.

Sosyal bir grup veya hiyerarşide en yüksek statüye, baskınlığa ve kaynaklara erişim önceliğine sahip olan dişi bireydir.

Bireyin artan alfa dalgası üretimiyle ilişkili, sakin uyanıklık ve odaklanmış dinginlik hali.

Bir sosyal grup içinde en yüksek hiyerarşik konuma sahip, kaynaklara ve eşleşme fırsatlarına öncelikli erişimi olan baskın birey.

Omurilik ve beyinsapında yerleşen, çizgili kaslardaki ekstrafusal kas liflerini doğrudan innerve ederek iskelet kası kasılmasını başlatan büyük çaplı alt motor nörondur.

Bireyin elektroensefalografi (EEG) yoluyla kendi beyin dalgalarını, özellikle 8-12 Hz frekansındaki alfa ritmini izleyerek ve işitsel/görsel uyaranlar aracılığıyla bu ritmi istemli olarak değiştirmesini sağlayan bir düzenleme yöntemidir.

Katekolaminler olan epinefrin ve norepinefrine bağlanan ve sempatik sinir sistemi aktivasyonunda kritik rol oynayan bir adrenerjik reseptör sınıfı.

Uyanık bireylerin gözleri kapalı ve zihinsel olarak dinlenme durumundayken occipital korteks başta olmak üzere beyin genelinde kaydedilen 8-12 Hz frekansındaki elektrofizyolojik osilasyondur.

Norepinefrin bağlandığında sempatik sinir sistemi yanıtı olarak düz kaslarda uyarılmaya yol açan, pupil dilatasyonu ve vasküler direnç artışını tetikleyen bir reseptör sınıfıdır.

Hipofiz bezinde ve merkezi sinir sisteminde sentezlenen, opioid reseptörlerine bağlanarak ağrı modülasyonu ve duygu durum düzenlenmesinde rol oynayan endojen bir neuropeptittir.

Fetal kan plazmasında bulunan ve erişkin bireylerde bazı malign tümörler tarafından sentezlenen, gelişimsel süreçlerde ve onkolojik taramalarda kritik bir biyobelirteç olan plazma proteini.

🔹 1. (alpha-melanocyte stimulating hormone (α-MSH; alpha-MSH)): Melankortin-4 reseptörlerine bağlanarak beslenme davranışı, enerji dengesi ve cinsel işlevlerin düzenlenmesinde kritik rol oynayan bir nöropeptit hormondur. 🔹 2. (alpha-MSH (α-MSH)): Pro-opiomelanokortinin (POMC) molekülünün işlenmesiyle oluşan ve enerji dengesi, melanosit aktivasyonu ile melanogenezi düzenleyen tridekapeptid yapısındaki nöropeptittir.

Katekolamin nörotransmiterlerin tirozin amino asidinden sentezini bloke eden farmakolojik bir ajandır.

Fentanil türevi, hızlı başlangıçlı ve kısa etki süresine sahip sentetik bir opioid analjeziktir.

Haz ile acının iç içe geçmiş olduğu durumları veya deneyimlerin hoşluk-nahoşluk boyutunu ifade eden terim.

Duyu organlarının aşırı uyarılabilir (hipernormal) duruma hazır olmasından haz, yetersiz (hiponormal) uyarılabilirlik durumundan ise acı veya hoşnutsuzluk doğduğunu savunan kavram.

Deri veya diğer dokular üzerindeki mekanik basınç veya uyarı eşiklerini nicel olarak değerlendirmek ve ağrı duyarlılığını ölçmek için kullanılan kalibre edilmiş klinik cihaz.

🔹 1. (perceptual): Duyusal uyaranların farkına varılması, yorumlanması ve organize edilmesiyle ilgili olan süreçleri niteleyen temel bilişsel sıfat. 🔹 2. (perceptive): Bireyin çevresel uyaranları, insan davranışlarını ve sanatsal eserleri yüksek bir duyarlılık ve ayırt etme kapasitesiyle gözlemleyip yorumlama yetisi.

Duyusal girdilerin merkezi sinir sisteminde hatalı işlenmesi sonucunda ortaya çıkan; boyut, yön, figür-zemin ayrımı veya beden imgesi gibi alanlarda görülen algısal yetersizlikler tablosudur.

Duyusal deneyimleri organize etme ve yorumlama yeteneğinde bozulma olup, bireyin çevresindeki uyaranları gözlemleme, tanıma ve anlamlandırma süreçlerini güçleştiren nöropsikolojik durum.

İç kulak veya işitme siniri yollarındaki patolojilere bağlı olarak seslerin normal bir şekilde analiz edilememesi veya algılanamaması durumu.

Paryeto-oksipital bölge lezyonlarına bağlı olarak, iki uyaran aynı anda sunulduğunda lezyonun karşı tarafındaki uyaranın fark edilememesi durumu.

Önceden deneyimlenen uyarıcıların (görsel, işitsel vb.) biçimsel özelliklerini anlamsal içeriğinden bağımsız olarak hızlıca tanımayı ve tanımlamayı sağlayan örtük bellek alt sistemidir.

Algısal girdilerin önceden öğrenilmiş motor tepki setleriyle otomatik olarak ilişkilendirilme yeteneği.

Süregiden fiziksel hareketlerin kontrolünde, duyusal sistemlerden (görme, dokunma, propriosepsiyon vb.) elde edilen bilgilerin anlık olarak kullanılma kapasitesi.

Önemli uyarıcıların algısal olarak ayırt edilmesini uygun motor yanıtlarla ilişkilendirmeyi gerektiren becerilerin edinilme sürecidir.

