Otomat
Automaton
Tanım
Önceden programlanmış talimatlarla insan işlevlerini veya ardışık mekanik işlemleri taklit eden kendi kendine çalışan düzenek ya da dışsal bilinçli bir yönlendirici olmaksızın tamamen rutin ve mekanik biçimde eylemde bulunan insan.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, dissosiyatif füg tanısı almış bir hastanın, bilinçli farkındalığı olmaksızın otobüse binip başka bir şehirde uyanması ve gün boyunca yabancı bir çevrede tamamen yordamsal, mekanik rutinlerle yaşamını sürdürmesi; iş bittikten sonra ise bu zaman dilimine dair hiçbir otobiyografik bellek izi hatırlamaması otomat davranışına klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Kapsamlı davranış analizi ve bilişsel bilimler bağlamında otomat kavramı, iki temel düzlemde incelenir: birincisi, önceden kodlanmış algoritmik yönergelerle işleyen mekanik/sibernetik sistemler; ikincisi ise insan psikopatolojisinde veya yüksek düzeyde otomatize olmuş motor becerilerde gözlenen, bilinçli denetimin ve istemli yürütücü işlevlerin askıya alındığı otomatizm durumları. Nörobiyolojik açıdan, bu süreç bazal gangliya devrelerinin (özellikle putamen ve striatum) kortikal girdileri baypas ederek motor programları doğrudan yönetmesiyle karakterizedir. Klinik olarak, katatoni, dissosiyatif fütüg durumları veya epilepsi sonrası otomatik davranışlarda birey, dışarıdan bakan bir gözlemciye tıpkı programlanmış bir makine gibi görünür; zira eylemler niyetlilikten yoksundur ve anlık çevresel tetikleyicilerle otomatik olarak devreye girer.
Etimoloji
Yunanca 'autōmaton' (kendiliğinden hareket eden, kendi iradesiyle işleyen) sözcüğünden türetilmiştir; 'autos' (kendi) ve 'matos' (isteyen, hareket eden) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Otomatizm ile sıklıkla karıştırılır; otomatizm bu davranışların sergilendiği psikomotor fenomeni ifade ederken, otomat hem bu davranışı sergileyen özneyi hem de mekanik sistemi nitelendirir. Ayrıca istemli alışkanlıklardan farkı, otomat davranışlarında yürütücü kontrolün tamamen devre dışı kalması ve eşik altı otomatik motor tepkilerin hakim olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Otomatizm
Automatism
Bireyin bilinçli farkındalığı ve niyeti olmaksızın mekanik olarak gerçekleştirdiği, amaçsız motor veya sözel davranışlar bütünü.
Sibernetik
Cybernetics
Canlı organizmalar ile makinelerde iletişim, kontrol ve öz-düzenleme mekanizmalarını inceleyen disiplinler arası bilim dalıdır.