Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Klinik Psikoloji

Bu alanda
2005
bilimsel terim bulunuyor.

-asiz

-asis

Tıpta ve biyolojide patolojik bir durumu, anormal bir süreci veya belirli bir bozukluğu ifade etmek için kullanılan son ek.

İncele

-fili

-philia

Tıp, psikiyatri ve psikoloji literatüründe belirli bir nesneye, duruma veya canlıya yönelik yoğun yönelimi, aşırı düşkünlüğü veya patolojik çekimi belirten sonek.

İncele

-genik

-genic

Bir şey tarafından üretilen veya bir şeyin üretimini, ortaya çıkışını tetikleyen anlamına gelen bilimsel yapım eki.

İncele

-iazis (-azis)

-iasis (-asis)

Tıpta ve psikopatolojide belirli bir hastalığı, patolojik durumu veya bozukluğu belirten yaygın son ek.

İncele

-ostomi

-ostomy

Vücuttaki içi boş bir organın karın duvarına veya dış yüzeye cerrahi yöntemle ağızlaştırılması işlemini belirten tıbbi sonek.

İncele

-otomi

-otomy

Cerrahi olarak bir organın, dokunun veya anatomik yapının kesilmesi, açılması veya yarılarak ayrılması işlemini belirten tıbbi sone.

İncele

-oz

-osis

Tıp ve psikolojide genellikle anormal bir durumu, patolojik süreci, dejenerasyonu veya artışı bildiren son ek.

İncele

-pati

-pathy

Tıp, psikoloji ve biyoloji terminolojisinde hastalık, tedavi yöntemi veya duygu durumlarını belirtmek için kullanılan bir sonek.

İncele

-raji

-rrhagia

Tıbbi terminolojide vücudun herhangi bir bölgesinden aşırı veya şiddetli akıntı ya da kanama durumunu belirten son ek.

İncele

A- (an-)

A- (an-)

Psikoloji, nöroloji ve tıp terminolojisinde bir özelliğin, işlevin veya durumun yokluğunu ya da yoksunluğunu belirten yaygın ön ek.

İncele

A-B Deseni

A-B Design

Tek denekli araştırmalarda, müdahale öncesi temel çizgi (A fazı) ile müdahale sonrasındaki dönemi (B fazı) kıyaslayan en temel deneysel olmayan araştırma desenidir.

İncele

A-B-A Deseni

A-B-A Design

Bir bağımsız değişkenin etkisini test etmek için sırasıyla başlangıç (A), müdahale (B) ve başlangıca dönüş (A) aşamalarından oluşan tek vaka araştırma desenidir.

İncele

A-B-A-C-A Deseni

A-B-A-C-A Design

Tek denekli araştırmalarda, başlangıç, birinci müdahale, başlangıca dönüş, ikinci müdahale ve tekrar başlangıca dönüş olmak üzere beş ardışık aşamadan oluşan deneysel desen.

İncele

ABC Teorisi

ABC Theory

Albert Ellis tarafından geliştirilen Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi'nin temelini oluşturan; dışsal olayların değil, bireylerin bu olaylara yüklediği irrasyonel inançların duygusal ve davranışsal sonuçları belirlediğini savunan kavramsal çerçeve.

İncele

ABCDE Tekniği

ABCDE Technique

Albert Ellis'in Akılcı Duygusal Davranışçı Terapisi kapsamında, irrasyonel inançların aktif olarak sorgulanması ve işlevsel sonuçlarla değiştirilmesi sürecini içeren bilişsel yeniden yapılandırma prosedürü.

İncele

Abdominal Migren

Abdominal Migraine

Genellikle çocukluk çağında görülen, bulantı ve kusmanın eşlik edebildiği, 1 ile 72 saat süren tekrarlayıcı ve şiddetli karın ağrısı atakları ile karakterize fonksiyonel bir bozukluktur.

İncele

Aberan Yanıt

Aberrant Response

Bireyin gelişimsel, bağlamsal veya durumsal normlardan sapma gösteren, genellikle davranışsal müdahalelerin hedefi haline gelen anormal ya da atipik tepkisidir.

İncele

Aberasyon

Aberration

Normale veya tipik olana kıyasla gözlenen her türlü belirgin ve genellikle arzu edilmeyen sapma.

İncele

Ablüsyon

Ablution

Tarihsel psikiyatride ajite hastaları yatıştırmak için kullanılan su bazlı terapi tekniği veya bedensel ve nesnesel arınmayı amaçlayan sembolik temizlenme eylemi.

İncele

Abortifasyen

Abortifacient

Gebeliğin sonlandırılmasını (kürtaj veya düşük) indükleyen her türlü farmakolojik ajan, bitkisel özüt veya madde.

İncele

Abreaksiyon

Abreaction

Bastırılmış veya unutulmuş travmatik anıların bilinçdışından bilinç düzeyine çıkarılması ve buna eşlik eden yoğun duygusal yükün boşaltılması süreci.

İncele

Adam

Adam

MDMA maddesinin 20. yüzyılın sonlarında sokak dilindeki alternatif ve geçici adlandırmalarından biridir.

İncele

Adapte Edici Davranış

Adaptive Behavior

Bir bireyin toplumsal rolleri yerine getirmesini, bağımsızlığını korumasını ve çevresel taleplere etkili bir şekilde uyum sağlamasını sağlayan günlük yaşam becerileri düzeyi.

İncele

Adapte Edici Davranış Ölçeği

Adaptive Behavior Scale

Bireyin kişisel bağımsızlık ve sosyal sorumluluk gerektiren günlük yaşam becerilerini, kültürel normlar çerçevesinde standardize edilmiş psikometrik yöntemlerle belgeleyen ve nicelendiren değerlendirme protokolü.

İncele

Addison Hastalığı

Addison’s Disease

Böbreküstü bezlerinin korteks tabakasının kronik yetmezliği sonucu yeterli kortizol ve aldesteron üretememesiyle karakterize endokrinolojik bozukluk.

İncele

Adem-i Merkeziyetçilik

Decentralization

Kronik ruhsal hastaların büyük devlet hastanelerinden taburcu edilerek toplum temelli konutlarda ve ayaktan bakım tesislerinde izlenmesi eğilimi.

İncele

Adlerçi Psikoloji

Adlerian Psychology

Bireyin bölünmez bir bütün olarak ele alındığı, sosyal ilgi, aşağılık kompleksi ve teleolojik (amaç yönelimli) motivasyonu merkeze alan psikoterapi ve kişilik teorisi.

İncele

Adleryen Terapi

Adlerian Therapy

Alfred Adler'in bireysel psikolojisine dayanan, bireyin toplumsal yönelimini, başarı çabasını ve sosyal aidiyetini güçlendirerek semptomları azaltmayı hedefleyen kısa süreli psiko-eğitsel bir tedavi yaklaşımıdır.

İncele

Adölesan Jinekomasti

Adolescent Gynecomastia

Ergenlik dönemindeki erkeklerde hormonal dalgalanmalara bağlı olarak genellikle geçici ve hafif seyreden meme dokusu büyümesidir.

İncele

Adrenal Virilizm

Adrenal Virilism

Böbrek üstü bezlerinin aşırı androjen üretmesi sonucu kadınlarda erkekleşme bulgularının ortaya çıkmasıyla karakterize klinik tablo.

İncele

Adrenerjik İlaç

Adrenergic Drug

Sempatik sinir sisteminin ana nörotransmitterleri olan adrenalin (epinefrin) ve noradrenalin (norepinefrin) reseptörlerini taklit ederek veya bunların salınımını artırarak etki gösteren farmakolojik ajanlar.

İncele

Adrenokortikal Yetmezlik

Adrenocortical İnsufficiency

Böbrek üstü bezlerinin kabuk bölgesinin normal metabolik işlevler için gereken hormonları yeterli düzeyde üretememesiyle ortaya çıkan, potansiyel olarak hayati tehlike taşıyan klinik durum.

İncele

Adsız Alkolikler

Alcoholics Anonymous (AA)

Alkol bağımlılığından kurtulmak ve ayık kalmak isteyen bireylerin on iki basamaklı bir program etrafında bir araya geldiği, üyelerin birbirine destek olduğu uluslararası gönüllü öz yardım kuruluşudur.

İncele

Afaji

Aphagia

Yutma veya yemek yeme yetisinin tamamen kaybı.

İncele

Afaniz

Aphanisis

Britanyalı psikanalist Ernest Jones tarafından cinsel arzunun tamamen sönmesi; sonrasında Jacques Lacan tarafından ise öznenin benliğinin veya varoluşsal parlaklığının mutlak silinmesi olarak tanımlanan tarihi bir psikanalitik kavram.

İncele

Afekt Deşarjı

Discharge Of Affect

Yoğun bir duygu yükünün, ağlama veya öfkeyi dışa vurma gibi aktif bir ifade yoluyla azaltılması veya boşaltılması süreci.

İncele

Afekt Teorisi

Affect Theory

Duygu ve afektlerin insan davranışının birincil motivasyon kaynağı olduğunu, bireylerin pozitif duyguları maksimize edip negatif olanları minimize etmeye yöneldiğini savunan psikolojik model.

İncele

Afektif Psikoz

Affective Psychosis

Sanrı veya halüsinasyon gibi psikotik özelliklerin eşlik ettiği, duygu durum bozukluklarının öncülük ettiği klinik tablo.

İncele

Afektivite

Affectivity

Bir bireyin haz, acı ve diğer duygusal uyarıcılara karşı verdiği tepki verme veya bunlara duyarlı olma derecesidir.

İncele

Afet

Disaster

Doğa, teknoloji veya insan kaynaklı ortaya çıkan, toplulukların mevcut başa çıkma kaynaklarını ve kapasitesini tamamen aşarak kitlesel kayıplara yol açan yıkıcı ani olay.

İncele

Afet Danışmanlığı

Disaster Counseling

Felaket anında veya hemen sonrasında mağdurlara, ailelerine ve acil durum ekiplerine uygulanan, travmatik stresi azaltmayı ve psikolojik ilk yardımı içeren özel kriz müdahale sürecidir.

İncele

Afet Psikolojisi

Disaster Psychology

Afetlere maruz kalan bireylerin ve toplulukların akut stresini azaltmayı ve uzun vadeli uyum işlevselliğini desteklemeyi amaçlayan uzmanlaşmış klinik ve uygulamalı psikoloji alanı.

İncele

Afoni

Aphonia

Gırtlak veya vokal traktüsün hastalıkları ya da hasarları sonucunda sesin tamamen veya kısmen kaybolması durumu.

İncele

Agonadal

Agonadal

Birincil cinsiyet organlarının (testisler veya yumurtalıklar) yokluğunu veya bu eksiklikten kaynaklanan durumu tanımlayan sıfat.

İncele

Agorafobi

Agoraphobia

Kaçmanın zor veya utanç verici olabileceği açık alanlarda, kalabalık ortamlarda ya da ev dışında tek başına kalmaktan duyulan aşırı, irrasyonel korku ve bu durumların belirgin şekilde kaçınılmasıyla karakterize anksiyete bozukluğu.

İncele

Agresif Karakter

Aggressive Character

Başkalarına karşı düşmanca veya rekabetçi bir tutum sergileyen, güç, prestij ve maddi varlık edinme odaklı bir kişilik yönelimi.

İncele

Agresiflik

Aggressiveness

Sosyal baskınlık kurma, tehditkar davranışlar sergileme ve düşmanlık besleme eğilimi; durumsal olarak tetiklenebileceği gibi kalıcı bir kişilik özelliği olarak da ortaya çıkabilir.

İncele

Ahipni

Ahypnia

Uykunun yokluğu veya uykusuzluk durumunu tanımlayan, günümüzde klinik literatürde daha yaygın olarak 'insomnia' terimiyle karşılanan tarihsel ve alternatif bir kavramdır.

İncele

Ahistorik Terapi

Ahistoric Therapy

Geçmişteki olaylar ve koşullar yerine, bireyin 'şimdi ve burada' (here-and-now) yaşanan anındaki durumlarına ve davranışlarına odaklanan psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Aile İçi Şiddet

Domestic Violence

Bir hane içerisindeki bireylerden birinin, diğer aile üyelerine yönelik olarak fiziksel, psikolojik, cinsel veya ekonomik zarar ve tahakküm oluşturan her türlü eylemi.

İncele

Ajitasyon

Agitation

Genellikle psikolojik gerilim, kaygı veya nörolojik uyarılmadan kaynaklanan, artmış ancak çoğunlukla amaca yönelik olmayan ve yineleyici motor aktivite durumu.

İncele

Akademik Başarıtsızlık

Academic Failure

Bir öğrencinin bilişsel kapasitesine ve gelişim düzeyine rağmen, öğrenim alanında beklenen yetkinlik veya başarı düzeyinin altında kalma durumu.

İncele

Akarofobi

Acarophobia

Geçmişte parazit veya akar istilasına uğrama korkusunu tanımlamak için kullanılan, günümüzde ise delüzyonel parazitoz durumunu ifade etmek üzere terkedilmiş tarihsel bir terimdir.

İncele

Akatafazi

Acataphasia (akataphasia)

Uygunsuz ya da gramer açısından yanlış kelime ve ifadelerin kullanımıyla karakterize edilen, sıklıkla şizofreni veya afazi vakalarında görülen bir konuşma bozukluğudur.

İncele

Akatazi

Akathisia (acathisia)

Bireyin oturma veya ayakta hareketsiz durma yetersizliği ile kendini gösteren, yoğun fiziksel kıpırdanma ve içeride tarifsiz bir huzursuzluk hissiyle karakterize ekstrapiramidal bir durumdur.

İncele

Akıl Hastanesi

Asylum

Tarihsel olarak suçluların veya ruh sağlığı hastalarının koruma altına alındığı kurumları ifade eden, günümüzde ise tedavi odaklı yaklaşımların benimsenmesiyle psikiyatrik literatürden büyük ölçüde çıkarılmış eskimiş terim.

İncele

Akineton

Akineton

Biyperiden etken maddesinin ticaret unvanı olup, özellikle ekstrapiramidal yan etkilerin tedavisinde kullanılan bir antikolinerjik ajandır.

İncele

Akinezi Aljera

Akinesia Algera

Herhangi bir bedensel hareketin şiddetli ağrı tetiklemesiyle karakterize edilen ve genellikle psikojenik etkenlerle ilişkilendirilen nadir klinik tablo.

İncele

Akoria

Acoria (akoria)

Aşırı yeme dürtüsü ve tokluk hissinin tamamen kaybolmasıyla karakterize bir polifaji (aşırı iştah) biçimidir.

İncele

Akran Danışmanlığı

Cocounseling

Benzer yaşam deneyimlerini paylaşan bireylerin, profesyonel bir hiyerarşi olmaksızın karşılıklı olarak birbirlerine psikolojik destek ve rehberlik sağlaması.

İncele

Akreditasyon

Accreditation

Bir kurumun ya da eğitim programının, yetkili ve bağımsız bir ajans tarafından önceden belirlenmiş kalite standartlarını karşıladığının resmi olarak değerlendirilip onaylanması süreci.

İncele

Akrofobi

Acrophobia

Yüksekliklere karşı duyulan aşırı ve irrasyonel korku olup, yüksek yerlerden kaçınma davranışına veya bu tür durumlarda yoğun sıkıntı hissine yol açar.

İncele

Akrotomofili

Acrotomophilia

Bireylerin uzuvları ampute edilmiş kişilere veya bu amputasyon bölgelerine karşı yoğun cinsel uyarılma ve ilgi duymasıyla karakterize bir parafilidir.

İncele

Aksesuar

Accessory

Birincil bir yapıya, sürece veya işleve destek sağlayan, ikincil veya yardımcı nitelikteki nesne, durum ya da kişi.

İncele

Aksiyon Resmi

Action Painting

Sanatçının tuval üzerine önceden planlama yapmaksızın boyayı sıçratma, damlatma veya sürme gibi spontane fiziksel hareketleriyle soyut eserler ürettiği ve klinik pratikte dışavurumcu bir araç olarak kullanılan teknik.

İncele

Aktarım Analizi

Analysis Of Transference

Psikanalizde, hastanın erken dönem ilişkisel yaşantılarının analistle olan güncel ilişki üzerindeki yansımalarının yorumlanması sürecidir.

İncele

Aktif Dinleme

Active Listening

Terapistin danışanın mesajının içeriğini ve duygusal derinliğini tam olarak anlamak amacıyla yakından dinlediği, gerektiğinde sorular sorduğu ve doğru anladığından emin olmak için söylenenleri yeniden ifade ettiği psikoterapötik teknik.

İncele

Aktif Kontrollü Deneme

Active Control Trial

Bir grubun incelenen tedaviyi, ikinci grubun ise halihazırda kabul görmüş standart bir tedaviyi aldığı iki gruplu deneysel araştırma tasarımı.

İncele

Aktif Negativizm

Active Negativism

Bireyin kendisine verilen talimat veya yönlendirmelerin tam tersini, bilinçli veya dürtüsel bir dirençle yapma hali.

İncele

Aktif Ötanazi

Active Euthanasia

İyileşme umudu olmayan ve şiddetli acı çeken bir bireyin yaşamına son vermek amacıyla doğrudan müdahalede bulunulması eylemidir.

İncele

Aktif Plasebo

Active Placebo

Çift kör kontrollü ilaç çalışmalarında, terapötik etkisi olmamasına karşın incelenen ilacın karakteristik yan etkilerini taklit eden farmakolojik olarak aktif olmayan madde.