🔹 1. (acceptor): Kimya, fizik ve bilişsel modellemede bir başka birimden molekül, elektron ya da veri girdisi kabul eden yapı veya sistem. 🔹 2. (receiver): İletişim kuramlarında ve bilgi işleme modellerinde, bir sinyali veya uyarıcıyı alıp anlamlı bir mesaja dönüştüren cihaz, duyu organı veya organizma.

Bir bireyin dışarıdan gelen işitsel veya görsel dilsel uyaranları algılama, zihinsel olarak işleme ve anlamlandırma kapasitesidir.

Bilişsel veya güdüsel süreçlere artık ihtiyaç duymayan, tekrara dayalı olarak otomatikleşmiş ve durumsal ipuçlarıyla tetiklenen iyi öğrenilmiş davranış kalıbıdır.

Tekrarlayan uyarıcılar sonucu zayıflamış veya sönmüş alışılmış bir tepkinin, araya yeni ve farklı bir uyarıcının girmesiyle yeniden eski şiddetine kavuşması veya artması durumu.

Organizmanın zararlı uyaranları ağrı olarak deneyimleme ve algılama yeteneğinin tamamı.

Kan ve dokulardaki bikarbonat iyonu konsantrasyonunun anormal derecede artarak vücudun asit-baz dengesini bozması durumudur.

Alkol tüketimini takiben yüz, boyun ve vücudun diğer bölgelerinde görülen kızarıklık; buna eşlik eden hipotansiyon, taşikardi, terleme ve bulantı tablosudur.

Alkol tüketimini takiben yüz, boyun ve göğüs bölgesinde belirgin kızarma, taşikardi ve bulantıyla karakterize metabolik bir aşırı duyarlılık durumudur.

Uzun süreli ve ağır alkol kullanımına bağlı olarak gelişen, özellikle yeni bilgi öğrenme yeteneğinin ciddi biçimde bozulduğu ve hafıza boşluklarının uydurma anılarla doldurulduğu bir amnestik sendromdur.

Kronik veya akut aşırı alkol tüketimine bağlı olarak gelişen, iskelet kaslarında güçsüzlük, atrofi ve ağrı ile karakterize edinilen bir miyopatidir.

Kronik ve aşırı alkol kullanımına ikincil olarak gelişen; güçsüzlük, uyuşma, karıncalanma ve yanma gibi anormal deri duyumlarıyla karakterize nörolojik bozukluklar grubu.

Uzun süreli ve aşırı alkol kullanımına bağlı olarak beyincik orta hattındaki Purkinje hücrelerinin kaybıyla karakterize nörodejeneratif durum.

Bireyin, vücudunun bir tarafına uygulanan duyusal bir uyaranı, sanki karşı tarafına uygulanmış gibi algıladığı nörolojik bir yerleşim bozukluğudur.

Farklılık, başkalık veya ötekilik anlamlarını ifade eden ve özellikle biyoloji, tıp ve psikolojide bileşik kelimeler türetmekte kullanılan bir önektir.

Vücudun bir tarafına uygulanan duyusal bir uyaranın, hastanın sanki karşı taraftaki simetrik noktaya uygulanmış gibi algılaması durumu.

İki veya daha fazla hayvanın birbirlerinin kürkünü, kılını veya tüylerini ayıklayarak temizlemesi ve bu yolla sosyal bağları güçlendirmesi.

Bireyin, vücudunun bir bölgesine uygulanan dokunma veya ağrı uyaranını, uyaranın verildiği tarafın tam karşı simetriğinde hissettiği nörolojik bir duyusal algı bozukluğudur.

Serebral korteksin filogenetik olarak daha yaşlı, altı katmandan daha az tabakaya sahip ve ağırlıklı olarak koku, bellek ve duygu işlevleriyle ilişkili olan bölgesidir.

Belirli bir sistemin kendi iç dinamiklerinden değil, dışsal kaynaklardan veya güçlerden türeyen; yerli veya içsel olmayan durum.

Bir türün bireyleri tarafından vücut dışına salgılanan ve başka bir türün bireylerinin davranışlarını etkileyen kimyasal sinyal.

Bir dişi memelinin, kendi biyolojik yavrusu olmayan diğer bireylerin yavrularına süt sağlaması ve onları beslemesi olgusudur.

Bir annenin kendi biyolojik yavrularının yanı sıra gruptaki diğer annelerin yavrularını da emzirmesi ve bakımını üstlenmesi durumu.

🔹 1. (alloparenting): Yavruların kendi biyolojik ebeveynleri dışındaki bireyler tarafından bakımı ve gözetilmesi sürecidir. 🔹 2. (helper): Ebeveyn olmayan bireylerin, yavruların bakımına, beslenmesine ve korunmasına doğrudan katkı sağladığı evrimsel ve davranışsal bir işbirliği stratejisidir.

Aynı atadan gelen iki veya daha fazla popülasyonun, coğrafi engeller nedeniyle birbirinden ayrı düşmesi ve zamanla üreme izolasyonu geliştirerek farklı türlere evrilmesi durumu.

Progesteronun endojen bir nörosteroid metaboliti olup, GABA-A reseptörlerini pozitif allosterik modülasyona uğratarak anksiyolitik ve sedatif etkiler gösteren biyolojik bileşiktir.

Fizyolojik regülasyon sistemlerinin çevresel taleplere uyum sağlamak amacıyla parametrelerini değiştirerek kararlılık kazanması süreci.

