Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çatışma

Conflict

Tanım

Karşılıklı olarak birbirini dışlayan ya da zıt yönlü güçlerin, arzuların, tutumların veya davranışların zamanlı olarak ortaya çıkması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, bir danışanın kariyerinde yükselme arzusu ile ailesine karşı duyduğu bağımlılık ve sadakat hissi arasında kalması, psişe-dışı veya kişilerarası çatışmaya klasik bir örnektir. Bilişsel düzeyde ise, kişinin etik değerlerine aykırı bir davranışı gerçekleştirmek zorunda kalması sonucu yaşadığı tutarsızlık ve içsel gerilim bu kapsamdadır.

Derin Analiz

Çatışma kavramı, psikodinamikten bilişsel bilimlere kadar geniş bir yelpazede farklı mekanizmalarla incelenir. Psikoanalitik teoride intrapsişik (psişe-içi) düzeyde id, ego ve superego arasındaki yapısal uyumsuzlukları veya çatışan içgüdüsel dürtüleri ifade ederken; davranışsal ve bilişsel ekollerde karar verme süreçlerindeki motivasyonel engelleri ve uyumsuz bilişsel şemaları tanımlar. Nörobiyolojik düzeyde ise, çatışma yönetimi genellikle ön singulat korteks (ACC) ve dorsolateral prefrontal korteks (dIPFC) arasındaki etkileşimleriyle, özellikle bilişsel kontrol ve hata tespiti bağlamında nöral olarak işlenir.

Etimoloji

Latince 'confligere' (birbirine vurmak, çarpışmak) fiilinden türetilmiştir; 'com-' (birlikte) ve 'fligere' (çarpmak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Frustrasyon (hayal kırıklığı) ile sıklıkla karıştırılır; frustrasyon dışsal bir engelden ötürü bir arzunun karşılanamamasıyken, çatışma eşdeğer güçteki iki ya da daha fazla rakip gücün eşzamanlı varlığıdır.