İncele

Aktif Rekreasyon

Active Recreation

Bireyin fiziksel veya zihinsel çaba gerektiren dans, strateji oyunları gibi etkinliklere bizzat iştirak ettiği bir rekreasyon terapisi biçimidir.

İncele

Aktif Somutlaştırma

Active Concretization

Şizofreni spektrumunda, soyut kavramların ve içsel tehdit algılarının somut, gerçek ve algısal formlara dönüştürülme süreci.

İncele

Aktif Terapi

Active Therapy

Terapistin pasif ve yansıtıcı bir duruş sergilemek yerine yönlendirici, müdahaleci ve aktif bir rol üstlendiği her türlü psikoterapi biçimi.

İncele

Aktivite Analizi

Activity Analysis

Bir bireyin belirli bir süre içindeki davranışlarının, yemek yeme, çalışma, dinlenme gibi daha küçük alt bileşenlere ayrılarak nesnel bir şekilde değerlendirilmesidir.

İncele

Aktivite Terapisi

Activity Therapy

Sanat, el sanatları, egzersiz, müzik ve drama gibi çeşitli uğraşları iyileştirici bir araç olarak kullanan klinik müdahale biçimidir.

İncele

Aktüel

Actual

Felsefi ve olgusal bağlamda, yalnızca görünürde olanla karşıtlık içinde, somut ve halihazırda var olan gerçekliği ifade eden sıfat.

İncele

Aktüel Materyal

Current Material

Danışanın güncel duygularını, kişilerarası ilişkilerini ve yaşam olaylarını kapsayan ve psikodinamik örüntülerini anlamak için kullanılan bilgi bütünü.

İncele

Aktüel Nevroz

Actual Neurosis

Klasik psikanalitik teoride, çocukluk çağı psişik çatışmalarından ziyade mevcut biyolojik ve cinsel doyumsuzluklardan kaynaklanan nevroz türü.

İncele

Aktüeryal

Actuarial

Önceden toplanmış nicel verilere ve istatistiksel olasılıklara dayanan karar verme ve risk değerlendirme süreçlerini ifade eden sıfat.

İncele

Aktüeryal Risk Değerlendirmesi

Actuarial Risk Assessment

Bir bireyin belirli bir süre zarfında şiddet veya suç gibi belirli bir davranışı sergileme olasılığını, doğrulanmış istatistiksel değişkenler ve matematiksel formüller aracılığıyla hesaplayan öngörü yöntemidir.

İncele

Aktüeryal Tahmin

Actuarial Prediction

İnsan yargısının önyargılarını dışarıda bırakarak, geçmiş ampirik verilere ve istatistiksel formüllere dayanan sistematik öngörü yöntemi.

İncele

Akupresür

Acupressure

Vücuttaki belirli noktalara parmak veya başparmak aracılığıyla mekanik baskı uygulanarak ağrıyı hafifletmeyi ve fizyolojik dengeyi sağlamayı amaçlayan tamamlayıcı tıp yöntemi.

İncele

Akut

Acute

Ani başlangıçlı, kısa süreli ancak sıklıkla yüksek yoğunluklu seyreden durum veya belirtileri ifade eden nitelendirici terim.

İncele

Akut Alkolik Miyopati

Acute Alcoholic Myopathy

Aşırı alkol kullanım döneminin ardından gelişen; kaslarda şiddetli ağrı, hassasiyet, şişlik, kramp, zayıflık ve bazen hücre nekrozu ile karakterize klinik tablo.

İncele

Akut Alkolizm

Acute Alcoholism

Ağır alkol intoksikasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan, motor kontrol kaybı, solunum depresyonu ve stupor gibi kısa süreli semptomlar kompleksidir.

İncele

Akut Anksiyete

Acute Anxiety

Tehdit edici bir durumun tetiklediği, bedensel gerilim belirtilerinin eşlik ettiği ani dehşet ve huzursuzluk hissi.

İncele

Akut Başlangıç

Acute Onset

Bir hastalığın, durumun veya ilişkili semptomların ani, hızlı ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkması durumu.

İncele

Akut Deliryum

Acute Delirium

Metabolik bozukluklar veya toksik ajanlar nedeniyle ortaya çıkan; ani başlangıçlı, dalgalı seyirli bilinç, dikkat ve bilişsel işlev bozukluğudur.

İncele

Akut Depresyon

Acute Depression

Ani başlangıçlı ve majör depresif atak için gereken tanı kriterlerinin çok ötesinde, yoğun ve şiddetli semptom kümesiyle seyreden akut duygu durum epizodu.

İncele

Akut Göğüs Sendromu

Acute Chest Syndrome

Orak hücre anemisinde akciğer hasarına yol açabilen, zatürre benzeri ve yaşamı tehdit eden pulmoner komplikasyon.

İncele

Akut Koroner Sendrom

Acute Coronary Syndrome (ACS)

Koroner arterlerdeki ani tıkanıklık veya daralma sonucunda miyokarda yeterli kan akışının sağlanamamasıyla ortaya çıkan, miyokard enfarktüsü ve kararsız anjinayı kapsayan klinik tablolar bütünü.

İncele

Akut Mani

Acute Mania

Bipolar I bozukluğunun, aşırı coşkulu veya huzursuz duygu durumu, hiperaktivite, hızlı düşünce ve konuşma, dürtüsel davranışlar ve fikir uçuşmaları ile karakterize olan şiddetli evresi.

İncele

Akut Psikotik Atak

Acute Psychotic Episode

Halüsinasyonlar, sanrılar ve dezorganize konuşma gibi bariz psikotik belirtilerin ani başlangıçlı ve genellikle kısa süreli olarak ortaya çıkması durumu.

İncele

Akut Sanrısal Psikoz

Acute Delusional Psychosis

Stresli bir yaşam olayının tetiklediği, ani başlangıçlı, üç aydan kısa süren, genetik yükü bulunmayan ve olumlu seyir gösteren geçici psikotik durum.

İncele

Akut Stres Bozukluğu

Acute Stress Disorder (ASD)

Travmatik bir olay sonrasında ani olarak ortaya çıkan, istemsiz anı kalıntıları, aşırı uyarılmışlık ve dissosiyatif belirtilerle karakterize olan ancak dört haftadan uzun sürmeyen ruhsal bozukluk.

İncele

Akut Şizofrenik Atak

Acute Schizophrenic Episode

Düşünce bozuklukları, duygusal tepkisizlik ve davranışsal sapmalar gibi belirgin şizofrenik semptomların ani bir başlangıçla ortaya çıkması durumu.

İncele

Al-anon

Al-anon

Alkol bağımlısı bir aile bireyinin veya yakın arkadaşının sorunlu alkol kullanımından etkilenen kişiler için kurulmuş uluslararası bir karşılıklı yardım ve dayanışma organizasyonudur.

İncele

Alateen

Alateen

Alkol bağımlısı bireylerin aile üyeleri olan ergenler için tasarlanmış, akran desteğine dayalı karşılıklı yardım ve iyileşme programıdır.

İncele

Aldatma

Deception

Başkalarını yanıltmak amacıyla gerçeğin çarpıtılması veya kasıtlı olarak gizlenmesi durumu.

İncele

Aleksitimi

Alexithymia

Kişinin kendi duygularını tanıma, tanımlama, ifade etme ve ayırt etme becerisinde yaşadığı yapısal veya durumsal yetersizlik.

İncele

Alerjik Astım

Allergic Asthma

Bağışıklık sisteminin çevresel alerjenlere aşırı duyarlılık göstermesi sonucu ortaya çıkan, bronşiyal daralma ve inflamasyonla karakterize kronik bir solunum yolu patolojisidir.

İncele

Alfa Alkolizm

Alpha Alcoholism

Psikolojik bağımlılığın baskın olduğu, fiziksel yoksunluk veya kontrol kaybı olmaksızın stresle başa çıkmak için alkolün sürekli bir çare olarak kullanıldığı alkolizm türüdür.

İncele

Alfa-adrenerjik Blokör

Alpha-adrenoreceptor Blocking Agent

Sempatik sinir sistemindeki alfa-adrenerjik reseptörlere bağlanarak katekolaminlerin bu reseptörleri aktive etmesini engelleyen farmakolojik ajan.

İncele

Alfa-mannosidoz

Alpha-mannosidosis

Alfa-D-mannosidaz enziminin eksikliğine yol açan MAN2B1 gen mutasyonu kaynaklı, mannoz şekerinin metabolize edilememesiyle seyreden nadir ve ilerleyici bir otozomal resesif lizozomal depolama hastalığıdır.

İncele

Algofili

Algophilia

Acı deneyimlemekten ya da başkalarına acı vermekten haz alma durumu.

İncele

Algolagni

Algolagnia

Cinsel uyarılmanın ve hazzın, fiziksel veya psikolojik acı deneyimleme ya da acı çektirme yoluyla elde edildiği parafilik yönelim.

İncele

Algopsişali

Algopsychalia

Hastanın, bedensel kökenden ziyade zihinsel kökenli olduğunu fark ettiği ve sıklıkla anksiyete, depresyon veya şizofreni gibi psikiyatrik tablolara eşlik eden fiziksel acı deneyimi.

İncele

Alkode Bağımlı Amnestik Bozukluk

Alcohol-amnestic Disorder

Kronik ve ağır alkol kullanımına bağlı olarak gelişen, yakın bellek kaybı ve konfabülasyon ile karakterize kalıcı amnestik durum.

İncele

Alkol Alma Atakları

Drinking Episode

Genellikle kısa süreli olmakla birlikte, aralıksız bir şekilde devam eden alkol tüketim dönemi.

İncele

Alkol Bağımlılığı

Alcohol Dependence

Bireyin, davranışsal, fizyolojik ve psikososyal sorunlara rağmen alkolü tekrarlayıcı veya zorlantılı şekilde kullanması durumu.

İncele

Alkol İntoksikasyonu

Alcohol İntoxication

Etanol alımını takiben ortaya çıkan, geri dönüşümlü; merkezi sinir sisteminin depresyonuna bağlı belirgin davranışsal, psikolojik ve fizyolojik bozukluklarla karakterize klinik durum.

İncele

Alkol Kayıtlı Kalıcı Amnezik Bozukluk

Alcohol-induced Persisting Amnestic Disorder

Alkolün kalıcı nörotoksik etkilerine bağlı olarak ortaya çıkan, yeni bilgi öğrenme ve geçmişteki bilgileri geri çağırma yetilerinde belirgin ve işlevselliği bozacak düzeyde yıkımla karakterize bellek bozukluğudur.

İncele

Alkol Kaynaklı Kalıcı Demans

Alcoholic Dementia

Uzun süreli ve aşırı alkol kullanımının yol açtığı, beyin dokusunda kalıcı hasar ile karakterize, bilişsel işlevlerde ilerleyici ve kalıcı bozulma durumu.

İncele

Alkol Kaynaklı Psikotik Bozukluk

Alcohol-induced Psychotic Disorder

Alkol kullanımının doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı olarak ortaya çıkan, halüsinasyon veya sanrılarla karakterize klinik tablo.

İncele

Alkol Kötüye Kullanımı

Alcohol Abuse

Kişisel, sosyal ve mesleki işlevsellikte belirgin yıkıcı sonuçlara ve zorluklara rağmen alkol tüketiminin ısrarcı bir örüntü halinde sürdürülmesi durumu.

İncele

Alkol Kullanım Bozukluğu

Alcohol Use Disorder

Alkolün bilişsel, davranışsal ve fizyolojik düzeyde yarattığı tahribata rağmen kullanımın kontrol edilememesi ve kompulsif bir şekilde sürdürülmesi durumu.

İncele

Alkol Rehabilitasyonu

Alcohol Rehabilitation

Alkol bağımlılığı bulunan bireylerin tamamen perhize (abstinence) ulaşmasını veya kontrollü, sorunsuz bir içme düzeni kurmasını hedefleyen kapsamlı klinik müdahaleler bütünü.

İncele

Alkol Türevi

Alcohol Derivative

Terapötik amaçlarla alkolün sedatif ve hipnotik etkilerinden yararlanan, merkezi sinir sistemi üzerinde baskılayıcı etki gösteren farmakolojik bileşikler.

İncele

Alkol Yoksunluğu

Alcohol Withdrawal

Kronik ve yoğun alkol kullanımının birden kesilmesi veya azaltılması sonrasında ortaya çıkan; otonomik hiperaktivite, nörolojik bulgular ve psikiyatrik semptomlarla karakterize klinik tablo.

İncele

Alkol Yoksunluk Deliryumu

Alcohol Withdrawal Delirium

Uzun süreli ve ağır alkol kullanımının ani kesilmesini takiben ortaya çıkan; bilinç bulanıklığı, kognitif bozulmalar ve otonomik instabilite ile karakterize, tıbbi acil durum niteliğindeki geri dönüşümlü sendrom.

İncele

Alkol, Madde Bağımlılığı Ve Ruh Sağlığı İdaresi

ADAMHA

Amerika Birleşik Devletleri Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı bünyesinde 1992 yılında yeniden yapılandırılarak yerini SAMHSA ve NIH'e bırakan federal araştırma ve hizmet ajansıdır.

İncele

Alkolik

Alcoholic

Olumsuz sonuçlara, işlevsellikte bozulmaya ve kişisel sıkıntılara rağmen düzenli olarak alkol kötüye kullanımı sergileyen, alkol kullanım bozukluğuna sahip birey.

İncele

Alkolik Bellek Yitimi

Alcoholic Blackout

Yüksek miktarda alkol tüketimine bağlı olarak, kişinin bilinci açıkken ve çevresiyle etkileşimdeyken gerçekleşen olayların hipokampal işlev bozukluğu nedeniyle sonradan hatırlanamaması durumu.

İncele

Alkolik Beyin Sendromu

Alcoholic Brain Syndrome

Alkolün akut veya kronik etkileri sonucunda beyin fonksiyonlarında ortaya çıkan; deliryum, kalıcı demans, amnestik bozukluk ve psikotik tabloları içeren klinik sendromlar kümesi.

İncele

Alkolik Ebeveynlerin Yetişkin Çocukları

Adult Children Of Alcoholics (ACOA)

Alkolizm veya benzeri aile içi işlev bozuklukları barındıran ortamlarda büyümüş bireylerin yetişkinlik dönemindeki psikolojik dinamiklerini ele alan on iki basamaklı destek programı ve klinik olgudur.

İncele

Alkolik Halüsinozis

Alcoholic Hallucinosis

Kronik alkol kullanımının kesilmesi veya akut zehirlenme döneminde ortaya çıkan, bireyin genellikle lucid (bilinci açık) kaldıktan sonra gerçek dışı algıları gerçek zannettiği, çoğunlukla işitsel karakterli psikotik bir tablodur.

İncele

Alkolizm

Alcoholism

Kompulsif ve bağımlı alkol kullanımını, tolerans gelişimini ve yoksunluk belirtilerini içeren klinik bir sendrom.

İncele

Alkolle İlişkili Bozukluklar

Alcohol

Etanol içeren psikoaktif maddelerin tüketimine bağlı olarak gelişen, beyin işlevlerinde ve davranış repertuarında klinik açıdan belirgin bozulmalara yol açan durumların genel sınıflandırması.

İncele

Alloerotizm

Alloeroticism

Cinsel dürtü ve doyumun kişinin kendi bedeninden ziyade ötekine yöneltilmesi durumu.

İncele

Allopati

Allopathy

Bir hastalığı veya bozukluğu, o durumun yarattığı etkilerden farklı ya da bağdaşmayan etki mekanizmalarıyla tedavi eden konvansiyonel tıbbi sistem.

İncele

Alloplasti

Alloplasty

Bireyin çevresini kendi içsel ihtiyaçlarına veya uyum gereksinimlerine göre değiştirme yönündeki adaptif tepki süreci.

İncele

Allopsişik Sanrı

Allopsychic Delusion

Bireyin kendi iç dünyasından ziyade, dış dünyaya, dış çevreye veya diğer insanlara yönelik geliştirdiği, gerçeği değerlendirme yetisinin bozulduğu sabit ve yanlış inanç.

İncele

Allotriofaji

Allotriophagy

Besin değeri olmayan maddeleri veya yenmemesi gereken nesneleri yeme yönünde aşırı ve kalıcı bir istek duyma durumu.

İncele

Allport-vernon-lindzey Değerler Çalışması

Allport–vernon–lindzey Study Of Values (SOV)

Bireylerin yaşamlarındaki teorik, ekonomik, estetik, sosyal, politik ve dini olmak üzere altı temel değerin göreceli önemini ölçen iki bölümlü bir kişilik ve yönelim envanteridir.

İncele

Allport'un Kişilik Özelliği Kuramı

Allport’s Personality Trait Theory

Bireyin kişiliğini ve davranışlarındaki tutarlılık ile benzersizliği anlamada kişilik özelliklerinin ya da kişisel eğilimlerin temel olduğunu öne süren kuramsal yaklaşım.

İncele

Alofazi

Allophasis

Düşünce süreçlerindeki çözülmeyi yansıtan, mantıksal bağlardan yoksun, dağınık ve anlaşılmaz konuşma biçimi.

İncele

Aloji

Alogia

Merkezi sinir sistemindeki işlev bozukluğuna veya psikopatolojik süreçlere bağlı olarak konuşma yetisinin ya da düşünce içeriğinin belirgin şekilde fakirleşmesi.

İncele

Alopesi

Alopecia

Saçlı deride veya vücudun diğer bölgelerinde kısmi veya tam, geçici ya da kalıcı kıl kaybı.