Bir maddenin, reseptörün aktif bölgesi dışındaki bir konuma bağlanarak reseptörün moleküler konformasyonunu değiştirmesi ve diğer moleküllere olan affinitiesini artırması veya azaltması süreci.

Tip IV kolajen genlerindeki mutasyonlar sonucu ortaya çıkan; hematüri, ilerleyici nefropati, sensörinöral işitme kaybı ve çeşitli göz anomalileriyle karakterize kalıtımsal bir bağ dokusu bozukluğudur.

Yüksek seslere karşı anormal duyarlılığı ve recruitment (ödünç alma) fenomenini saptamak amacıyla iki kulağa eş zamanlı veya ardışık olarak farklı yoğunluklarda saf seslerin verildiği klinik bir odyometri testidir.

Kuzey Amerika'ya özgü, tıbbi özelliklere sahip ve aktif bileşenleri arasında berberin ile hidrastin barındıran Hydrastis canadensis çalı türü bitki.

Doğumda henüz gelişmemiş, duyusal ve motor yetersizlikleri bulunan, hayatta kalabilmek için uzun süreli ve yoğun ebeveyn bakımına mutlak surette bağımlı olan canlı türlerini tanımlayan gelişimsel sıfat.

Bir türün coğrafi izolasyon ve çevresel baskılar nedeniyle morfolojik veya genetik olarak farklılaşmış ancak kendi aralarında verimli yavrular üretebilen alt popülasyonlarından her biri.

Dilin üst diş etine (alveolar çıkıntı) temas etmesi veya yaklaşmasıyla üretilen ses birimlerini veya bu bölgeye ait anatomik yapıları tanımlayan sıfat.

Üst veya alt çene kemiklerinin diş yuvalarını (alveolleri) içeren kavisli kemik çıkıntısıdır.

Hafıza, düşünce, davranış ve işlevsel yetilerde ilerleyici bir yıkımla karakterize, ekstraselüler amiloid plaklar ve intraselüler nörofibriler yumakların birikimiyle seyreden ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır.

Retinada yer alan, aksonu bulunmayan, bipolar hücreler ile ganglion hücreleri arasında sinaptik bağlantı kurarak görsel sinyallerin lateral inhibisyonunu ve merkez-çevre antagonizmasını sağlayan internöron sınıfı.

Genellikle maküla dejeneresansı, pigmenter retinopati ve optik atrofi bulgularıyla karakterize, nadir görülen kalıtsal veya edinsel bir göz patolojisidir.

Parkinson hastalığı semptomlarını hafifletmek ve antipsikotik ilaçların yol açtığı ekstrapiramidal yan etkileri gidermek amacıyla kullanılan antiviral ve nörolojik ajan.

Genellikle tek taraflı, ağrısız ve geçici görme kaybı atağı olup, retinaya veya optik sinire giden kan akışındaki ani kesintilerden kaynaklanır.

Etkilenen gözde veya gözlerde herhangi bir organik anormallik saptanmaksızın ortaya çıkan kısmi veya tam görme kaybı.

Myasthenia gravis semptomlarını hafifletmek amacıyla ağız yoluyla kullanılan, uzun etkili bir antikolinesteraz ajanıdır.

Her iki yönü, tarafı veya durumu kapsayan durumsal ve işlevsel ikiliği belirten bir birleşik kelime öneki.

Tıbbi ve biyolojik terminolojide eksik, yetersiz, zayıflamış veya bozulmuş işlevi bildiren bir ön ek veya birleştirici form.

İşitme duyusunda meydana gelen küntleşme veya genel keskinlik kaybı durumu.

Gözlerin sapma açısını ölçmek ve iki gözün koordine kullanım kapasitesini değerlendirmek için kullanılan optik bir muayene cihazıdır.

Zwaardemaker koku sınıflandırma sisteminde, misk ve sandal ağacı notalarını barındıran koku kalitesini niteleyen terim.

Bir bireyin bir yerden başka bir yere yürüyerek yer değiştirme eylemidir.

Amerika Birleşik Devletleri merkezli; psikolojik ve fizyolojik akustik, konuşma iletişimleri ve müzikal akustik dahil olmak üzere akustik biliminin tüm alt disiplinlerini bünyesinde barındıran temel profesyonel meslek örgütü.

Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'nın Anglophone bölgelerindeki işitme engelli bireylerin ve sağır toplulukların temel iletişim aracı olan, kendine özgü gramer yapısına ve morfolojiye sahip görsel-uzamsal doğal bir dildir.

Amerikan İşaret Dilinde (ASL) harfleri ve sayıları tek elle temsil etmek için kullanılan parmak alfabesi sistemi.

Parkinson hastalarına ve yakınlarına destek grupları, bilgilendirme ve yönlendirme hizmetleri sunan, alanında öncü sivil sağlık kuruluşu.

İnsan sağlığı ve hastalıklarında biyolojik, psikolojik, sosyal ve davranışsal faktörlerin karşılıklı etkileşimlerinin bilimsel olarak anlaşılmasını teşvik etmek amacıyla 1942 yılında kurulmuş disiplinler arası profesyonel bir kuruluştur.

Parapsikolojik ve paranormal fenomenlerin ampirik ve akademik yöntemlerle incelenmesini amaçlayan öncü bilimsel araştırma kurumu.

Amerika Birleşik Devletleri'nde beden eğitimi, rekreasyon, fitness, dans ve sağlık eğitimi alanlarındaki araştırma ve profesyonel uygulamaları destekleyen en büyük mesleki çatı örgüttür.

