Geri Bildirim Döngüsü
Feedback Loop
Tanım
Bir sistemin mevcut durumunu bir hedef veya standartla karşılaştırarak çıktıyı denetleyen ve gerekli düzenlemeleri yapan öz-düzenleyici mekanizma.
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir sınava hazırlanan bir öğrenci, deneme sınavı çözerken (Test 1) hedeflediği net sayısı ile mevcut başarısı arasındaki açığı fark eder. Bu tutarsızlığı gidermek için çalışma stratejisini değiştirip eksik konulara ağırlık verir (Operate). Ardından yeni bir deneme çözerek durumu tekrar değerlendirir (Test 2). Hedeflenen puana ulaştığında ise bu yoğun çalışma döngüsünü sonlandırır (Exit).
Derin Analiz
Sibernetik teoride ve bilişsel bilimlerde geri bildirim döngüsü, canlı organizmaların ve yapay sistemlerin çevresel uyaranlara karşı adaptasyonunu sağlayan temel kontrol devresidir. Model, George Miller, Eugene Galanter ve Karl Pribram tarafından bilişsel psikolojiye kazandırılan TOTE (Test-Operate-Test-Exit / Test Et-Uygula-Test Et-Çık) döngüsü ile somutlaşır. İlk test aşamasında mevcut gerçeklik ile hedeflenen standart kıyaslanır; bir uyumsuzluk saptanırsa 'uygulama' (operate) fazı devreye girer ve uyumsuzluğu giderecek müdahaleler yapılır. İkinci test aşamasında durum yeniden değerlendirilir; hedef ile gerçeklik örtüştüğünde 'çıkış' (exit) fazı ile döngü sonlandırılır. Bu mekanizma, bilişsel süreçlerden nöroendokrin homeostaziye kadar geniş bir yelpazede insan davranışının ve fizyolojisinin temel taşını oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'feed' (beslemek, sağlamak) + 'back' (geri) ve 'loop' (halka, devre) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni sibernetik ve sistem teorisine dayanmaktadır.
Karıştırmayın
Lineer (doğrusal) nedensellik ile karıştırılır; lineer süreçlerde tek yönlü bir etki varken, geri bildirim döngülerinde çıktı tekrar girdiyi etkileyerek dinamik ve dairesel bir etkileşim yaratır.