İncele

Als Ob

Als Ob

Alman filozof Hans Vaihinger'in felsefi kurguculuk yaklaşımında, insan sağlığı ve adaptasyonu için bilimsel olarak gerçek olmasalar dahi doğruymuş gibi yaşanması gereken kurguları ifade eden kavram.

İncele

Alström-hallgren Sendromu

Alström–hallgren Syndrome

Obezite, işitme kaybı, görsel bozukluklar ve diyabet ile karakterize, nadiren ziyatsel bozukluklarla ilişkilendirilen kalıtsal bir sendromdur.

İncele

Alter Ego

Alter Ego

Bir bireyin ana kişiliğinden farklı özellikler barındıran, metaforik veya işlevsel bir alternatif benlik görünümü.

İncele

Alternatif Davranış Tamamlama

Alternative Behavior Completion

İstenmeyen alışkanlıkları söndürmek amacıyla, hedeflenen istenmeyen davranışla bağdaşmayan ve eş zamanlı yapılamayan alternatif bir eylemin devreye sokulduğu davranış terapisi tekniği.

İncele

Alternatif Davranışın Diferansiyel Pekiştirilmesi

DRA

Problem davranışın görmezden gelinirken, aynı amaca hizmet eden ancak uyumlu ve alternatif bir davranışın sistematik olarak pekiştirildiği uygulamalı davranış analizi tekniği.

İncele

Alternatif Davranışın Diferansiyel Pekiştirilmesi (DRA)

Differential Reinforcement Of Alternative Behavior (DRA)

Hedeflenen uyumsuz ya da problemli davranışı ortadan kaldırmak amacıyla, bu davranışın yerine konabilecek işlevsel ve alternatif bir davranışı sistematik olarak pekiştirirken, hedeflenen davranışı sönmeye bırakma prosedürü.

İncele

Alternatif Psikoloji

Alternative Psychology

Kabul görmüş akademik, bilimsel ve ana akım psikolojik yaklaşımları reddeden veya göz ardı eden; genellikle metafizik, tinsel ve mistik temellere dayanan her türlü anlama çabasıdır.

İncele

Alternatif Psikoterapi

Alternative Psychotherapy

Ana akım psikoterapi ekollerinin ve ampirik olarak doğrulanmış standart yöntemlerin dışındakileri kapsayan geniş bir tedavi yaklaşımları kategorisidir.

İncele

Alternatif Tıp

Alternative Medicine

Bilimsel kanıta dayalı tıp uygulamalarının yerine geçen, ampirik doğrulama ve kontrollü klinik deneylerden yoksun tedavi yöntemleri bütünü.

İncele

Alzheimer Derneği

Alzheimer’s Association

Alzheimer hastalığı ve ilgili demans türleriyle yaşayan bireylere, hasta yakınlarına destek sağlayan ve erken teşhis, önleme ile tedavi odaklı araştırmaları finanse eden uluslararası öneme sahip sivil toplum kuruluşu.

İncele

Amacı Engellenmiş

Aim-inhibited

Psikanalitik teoride, temel dürtülerin orijinal nesnesinden uzaklaştırılarak bilinçdışında kaldığı ve dolaylı yoldan tatmin edildiği kişilerarası davranış biçimi.

İncele

Ambiseksüel

Ambisexual

Herhangi bir cinsiyet ya da toplumsal cinsiyet baskınlığı göstermeyen bireyleri veya özellikleri tanımlamak için kullanılan, günümüzde ise nadiren tercih edilen tarihsel bir terim.

İncele

Ambitendensi

Ambitendency

Çatışan davranışsal motivasyonlar nedeniyle bireyin zıt yönlerde hareket etme eğilimi göstermesi veya iradi bir eylem beklentisiyle eksik motor yanıtlar sergilemesidir.

İncele

Ambivalans

Ambivalence

Aynı kişiye, nesneye veya duruma yönelik olarak, hoşnutluk ve hoşnutsuzluk ya da sevgi ve düşmanlık gibi birbiriyle çelişen duygu, tutum ve düşüncelerin eş zamanlı varlığı.

İncele

Ambulatuvar Şizofreni

Ambulatory Schizophrenia

Şiddetli semptomlar nedeniyle geçmişte hastaneye yatırılmış ancak akut tablosu gerilediği için taburcu edilmiş, buna rağmen sosyal beklentilere uygun işlevsellik gösteremeyen ve eksantrik davranışlar sergilemeye devam eden bireylerin durumunu tanımlayan tarihsel bir klinik kategori.

İncele

Amenore

Amenorrhea

Üreme çağındaki bireylerde menstruasyon (adet kanaması) döngüsünün patolojik veya fizyolojik olarak bulunmaması durumudur.

İncele

American Counseling Association

ACA

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki profesyonel danışmanların mesleki gelişimini, etik standartlarını ve uygulama alanlarını düzenleyen en büyük meslek örgütüdür.

İncele

American Law Institute Model Ceza Kanunu Akli Dengesi Testi

American Law Institute Model Penal Code İnsanity Test

Suç ehliyetini belirlemede M'Naghten kuralı ile durdurulamaz dürtü testini birleştiren, sanığın ruhsal bozukluk nedeniyle fiilin hukuki anlamını kavrayamaması veya davranışlarını yasaya uygun şekilde yönlendirememesini esas alan yasal standarttır.

İncele

Amerika Zihinsel Ve Gelişimsel Yetersizlikler Birliği

AAIDD

Zihinsel ve gelişimsel yetersizlikler alanında bilimsel araştırmaları, standartları ve politikaları belirleyen en eski uluslararası disiplinler arası mesleki kuruluştur.

İncele

Amerikalılar Engelliler Yasası

Americans With Disabilities Act (ADA)

Fiziksel veya zihinsel yetersizlikleri bulunan bireylerin istihdam, kamu hizmetleri, kamusal alanlar ve telekomünikasyon gibi temel alanlarda ayrımcılığa uğramasını yasaklayan ABD federal yasası.

İncele

Amerikalılar Engellilik Yasası

ADA

Engelli bireylerin kamusal alanda, istihdamda ve toplumsal yaşamda ayrımcılığa uğramasını önleyen kapsamlı federal yasal düzenleme.

İncele

Amerikan Acil Tıp Hekimleri Birliği

ACEP

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki acil tıp uzmanlarını temsil eden ve alanın akademik standartlarını belirleyen profesyonel meslek kuruluşudur.

İncele

Amerikan Ağrı Derneği

American Pain Society (APS)

Ağrı ile ilgili araştırmaları, eğitimi, tedaviyi ve mesleki uygulamaları ilerletmeyi amaçlayan çok disiplinli profesyonel bir kuruluştur.

İncele

Amerikan Anoreksiya Ve Bulimi Derneği

American Anorexia/bulimia Association

Yeme bozuklukları konusunda kamusal farkındalık yaratmak, tedavi kaynaklarına erişimi kolaylaştırmak ve önleme çalışmaları yürütmek amacıyla kurulmuş olan ve günümüzde Ulusal Yeme Bozuklukları Derneği (NEDA) bünyesine katılmış tarihi sivil toplum kuruluşu.

İncele

Amerikan Cinsellik Eğitmenleri, Danışmanları Ve Terapistleri Derneği

AASECT

Cinsellik eğitimi, danışmanlığı ve terapisi alanlarında profesyonel standartları belirleyen, uygulayıcıları sertifikalandıran ve etik ilkeleri denetleyen uluslararası mesleki kuruluş.

İncele

Amerikan Doğum Kontrol Ligi

ABCL

Günümüzde Amerikan Planlı Ebeveynlik Federasyonu (Planned Parenthood) olarak bilinen yapının tarihi öncülü olan eski kuruluş.

İncele

Amerikan Entelektüel Ve Gelişimsel Engellilik Derneği

American Association On Intellectual And Developmental Disabilities (AAIDD)

Entelektüel ve gelişimsel yetersizlikleri olan bireyler için ilerici politikalar, bilimsel araştırmalar ve evrensel insan haklarını savunan, 1876 yılında kurulmuş en eski ve en büyük disiplinler arası mesleki kuruluştur.

İncele

Amerikan Klinik Psikologlar Derneği

AACP

Klinik psikologların mesleki eğitim ve sertifikasyon standartlarını güvence altına almak amacıyla 1917 yılında kurulan, 1919'da Amerikan Psikoloji Derneği'nin (APA) ilk özel ilgi grubu olarak yeniden entegre olan profesyonel kuruluş.

İncele

Amerikan Klinik Seksologlar Akademisi

American Academy Of Clinical Sexologists, Inc. (AACS)

Lisanslı ruh sağlığı profesyonellerine bağımsız sekso terapi pratiği yapabilmeleri için klinik seksoloji alanında doktora derecesi sunan özel ve bağımsız bir lisansüstü eğitim kurumudur.

İncele

Amerikan Klinik Seksoloji Akademisi

AACS

Klinik seksoloji alanında uzmanlaşmış profesyonelleri sertifikalandıran ve mesleki standartları belirleyen Amerikan kuruluşu.

İncele

Amerikan Ortopsikiyatri Derneği

American Orthopsychiatric Association

Ruh sağlığında önleyici, tedavi edici ve hak savunuculuğu yaklaşımlarını benimseyen disiplinlerarası profesyonel kuruluş.

İncele

Amerikan Profesyonel Psikoloji Kurulu

ABPP

Amerika Birleşik Devletleri'nde psikolojinin farklı uzmanlık alanlarında standartları belirleyen, sınavları yürüten ve mesleki yeterliliği tescil eden 14 psikolojik uzmanlık kurulunun çatı örgütüdür.

İncele

Amerikan Psikanaliz Derneği

American Psychoanalytic Association (apsaa)

Eğitim, araştırma ve mesleki gelişim odaklı en eski ulusal Amerikan psikanaliz meslek örgütüdür.

İncele

Amerikan Psikiyatri Birliği

American Psychiatric Association (APA)

Ruhsal bozuklukların tanı, tedavi ve önlenmesi alanında uzmanlaşmış hekimleri bünyesinde barındıran, ulusal ve uluslararası düzeyde psikiyatri politikasını ve sınıflandırma sistemlerini belirleyen ana tıp ve meslek kuruluşudur.

İncele

Amerikan Psikoloji Derneği

American Psychological Association (APA)

1892 yılında kurulan, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki psikolojiyi temsil eden ve dünya genelindeki en büyük psikologlar birliği olan bilimsel ve mesleki kuruluş.

İncele

Amerikan Psikoloji Derneği Lisansüstü Öğrencileri

American Psychological Association Of Graduate Students (APAGS)

Amerikan Psikoloji Derneği'ne (APA) bağlı olan ve dünya genelinde psikoloji alanında lisansüstü eğitim gören öğrencilerin haklarını, mesleki gelişimini ve topluluğunu temsil eden resmi yapı.

İncele

Amerikan Psikoloji Vakfı

American Psychological Foundation (APF)

Amerikan Psikoloji Vakfı (APF), psikoloji bilimini ilerletmek ve insan refahını artırmak amacıyla araştırmaları, bursları ve yenilikçi projeleri finanse eden bağımsız bir hayır kurumudur.

İncele

Amerikan Psikolojik Danışma Derneği

American Counseling Association (ACA)

Psikolojik danışmanlık mesleğinin gelişimini desteklemeyi, mesleki ve etik standartları belirlemeyi amaçlayan dünyanın en büyük profesyonel danışmanlar birliğidir.

İncele

Amerikan Psikolojik Derneği

American Psychological Society (APS)

Günümüzde 'Association for Psychological Science' adını taşıyan, deneysel ve bilimsel psikolojinin akademik çıkarlarını temsil etmek üzere 1988 yılında kurulan uluslararası mesleki kuruluşun eski unvanı.

İncele

Amerikan Psikolojik Hipnoz Kurulu

ABPH

Amerikan Psikolojik Uyarlanmalı Hipnoz Kurulu, klinik ve deneysel hipnoz alanında uzmanlaşmış psikologları sertifikalandıran ve Amerikan Psikolojik Derneği (APA) tarafından tanınan mesleki bir otoritedir.

İncele

Amerikan Uygulamalı Psikoloji Derneği

AAAP

Amerikan Uygulamalı Psikoloji Derneği'nin (AAAP) resmi kısaltması olup, psikolojinin klinik, danışmanlık, endüstri ve eğitim alanlarındaki pratik uygulamalarını temsil eden tarihsel bir mesleki kuruluştur.

İncele

Amerikan Uygulamalı Ve Önleyici Psikoloji Derneği

AAAPP

Klinik ve önleyici psikolojinin çıkarlarını savunmayı, bilimsel araştırmaları teşvik etmeyi ve kamusal yararı mesleki çıkarların üstünde tutmayı amaçlayan profesyonel kuruluş.

İncele

Amerikan Zihinsel Engellilik Derneği

American Association Of Mental Retardation (AAMR)

Amerikan Zihinsel ve Gelişimsel Engellilik Derneği'nin (AAIDD) tarihsel olarak kullandığı eski adı.

İncele

Amerikan Zihinsel Ve Gelişimsel Yetersizlikler Derneği

AAMR

Geçmişte 'American Association on Mental Retardation' olarak bilinen, günümüzde ise American Association on Intellectual and Developmental Disabilities (AAIDD) adını alan köklü mesleki ve bilimsel kuruluş.

İncele

Amfetamin Bağımlılığı

Amphetamine Dependence

Fizyolojik ve psikososyal sorunlara rağmen amfetamin veya benzeri maddelerin tekrarlayan ve zorlantılı kullanımı.

İncele

Amfetamin Hapı

Benny

Amfetamin türü uyarıcı maddeler için kullanılan yaygın argo terim.

İncele

Amfetamin İntoksikasyon Deliryumu

Amphetamine İntoxication Delirium

Yoğun amfetamin veya amfetamin benzeri maddelerin alımından kısa süre sonra gelişen; bilinç bozukluğu, dikkat eksikliği ve bilişsel işlevlerde ani bozulmayla karakterize geri dönüşümlü klinik sendrom.

İncele

Amfetamin Kaynaklı Psikotik Bozukluk

Amphetamine-induced Psychotic Disorder

Amfetamin veya benzeri maddelerin doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı olarak ortaya çıkan, özellikle paranoid sanrılarla karakterize klinik tablo.

İncele

Amfetamin Kötüye Kullanımı

Amphetamine Abuse

Amfetamin veya benzeri uyarıcı maddelerin tekrar tekrar alımına bağlı olarak ortaya çıkan, yineleyici olumsuz sosyal, mesleki ve yasal sonuçlarla karakterize maladaptif kullanım örüntüsü.

İncele

Amfetamin Yoksunluğu

Amphetamine Withdrawal

Uzun süreli ve yüksek doz amfetamin veya benzeri maddelerin kullanımının ani olarak kesilmesi veya azaltılması sonrasında ortaya çıkan, baskın olarak depresif duygu durum ve nöromotor yavaşlama ile karakterize klinik sendrom.

İncele

Amfetamin Zehirlenmesi

Amphetamine İntoxication

Amfetamin veya benzeri maddelerin yakın zamanda alımına bağlı olarak ortaya çıkan, davranışsal, psikolojik ve fizyolojik bulgularla karakterize geri dönüşümlü klinik sendrom.

İncele

Aminotransferaz

Aminotransferase

Bir verici molekülden alıcı moleküle amino grubunun transferini katalize eden transferaz sınıfı enzimlerin genel adıdır.

İncele

Amnezik Bozukluk

Amnestic Disorder

Yeni bilgileri öğrenme veya geçmişte edinilmiş bilgileri ve anıları geri getirme becerisinde, toplumsal ya da mesleki işlevselliği bariz biçimde bozacak düzeyde bellek bozukluğu ile karakterize klinik durum.

İncele

Amok

Amok (amuck)

Bireyin ani ve kontrol edilemez bir öfke patlamasıyla çevresindekilere veya nesnelere karşı aşırı şiddet eylemleri sergilemesi, ardından genellikle tam amnezi ve bitkinlikle sonuçlanan kültüre özgü dissosiyatif bir durum.

İncele

Amotivasyonel Sendrom

Amotivational Syndrome

Dürtü ve inisiyatif kaybıyla karakterize, özellikle şizofreni kliniğinde gözlenen bir davranış örüntüsüdür.

İncele

Amsterdam Kriterleri

Amsterdam Criteria

Herediter nonpolipozis kolorektal kanser (HNPCC) veya diğer adıyla Lynch sendromu riski taşıyan aileleri belirlemekte kullanılan klasik tanısal kriterler seti.

İncele

Amurah

Amurakh

Sibirya'daki kadınlarda gözlenen, diğer insanların sözlerinin veya davranışlarının zorlantılı ve istemsiz bir şekilde taklit edilmesiyle karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

Anabolik-androjenik Steroid

Anabolic-androgenic Steroid

Testosteronun, kas gelişimini (anabolik) ve erkeksi ikincil cinsiyet karakterlerini (androjenik) teşvik etmek amacıyla kullanılan sentetik türevleridir.

İncele

Anafilaksi

Anaphylaxis

Vücut dokularına yabancı bir maddenin girmesiyle tetiklenen, ani başlangıçlı, şiddetli ve potansiyel olarak ölümcül olabilen sistemik aşırı duyarlılık reaksiyonudur.

İncele

Anafrodizyak

Anaphrodisiac

Cinsel isteği azaltan veya baskılayan, cinsel sedatif görevi gören farmakolojik veya kimyasal ajan.