Egzersiz fizyolojisi, spor hekimliği ve sağlık eğitimcilerini bir araya getiren, fiziksel aktivite ve fitness alanında güncel bilimsel bilgileri üreten ve mesleki sertifikasyonlar sunan uluslararası multidisipliner bir kuruluştur.

Gözün ışığı retinada kusursuz bir odak noktasına getirme yeteneğini kaybetmesiyle oluşan her türlü kırıcılık (refraksiyon) bozukluğudur.

Merkezi sinir sistemini uyaran, katekolamin salınımını artırarak uyanıklık, odaklanma ve enerji yükselmesine yol açan sentetik stimülan prototipidir.

Her iki tarafta bulunma, iki yönlü olma ya da belirsizlik bildiren Yunanca kökenli ön ek.

Temporal lobun derinlerinde yer alan, limbik sistemin kritik bir bileşeni olup duygusal işleme, tehdit algısı ve korku koşullanmasında merkezi rol oynayan badem şeklindeki nükleer kompleks.

Amigdalanın elektriksel olarak aktive edilmesiyle duygusal, davranışsal ve motivasyonel tepkilerde değişimler meydana getiren nörofizyolojik süreç.

Nöronlar ve diğer vücut hücreleri arasında anormal bir şekilde birikerek normal hücresel işlevleri bozan, fibriler yapılı kimyasal açıdan çeşitlilik gösteren bir protein kümesidir.

Nöronal büyüme, hayatta kalma ve sinaptik onarım süreçlerinde rol oynayan, Alzheimer hastalığı patogenezinde kritik öneme sahip transmembran glikoproteindir.

Nöronal büyüme, hayatta kalma ve sinaptik onarım süreçlerinde rol oynayan, Alzheimer hastalığının patofizyolojisinde kilit rol oynamasıyla bilinen transmembran proteini.

Serebral kortekste dejenere olmuş dendritlerle çevrili beta-amiloid proteinlerinin kümelenmesiyle oluşan ve Alzheimer hastalığının nöropatolojik belirtileriyle doğrudan ilişkili ekstrasellüler birikim.

Amiloid öncül proteinin (APP) enzimatik olarak parçalanmasıyla oluşan ve Alzheimer hastalığında hücre dışı plaklar oluşturarak nöronal yıkıma katkı sağlayan bir peptit ailesidir.

Anormal katlanmış proteinlerin (amiloid) doku ve organlarda birikerek normal fizyolojik fonksiyonları bozmasıyla karakterize ilerleyici bir bozukluktur.

Böbreklerde sodyum emilimini engelleyerek kan basıncını düşüren ve tat araştırmalarında tuzluluk algısını incelemek için kullanılan potasyum tutucu heterosiklik bir karboksi-guanidinyum bileşiğidir.

Uygun jestler aracılığıyla anlam aktarma veya başkalarının jestlerini yorumlama yeteneğinin kaybolmasıyla karakterize edilen dil ve iletişim bozukluğu.

Bir veya daha fazla amino grubu (–NH2) içeren organik kimyasal bileşikler sınıfı olup, nörobilimde nörotransmitterlerin yapı taşını oluşturur.

Tek bir amino asidin modifiye edilmesiyle oluşan ve endokrin sistemde sinyal iletici olarak işlev gören kimyasal bileşik sınıfı.

Yapısında bir amino grubu, bir karboksil grubu ve kendine özgü bir yan zincir barındıran, proteinlerin temel yapı taşı ve nörotransmitter öncüsü olan organik bileşik.

Belirli esansiyel amino asitlerin diğerlerine oranla yetersiz olduğu, metabolik, nörolojik ve gelişimsel süreçleri olumsuz etkileyen fizyolojik durum.

Yapısı ve etki mekanizması diğer pazarlanan antidepresanlardan farklı olan, bupropion gibi ajanların ait olduğu kimyasal sınıflandırma.

Metotreksata yapısal olarak benzeyen; lösemi tedavisinde antineoplastik, immünosupresif olarak ve geçmişte abortus indüksiyonunda kullanılmış folik asit antagonisti bir ilaçtır.

Hippokampusun, CA1 ile CA3 alanlarını kapsayan ve histolojik olarak belirgin Ammon katmanlarını içeren temel anatomik alt bölgesidir.

Bireyin yaş ve eğitim düzeyine göre beklenenden daha belirgin bellek bozukluğu yaşamasına rağmen genel bilişsel işlevselliğin ve günlük yaşam aktivitelerinin büyük ölçüde korunduğu geçişsel klinik durum.

Fizyolojik, farmakolojik veya psikolojik etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan, geçici veya kalıcı kısmi ya da tam bellek yitimi.

Motor beceriler veya fiziksel kapasite yerinde olmasına rağmen, verilen bir komutu veya görevi hatırlayamama ve dolayısıyla yerine getirememe durumu.

Yeni anı oluşturma kapasitesinde ciddi bozulma ile karakterize, eski anıların da bir kısmının etkilendiği organik bellek kaybı tablosudur.

Fetal kromozomal anomalileri ve cinsiyeti belirlemek amacıyla, gebelik sırasında karın duvarından uterus içine iğneyle girilerek amniyotik sıvının toplanması yöntemi.

Bireyin nesnelerin dokunsal yolla boyut, form ve şekil özelliklerini ayırt edememesiyle karakterize edilen bir somatosensoriyel agnozidir.

Vücudun belirli bir tarafına, sıklıkla da sağ tarafına ait çoklu duyusal girdilerin bütünleştirilebilmesi yeteneğindeki bozulmadır.

Merkezi sinir sistemindeki AMPA reseptörlerine seçici olarak bağlanarak glutamatın etkilerini taklit eden sentetik bir agonist.

