Uyumsuzluk
İncompatibility / İncongruence / İncongruity / Maladjustment
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (incompatibility): Çift terapisinde değerlendirilen bir vakada; eşlerden birinin kaçıngan bağlanma stiline sahip olup duygusal yakınlıktan kaçınması, diğer eşin ise kaygılı bağlanma geliştirip sürekli onay ve yakınlık talep etmesi, aralarındaki kronik etkileşimsel uyumsuzluğun temelini oluşturur. 🔹 2. (incongruence): Kişinin içtenlikle sanata yönelmek istemesine rağmen, ailesinin beklentileri doğrultusunda mühendislik okumayı ideal benlik olarak benimsemesi ve bu iki kutup arasında kalması sonucunda kronik bir içsel huzursuzluk yaşaması. 🔹 3. (incongruity): Bir psikoloji laboratuvarında yürütülen algı deneyinde, katılımcılara kırmızı renkli ve siyah kalp şekline sahip oyun kağıtları gösterilir. Katılımcıların kartları ilk anda geleneksel renkleriyle algılaması, ardından yaşanan uyumsuzluk nedeniyle bilişsel bir şaşkınlık ve tepki süresinde uzama gözlenmesi. 🔹 4. (maladjustment): Üniversiteye yeni başlayan 19 yaşındaki bir öğrencinin, akademik beklentiler ve sosyal izolasyon karşısında yoğun anksiyete yaşaması, derslere devam edememesi ve uyku düzeninin bozulması; çevresel taleplerle baş etme kapasitesinin yetersiz kalmasına yani klinik düzeyde uyumsuzluğa örnek teşkil eder.
Derin Analiz
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Uyum
Adaptation / Adjustment / Agreement
🔹 1. (adaptation): Duyu organlarının sürekli uyarım karşısında duyarlılığını azaltması veya organizmanın değişen çevresel koşullara işlevsel yanıtlar verebilmek için davranışsal ve fizyolojik mekanizmalarını düzenlemesi. 🔹 2. (adjustment): Bireyin, içsel gereksinimleri ile değişen çevresel koşullar ve beklenmedik dış talepler arasında denge kurmak amacıyla tutum, davranış veya her ikisinde gerçekleştirdiği bilinçli değişim süreci. 🔹 3. (agreement): Dilbilim ve bilişsel işlekleme süreçlerinde, bir cümlenin farklı dilbilgisel unsurları arasındaki doğru yapısal ilişkiyi ifade eder.
Bağlanma Stili
Attachment Style
Bireylerin yakın ilişkiler bağlamında diğerleriyle ilişki kurarken sergiledikleri, öz-değer ve kişerarası güven tarafından güçlü biçimde şekillendirilen karakteristik kalıp.
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
Gerçek Benlik
Actual Self / Real Self / True Self
🔹 1. (actual self): Bireyin idealize edilmiş veya çarpıtılmış benlik tasarımlarının aksine, belirli bir zamanda var olduğu şekliyle deneyimlediği otantik özüdür. 🔹 2. (real self): Bireyin doğuştan gelen gerçek arzularını, duygularını ve sürekli gelişim potansiyelini içeren öznel kimlik çekirdeği. 🔹 3. (true self): Bireyin potansiyellerinin ideal sosyal koşullar altında gelişebilen, dış baskılardan bağımsız özgün ve otantik özü.
Algısal Şema
Perceptual Schema
Duyu organlarından gelen bilgileri anlamlandırmak ve çevresel uyarıcılara dair beklentiler oluşturmak için zihnin kullandığı organize bilişsel model.
Uyum Bozukluğu
Adjustment Disorder
Tanımlanabilir bir yaşam stresörünün ardından üç ay içinde ortaya çıkan, beklenenden daha şiddetli duygusal veya davranışsal tepkilerle karakterize klinik tablo.