İncele

Anaklisis

Anaclisis

Bir bireyin, duygusal veya fiziksel gereksinimlerinin karşılanması için bir başka kişiye aşırı düzeyde ve bebeklik dönemindeki ebeveyn bağına benzer biçimde bağımlı olması durumu.

İncele

Anaklitik Depresyon

Anaclitic Depression

Yoğun terk edilme korkuları, çaresizlik ve yetersizlik duygularıyla kendini gösteren, kişilerarası bağımlılığın tetiklediği bir depresyon türüdür.

İncele

Anaklitik Özdeşim

Anaclitic İdentification

Çocuğun temel gereksinimleri için bağımlı olduğu bakım veren figürün özelliklerini, kendi pekiştireci ve konfor kaynağı haline gelmek amacıyla içselleştirdiği ilk özdeşim evresi.

İncele

Anal Dönem

Anal Stage

Klasik psikanalitik kurama göre, yaşamın ikinci yılında cinsel haz ve ilginin dışkılama ile dışkıyı tutma işlevlerine odaklandığı ikinci psikoseksüel gelişim evresi.

İncele

Anal Erotizm

Anal Eroticism

Psikanalitik kuramda, dışkının tutulması, atılması, gözlemlenmesi ya da anüs bölgesinin uyarılması yoluyla elde edilen haz ve duyusal doyum.

İncele

Anal Evre

Anal Phase

Psikanalitik kurama göre, 1 ila 3 yaşları arasında çocuğun cinsel ve psikolojik zevk odağının anüs ve dışkılama kontrolü üzerine yoğunlaştığı gelişim evresi.

İncele

Anal İlişki

Anal İntercourse

Penisin anüse penetrasyonu yoluyla cinsel haz elde edilmesini içeren bir cinsel aktivite biçimi.

İncele

Anal Kişilik

Anal Character

Klasik psikanalitik kurama göre, psikoseksüel gelişimin anal dönemindeki saplanmalardan kaynaklanan; aşırı düzenlilik, inatçılık veya dağınıklık gibi özelliklerle karakterize bir kişilik örüntüsüdür.

İncele

Anal Mastürbasyon

Anal Masturbation

Anüs ve rektum bölgesindeki erojen bölgelerin, özellikle sinir uçları açısından zengin bu alanın manuel veya mekanik araçlarla uyarılmasıyla cinsel uyarılma ve doyum sağlanması sürecidir.

İncele

Anal-agresif Kişilik

Anal-aggressive Personality

Klasik psikanalitik kuramda inatçılık, direniş, otoriteye meydan okuma ve pasif agresif tutumlarla karakterize edilen kişilik yapılanması.

İncele

Anal-retantif Evre

Anal-retentive Phase

Klasik psikanalitik kuramda, dışkıyı tutarak haz alma ve ebeveyne direnç gösterme dinamikleriyle karakterize edilen anal evre alt aşaması.

İncele

Anal-sadistik Evre

Anal-sadistic Phase

Klasik psikanalitik kuramda, anal evrenin çocuğun saldırgan ve yıkıcı eğilimler sergilediği, özellikle dışkıyı tutarak ebeveyn denetimine direndiği alt evresi.

İncele

Analeptik

Analeptic

Merkezi sinir sistemini uyarak uyanıklık, enerji artışı ve öforik durumlar yaratan, amfetamin dışındaki uyarıcı ajanların genel sınıflandırması.

İncele

Analist

Analyst

Genel anlamda psikanaliz uygulayan profesyonel; özelde ise Sigmund Freud geleneğini veya neoanalitik kuramcıların yöntemlerini benimseyen terapist.

İncele

Analitik Grup Psikoterapisi

Analytic Group Psychotherapy

Aktarım, yorumlama, katarsis ve içgörü gibi psikanalitik teorinin temel ilkelerine dayanan ve bireylerde intrapsikik yapıyı kökten değiştirmeden kişilik dönüşümü sağlamayı amaçlayan bir grup terapisi türüdür.

İncele

Analitik Kanepe

Couch

Psikanalizde hastanın uzanarak serbest çağrışım yapmasını, iç dünyasına odaklanmasını ve bilinçdışı materyale erişmesini kolaylaştıran özel oturma ve uzanma mobilyası.

İncele

Analitik Koltuk

Analytic Couch

Psikanalitik seanslarda danışanın uzanarak serbest çağrışım yapmasını kolaylaştıran, terapistin ise genellikle danışanın görüş alanının dışında konumlandığı özel divan.

İncele

Analitik Kurallar

Analytic Rules

Sigmund Freud tarafından psikanalitik terapinin yürütülmesi için belirlenen; serbest çağrışım, perhiz ve eyleme dökmeme ilkelerinden oluşan üç temel kural.

İncele

Analitik Psikoloji

Analytic Psychology

Carl Jung tarafından geliştirilen; psişenin felsefi değerler, arketipler, kolektif bilinçdışı ve bireyselleşme süreci üzerinden ele alındığı derinlik psikolojisi ekolü.

İncele

Analitik Psikoterapi

Analytical Psychotherapy

Klasik psikanalize kıyasla daha az derinlemesine inceleme içeren, terapistin daha aktif müdahalede bulunduğu ve seans sıklığının daha düşük olduğu psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Analitik Üçüncü

Analytic Third

Nesne ilişkileri kuramında, analist ile danışanın ortaklaşa yarattığı ve her iki zihnin etkileşiminden doğan yeni, paylaşılan öznelerarası gerçeklik alanı.

İncele

Analizan

Analysand

Psikanalitik süreçten geçmekte olan ve serbest çağrışım yöntemiyle kendi bilinçdışı süreçlerini inceleyen danışan veya hasta.

İncele

Analjezik

Analgesic

Bilinç kaybına yol açmaksızın ağrı duyusunu hafifleten veya ortadan kaldıran farmakolojik ajan veya ilaç.

İncele

Analog Çalışma

Analogue Study

İncelenen hedef duruma benzer ancak birebir aynı olmayan prosedürlerin veya katılımcıların kullanıldığı deneysel araştırma tasarımı.

İncele

Analog Gözlem

Analogue Observation

Kontrollü bir laboratuvar veya klinik ortamında, belirli bir davranışı tetiklemek amacıyla tasarlanmış bir çalışmada katılımcıdan kaydedilen tepki veya ölçüm.

İncele

Anamnez

Anamnesis

Bir hastanın ruhsal veya fiziksel bir bozukluğun başlangıcından önceki gelişimsel, ailesel ve tıbbi geçmişine ilişkin kendi anlatımıdır.

İncele

Anandri

Anandria

Erkek bireylerde ikincil cinsiyet karakterlerinin veya maskülen fiziksel ve davranışsal özelliklerin yokluğu ya da belirgin eksikliği.

İncele

Anankastik Kişilik

Anancastic Personality (anankastic Personality)

Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğunun eski ve tarihsel literatürdeki karşılığı olup, aşırı düzenlilik, mükemmeliyetçilik ve kontrol ihtiyacı ile karakterizedir.

İncele

Anatomik Detaylı Bebek

Anatomically Detailed Doll

Çocuklarda cinsel istismar iddialarının değerlendirilmesinde bir değerlendirme aracı olarak kullanılan, anatomik olarak doğru genital bölgelere sahip oyuncak bebek.

İncele

Andersen Hastalığı

Andersen’s Disease

Karaciğer, kalp, böbrekler, kaslar ve sinir sistemini tutan, glikojen sentezinden sorumlu enzim eksikliğine bağlı ilerleyici ailesel bozukluk.

İncele

Andersen Sendromu

Andersen’s Syndrome

Pankreasın kistik fibrozisi, çölyak hastalığı ve A vitamini eksikliğinden oluşan üçlü patolojik durumu içeren, depresyon, kas erimesi ve hipotoni ile karakterize nadir bir sendromdur.

İncele

Androjen Kişilik

Androgynous Personality

Bir bireyin hem kalıplaşmış erkeksilik (ör. atılganlık, kararlılık) hem de kalıplaşmış kadınsılık (ör. duyarlılık, şefkat) psikolojik özelliklerini aynı anda yüksek düzeyde sergilediği kişilik yönelimidir.

İncele

Androjen Yoksunluğu Tedavisi

Androgen Deprivation Therapy (ADT)

Hormona duyarlı tümör hücrelerinin büyümesini yavaşlatmak amacıyla androjen seviyelerini düşüren veya etkilerini bloke eden standart medikal ve cerrahi tedavi yaklaşımıdır.

İncele

Androjini

Androgyny

Bir bireyin cinsiyet kimliği, ifadesi veya fiziksel özelliklerinde hem erkeksel hem de kadınsal nitelikleri aynı anda barındırması durumu.

İncele

Androjinofili

Androgynophilia

Hem maskülen hem de feminen nitelikleri, davranışları veya görünüşleri bir arada barındıran ya da androjin yapıda olan bireylere yönelik fiziksel, cinsel veya duygusal çekim biçimi.

İncele

Anerji

Anergia

Fiziksel ve psikolojik düzeyde tam bir enerji yokluğu, eylemsizlik ve pasiflik hali.

İncele

Anetopat

Anethopath

Etik veya ahlaki engellemelerden yoksun olan, toplumsal normları ve vicdani sınırları içselleştiremeyen bireyleri tanımlamakta kullanılan klinik kökenli terim.

İncele

Angst

Angst

Varoluşsal belirsizliğin, radikal özgürlüğün ve kişisel sorumluluğun farkına varılmasıyla ortaya çıkan derin bir ıstırap, kaygı ve içsel sıkıntı durumu.

İncele

Anhedoni

Anhedonia

Normal koşullarda bireye zevk vermesi beklenen deneyimlerden ve etkinliklerden keyif alamama, haz duyma kapasitesinin yitimi.

İncele

Anhipni

Anhypnia

Uykunun yokluğu veya sürdürülememesi durumunu tanımlayan, günümüzde daha yaygın olarak insomni terimiyle karşılık bulan klinik bir durumdur.

İncele

Ani Bebek Ölümü Sendromu

Cot Death

Bir yaşın altındaki bebeklerin, ayrıntılı otopsi, ölüm yeri incelemesi ve tıbbi geçmiş taraması sonucunda dahi nedeni belirlenemeyen ani ölümü.

İncele

Anilingus

Anilingus

Anüsün ağız veya dil yardımıyla uyarılmasını içeren bir cinsel aktivite biçimidir.

İncele

Anima

Anima

Carl Jung'un analitik psikolojisinde, erkek psişesinin bilinçdışında yer alan evrensel kadınsı yönü ve bu arketipi temsil eden yapı.

İncele

Anjina Pektoris

Angina

Miyokardın yetersiz oksijenlenmesi (iskemi) sonucunda ortaya çıkan, genellikle göğüste baskı ve sıkışma hissiyle karakterize klinik bir semptomdur.

İncele

Anjiyoödem

Angioedema

Cildin derin tabakaları, mukoza zarları ve viseral dokularda ani gelişen, inflamatuar olmayan ödem ataklarıyla karakterize klinik tablo.

İncele

Ankiloz

Ankylosis

Eklem içi zarların harabiyeti veya kemik yapısındaki kusurlar nedeniyle eklemin hareket kabiliyetini yitirmesi ve kemikleşerek katılaşması durumu.

İncele

Anksiyete Bozukluğu

Anxiety Disorder

Merkezi düzenleyici teması aşırı korku, endişe ve kaygı olan, bireyin işlevselliğini kronik ve dalgalı bir seyirle bozan ruhsal bozukluklar grubudur.

İncele

Anksiyete Deşarjı

Anxiety Discharge

Anksiyeteyi baskılamak yerine, günlük yaşam aktiviteleri (egzersiz, örgü örmek, bahçe işleri) yoluyla azaltan veya dışavuran her türlü eylemsel tepki.

İncele

Anksiyete Duyarlılığı

Anxiety Sensitivity

Anksiyetenin bedensel belirtilerinin felaketle sonuçlanacağı inancından kaynaklanan, bu duyumlara karşı duyulan yoğun korku.

İncele

Anksiyete Fiksasyonu

Anxiety Fixation

Psikanalitik kuramda, erken bir gelişim evresine ait anksiyete tepkisinin daha ileriki gelişim dönemlerine taşınması ve bu evrede sabitlenmesi durumudur.

İncele

Anksiyete Giderme Tepkisi

Anxiety-relief Response

Davranış terapisinde, anksiyete tetikleyen durumlarda rahatlatıcı veya sakinleştirici kelimelerin (örneğin 'sakin ol') tekrarlanmasıyla elde edilen koşullu yanıt.

İncele

Anksiyete Histerisi

Anxiety Hysteria

Psikanalitik kuramda, bilinçdışı cinsel çatışmalardan kaynaklanan kaygının fobik semptomlar ve konversiyon bozuklukları yoluyla bedenselleştirildiği nevrotik durum.

İncele

Anksiyete Hiyerarşisi

Anxiety Hierarchy

Belirli bir bireyin odaklandığı kaygı kaynağı etrafında oluşturulan, en az tehdit ediciden en çok tehdit ediciye doğru derecelendirilmiş uyarıcılar dizisidir.

İncele

Anksiyete Nevrozu

Anxiety Neurosis

Kalıcı kaygı, yaklaşan felaket hissi ve buna eşlik eden uykusuzluk, iştah kaybı, Çarpıntı gibi somatik belirtilerle karakterize, günümüzde yaygın anksiyete bozukluğu olarak sınıflandırılan tarihi psikodinamik yapı.

İncele

Anksiyete Ölçeği

Anxiety Scale

Anksiyete semptomlarının şiddetini ve yaygınlığını nicel olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş standart psikometrik ölçüm aracı.

İncele

Anksiyete Reaksiyonu

Anxiety Reaction

Belirgin bir endişe hissiyle karakterize olan ve buna eşlik eden somatik gerginlik belirtileriyle kendini gösteren duygusal tepki.

İncele

Anksiyete Yönetimi

Anxiety Management

Bireyin kaygı düzeyini düşürmek ve fizyolojik uyarılmışlığı kontrol altına almak amacıyla uygulanan bilişsel-davranışsal, davranışsal veya farmakolojik teknikler bütünü.

İncele

Anna O.

Anna O.

Josef Breuer tarafından tedavi edilen ve psikanalizin doğuşunda, özellikle 'konuşma tedavisi' (talking cure) ile aktarım kavramlarının gelişiminde temel teşkil eden tarihi bir klinik vaka.

İncele

Anodin

Anodyne

Ağrıyı hafifleten, dindiren her türlü farmakolojik ajan, analjezik, anestezik madde veya tedavi prosedürü.

İncele

Anomali

Anomaly

Normdan, standarttan veya beklentiden sapma gösteren her türlü düzensizlik, yapısal bozukluk veya ampirik çelişki.

İncele

Anomi

Anomia

Toplumsal kargaşa, kural erozyonu veya değerler sisteminin çökmesi sonucunda bireylerin deneyimlediği derin yabancılaşma, umutsuzluk ve rehbersizlik durumu.

İncele

Anonim Alkolikler

AA

Alkol bağımlılığından kurtulmayı ve bu durumu sürdürmeyi amaçlayan, üyelerin karşılıklı destek ve deneyim paylaşımına dayandığı küresel bir öz-yardım kuruluşudur.

İncele

Anoreksi

Anorexia

Genellikle kronik seyirli olan, yiyeceğe veya daha nadiren diğer biyolojik arzulara (örneğin cinsel dürtülere) yönelik iştahın veya isteğin yok olması ya da azalması durumu.

İncele

Anoreksiya Nervosa

Anorexia Nervosa

Kilo alımına karşı yoğun korku, beden imgesinde çarpık algı ve yaşa/cinsiyete göre beklenen minimal normal ağırlığın sürdürülmesini şiddetle reddetmeyle karakterize, kısıtlayıcı beslenme alışkanlıkları ve belirgin zayıflıkla seyreden bir yeme bozukluğudur.

İncele

Anorgazmi

Anorgasmia

Yeterli düzeyde cinsel uyarım ve isteğe rağmen orgazm yaşayamama durumuyla karakterize cinsel işlev bozukluğu.

İncele

Anormal

Abnormal

Tipik, olağan, istatistiksel veya sağlıklı kabul edilen aralıktan, özellikle işlevselliği bozacak veya zarar verecek düzeyde sapma gösteren durum.

İncele

Anormal Davranış

Abnormal Behavior

Belirli bir kültürde istatistiksel olarak nadir görülen, bireyin işlevselliğini bozan veya uyumunu engelleyen, sıklıkla ruhsal bir bozukluğun göstergesi kabul edilen davranış kalıbıdır.

İncele

Anormal Psikoloji

Abnormal Psychology

Uyum bozucu davranışların, bilişsel süreçlerin ve duygusal örüntülerin incelenmesini, değerlendirilmesini, tedavisini ve önlenmesini ele alan psikoloji alt dalıdır.

İncele

Anormallik

Abnormality

Yapısal, işlevsel veya istatistiksel olarak kabul edilen normdan veya ortalamadan belirgin sapma gösteren durum veya kusur.

İncele

Anorşizm

Anorchism

Bir veya her iki testisin konjenital (doğuştan) olarak bulunmaması durumu. Anorchia olarak da adlandırılır.

İncele

Anovulatuar Menstruel Siklus

Anovulatory Menstrual Cycle

Yumurtlama (ovulasyon) gerçekleşmeksizin ortaya çıkan, hipofiz bezi ile yumurtalıklar arasındaki hormon üretim dengesizliğinden kaynaklanan ve düzensiz kanamalarla karakterize adet döngüsü.