Glutamat ve AMPA'ya bağlanan, ligand kapılı iyon kanallarıyla eşleşmiş ve glutamaterjik sinapslardaki hızlı sinaptik iletimin çoğundan sorumlu olan iyonotropik glutamat reseptörü alt tipi.

Zwaardemaker koku sınıflandırma sisteminde, kavrulmuş kahve ve katran gibi maddelerde algılanan yanık ve tütsümsü koku niteliğini belirten sıfat.

Genetik danışmanlıkta, mekanizması tam olarak bilinmeyen genetik yatkınlıklara sahip yaygın bozuklukların geniş aile serilerindeki görülme sıklığına dayanılarak hesaplanan yüzde cinsinden risk oranı.

Bir kanalın veya geçidin kese benzeri genişlemiş ucu; iç kulaktaki yarım daire kanallarında yer alan formasyonlar denge duyusunun düzenlenmesinde kritik rol oynar.

Bir uzvun veya vücut ekinin cerrahi müdahale ya da travmatik bir olay neticesinde vücuttan ayrılmasıdır.

🔹 1. (amusia): Genellikle temporal lob lezyonları veya nörogelişimsel anomaliler sonucu ortaya çıkan, müzikal algılama, icra etme veya tonları ayırt etme yetisinin kaybı. 🔹 2. (asonia): Bireylerin müzikal tonları algılama, ayırt etme ve üretme yeteneğinde ortaya çıkan nörolojik kökenli bir bozukluktur.

Merkezi sinir sistemindeki motor nöronların ilerleyici kaybıyla karakterize, istemli kas hareketlerinin yitimine ve kas atrofisine yol açan nörodejeneratif bir hastalıktır.

Biyolojik, psikolojik ve tıbbi terminolojide yön, yineleme, artış veya geriye dönüş bildiren kök oluşturucu ön ek.

Basit kimyasal moleküllerin enerji harcanarak daha karmaşık yapıdaki hücresel bileşiklere dönüştürüldüğü yapımsal metabolik süreçlerin bütünü.

Ağırlık antrenmanı ve sprint gibi, sınırlı oksijen alımıyla kısa ve yüksek yoğunluklu patlamalar halinde gerçekleşen kuvvete dayalı fiziksel aktivite.

Dokunma duyusunun tam veya kısmi olarak kaybolması durumu, dokunma yitimi.

Dokunma duyumlarının veya uyaranlarının algılanma yeteneğinin kısmen veya tamamen ortadan kalkması durumudur.

Bir bireyin çevresel kontrol sistemlerini veya yardımcı teknolojileri aktive etmesini sağlayan fiziksel veya dijital girdi mekanizması.

Her iki kulakta da işitme duyusunun tamamen kaybolması durumu, tam sağırlık.

Merkezi sinir sisteminin belirli duyusal uyarıcıları değerlendirmekle sorumlu teorik işlevsel birimi.

Ağrı duyusunun tamamen yok olması veya önemli ölçüde azalması durumu.

🔹 1. (anandamide): Vücudun kendi içsel kannabinoid sisteminde (endokannabinoid sistem) işlev gören, yağ asidi türevi bir nörotransmitterdir. 🔹 2. (arachidonoylethanolamide (AEA)): Vücut tarafından doğal olarak üretilen ve merkezi sinir sistemi ile periferik dokulardaki kannabinoid reseptörlerine bağlanan bir endojen kannabinoid nörotransmitterdir.

Merkezi sinir sisteminde glial hücrelerden (astrositler) kaynaklanan, WHO sınıflamasına göre Evre III kabul edilen malign ve agresif karakterli bir nöroonkolojik lezyondur.

Hücrelerin maligniteye özgü olarak özelleşmiş işlevlerini kaybetmesi (dediferansiyasyon) ve morfolojik olarak ilkel bir yapıya gerilemesi durumu.

Merkezi sinir sistemindeki hasar veya bozulmalar nedeniyle bireyin konuşma kaslarını kontrol edememesi ve sesli konuşma yetisini tamamen yitirmesiyle karakterize, motor temelli bir konuşma bozukluğudur.

Normalde ayrı olan iki anatomik yapının (kan damarları, sinirler veya lenf yolları) cerrahi olarak veya doğal dallanma yoluyla birbirine bağlanması.

Bireyin belirli iskelet özelliklerinin durumu baz alınarak, kronolojik yaşındaki normal kemik gelişimiyle kıyaslanan fiziksel gelişim evresi ölçütü.

Gevşek tip paralizi, duyusal bozukluklar, impotans ve erken menopoz ile karakterize, kalıtsal bir sistemik amiloidoz formudur.

Bileşik kelimelerde erkek cinsiyetini, erkekliğe ait özellikleri veya androjenik yapıları ifade eden birleştirici ön ek.

Başlıcası testosteron olan, başlıca erkek cinsiyet özelliklerinin gelişimini ve idamesini sağlayan steroid hormonlar sınıfının genel adıdır.

Vücuttaki androjen hormonlarının (testosteron ve dihidrotestosteron gibi) reseptörlerine bağlanarak etkilerini bloke eden farmakolojik ajanlar veya kimyasal bileşikler.

X kromozomuna bağlı resesif kalıtımla aktarılan, androjen hormonlarına karşı gelişen duyarsızlık nedeniyle genital gelişimi etkileyen kalıtsal bir durumdur.

Androjenlerin, özellikle testosteronun, duyarlı vücut dokuları ve organları üzerindeki maskülanize edici etkisi.

