Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Temel

Base

Tanım

Bir nesnenin veya kavramın en alt, en derin ve en yapısal dayanağını oluşturan temel bileşen.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sürecinde, danışanın sergilediği karmaşık savunma mekanizmalarının altında yatan daha ilkel ('primitive') korku ve bağlanma örüntüleri, terapötik müdahalenin inşa edileceği temel (base) yapıyı oluşturur.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve epistemolojide 'temel', daha karmaşık zihinsel temsillerin, şemaların ve çıkarımsal ağların inşa edildiği en dipteki varsayımlar veya duyusal girdiler katmanını ifade eder. İstatistikte veya matematiksel modellemede ise analitik türevlerin ve olasılık dağılımlarının üzerine kurulduğu referans noktasıdır. Nörobiyolojik açıdan, üst düzey kortikal işlevlerin arkasındaki alt katman entegrasyonunu ve filogenetik olarak daha eski subkortikal yapıların sağladığı homeostatik tabanı temsil eder.

Etimoloji

Latince 'basis' (kaide, ayak) ve köken olarak Antik Yunanca 'bainein' (yürümek, adım atmak) fiiline dayanır; bir yapının üzerinde yükseldiği alt destek anlamından türetilmiştir.

Karıştırmayın

Temel (base) kavramı, genellikle üst düzey bilişsel çıktılar veya 'üst düzey işlevler' (executive functions) ile karıştırılır; temel kavramı sürecin çıktısını değil, en ilkel ve zorunlu dayanak noktasını niteler.