İncele

Anti-inflamatuar Tedavi

Anti-inflammatory Therapy

Nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) ve glukokortikoidler gibi farmakolojik ajanlar aracılığıyla inflamasyonu azaltma veya düzenleme protokolüdür.

İncele

Antibiyotik

Antibiotic

Patojenik veya zararlı mikroorganizmaları, özellikle bakterileri yok etmek ya da üremelerini durdurmak amacıyla kullanılan antimikrobiyal ajan.

İncele

Antihormon Tedavisi

Antihormone Therapy

Belirli hormonların sentezini, salınımını veya reseptör düzeyindeki etkilerini baskılayarak, özellikle hormon duyarlı kanser hücrelerinin çoğaltıcı sinyallerini kesen tıbbi tedavi yöntemidir.

İncele

Antikathexis

Countercathexis

Egonun, kabul edilemeyen dürtülerin, arzuların veya anıların bilinç yüzeyine çıkmasını engellemek amacıyla libidinal enerjiye karşı konumlandırdığı psikolojik direnç ve savunma mekanizması.

İncele

Antikolinerjik Etkiler

Anticholinergic Effects

Asetilkolin nörotransmitterinin muskarinik ve nikotinik reseptörlerdeki etkisini bloke eden ajanların yol açtığı fizyolojik yan etkiler bütünüdür.

İncele

Antilibidinal Ego

Antilibidinal Ego

Fairbairn'in nesne ilişkileri kuramında, hazzı reddeden, öz-yıkıcı ve ebeveyn reddini içselleştirerek kendine düşmanlık besleyen ego alt yapısıdır.

İncele

Antiojen Karşıtı

Antiandrogen

Erkek cinsiyet hormonları olan androjenlerin hedef dokulardaki fizyolojik etkilerini azaltan veya tamamen bloke eden farmakolojik maddeler sınıfıdır.

İncele

Antiöstrojen

Antiestrogen

Kadın cinsiyet hormonları olan östrojenlerin hedef dokulardaki fizyolojik etkilerini azaltan veya bloke eden maddelerdir.

İncele

Antipati

Antipathy

Güçlü bir kaçınma davranışı eşlik eden, kökleşmiş ve derin bir hoşnutsuzluk veya nefret hali.

İncele

Antipsikiyatri

Antipsychiatry

1960'larda ortaya çıkan; psikiyatrinin bilimsel ve pratik geçerliliğini reddeden, ruhsal bozuklukların birer hastalık olmadığını savunan radikal entelektüel ve politik hareket.

İncele

Antiretroviral Tedavi

Antiretroviral Therapy (ART)

İnsan immün yetmezlik virüsünün (HIV) replikasyonunu baskılayarak viral yükü azaltan ve bağışıklık fonksiyonlarını koruyan kombine farmakolojik tedavi protokolü.

İncele

Antisosyal

Antisocial

Toplumsal normlardan keskin bir şekilde sapan ve diğer bireylerin temel haklarını ihlal eden davranış biçimlerini nitelendiren sıfat.

İncele

Antisosyal Kişilik Bozukluğu

Antisocial Personality Disorder

Başkalarının haklarını kronik olarak hiçe sayma, ihlal etme ve suçluluk, pişmanlık veya empati yoksunluğu ile karakterize, on sekiz yaşından sonra tanısı konulabilen yaygın bir kişilik bozukluğudur.

İncele

Antisosyal Saldırganlık

Antisocial Aggression

Tecavüz veya cinayet gibi, toplumsal açıdan yıkıcı ve istenmeyen sonuçlar doğuran her türlü araçsal saldırganlık eylemidir.

İncele

Antispazmodik İlaç

Antispasmodic Drug

Düz kasların istemsiz kasılmalarını ve spazmlarını baskılamak amacıyla kullanılan farmakolojik ajan.

İncele

APA

APA

Psikoloji ve psikiyatri disiplinlerinin standartlarını belirleyen, alanın en yetkin iki büyük mesleki ve bilimsel kuruluşunun ortak kısaltması.

İncele

Apareni

Apareunia

Cinsel birleşmeyi fiziksel olarak gerçekleştirememe durumu. Genellikle anatomik, fizyolojik veya psikojenik engellerden kaynaklanan bir işlev bozukluğudur.

İncele

Apasti

Apastia

Gıdadan bilinçli veya istemsiz olarak kaçınma, tam oruç tutma ya da besin alımını ciddi düzeyde kısıtlama durumu.

İncele

Apgar Skoru

Apgar Score

Yenidoğan bebeklerin doğumdan hemen sonra fiziksel durumunu hızlıca değerlendiren ve acil tıbbi müdahale ihtiyacını belirleyen 5 faktörlü derecelendirme sistemi.

İncele

Apotemnofili

Apotemnophilia

Bir bireyin kendi uzuvlarından birinin oratadan kaldırılması, ampute edilmesi düşüncesiyle cinsel uyarılma yaşaması durumunu tanımlayan parafilik bir bozukluktur.

İncele

Araknofobi

Arachnophobia

Örümceklere ve diğer eklembacaklılara karşı duyulan, işlevselliği belirgin şekilde kısıtlayan aşırı ve irrasyonel spesifik fobi.

İncele

Arjininosüksinik Asidüri

Argininosuccinic Aciduria

Üre döngüsündeki genetik bir kusur nedeniyle idrarda, kanda ve beyin omurilik sıvısında arjininosüksinik asit birikimiyle karakterize, otozomal resesif kalıtılan kalıtsal bir metabolizma hatası.

İncele

Armatür

Armamentarium

Bir kurumun, özellikle bir sağlık veya araştırma kuruluşunun, eğitim, araştırma veya klinik uygulama yürütmek için gereksinim duyduğu tüm araç, gereç, donanım ve materyal birikimi.

İncele

Aromataz İnhibitörü

Aromatase İnhibitor

Androjenlerin östrojenlere dönüşümünü katalize eden aromataz enzimini bloke ederek östrojen sentezini baskılayan farmakolojik ajan sınıfı.

İncele

Artikülasyon Testi

Articulation Test

Hatalı ses üretimleri bulunan bireylerin konuşmasının gelişimsel sıra, artikülatörlerin doğru konumu ve anlaşılabilirlik kriterlerine göre fonetik analizi ve kaydıdır.

İncele

Artrit

Arthritis

Bir veya daha fazla eklemde ağrı, şişlik ve sertliğe yol açan inflamatuar durumların genel adı.

İncele

Arugamama

Arugamama

Morita terapisi ekolünde, bireyin duygularını, düşüncelerini ve beden duyumlarını bastırmadan veya değiştirmeye çalışmadan, oldukları gibi kabul etme tutumudur.

İncele

Asana

Asana

Yogada bedensel ve zihinsel dengeyi sağlamak amacıyla uygulanan, terapötik ve katartik etkileri olabilen her bir fiziksel duruş veya pozisyon.

İncele

Aseksüel

Asexual

Herhangi bir cinsel yönelime ya da cinsel çekime sahip olmama durumu veya döllenme olmaksızın üreme kapasitesi.

İncele

Aseksüellik

Asexuality

Bireyin başkalarına karşı çok az cinsel çekim hissettiği veya hiç hissetmediği, geniş bir spektruma sahip bir cinsel yönelim.

İncele

Asemptomatik

Asymptomatic

Herhangi bir tıbbi, nölojik veya psikiyatrik duruma ait klinik belirtilerin veya semptomların dışarıdan gözlemlenemez veya rapor edilemez oluşunu ifade eden sıfat.

İncele

Asfiksiatofili

Asphyxophilia

Cinsel aktivite esnasında nefessiz kalmaktan veya boğulma hissinden duyulan uyarılma ve haz durumu.

İncele

Asidoz

Acidosis

Kan ve dokulardaki hidrojen iyonu konsantrasyonunun anormal derecede yükselerek vücudun asit-baz dengesini bozduğu patofizyolojik durum.

İncele

Asit Geri Dönüşü

Acid Flashback

Geçmişte LSD kullanmış bireylerin, madde etkisinde değilken bile liserjik deneyimin belirli unsurlarını aniden yeniden yaşaması durumu.

İncele

Asitiya

Asitia

Yiyecek düşüncesi ya da görüntüsü karşısında ortaya çıkan yoğun kaçınma, tiksinme veya iğrenme durumu.

İncele

Askeri Personel Biyografik Değerlendirme Ve Tarama Testi

Air Force Medical Evaluation Test (AFMET)

Daha sonra Askeri Personel Biyografik Değerlendirme ve Tarama Programı (BEST) adını alan, askeri personelin psikolojik ve tıbbi uygunluğunu ölçmek amacıyla geliştirilmiş eski bir değerlendirme protokolüdür.

İncele

Asmileyici Başa Çıkma

Assimilative Coping

Bireyin, çevresel koşulları kendi amaç ve beklentilerine uyumlu hale getirmek için aktif olarak dönüştürmeye çalıştığı bir stres yönetimi stratejisidir.

İncele

Asosyal

Asocial

Sosyal etkileşimlere girmekten kaçınma veya bu etkileşimleri gerçekleştirememe durumu; toplumsal değerlere ve normlara karşı duyarsızlık veya kayıtsızlık hali.

İncele

Aspartat Aminotransferaz

Aspartate Aminotransferase

Karaciğer, kalp ve iskelet kası dokularında yoğun olarak bulunan; hücre hasarı durumunda kan dolaşımına salınan temel bir hücre içi transaminaz enzimidir.

İncele

Asperger Bozukluğu

Asperger’s Disorder

Bilişsel ve dil gelişiminde genel bir gecikme olmaksızın, sosyal etkileşimde belirgin yetersizlikler, sınırlı ilgi alanları ve yineleyici davranış kalıplarıyla karakterize nörogelişimsel durum.

İncele

Aspirin Kombinasyonları

Aspirin Combinations

Asetilsalisilik asidin analjezikler, kafein, barbitüratlar veya kas gevşeticiler gibi diğer farmakolojik ajanlarla formüle edildiği çok bileşenli ilaç karışımları.

İncele

Astazi-abazi

Astasia–abasia

Kişinin yatar pozisyonda bacaklarını normal hareket ettirebilmesine rağmen, ayakta durma ve yürüme yetisini belirgin bir organik nörolojik kayıp olmaksızın yitirmesi durumudur.

İncele

Astenik Tip

Asthenic Type

Zayıf, uzun uzuvlu ve dar göğüslü fiziksel yapı ile bu yapıya eşlik eden çekingen, hassas ve içe dönük mizaç özelliklerini tanımlayan yapısal sınıflandırma.

İncele

Astım

Asthma

Bronş yollarının aralıklı enflamasyonu ve daralması sonucu hırıltı, nefes darlığı, öksürük ve göğüs sıkışmasıyla karakterize kronik solunum yolu bozukluğu.

İncele

Asya Gribi

Asian İnfluenza

1957 yılında Kuzey Çin'de ortaya çıkan ve H2N2 influenza virüsü suşunun yol açtığı viral bir solunum yolu enfeksiyonudur.

İncele

Aşağı Yönlü Kayma Hipotezi

Downward Drift Hypothesis

Şiddetli akıl sağlığı sorunları yaşayan bireylerin, işlevsellik kaybı ve ekonomik dezavantajlar nedeniyle zaman içinde toplumun daha düşük sosyoekonomik katmanlarına doğru gerilemesini savunan sosyolojik ve psikiyatrik model.

İncele

Aşağılama

Contempt

Bir kişinin veya nesnenin aşağılık, iğrenç veya değersiz olduğu inancıyla beslenen, olumsuz tutum ve duygu durumu.

İncele

Aşerme

Craving

Bireyin belirli bir maddeye, besine ya da uyarana karşı gösterdiği, direnç göstermesi son derece güç olan, yoğun ve zihni meşgul edici arzu hali.

İncele

At Destekli Psikoterapi

EFP

Atların etkileşimli bir katalizör olarak kullanıldığı, deneyimsel temelli bir psikoterapi modalitesidir.

İncele

Ataksik His

Ataxic Feeling

İstemli kas hareketlerini koordine etme yeteneğinin kaybolduğuna dair öznel his.

İncele

Atama Terapisi

Assignment Therapy

Grup terapisi katılımcıları arasındaki bağları güçlendirmek ve maksimum sağaltıcı etki elde etmek amacıyla sosyometrik test sonuçlarına göre alt grupların oluşturulması tekniğidir.

İncele

Ataraksi

Ataraxy

Bilişsel yetilerde herhangi bir kayıp veya bilinç bulanıklığı yaşanmaksızın, mükemmel bir huzur ve mesafeli bir sükûnetle karakterize edilen zihinsel durum.

İncele

Ataraktik

Ataractic

Zihinsel dinginlik ve sarsılmazlık hali (ataraksi) yaratan, yatıştırıcı veya sakinleştirici etkiye sahip farmakolojik ajan.

İncele

Ateliozis

Ateliosis

Vücudun tamamının veya herhangi bir kısmının gelişimini tamamlayamaması durumu olup, genellikle infantilizm veya cücelik formlarında görülür.

İncele

Atfedilen Cinsiyet

Assigned Sex

Bir bireyin doğum anında dış genital organlarının görsel incelemesine dayanılarak tıbbi otorite tarafından belirlenen ve resmi kayıtlarına geçirilen cinsiyetidir.

İncele

Atıf Terapisi

Attribution Therapy

Terapistin, danışanın olayların ve kendi davranışlarının nedenlerine ilişkin yükleme ve açıklamalarını değiştirmeyi amaçladığı bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Atılganlık

Assertiveness

Bireyin başkalarının haklarını ihlal etmeden, duygu, düşünce ve gereksinimlerini doğrudan ve net bir şekilde ifade etmesini sağlayan uyumlu bir iletişim biçimidir.

İncele

Atılganlık Eğitimi

Assertiveness Training

Bireylerin olumlu ve olumsuz duygu, düşünce ve tercihlerini net, doğrudan ve uygun bir biçimde ifade etmelerini sağlamak amacıyla sözel, sözel olmayan ve davranışsal kalıplarını geliştirmeye yönelik yapılandırılmış bir müdahale yöntemidir.

İncele

Atipik

Atypical

Normdan, standart olandan veya genel geçer örneklerden sapma gösteren, alışılagelmemiş durumları tanımlayan sıfat.

İncele

Atipik Depresyon

Atypical Depression

Majör depresif epizod veya distiminin klasik özelliklerinden farklı olarak, reaktif duygu durum iyileşmesi, vejetatif belirtiler ve kişilerarası duyarlılıkla seyreden bir duygudurum bozukluğu alt tipidir.

İncele

Atipik Özellikler

Atypical Features

Bir psikiyatrik bozukluğun standart klinik görünümünden sapma gösteren, belirli alternatif semptom kümesini tanımlayan niteleyici.

İncele

Atipik Psikoz

Atypical Psychosis

Belirli bir psikotik bozukluğun tanı kriterlerini tam olarak karşılamayan, çeşitli psikotik semptomları içeren klinik durumların genel adıdır.

İncele

Atopik Dermatit

Atopic Dermatitis

Genellikle bebeklik veya erken çocukluk döneminde başlayan, şiddetli kaşıntı, kronik inflamasyon ve deri bariyer fonksiyon bozukluğu ile karakterize bulaşıcı olmayan bir deri hastalığıdır.

İncele

Aversif Koşullama

Aversive Conditioning

İstenmeyen bir davranışın, bireyde rahatsızlık ya da kaçınma yaratan hoş olmayan bir uyarıcıyla (aversif uyarıcı) eşzamanlı olarak sunulması suretiyle ortadan kaldırılmasını hedefleyen davranışçı öğrenme yöntemidir.

İncele

Aversif Terapi

Deterrent Therapy

İstenmeyen bir davranışın sıklığını azaltmak amacıyla, bu davranışın ardından hoş olmayan bir uyaranın (aversif uyaran) verilmesini içeren klasik koşullanma temelli bir davranış değiştirme yöntemidir.

İncele

Aversiyon Terapisi

Aversion Therapy

İstenmeyen bir davranışın, bu davranışla eşzamanlı olarak sunulan rahatsız edici ve hoş olmayan bir uyarıcıyla eşleştirilmesi yoluyla ortadan kaldırılmasını hedefleyen davranışsal bir tedavi yöntemidir.

İncele

Avolisyon

Avolition

Bireyin amaca yönelik davranışları başlatma ve sürdürme kapasitesinde ortaya çıkan belirgin yetersizlik.

İncele

Ayaktan Bakım

Ambulatory Care

Bireylere yatılı yatış gerektirmeyen, acil olmayan durumlarda sunulan gözlem, tanı, tedavi ve rehabilitasyon odaklı tıbbi veya psikolojik hizmetlerin tamamıdır.

İncele

Ayaktan Sağlık Hizmetleri

Ambulatory Services

Bireylerin hastane veya klinik gibi sağlık tesislerinde yatarak kalmaksızın, günlük yaşamlarına devam ederken aldıkları psikolojik danışmanlık, ruh sağlığı veya tıbbi destek hizmetleridir.

İncele

Ayaktan Tedavi

Ambulatory Treatment

Hastanın yataklı bir klinik kuruma yatırılmaksızın, klinik veya muayenehane ortamında aldığı tıbbi veya psikolojik müdahale süreci.