Böbrek üstü bezleri ve gonadlar tarafından salgılanan, testosteron ve östron gibi temel cinsiyet hormonlarının öncülü olan endojen bir zayıf androjen steroid hormondur.

Böbrek üstü bezleri ve testisler tarafından salgılanan, zayıf androjenik etkilere sahip endojen bir steroid hormonu ve nörosteroid.

Kranial vaultun (kafatasının arka kısmını oluşturan kemikler) konjenital yokluğu ve serebral hemisferlerin tamamen eksik veya küçük kütleler halinde kalmasıyla karakterize ciddi bir nöral tüp defektidir.

Vücudun tamamında veya belirli bir bölgesinde uyaranlara karşı duyarlılığın, sıklıkla bilinç kaybının eşlik ettiği ya da etmediği geçici kaybı.

Atardamar duvarının zayıflamış bir bölgesinde, kan basıncının etkisiyle oluşan balonlaşma veya anormal genişleme durumu.

15. kromozomdaki genetik bir bozukluktan kaynaklanan; şiddetli öğrenme güçlükleri, konuşma yokluğu, ataksik yürüyüş ve sürekli neşeli hal, uygunsuz gülme nöbetleriyle karakterize konjenital nörogenetik bozukluk.

Parietal lobun alt yüzeyinde, superior ve orta temporal girusların birleşim yerinde yer alan; okuma, yazma, sayı işleme ve cross-modal (duyular arası) entegrasyonda kritik rol oynayan Brodmann 39 alanı.

Uyarıcıların sunumunun hemen ardından katılımcının bu uyarıcıları ne kadar doğru hatırlandığını ölçen standart bellek değerlendirme prosedürü.

Kişinin belirli bir zaman ve mekânda deneyimlediği olayları, otobiyografik bir farkındalık ve öznel bilinç eşliğinde hatırlamasını sağlayan uzun süreli açık bellek sistemidir.

Bireyin bilinçli zihninde görsel hayal kurma, nesneleri veya sahneleri zihinde canlandırma yetisinin tam veya kısmi yokluğudur.

Analjezik ve antipiretik özelliklere sahip anilin türevi organik bileşikler sınıfı.

İris tabakasının kısmi ya da tama yakın yokluğu ile makula lutea ve optik sinirdeki gelişimsel anomalilerle karakterize nadir görülen konjenital bir bozukluktur.

İrisin kısmî veya tam yokluğu, kas koordinasyon bozukluğu ve entelektüel gelişim geriliği ile karakterize nadir görülen genetik sendrom.

Her iki gözün retinaya düşen görüntüleri algılarken boyut veya şekil bakımından belirgin eşitsizlikler yaşaması durumudur.

Biyolojik yapılarda, ölçümlerde veya klinik bulgularda eşitsizliği, asimetriyi ya da farklılığı bildiren birleşik ön ek.

Göz bebeklerinin (pupillaların) boyutlarının birbirine eşit olmaması durumu.

İki gözün kırma güçlerinin birbirinden farklı olduğu, dolayısıyla retinada oluşan görüntü boyutları ve netliklerinin eşit olmadığı optik durum.

İki göz arasında anlamlı kırma kusuru farklılığı (anizometropi) bulunması durumunda, odaklanma eşitsizliğine bağlı olarak gelişen ve genellikle tek taraflı olan görme keskinliği azlığı.

Fiziksel, yapısal veya işlevsel özelliklerin ölçüm yapılan yöne bağlı olarak değişiklik göstermesi durumu.

Kan damarlarını veya lenf damarlarını ifade eden tıbbi ve anatomik birleştirici ön ek.

Dolaşım sistemindeki damarların iç lümenini radyolojik kontrast maddeler ve X-ışını yardımıyla görselleştiren medikal görüntüleme tekniğidir.

Vasküler sistemin iyi huylu bir tümörü olup, kan veya lenf damarlarının anormal bir kitle oluşturacak şekilde çoğalmasıyla karakterizedir.

Retinadaki kan damarlarının gölgelerinin oluşturduğu fizyolojik bir görme alanı kusurudur.

Kan damarlarını daraltarak kan basıncını artıran, susama hissini tetikleyen ve aldosteron salınımını uyaran bir peptid hormon ailesidir.

Tıbbi ve anatomi terminolojisinde eklemlerdeki sertleşmeyi, kaynaşmayı veya bükülme bozukluklarını tanımlamak için kullanılan birleşik kök.

Lingual frenulumun anormal derecede kısa ve kalın olması nedeniyle dilin hareket alanının kısıtlandığı konjenital bir oral anomalidir.

Konuşma esnasında anlamı aktaracak en uygun sözcükleri bulma yeteneğinin kaybı veya ciddi ölçüde bozulmasıyla karakterize bir afazi türüdür.

Bireyin belirli bir kategoride (örneğin hayvanlar veya meyveler) sınırlandırılmış bir zaman dilimi içinde, genellikle bir dakika içinde, mümkün olduğunca çok kelime üretme becerisidir.

Kelimelerin anlamlarını kavrama veya onları ilgili kavramsal kategorilere yerleştirme yeteneğinin bozulması ya da tamamen yitirilmesi durumu.

Akıcı afazilerde görülen, bireyin gerçek sözcükleri ve gramer açısından doğru cümleleri kullanmasına rağmen, bunların bir araya geldiğinde çok az anlam ifade etmesi veya tamamen anlamsızlaşması durumudur.

Bireyin konuşma akıcılığının korunduğu ancak nesne isimlerinin yerine aynı anlamsal kategoriden veya ilişkili başka bir kelimenin hatalı olarak kullanıldığı bir afazi türüdür.

