Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Uyumsuzluk

İncompatibility

Tanım

İki veya daha fazla kişinin birbiriyle uyumlu bir şekilde etkileşim kuramaması durumu; felsefi bağlamda ise özgür irade ile determinizmin aynı anda var olamayacağı tezi.

Örnek Vaka / Uygulama

Çift terapisinde değerlendirilen bir vakada; eşlerden birinin kaçıngan bağlanma stiline sahip olup duygusal yakınlıktan kaçınması, diğer eşin ise kaygılı bağlanma geliştirip sürekli onay ve yakınlık talep etmesi, aralarındaki kronik etkileşimsel uyumsuzluğun temelini oluşturur.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve ilişkiler psikolojisinde uyumsuzluk, bireylerin değerler sistemleri, kişilik özellikleri, duygusal düzenleme stratejileri veya bilişsel şemaları arasındaki köklü çatışmaları ifade eder. Sistem teorisi perspektifinden bakıldığında, iki alt sistemin (örneğin bir çiftten oluşan bireylerin) homeostatik dengelerini ortak bir paydada kuramaması ve birbirlerinin geribildirim döngülerini bozması anlamına gelir. Felsefi ve bilimsel metodolojide ise iki teorinin veya önermenin mantıksal olarak bir arada tutarlılık gösterememesi durumunu niteler.

Etimoloji

Latince 'in-' (olumsuzluk eki) + 'compati' (birlikte hissetmek, katlanmak, uyum içinde olmak; 'com-' [birlikte] + 'pati' [çekmek, duymak]) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Çatışma (conflict); uyumsuzluk genellikle yapısal ve kronik bir uyum eksikliğini temsil ederken, çatışma anlık bir anlaşmazlık veya eylem karşıtlığı içerebilir.