İncele

Ayırıcı Tanı

Differential Diagnosis

Benzer semptomlar gösteren iki veya daha fazla olası bozukluk ya da hastalığın, kritik bulguların karşılaştırılmasıyla birbirinden ayırt edilerek doğru tanının saptanması sürecidir.

İncele

Ayrık Motivasyon

Disjunctive Motivation

Kalıcı ve gerçek bir doyum aramak yerine, geçici veya ikame nitelikteki tatminlere yönelme eğilimi.

İncele

Ayurveda

Ayurveda

Hint alt kıtasında doğan, beden, zihin ve ruh bütünlüğünü hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde merkeze alan holistik geleneksel şifa sistemi.

İncele

Azaltılmış Ehliyet

Diminished Capacity

Sanığın, işlediği suçun gerektirdiği kasıt ve niyet (mens rea) oluşturma yeteneğinin zihinsel bir bozukluk ya da intoksikasyon nedeniyle sınırlandığını savunan hukuki ve psikolojik savunma mekanizması.

İncele

Azospermi

Azoospermia

Meni sıvısında canlı veya hareketli sperm hücrelerinin tamamen bulunmaması durumu.

İncele

B-motivasyonu

B-motivation

Abraham Maslow'un hiyerarşisinde eksiklik gidermeye değil, bireyin potansiyelini gerçekleştirmesine ve kendini aşmasına dayanan üst düzey motivasyon türü.

İncele

Baah-ji

Baah-ji

Amerikan Psikoloji Derneği (APA) sözlüğünde doğrudan kendi tanımı bulunmayıp, 'bah-tschi' maddesine yönlendirilen çapraz referans terimi.

İncele

Babor Tip A Ve Tip B Ayrımı

Babor’s Type A–type B Distinction

Madde ve alkol bağımlılarını çocukluk risk faktörleri, başlama yaşı, psikopatolojik şiddet ve stres düzeylerine göre iki alt tipe ayıran ampirik bir sınıflandırma tipolojisidir.

İncele

Bad Trip

Bad Trip

Klasik halüsinojenik maddelerin kullanımı sonrasında ortaya çıkan; yoğun anksiyete, panik, paranoid düşünceler ve algısal bozulmalarla karakterize akut disforik durum.

İncele

Bağ

Bond

İki veya daha fazla birey arasında güven, ittifak ve karşılıklı çekim temeline dayanan, ilişkinin süreceğine dair beklenti barındıran sosyal ve duygulama dayalı bağlantı.

İncele

Bağımlı

Addict

Madde kullanım bozukluğu, madde bağımlılığı veya kumar bozukluğu gibi kompulsif davranış örüntüleri geliştiren birey.

İncele

Bağımlı Kişilik Bozukluğu

Dependent Personality Disorder

Bireyin erken yetişkinlik döneminde başlayan, kendi kararlarını alma kapasitesinden yoksunluk, başkalarının onay ve desteğine aşırı bağımlılık ve terk edilme korkusuyla karakterize küme C kişilik bozukluğu.

İncele

Bağımlı Sporcu

Addicted Athlete

Sportif performansı artırmak amacıyla madde kullanan ya da sportif aktiviteden yoksun bırakıldığında yoksunluk belirtileri gösteren bireydir.

İncele

Bağımlılık

Dependence

Bir nesnenin, değişkenin veya kişinin varlığını, işlevselliğini ya da kararlarını sürdürmek için başka bir unsura kaçınılmaz bir şekilde dayandığı durum.

İncele

Bağımlılık İhtiyacı

Dependency Need

Şefkat, sevgi, barınma, fiziksel bakım ve güvenlik gibi, bireyin hayatta kalması ve gelişebilmesi için başkaları tarafından karşılanması zorunlu olan evrensel gereksinimlerdir.

İncele

Bağımlılık Yapıcı Davranış

Addictive Behavior

Bir maddenin kötüye kullanımına veya bağımlılılığına bağlı olan, bireyin yaşamını domine eden, sıklıkla saplantılı ve yıkıcı nitelikteki eylemlerdir.

İncele

Bağımlılık Yapıcı Kişilik

Addictive Personality

Bireylerin bir ya da birden fazla maddeye veya davranışa bağımlı olma olasılığını artırdığı öne sürülen, ancak ampirik olarak tekil bir yapı şeklinde desteklenmeyen hipoteze dayalı kişilik örüntüsü.

İncele

Bağlam Değiştirme

Context Shifting

Konuşma veya terapi seansları sırasında, bireyin kaygı uyandıran veya tehdit edici konulardan kaçınmak için ani ve mantıksız bir şekilde konu değiştirmesi eğilimidir.

İncele

Bağlamsızlaştırma

Decontextualization

Bir unsurun normal veya beklendik bağlamından, fiziksel ya da zihinsel çerçevesinden soyutlanması süreci.

İncele

Bağlanma Bozukluğu

Attachment Disorder

Bebeklik veya erken çocukluk döneminde bakım verenle kurulan ilişkideki ağır patolojileri ve sosyal etkileşim bozukluklarını tanımlayan klinik şemsiye terim.

İncele

Bağlanma Stili

Attachment Style

Bireylerin yakın ilişkiler bağlamında diğerleriyle ilişki kurarken sergiledikleri, öz-değer ve kişerarası güven tarafından güçlü biçimde şekillendirilen karakteristik kalıp.

İncele

Bağlanma Temelli Müdahale

Attachment-based İntervention

Ebeveynlerin çocuklarının bağlanma sinyallerini doğru algılama ve bu sinyallere zamanında ve uygun şekilde yanıt verme kapasitelerini artırarak güvenli bağlanma ilişkileri geliştirmeyi amaçlayan erken dönem klinik müdahale yaklaşımı.

İncele

Bağlanma Ve Biyohavranışsal Telafi Müdahalesi

Attachment And Biobehavioral Catch-up İntervention

Koruyucu aile yanındaki bebeklerin öngörülebilir kişilerarası çevreler aracılığıyla bağlanma ve öz-dügeleme kapasitelerini geliştirmeyi amaçlayan kanıta dayalı erken müdahale yaklaşımı.

İncele

Bağlanma Ve Disiplin

B And D

Kapsamlı bir rızaya dayalı erotik uygulamalarda, fiziksel kısıtlayıcılık ile iktidar dinamiklerinin yönetilmesini ifade eden kısalık.

İncele

Bağlı Enerji

Bound Energy

Psikanalitik kuramda, egosentrik süreçlerin denetiminde dış gerçekliğe yönlendirilmiş ve ikincil süreçlerle ilişkili olan psikşik enerji türüdür.

İncele

Bakım Evi

Boarding Home

Kendi başına yaşam sürdüremeyen veya desteğe ihtiyaç duyan bireylere barınma, yemek ve gözetim sağlayan yatılı bakım tesisi.

İncele

Bakım Sürekliliği

Continuum Of Care

Bireyin sağlık, ruh sağlığı ve sosyal hizmet ihtiyaçlarını ev, klinik veya toplum ortamında, değişen yoğunluk düzeylerine göre zaman içinde kesintisiz, kapsamlı ve entegre bir biçimde sunan yönetim modeli.

İncele

Bakım Veren

Caregiver

Bebekler, yaşlılar veya kronik rahatsızlığı olan bağımsızlığını yitirmiş bireylerin fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarını karşılayan profesyonel veyainformel destek sağlayıcı.

İncele

Bakım Veren Desteği

Caregiver Support

Bağımsız yaşam süremeyen bir bireye bakım veren kişilerin yükünü hafifletmek ve tükenmişliği önlemek amacıyla sunulan profesyonel ve toplumsal yardım ağlarının bütünü.

İncele

Bakım Veren Yükü

Caregiver Burden

Fiziksel veya zihinsel engelli bireylere bakan profesyonel olmayan kişilerin maruz kaldığı kronik stres ve psikolojik yıpranma durumu.

İncele

Bakımın Sürekliliği

Continuity Of Care

Bir hastanın sağlık hizmeti süresince, farklı sağlayıcılar arasında ve zaman içinde aldığı bakımın kesintisiz, koordineli ve tutarlı bir şekilde yürütülmesini ifade eden klinik süreç.

İncele

Bale Tekniği

Ballet Technique

Yapılandırılmış bir dans terapisi formu olarak kullanılan, bedensel farkındalığı, postüral hizalanmayı ve propriosepsiyonu geliştiren sistematik hareket disiplini.

İncele

Bangungut

Bangungut

Genellikle genç ve sağlıklı Filipinli erkeklerde görülen, uykuda korkunç bir kabus esnasında çığlık atma veya inleme ile karakterize ve ani ölümle sonuçlanan kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

Banyo Terapisi

Bath Therapy

Tedavisel amaçlı su içine daldırma yöntemlerinin tamamını kapsayan fiziksel müdahale biçimi.

İncele

Baquet

Baquet

Franz Anton Mesmer'in hayvansal mıknatısılık teorisi kapsamında histerik semptomları tedavi etmek için kullandığı, içinde su, demir tozu ve şişeler bulunan metal çubuklu tarihi tedavi küveti.

İncele

Barefoot V. Estelle Kararı

Barefoot V. Estelle

ABD Yüksek Mahkemesi'nin, bir sanığın gelecekte suç işleme tehlikesinin (future dangerousness) muayene edilmeksizin psikiyatristler tarafından mahkemede öngörülebileceğini ve bu ifadelerin delil olarak kabul edilebileceğini onayladığı 1983 tarihli dönüm noktası niteliğindeki dava.

İncele

Bariatri

Bariatrics

Obezitenin etiyolojisini, önlenmesini, medikal ve cerrahi tedavisini inceleyen tıp dalıdır.

İncele

Barifoni

Baryphony

Kalın, ağır ve boğuk ses kalitesiyle karakterize edilen konuşma bozukluğu.

İncele

Bariyatrik Cerrahi

Bariatric Surgery

Şiddetli obeziteyi yönetmek ve buna eşlik eden sağlık sorunlarını iyileştirmek amacıyla mide kapasitesini sınırlayan ve/veya emilimi değiştiren cerrahi prosedürlerin bütünü.

İncele

Barsak Bozukluğu

Bowel Disorder

İnce veya kalın bağırsağın işlevselliğini etkileyen, sıklıkla stres ve kaygı yanıtı olarak ortaya çıkan her türlü klinik rahatsızlık.

İncele

BASIC I.D.

BASIC ID

Multimodal terapinin temelini oluşturan ve bireyin insan deneyimini yedi farklı boyutta ele alan kapsamlı bir klinik değerlendirme ve müdahale çerçevesidir.

İncele

Basınç Ülseri

Bedsore

Uzun süreli basınç altında kalan cilt ve cilt altı dokularda, özellikle kemik çıkıntısı üzerindeki bölgelerde gelişen iskemi kaynaklı doku harabiyeti.

İncele

Basic Nordic Sleep Questionnaire

BNSQ

İskandinav ülkelerinde geliştirilen ve uyku kalitesi, uyku alışkanlıkları ile uykusuzluk semptomlarını değerlendirmede kullanılan standartlaştırılmış öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Baskıcı Davranış

Coercive Behavior

Bireylerin iradesini kırmak ve kendi isteklerini zorla kabul ettirmek amacıyla uygulanan, sıklıkla ailevi bağlılık veya ebeveynlik gibi masum kisveler altında gizlenen psikolojik veya davranışsal manipülasyon.

İncele

Başa Çıkma

Coping

Bireyin kapasitesini zorlayan veya aşan stres faktörleriyle baş etmek, çevresel talepleri yönetmek ve duygusal yükü hafifletmek amacıyla devreye soktuğu bilinçli ya da istemsiz bilişsel ve davranışsal stratejiler bütünü.

İncele

Başa Çıkma Becerileri Eğitimi

Coping-skills Training

Bireylerin stresli, kaygı verici veya travmatik durumlarla başa çıkma kapasitesini artırmak amacıyla tasarlanan bilişsel, davranışsal ve duyuşsal müdahale programıdır.

İncele

Başa Çıkma Davranışı

Coping Behavior

Stresli veya tehditkar durumlarla başa çıkmak için sergilenen, karakteristik ve sıklıkla otomatikleşmiş eylemler bütünü.

İncele

Başa Çıkma İmgelemi

Coping İmagery

Kaygı uyandıran durumların kontrolünde başarıyla kullanılmış zihinsel sahnelerin, derin gevşeme eşliğinde sistematik olarak canlandırıldığı bir duyarsızlaştırma tekniğidir.

İncele

Başa Çıkma Mekanizması

Coping Mechanism

Stresli bir deneyim veya durum sırasında gerilimi ve kaygıyı azaltan her türlü bilinçli veya bilinçdışı uyum sağlama ya da adaptasyon süreci.

İncele

Başa Çıkma Stili

Coping Style

Bireyin stres, kaygı uyandıran durumlar veya krizler karşısında sergilediği tutarlı ve karakteristik tepki biçimi.

İncele

Başa Çıkma Stratejisi

Coping Strategy

Stresli veya nahoş durumlarla başa çıkmak ya da bu durumlara verilen tepkileri değiştirmek için devreye sokulan bilinçli eylemler dizisi veya düşünce süreçleridir.

İncele

Başarı Etiği

Achievement Ethic

Hem mesleki hem de boş zaman etkinliklerinde yüksek düzeyde başarı ve yetkinlik talep eden bireysel veya kültürel norm.

İncele

Başlangıç Değerlendirmesi

Baseline Assessment

Bir müdahale, tedavi veya deneysel manipülasyon öncesinde bireyin durumunu (yetenek düzeyi, psikolojik iyilik hali vb.) saptamak amacıyla gerçekleştirilen ilk ölçüm süreci.

İncele

Başlangıç Yaşı

Age Of Onset

Bir bireyde bir hastalığın, bozukluğun veya ilgili semptomların ilk kez ortaya çıktığı kronolojik yaş dönemi.

İncele

BDSM

BDSM

Bağlama-disiplin, egemenlik-boyun eğme ve sadizm-mazoşizm unsurlarını içeren, müzakere edilmiş rızaya, güvenliğe ve karşılıklı anlaşmaya dayalı erotik uygulamalar ve kimlikler bütünü.

İncele

Bebek Oyunu

Doll Play

Oyun terapisinde çocukların duygularını dışa vurması, duygusal ihtiyaçlarını yansıtan hikayeler canlandırması ve aile ilişkilerini ortaya koyması için bebeklerin ve figürlerin kullanıldığı projektif teknik.

İncele

Beck Anksiyete Envanteri

BAI

Bireylerin yaşadığı anksiyete belirtilerinin şiddetini ve fiziksel uyarılmışlık düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan, 21 maddeden oluşan öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Beck Anksiyete Ölçeği

Beck Anxiety Inventory (BAI)

Yetişkinlerde kaygı şiddetini değerlendiren ve anksiyete belirtilerini depresyondan ayırt etmek amacıyla Aaron T. Beck tarafından geliştirilen 21 maddelik öz-bildirim ölçüm aracıdır.

İncele

Beck Depresyon Envanteri

BDI

Depresyonun bilişsel, duygusal, somatik ve motivasyonel belirtilerinin şiddetini ve derecesini ölçmek amacıyla bireyin kendisi tarafından doldurulan standart bir öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği

Beck Scale For Suicide Ideation (BSS)

İntihar riski taşıyan bireylerde, kişinin intihar niyetinin derinliğini, ciddiyetini ve ayrıntılı değerlendirme gereksinimini ölçmek amacıyla geliştirilmiş klinik öz-bildirim ve derecelendirme aracı.

İncele

Beck Terapisi

Beck Therapy

Bireylerin işlevsel olmayan düşünce kalıplarını ve inançlarını değiştirmeyi amaçlayan, bilişsel model üzerine kurulu kanıta dayalı bir psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Beck Umutsuzluk Ölçeği

Beck Hopelessness Scale (BHS)

Bireyin geleceğe yönelik tutumlarını, motivasyon kaybını ve beklentilerini değerlendirerek intihar riskini öngörmek amacıyla geliştirilmiş, 20 maddelik doğru-yanlış formatındaki öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Beckwith-wiedemann Sendromu

Beckwith–wiedemann Syndrome

Makroglossi, omfalosel, visseromegali ve hipoglisemi ile karakterize, kromozom 11p15 bölgesindeki epigenetik ve genetik bozukluklardan kaynaklanan konjenital bir aşırı büyüme sendromudur.

İncele

Beden Algısı Bozulması

Body Distortion

Bireyin kendi beden boyutlarını, şeklini veya yapısal bütünlüğünü nesnel gerçeklikten tamamen kopuk, çarpıtılmış bir biçimde algılaması durumu.

İncele

Beden Algısı Değerlendirmesi

BIA

Bireyin kendi bedenini zihinsel olarak nasıl algıladığını, boyutlandırdığını ve bu bedensel görünüme karşı geliştirdiği duygusal tepkileri ölçmeye yarayan sistematik yöntemler bütünü.

İncele

Beden Bilişleri

Body Cognitions

Bireyin kendi dış görünüşünün özelliklerine yönelik sahip olduğu inanç, tutum ve zihinsel değerlendirmelerdir.

İncele

Beden Çalışması

Bodywork

Psikoterapiyi desteklemek amacıyla önerilen; masaj, hareket ve dokunma temelli egzersizleri içeren tamamlayıcı bir müdahale yöntemidir.

İncele

Beden Deformitesi Ve Görsel Bozulma

Disfigurement

Yüzün veya bedenin görünümünü ciddi şekilde zedeleyen; yanıklar, yaralanmalar, ameliyatlar ya da konjenital anomalilerden kaynaklanan kalıcı kusur.