Yeni sunulan işitsel veya görsel uyarıcıların, herhangi bir kodlama derinleştirme süreci olmaksızın saniyeler mertebesinde hatırda tutulmasını sağlayan erken evre bellek sistemidir.

Dişi bir bireyin gebelik ve yavru bakımı deneyimleri sonrasında, yavruların bakımına yönelik davranış kalıplarını uzun süreli olarak saklama ve yeniden harekete geçirme kapasitesidir.

Dişi bireylerin yavrularını besleme, koruma, ısı düzenlemesini sağlama ve hayatta kalma becerilerini öğretme yönündeki eylemlerinin bütünü.

Elektrik akımının pozitif kutba doğru yöneldiği ve sinir hücrelerinde akımın hücre içi sıvıdan hücre dışı sıvıya doğru hareket ettiği durum.

Entelektüel, bilişsel ya da üstbilişsel süreçleri içermeyen; bilginin veya belleğin farkındalığına varılmaksızın deneyimlendiği zihinsel durumu tanımlayan sıfat.

Anüs ve dış üreme organlarının (genitalya) bulunduğu anatomik bölgeyi tanımlayan sıfattır.

Nörolojik hasara bağlı olarak bireyin kendi bedensel ya da bilişsel yetersizliklerini (örneğin felç, körlük veya amnezi) idrak edememesi, varlıklarını inkâr etmesi durumu.

Arteriyel kanda oksijenin şiddetli bir şekilde azalması veya tamamen yok olması durumu; bilinç kaybı ve kalıcı beyin hasarına yol açabilir.

Vücut dokularında, özellikle de beyinde oksijen seviyesinin sıfıra yakın bir oranda azalması veya tamamen tükenmesi durumudur.

Üç temel renk reseptöründen birinin spektral duyarlılığındaki anormallik nedeniyle normalden farklı renk algısıyla karakterize edilen renk görme kusurudur.

🔹 1. (amnestic aphasia): Bireyin nesnelerin veya kavramların adlarını hatırlayamadığı, ancak akıcı konuşma ve anlama yeteneğini büyük ölçüde koruduğu bir dil bozukluğudur. 🔹 2. (anomic aphasia): Nesne isimlendirmede ve kelime hatırlamada belirgin güçlükle karakterize edilen, ancak akıcı konuşma ve işitsel anlama yetisinin büyük ölçüde korunduğu hafif bir afazi türüdür.

Periferik veya merkezi görsel sistemdeki bir bozukluk sonucunda, görme alanının bir veya her iki yarısında ortaya çıkan körlük durumu.

Genelde kabul gören gerçeklik açıklamalarıyla tutarsız gibi görünen çeşitli deneyimlerin genel adı.

Bireyin renk spektrumunu yalnızca iki temel renk (genellikle mavi ve sarı) üzerinden algılayabildiği kısmi renk körlüğü formu.

Görme alanında, hedeflenen ilgi odağına odaklanma ve bu odaklanmayı sürdürme becerisinin nörolojik veya mekanik nedenlerle bozulması durumu.

Bireyin retinada üç farklı koni hücresi tipine sahip olmasına rağmen, bunlardan birinin normalden farklı bir spektral duyarlılığa sahip olduğu bir renk görme bozukluğudur.

Bir organizmanın yakın geçmişteki deneyimleriyle bağdaşmayan, bu nedenle beklenti ihlaline yol açarak standart uyarıcılardan farklı nöral aktivasyonları tetikleyen beklenmedik uyarıcı.

Görsel alanın asimetrik veya biçimsiz algılanmasıyla karakterize edilen, sıklıkla şaşılık (strabismus) ile ilişkilendirilen görme bozukluğu.

Koku alma yeteneğinin kısmen veya tamamen ortadan kalkması durumu olup, genel veya spesifik koku moleküllerine karşı hissedilebilir.

Bir hücre veya organizmanın, normal kromozom sayısından eksik veya fazla kromozoma sahip olması durumu.

Biyokimyada bir reseptörün veya kimyasal maddenin etkisini engelleyen ajan; kas fizyolojisinde ise hedeflenen hareketin zıttı yönünde kuvvet üreterek hareketi kontrol eden veya yavaşlatan kas.

Fonksiyonel olarak birbirine zıt hareketler üreten, biri kasılırken diğeri gevşeyen kas çiftleridir.

Anatomik, gelişimsel veya zamansal olarak bir yapının, olayın veya evrenin 'önünde' ya da 'öncesinde' bulunduğunu belirten bilimsel bir önektir.

Anatomik bir yapının ön tarafında bulunan veya vücudun ön yüzeyine doğru olan konumu ifade eden yönsel sıfat.

Beyindeki lateral ventriküllerin frontal lob içine uzanan ön bölümü veya omuriliğin iskelet kaslarını kontrol eden motor nöronları içeren ön gri madde sütunu.

Serebral hemisferlerin iki temporal lobunu orta hat boyunca birbirine bağlayan kalın miyelinli akson demetidir.

Serebral arterin sol ve sağ taraflarını birbirine bağlayan, Willis poligonunun kritik bir bileşeni olan kısa çaplı damar.

İnternal karotid arterin arka dalı olarak uzanan, lateral ventrikülün koroid pleksusu ile birlikte hipokampus, talamus ve amigdala gibi derin limbik yapılara oksijenli kan taşıyan nispeten dar çaplı serebral arter.

Serebral korteksten omuriliğe inen ve özellikle gövde ile boyun kaslarının istemli hareketlerini koordine eden inen motor sinir lifi demeti.

