Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sibernetik

Cybernetics

Tanım

Canlı organizmalar ile makinelerde iletişim, kontrol ve öz-düzenleme mekanizmalarını inceleyen disiplinler arası bilim dalıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

İnsan vücudunun sıcaklığını sabit tutmak için terleme veya titreme yoluyla gerçekleştirdiği homeostatik geri bildirim döngüsü ile bir termostatın odayı belirli bir sıcaklıkta tutmak için kullandığı devre mekanizması sibernetiğin temel çalışma prensiplerine örnektir.

Derin Analiz

Sibernetik, doğrusal nedensellik modellerinin ötesine geçerek dairesel nedensellik ve geri bildirim (feedback) döngülerini merkeze alan bir sistem teorisidir. Norbert Wiener tarafından 1948 yılında temelleri atılan bu yaklaşım; biyolojik sinir sistemlerinin homeostatik kontrol mekanizmaları ile yapay sistemlerin bilgi işleme süreçleri arasındaki ortak matematiksel ve yapısal temelleri inceler. Bilişsel bilimler, nörobilim ve yapay zeka tarihinin kesişim kümesinde yer alarak, insan zihninin bilgi işleme süreçlerini anlamada mekanik modellerin kurulmasına öncülük etmiştir.

Etimoloji

Yunanca 'kybernétes' (κυβερνήτης - dümenci, dümen tutan, kılavuz) kelimesinden türetilmiştir; Latinceye 'gubernator' olarak geçmiştir.

Karıştırmayın

Genellikle robotik veya sadece bilgisayar bilimi ile karıştırılır; ancak robotik fiziksel makinelerin tasarımıyla ilgilenirken, sibernetik sistemlerdeki bilgi akışı, kontrol ve iletişim ilkelerinin soyut mimarisine odaklanır.