İncele

Beden Dismorfik Bozukluğu

BDD

Kişinin fiziksel görünümünde başkaları tarafından fark edilmeyen veya önemsiz görülen hayali ya da abartılı kusurlarla zihinsel olarak meşgul olmasıyla karakterize ruhsal bozukluk.

İncele

Beden Dismorfisi

Body Dysmorphia

Kişinin dış görünüşündeki hayali veya çok hafif bir kusuru abartılı bir şekilde zihnine takıntı haline getirmesi ve bu durumun nesnel gerçeklikle bağdaşmaması durumu.

İncele

Beden Egosu

Body Ego

Klasik psikoanalitik kurama göre egonun, bedenin öz-algısından türeyen ve benliğin tüm algı, duyum ve tasarımlarının etrafında kümelendiği ilk çekirdeğidir.

İncele

Beden Hafızası

Body Memory

Travmanın kelimeler veya görsel imgeler olmaksızın; ağrı, uyarılma, gerginlik veya fiziksel rahatsızlık şeklinde duyusal ve bedensel olarak yeniden deneyimlenmesidir.

İncele

Beden İdeal

Body İdeal

Bir kültürün ve medya mecralarının, yaş, cinsiyet ve ırk faktörlerine göre en çekici veya en uygun olarak lanse ettiği kültürel beden formudur.

İncele

Beden İmajı Bozulması

Body-image Distortion

Bireyin kendi fiziksel görünümüne, beden büyüklüğüne veya hareketine dair öznel zihinsel temsilinde ve algısında meydana gelen ciddi sapma.

İncele

Beden İmajı Değerlendirmesi

Body Image Assessment (BIA)

Bireylerin kendi beden yapılarını algılayış biçimini ve idealize ettikleri form arasındaki uyumsuzluğu, kademeli olarak artan silüetler aracılığıyla ölçümleyen klinik değerlendirme aracı.

İncele

Beden İmajı İdealleri

Body-image İdeals

Bireyin çeşitli beden özellikleri için belirlediği optimal görünüm standartları; mevcut fiziksel özellikler ile zihinsel olarak içselleştirilmiş kusursuzlaştırılmış kalıplar arasındaki sapmayı ifade eder.

İncele

Beden İmajı Kaçınması

Body-image Avoidance

Bireyin kendi dış görünüşüne duyduğu aşırı hoşnutsuzluğu gizlemek amacıyla sergilediği sosyal ortamlardan kaçınma ve bol giysilerle vücudu örtme gibi davranışsal tepkileridir.

İncele

Beden İmgesi

Body İmage

Bireyin kendi bedeni bütününe dair oluşturduğu zihinsel resim; fiziksel özelliklerin algısı ile bu özelliklere karşı geliştirilen tutum ve duyguların bütünü.

İncele

Beden Kitle İndeksi

BMI

Bir bireyin vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle hesaplanan ve vücuttaki yağ oranı hakkında dolaylı bir fikir veren antropometrik ölçüm.

İncele

Beden Kitle İndeksi (BKİ)

Body Mass İndex (BMI)

Vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle elde edilen ve bireyin adipozite (yağ dokusu) oranını dolaylı olarak değerlendirmede kullanılan yaygın bir antropometrik ölçüttür.

İncele

Beden Narsisizmi

Body Narcissism

Bireyin kendi bedenine ve erojen bölgelerine aşırı düzeyde odaklanması, hayranlık duyması ya da takıntılı bir biçimde meşgul olması durumu.

İncele

Beden Ölçüsünü Abartma

Body-size Overestimation

Bireyin bel, kalça veya uyluk gibi belirli vücut özelliklerinin boyutlarını, nesnel ölçüm değerleriyle uyuşmayacak şekilde aşırı büyük algılama eğilimidir.

İncele

Beden Saygısı

Body Esteem

Bireyin vücudunun farklı bölümlerine ve bu bölümlerin görünümüne yönelik sahip olduğu olumlu değerlendirme ve tutum derecesidir.

İncele

Beden Sınırları

Body Boundaries

Bir bireyin kendi fiziksel bedeninin hatlarını, dış dünya ile arasındaki ayrımı ve sınırları algılama biçiminin kesinliği veya belirsizliği.

İncele

Beden Terapileri

Body Therapies

Beden manipülasyonu, gevşeme, masaj, solunum egzersizleri ve postür düzenlemeleri yoluyla psikolojik gerilimleri hafifletmeyi amaçlayan fiziksel terapi grubu.

İncele

Bedensel

Corporeal

Doğrudan bedene ait olan, fiziksel veya bedensel varlıkla ilişkili durumları ifade eden sıfat.

İncele

Bedensel Ceza

Corporal Punishment

Bir bireyin davranışını düzeltmek veya kontrol etmek amacıyla, yaralanmaya yol açmaksızın acı veren fiziksel gücün kasıtlı olarak uygulanması.

İncele

Bedensel Kusur

Body Disfigurement

Konjenital malformasyonlar, fiziksel yaralanmalar veya bireyin bütünlüğünü bozan hastalık süreçleri sonucunda ortaya çıkan nesnel görünüm bozukluğu.

İncele

Bedlam

Bedlam

Tarihsel olarak Londra'daki bir akıl hastanesine atfedilen, günümüzde ise kontrol edilemez vahşi karışıklık, kargaşa ve taşkınlık durumlarını tanımlamak için kullanılan terim.

İncele

Bekâret

Celibacy

Evlenmemiş olma durumu ve özellikle dini veya tinsel bir adak gereği cinsel etkinlikten kaçınma hali.

İncele

Beklenti Anksiyetesi

Anticipatory Anxiety

Olası olumsuz sonuçlar, tehlikeler veya sosyal değerlendirmeler barındıran gelecekteki bir durum ya da olay nedeniyle yaşanan yoğun endişe, kaygı ve buna eşlik eden somatik gerginlik durumudur.

İncele

Beklenti Bulantısı

Anticipatory Nausea

Kemoterapi seansından hemen önce veya tedavi odasının kokusu ve görüntüsü gibi çevresel tetikleyicilerle karşılaşılması sonucunda ortaya çıkan, henüz ilaçlar vücuda verilmeden tetiklenen bulantı durumu.

İncele

Beklenti Yası

Anticipatory Grief

Sevilen bir kişinin yakın zamanda öleceği beklentisiyle yaşanan yoğun keder ve kaygı durumu.

İncele

Belirsiz Genitalya

Ambiguous Genitalia

Dış üreme organlarının erkek veya dişi olarak tam olarak farklılaşmamış olduğu, iç cinsiyet organları veya genetik cinsiyet ile uyumsuzluk gösterebildiği konjenital durum.

İncele

Belirsizlik Ölçeği

Ambiguity Scale

Bireylerin belirsizliğe, muğlaklığa ve net olmayış durumlarına karşı gösterdikleri tolerans veya intolerans düzeylerini değerlendirmek amacıyla kullanılan psikometrik soru formu.

İncele

Belirsizlik Toleransı

Ambiguity Tolerance

Bireyin çelişkili, muğlak veya birden fazla yoruma açık durumları psikolojik sıkıntı yaşamadan kabullenme ve bu koşullar altında işlevselliğini sürdürebilme kapasitesi.

İncele

Belladonna Deliryumu

Belladonna Delirium

Atropin ve skopolamin gibi belladonna alkaloidlerinin merkezi sinir sistemi üzerindeki antikolinerjik etkilerine bağlı olarak gelişen akut konfüzyonel durum.

İncele

Belladonna Zehirlenmesi

Belladonna Poisoning

Ölümcül yabancı ot (Atropa belladonna) meyvelerinin yutulmasıyla ortaya çıkan; parasempatik sinir sisteminin felç olması, görsel hallüsinasyonlar ve ağır dezoryantasyonla karakterize akut toksik klinik tablo.

İncele

Bem Cinsiyet Rolü Envanteri

Bem Sex Role Inventory (BSRI)

Bireylerin kendilerini geleneksel maskülen ve feminen kişilik özelliklerine ne ölçüde sahip olarak algıladıklarını ölçen psikometrik öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Benlik Bozuklukları

Disorders Of The Self

Heinz Kohut'un öz psikolojisi kuramında, ötekilerin (özellikle ebeveynlerin) bireyin gelişimsel ihtiyaçlarına yetersiz empatik yanıt vermesi sonucu ortaya çıkan narsistik patolojiler bütünü.

İncele

Benlikçilik

Egotism

Aşırı kibir, kendini beğenmişlik ve kişinin kendi önemine aşırı derecede odaklanması durumu.

İncele

Berserk

Berserk

Yıkıcı, kontrol edilemez bir şiddet eylemi içinde olma veya aşırı ve fevri bir öfke nöbeti geçirme durumunu tanımlayan arkaik bir sıfat ve isim.

İncele

Besin Takviyesi

Dietary Supplement

Bireyin günlük diyetindeki besin içeriğini zenginleştirmek amacıyla oral yoldan alınan vitamin, mineral, bitkisel özler ve biyoaktif maddeler içeren ürünlerdir.

İncele

Beta Alkolizm

Beta Alcoholism

E.M. Jellinek'in alkolizm türolojisinde, fiziksel ve psikolojik bağımlılık gelişmeksizin, kültürel alışkanlıklar ve aşırı tüketim nedeniyle poliklinik komplikasyonların (örn. siroz, gastrit) görüldüğü alkolizm alt tipidir.

İncele

Beta-glukuronidaz Eksikliği

Beta-glucuronidase Deficiency

Kompleks karbonhidratların yıkımında görev alan beta-glukuronidaz enziminin yetersizliği ile karakterize, iskelet malformasyonları ve entelektüel gelişim bozukluğuna yol açan nadir bir lizozomal depolama hastalığıdır.

İncele

Betimleyici Sorumluluk

Descriptive Responsibility

Bir sanığın yasadışı bir eylemi fiilen gerçekleştirdiğine dair nesnel yargı; cezai sorumluluktan hukuki veya olgusal temelde ayrılır.

İncele

Betimsel Yaklaşım

Descriptive Approach

Psikolojik olguları, yapıları veya klinik belirtileri altta yatan nedenleri varsaymaksızın, yalnızca gözlemlenebilir ve ölçülebilir nitelikleriyle ayrıntılı biçimde tasvir eden bilimsel yönelim.

İncele

Beyondizm

Beyondism

Raymond B. Cattell tarafından evrim teorisine dayanılarak geliştirilen ve evrimsel süreçlerin insanlığın ilerlemesini yönlendirmesi gerektiğini savunan seküler bir felsefi sistem.

İncele

Bi- (bin-)

Bi- (bin-)

Bilimsel terminolojide iki, iki kat veya çift olma durumunu belirten ön ektir.

İncele

Biastofili

Biastophilia

Yabancı bireylere cinsel saldırıda bulunma veya onları hazırlıksız yakalayıp şaşırtarak cinsel uyarılma ve doyum elde etme ile karakterize bir parafilidir.

İncele

Bibliyoterapi

Bibliotherapy

Bireylerin psikolojik, duygusal ve sosyal süreçlerini desteklemek amacıyla yapılandırılmış edebi metinlerin ve yazılı materyallerin terapötik bir araç olarak kullanılması.

İncele

Bikalutamid

Bicalutamide

Prostat kanseri tedavisinde kullanılan, androjen reseptörlerini rekabetçi bir şekilde bloke eden steroidal olmayan potent bir antiandrojen ilaç.

İncele

Bilgisayar Bağımlılığı

Computer Addiction

Kişisel, sosyal ve mesleki işlevsellikte ciddi olumsuz sonuçlar doğurmasına rağmen aşırı ve kompulsif düzeyde bilgisayar kullanımının sürdürülmesiyle karakterize bir davranışsal bağımlılık türüdür.

İncele

Bilgisayar Destekli Psikoterapi

Computer-assisted Psychotherapy

Geleneksel psikoterapi süreçlerinin dijital teknolojiler ve yazılımlar aracılığıyla desteklendiği veya kısmen otomatikleştirildiği müdahale biçimidir.

İncele

Bilgisayar Kaygısı

Computer Anxiety

Bireylerin bilgisayarlara ve dijital teknolojilerin kullanımına karşı, bu makinelerin oluşturduğu gerçek tehditle orantısız olan yoğun korku ve endişe durumu.

İncele

Bilgisayarlı Tanı

Computerized Diagnosis

Klinik tanılara yardımcı olmak amacıyla psikolojik ve tıbbi verilerin kategorize edilmesi, saklanması, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde bilgisayar programlarının kullanılması sürecidir.

İncele

Bilgisayarlı Terapi

Computerized Therapy

Eğitimli bir terapistin gözetiminde, psikoterapi sağlamak amacıyla özel olarak programlanmış bilgisayar sistemlerinin kullanılması.

İncele

Bilinç Bulanıklığı

Clouding Of Consciousness

Çevresel uyaranlara karşı azşalmış farkındalık, odaklanma güçlüğü ve zihinsel konfüzyon ile karakterize altere zihin durumu.

İncele

Bilinç Yükseltme

Consciousness Raising

Bireylerin kendi içsel durumları, değerleri ve ihtiyaçları ya da toplumsal meseleler hakkındaki farkındalıklarını artırmayı hedefleyen psikososyal süreç.

İncele

Bilinçli Direnç

Conscious Resistance

Psikanalizde, hastanın yeni bilinç düzeyine çıkmış olan bilinçdışı materyali utanç, korku veya güvensizlik nedeniyle kasıtlı olarak saklaması veya paylaşmaktan kaçınması durumu.

İncele

Bilis

Bilis

Latin kökenli kültüre özgü sendromlardan biri olup, yoğun öfke veya gazap sonrasında ortaya çıkan somatik ve psikolojik belirtiler bütünüdür.

İncele

Bilişsel Analitik Terapi

Cognitive Analytic Therapy

Psikodinamik ve bilişsel davranışçı teknikleri entegre eden, şemalara odaklanan ve belirli bir süreyle sınırlı işbirlikçi psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Bilişsel Bozukluk

Cognitive Disorder

Yürütücü işlevlerin, bilgi işleme hızının, belleğin ve algısal süreçlerin kalıcı veya geçici olarak bozulmasıyla karakterize klinik durum.

İncele

Bilişsel Çarpıtma

Cognitive Distortion

Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.

İncele

Bilişsel Çözülme Anı

Cognitive Click

Danışanın psikoterapi seansında, düşünce kalıplarının hatalı olduğunu ani bir netlikle fark ederek tutum ve inançlarını değiştirmesi gerektiği kavrayışına ulaştığı kritik eşiktir.

İncele

Bilişsel Davranışçı Çift Terapisi

Cognitive Behavioral Couples Therapy

Partnerlerin birbirleri hakkındaki özgün bilişsel kalıplarının ve inançlarının karşılıklı etkileşimini inceleyerek ilişki kalitesini artırmayı amaçlayan bilişsel davranışçı terapi yöntemidir.

İncele

Bilişsel Davranışçı Grup Terapisi

Cognitive Behavioral Group Therapy

Bilişsel davranışçı terapi yöntemlerinin modelleme, düşünce yeniden yapılandırma ve beceri eğitimi gibi tekniklerle grup dinamikleri içinde uygulandığı yapılandırılmış bir psikoterapi türüdür.

İncele

Bilişsel Davranışçı Kuram

Cognitive Behavior Theory

Bireylerin dışsal çevresel olaylara doğrudan değil, bu olaylara yükledikleri bilişsel anlamlar ve temsiller aracılığıyla tepki verdiğini savunan kapsamlı teorik çerçeve.

İncele

Bilişsel Davranışçı Modifikasyon

Cognitive Behavior Modification

Bireyin işlevsel olmayan düşünce kalıplarını ve davranışlarını sistematik tekniklerle yeniden yapılandırmayı amaçlayan müdahale yaklaşımıdır.

İncele

Bilişsel Davranışçı Oyun Terapisi

Cognitive Behavioral Play Therapy

Erken çocukluk dönemindeki bireylerin gelişimsel düzeyine uyarlanmış; bilişsel ve davranışsal tekniklerin oyun çerçevesinde yapılandırıldığı, işbirlikçi ve yönlendirici bir müdahale yaklaşımıdır.

İncele

Bilişsel Davranışçı Stres Yönetimi

Cognitive Behavioral Stress Management (CBSM)

Bireylerin strese karşı geliştirdikleri maladaptif yanıtları tanımlamayı ve değiştirmeyi hedefleyen, kısa süreli yapılandırılmış bir psikoterapi müdahalesidir.

İncele

Bilişsel Davranışçı Terapi

CBT

Bireylerin işlevsel olmayan düşünce kalıplarını ve bunlara eşlik eden uyumsuz davranışlarını ampirik temelli tekniklerle yeniden yapılandırmayı hedefleyen yapılandırılmış psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği (CERQ)

Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (CERQ)

Yetişkinlerin ve ergenlerin olumsuz yaşam olayları karşısında bilinçli olarak başvurduğu dokuz farklı bilişsel başa çıkma stratejisini değerlendiren 36 maddelik öz-bildirim ölçeği.

İncele

Bilişsel İşleme Terapisi

Cognitive Processing Therapy (CPT)

Travmatik olaylar sonrası gelişen hatalı inançları ve çarpık düşünce kalıplarını yeniden yapılandırmayı hedefleyen özel bir bilişsel davranışçı terapi türüdür.