Omuriliğin ön (ventral) köklerinin cerrahi olarak kesilmesiyle gerçekleştirilen, genellikle şiddetli spastisite veya kronik ağrı tedavisinde kullanılan nörocerrahi bir prosedürdür.

Internal karotid arterin bir dalı olup, Willis poligonunu oluşturan ve beynin frontal ile parietal loblarının medial yüzeylerini besleyen temel atardamardır.

Korpus kallozumun etrafını saran singulat korteksin ön kısmı olup, bilişsel kontrol, hata tespiti, duygulanım ve ağrı regülasyonunda merkezi rol oynayan nöral bir odak noktasıdır.

Omurilikten talamusa doğru ilerleyen ve esas olarak kaba dokunma ile basınca ilişkin duyusal bilgileri ileten yükselen bir aksonal yolaktır.

Vücudun ön kısmından arka kısmına doğru uzanan hayali hat veya düzlemdir.

Fetal gelişim sürecinde baş bölgesinin arka ve alt vücut bölgelerine kıyasla anatomik olarak çok daha hızlı büyümesi ve öncelikli olgunlaşma göstermesi süreci.

Bir eklemin bükülmesi veya uzatılması gibi hareketlerde birbirine zıt yönlü kuvvet uygulayan kas çiftleri veya grupları için kullanılan anatomi ve fizyoloji terimi.

Zatında veya uzayda ileriye doğru hareket eden ya da yayılan durumu ifade eden yönelimsel sıfat.

Kritik bir nörolojik travma veya olay anından sonra yeni anıların kodlanması ve kalıcı belleğe aktarılmasının engellenmesiyle karakterize bellek bozukluğu.

Belirli bir zaman noktasından sonra yaşanan olayları, deneyimleri ve yeni bilgileri kaydetme ve hatırda tutma yeteneği.

Aksonal hasarı takiben, sinir hücresi gövdesinden uzağa, yani akson boyunca ileriye doğru yayılan nöronal yıkım örüntüsü.

Nöron gövdesinden (soma) akson ucuna doğru proteinlerin, organellerin ve sinaptik veziküllerin motor proteinler aracılığıyla taşınma sürecidir.

Ağrı, sıcaklık ve kaba dokunma duyularını omurilikten üst beyin merkezlerine ileten temel somatosensoriyel yükselici yol sistemidir.

🔹 1. (ant-): Bir kavramın, durumun, yapının veya sürecin tam zıttını, karşısında konumlanan pozisyonunu ya da inhibitör etkisini belirten bilimsel bir önektir. 🔹 2. (anti- (ant-)): Psikoloji ve tıp terminolojisinde bir duruma, sürece, yapıya veya etkiye karşıtlığı, zıtlığı ya da baskılamayı ifade eden ön ek.

Alkolün sarhoş edici etkilerini nötralize etme veya tersine çevirme potansiyeline sahip teorik farmakolojik ajan.

Embriyogenez sürecinde erkek cinsiyet karakterlerinin gelişimini sağlamak üzere Müller kanallarının gerilemesini tetikleyen ve yetişkinlikte over rezervinin değerlendirilmesinde kritik bir biyobelirteç olarak kullanılan glikoprotein yapılı bir hormon.

Hipotalamusun supraoptik ve paraventriküler çekirdeklerinde sentezlenen, nörohipofizden salgılanarak böbrek tübüllerinden suyun geri emilimini ve vazokonstriksiyonu sağlayan peptid yapılı hormon.

Bir sinir impulsunun akson ucundan hücre gövdesine (soma) doğru ters yönde ilerlemesi süreci.

Epileptik nöbetlerin sıklığını ve şiddetini azaltmak veya önlemek amacıyla kullanılan farmakolojik ajan.

Hipofiz bezindeki veya amigdalamdaki bir lezyon gibi etken veya süreçler nedeniyle gonadal fonksiyonların bloke edilmesidir.

Bağışıklık sistemi tarafından yabancı olarak algılanan ve spesifik antikorların üretimini tetikleyerek bağışıklık tepkisi uyandıran her türlü moleküler yapı.

Vücudun yabancı maddelere karşı doğal savunmasının bir parçası olarak, bir antikorun kendine özgü antijenine yüksek spesifisiteyle bağlanma süreci.

Nörotransmitter asetilkolinin salınımını veya reseptör bağlanmasını bloke ederek parasempatik sinir sistemi iletimini engelleyen farmakolojik ajan.

Asetilkolinesteraz enziminin aktivitesini inhibe ederek sinaps boşluğundaki asetilkolin konsantrasyonunu artıran farmakolojik ajan.

B lenfositleri tarafından üretilen ve spesifik antijenlerle etkileşime girerek onları etkisiz hale getiren modifiye edilmiş glikoprotein yapısındaki molekül.

B lenfositlerinin plazma hücrelerine dönüşerek vücut sıvılarında serbest halde antikor salgılaması yoluyla patojenleri etkisiz hâle getirdiği edinsel bağışıklık yanıtı.

Normal bir fizyolojik işlev için gereken bir moleküle moleküler yapısı aşırı derecede benzeyen, bu nedenle hücre tarafından yanlışlıkla kabul edilerek normal metabolik süreçleri bozan kimyasal madde.

Bir gözün miyop (uzağı göremeyen), diğer gözün ise hipermetrop (yakını göremeyen) olduğu nadir bir kırılma kusurudur.

Asetilkolinin muskarinik reseptörlere bağlanmasını rekabetçi bir şekilde bloke ederek parasempatik sinir sisteminin etkilerini baskılayan farmakolojik ajan.