İncele

Bilişsel Kayma

Cognitive Slippage

Düşünce süreçlerinde hafif düzeyde kopukluk veya çağrışımların gevşemesi durumu olup, bireyin fikirler arasında mantıksız teğetler kurmasıyla karakterizedir.

İncele

Bilişsel Koşullama

Cognitive Conditioning

Bir uyarıcının, imgesel veya zihinsel olarak öngörülen bir tepki ya da davranışla ardışık şekilde eşleştirilmesi süreci.

İncele

Bilişsel Özgüllük Hipotezi

Cognitive Specificity Hypothesis

Depresyon ve anksiyete gibi farklı duygulanım durumlarının, kendine has ve ayırt edici otomatik düşünce içerikleriyle doğrudan ilişkili olduğunu öne süren teorik model.

İncele

Bilişsel Problem Çözme Becerileri Eğitimi

Cognitive Problem-solving Skills Training

Bireylerin karşılaştıkları yaşam zorluklarını aşmak için sistematik stratejiler geliştirmesini, alternatif çözümler üretmesini ve karar verme süreçlerini optimize etmesini amaçlayan yapılandırılmış bir psikoterapi müdahalesidir.

İncele

Bilişsel Prova

Cognitive Rehearsal

Bireyin anksiyete üreten veya uyumsuz davranışlara yol açan durumları zihninde canlandırarak alternatif başa çıkma stratejilerini ve uygun davranış kalıplarını önceden deneyimlemesi.

İncele

Bilişsel Raydan Çıkma

Cognitive Derailment

Düşüncelerin veya kavramsal çağrışımların mantıksal bir sırayı takip etmeyecek şekilde ani ve genellikle belirgin bir biçimde yön değiştirmesidir.

İncele

Bilişsel Taşma

Cognitive Flooding

Danışanın korkulan bir nesne veya durum karşısında yaşadığına benzer duygusal durumlar tetiklemek amacıyla, olumsuz ya da kaçınılan zihinsel imajlara kasıtlı olarak odaklanmasını teşvik eden psikoterapi yöntemidir.

İncele

Bilişsel Terapi

Cognitive Therapy (CT)

Bireylerin duygu ve davranış sorunlarının uyumsuz düşünce kalıpları ve çarpık tutumlardan kaynaklandığı varsayımına dayanan ve bu bilişleri yeniden yapılandırmayı amaçlayan bir psikoterapi ekolüdür.

İncele

Bilişsel Uyum Modeli

Cognitive Adaptation Model

Kronik hastalıklar gibi tehdit edici yaşam olaylarıyla başa çıkmada anlam bulma, kontrol sağlama ve benlik saygısını koruma süreçlerini inceleyen teorik çerçeve.

İncele

Bilişsel Üçlü

Cognitive Triad

Major depresif epizodları karakterize eden, kişinin kendisine, dünyaya ve geleceğe yönelik sistematik olumsuz inançlar kümesidir.

İncele

Bilişsel Yeniden Yapılandırma

Cognitive Restructuring

Bireylerin işlevselliği bozan otomatik düşüncelerini ve bilişsel çarpıtmalarını fark edip bunları daha adaptif ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirmesini amaçlayan psikoterapötik müdahale.

İncele

Bilişsel-duyuşsal Çapraz Ateş

Cognitive–affective Crossfire

Bireyin benlik hakkındaki geri bildirimlere yönelik bilişsel değerlendirmeleri ile duyuşsal tepkileri arasında yaşanan çatışma durumu.

İncele

Bilişsel-işlemsel Teori

Cognitive-transactional Theory

Stresin çevresel uyaranlar ile bireyin bu uyaranları değerlendirme ve başa çıkma kapasitesi arasındaki dinamik, karşılıklı etkileşim süreci olduğunu savunan teoridir.

İncele

Bipolar

Bipolar

Birbirine zıt iki kutup, uç veya yönelim barındıran durumları, yapıları veya klinik tabloları tanımlayan sıfat.

İncele

Birleşik Figür

Composite Figure

Psikanalitik kuramda, rüya çalışmasının yoğunlaştırma mekanizması aracılığıyla, iki ya da daha fazla gerçek veya fantezi kökenli nesne/kişinin özelliklerinin birleştirilmesiyle oluşan tekil rüya imgesi.

İncele

Birleştirilmiş Davranışsal Danışmanlık

Conjoint Behavioral Consultation

Ev, okul ve diğer doğal çevrelerdeki yetişkinlerin (ebeveynler ve öğretmenler), çocuğun davranışsal ve akademik sorunlarını çözmek için birlikte çalıştıkları yapılandırılmış bir danışmanlık modelidir.

İncele

Biseksüellik

Bisexuality

Birden fazla cinsiyete karşı romantik, duygusal ve/eller cinsel çekim duyma veya bu yönelimle ilişki kurma kapasitesi.

İncele

Biyoenerji

Bioenergetics

Beden ve zihnin işlevsel olarak bir bütün olduğu varsayımına dayanan, kronik kas gerginliklerini ve duygusal çatışmaları çözmeyi amaçlayan alternatif psikoterapi ekolü.

İncele

Biyoeşdeğerlik

Bioequivalence

İki farklı ilaç formülasyonunun veya müstahzarının, aynı molar dozda uygulandıklarında etken maddenin sistemik dolaşıma geçiş hızı ve miktarının istatistiksel olarak aynı olduğunu gösteren farmakokinetik ölçüttür.

İncele

Biyoetik

Bioethics

Tıp, sağlık bilimleri ve yaşam bilimlerindeki klinik uygulamalar ile araştırmaların doğurduğu ahlaki değerlerin ve sorunların sistematik incelemesi.

İncele

Biyoferi

Biofeedback

Bireyin otonom sinir sistemi fonksiyonları hakkında elektronik izleme cihazları aracılığıyla eşzamanlı veri alarak bu fizyolojik süreçler üzerinde istemli kontrol geliştirmesini sağlayan psikofizyolojik bir düzenleme tekniğidir.

İncele

Biyografik Yöntem

Biographical Method

Bireylerin yaşam öykülerini, anlatılarını ve kişisel geçmişlerini mülakatlar ve gözlemler yoluyla sistematik olarak inceleyen nitel araştırma yaklaşımı.

İncele

Biyolojik Savaş

Biological Warfare

İnsanları, hayvanları veya bitkileri etkisiz hale getirmek ya da yok etmek amacıyla bakteri, virüs ve toksin gibi patojenik ajanların askeri amaçlarla kullanılması.

İncele

Biyolojik Tedavi

Biological Therapy

Ruhsal bozuklukların tedavisinde, beyin ve vücut fizyolojisini doğrudan değiştirmeyi amaçlayan farmakolojik, cerrahi veya elektriksel müdahalelerin bütünü.

İncele

Biyolojik Yanıt Değiştirici Tedavi

Biological Response Modifier Therapy (BRM Therapy)

Vücudun doğal bağışıklık sistemini kanser veya diğer hastalıklarla savaşmak üzere uyaran, baskılayan veya yönlendiren immünoterapi alt türü.

İncele

Biyolojizm

Biologism

Davranışları ve psikolojik olguları açıklarken psikolojik kavramları devre dışı bırakarak tamamen biyolojik determinizme ve biyoloji kavramlarına dayanma eğilimi.

İncele

Biyomedikal Model

Biomedical Model

Sağlık durumlarını yalnızca biyolojik faktörler çerçevesinde ele alan, psikolojik ve sosyal değişkenleri dışarıda bırakan teorik perspektif ve klinik yaklaşım.

İncele

Biyomedikal Terapi

Biomedical Therapy

Fizyolojik süreçleri ve nörobiyolojik sistemleri doğrudan hedef alarak psikolojik rahatsızlıkları tedavi etmeyi amaçlayan tıbbi ve somatik müdahaleler bütünü.

İncele

Biyopsi

Biopsy

Hastalık şüphesi taşıyan dokudan mikroskobik inceleme amacıyla örnek alınması ve patolojik olarak değerlendirilmesi sürecidir.

İncele

Biyopsikososyal

Biopsychosocial

Sağlık, hastalık ve insan davranışı süreçlerinde biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörlerin karşılıklı etkileşimini savunan bütüncül paradigma.

İncele

Biyososyal Teori

Biosocial Theory

Kişiliğin ve insan davranışının gelişimini, biyolojik yatkınlıklar ile çevresel ve sosyal etkenlerin sürekli etkileşimi üzerinden açıklayan teorik çerçeve.

İncele

Biyoterörizm

Bioterrorism

Hastalık ve ölüm yaratmak amacıyla virüs ve bakteri gibi patojenik biyolojik ajanların hava, su veya gıdaya kasıtlı olarak salınmasını içeren bir terörizm biçimi.

İncele

Bizans Davranış

Bizarre Behavior

Bir bireyin olağan sosyal normlarından belirgin şekilde sapan, garip, tuhaf ve beklenmedik eylemlerde bulunma hali.

İncele

Bizar Sanrı

Bizarre Delusion

Mantık dışı, fiziksel gerçeklik yasalarına tamamen aykırı ve kültürel bağlamla açıklanamayacak kadar absürt olmasına rağmen bireyin mutlak bir inançla savunduğu katı sanrıdır.

İncele

Blacking Out

Blacking Out

Şiddetli alkol alımı veya nörolojik travmalar neticesinde, bireyin çevreyle etkileşimde olduğu esnada yaşadığı olayları sonradan hatırlayamamasıyla karakterize, amnezik bir bilinç kapanması durumudur.

İncele

Bleuler Teorisi

Bleuler’s Theory

Şizofreninin temelinde yatan ve tanı için şart koşulan dört temel belirtiyi (4A) savunan, belirgin sanrı ve halüsinasyonları ise ikincil (aksesuar) kabul eden klinik psikiyatri teorisi.

İncele

Blok

Block

Düşünce veya konuşma akışında aniden beliren istemsiz kesinti; psikoterapi ve deneysel tasarımlarda ise işlevsel bir engel veya homojen katılımcı grubu.

İncele

Blow

Blow

Madde bağımlılığı literatüründe ve sokak argosunda kokain maddesini veya bu maddenin burun yoluyla tüketilmesini ifade eden yaygın terim.

İncele

Blues

Blues

Hafif şiddetteki veya geçici seyirli depresif belirtileri, özellikle üzüntü ve anhedoni halini tanımlayan kolokyal terim.

İncele

Bondage

Bondage

Bir bireyin cinsel uyarılma amacıyla başka bir kişi tarafından fiziksel olarak kısıtlanması veya bağlanması durumu.

İncele

Bondaj Ve Disiplin (B&D)

Bondage And Discipline (B And D)

Partnerlerin rızaya dayalı olarak fiziksel kısıtlanma, kırbaçlama ve hafif şiddet içeren erotik pratikler gerçekleştirdiği, sınırların ve güvenliğin özel işaret kelimeleriyle korunduğu cinsellik alt kültürüdür.

İncele

Booster Session

Booster Session

Ana psikoterapi süreci resmen tamamlandıktan sonra, kazanılan ilerlemeyi pekiştirmek ve olası nüksleri önlemek amacıyla belirli aralıklarla düzenlenen takip ve takviye seansıdır.

İncele

Borç Danışmanlığı

Debt Counseling

Bireylerin bütçe yönetimi, kredi kartı kullanımı, borç konsolidasyonu ve finansal planlama konularında yaşadığı sorunları çözmeyi amaçlayan profesyonel rehberlik süreci.

İncele

Borderline

Borderline

İki farklı kategori veya durum arasında kalan, tam olarak sınıflandırılamayan sınır durumları ya da Borderline Kişilik Bozukluğu'nu ifade eden klinik terim.

İncele

Borderline Psikoz

Borderline Psychosis

Nevrotik ve psikotik organizasyonlar arasındaki geçiş sınırında konumlanan, stres altında kısa süreli psikotik epizodlar ve gerçeği değerlendirme yetisinde dalgalanmalarla karakterize klinik durum.

İncele

Borstal Sistemi

Borstal System

Genç suçluların topluma yeniden kazandırılmasını amaçlayan; sıkı disiplinli çalışma, eğitsel faaliyetler, rekreasyon ve salıverilme sonrası denetim süreçlerini içeren tarihsel bir ıslahat yaklaşımı.

İncele

Boşanma

Divorce

Evlilik birliğinin yetkili mahkeme kararıyla yasal olarak feshedilmesi ve eşlerin yeniden evlenme ehliyeti kazanması durumu.

İncele

Boşanma Arabuluculuğu

Divorce Mediation

Boşanma veya ayrılık aşamasındaki çiftlerin; mal paylaşımı, çocuk velayeti ve nafaka gibi hukuki ve mali anlaşmazlıklarını mahkeme dışı yöntemlerle çözmek amacıyla tarafsız bir uzman eşliğinde yürüttükleri yapılandırılmış müzakere sürecidir.

İncele

Boşanma Danışmanlığı

Divorce Counseling

Boşanma sürecindeki bireylerin ve aile üyelerinin, bu geçişin yarattığı psikolojik ve ilişkisel zorluklarla başa çıkmasını sağlayan profesyonel ruh sağlığı müdahalesidir.

İncele

Bouffée Délirante

Bouffée Délirante

Genellikle birkaç gün veya hafta içinde ani olarak ortaya çıkan, belirgin sanrı, işitsel veya görsel hallüsinasyonlar ve duygusal dalgalanmalarla karakterize, kısa süreli akut psikotik bozukluk.

İncele

Boulder Modeli

Boulder Model

Klinik psikoloji eğitiminde bilim insanı ve uygulayıcı rollerinin eş zamanlı olarak geliştirilmesini savuyan mesleki eğitim modelidir.

İncele

Bowen Aile Sistemleri Teorisi

Bowen Family Systems Theory

Ailenin, bireylerin davranış ve duygusal tepkilerini yönlendiren, birbirine bağımlı ve kendi kendini düzenleyen bir duygusal birim olarak ele alındığı bütüncül psikoterapi teorisi.

İncele

Bozukluk

Disorder

Anormal davranışları, fizyolojik durumları, kalıcı veya şiddetli sıkıntıyı ya da fizyolojik işleyişin aksamasını içeren semptomlar grubu.

İncele

BPS

BPS

Birleşik Krallık'ta psikoloji disiplinini temsil eden, mesleki standartları, etik kuralları ve akademik akreditasyonu denetleyen yasal yetkili kuruluş.

İncele

Bradiloji

Bradylogia

Düşünsel süreçlerdeki yavaşlamaya ikincil olarak ortaya çıkan, konuşma hızında ve akıcılığında gözlenen belirgin yavaşlama durumu.

İncele

Brahmacharya

Brahmacharya

Düşünce, söz ve eylemde mutlak kontrolü, öz disiplini ve özellikle Vedik ve Budist geleneklerde bekâret/cinsel perhizi ifade eden erdem.

İncele

Brain Fag

Brain Fag

Genellikle lise ve üniversite öğrencilerinde aşırı zihinsel çaba, akademik baskı ve yoğun çalışma sonucu ortaya çıkan; baş ağrısı, odaklanma güçlüğü ve duyusal yorgunlukla karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

Bridging

Bridging

Çok modlu terapide, danışanın öncelikli olarak odaklandığı alan ile terapistin klinik olarak öncelikli gördüğü diğer bir alan arasında bağ kurma yöntemi.

İncele

Briquet Sendromu

Briquet’s Syndrome

Somatizasyon bozukluğunun, 19. yüzyıldaki ilk sistematik tanımlarına dayanan tarihi ve eskimiş nomenklatürdeki karşılığı.

İncele

Brissaud Infantilizmi

Brissaud’s İnfantilism

Ergenlik dönemini geçmesine rağmen infantil fiziksel ve zihinsel özelliklerin kalıcı olmasıyla karakterize edilen, tiroid bezinin işlev bozukluğuna bağlı gelişimsel bir anomalidir.

İncele

British Psychological Society

British Psychological Society (BPS)

1901 yılında kurulan ve Birleşik Krallık'ta psikoloji mesleğini temsil eden, kraliyet tüzüğü ile kamu yararına psikolojik bilimin geliştirilmesi ve uygulanmasından sorumlu mesleki ve akademik kuruluş.

İncele

Bromosis

Bromosis

Vücuttan yayılan kötü kokulara dair aşırı, patolojik bir odaklanma ve takıntı durumunu tanımlayan klinik bir terimdir.

İncele

Bronkodilatör

Bronchodilator

Astım, bronşit ve benzeri solunum yolu bozukluklarının tedavisinde hava yollarını genişletmek amacıyla kullanılan ilaç sınıfı.

İncele

Brujeria

Brujeria

Latin Amerika ve Karayip kökenli halk kültürlerinde, geleneksel şifa, kehanet ve büyü pratiklerini içeren kültürel bir inanç ve uygulama sistemi.

İncele

Bruksizm

Bruxism

Genellikle uyku sırasında veya uyanıkken istemsiz olarak dişlerin gıcırdatılması, sıkılması ya da birbirine sürtülmesi ile karakterize oral parafonksiyonel bir durumdur.

İncele

Buggeria

Buggery

Anal cinsel birleşmeyi veya sodomiyi ifade eden, tarihsel ve adli tıp literatüründe yer alan yasal ve tıbbi bir terim.

İncele

Bukkal İlişki

Buccal İntercourse

Oral yolla gerçekleştirilen cinsel temas biçimini tanımlayan klinik ve adli tıp terminolojisindeki teknik ifade.

İncele

Bulaşma Takıntısı

Contamination Obsession

Dünyanın çürüdüğü, kirlendiği ve tehlikeli mikroplarla dolu olduğu inancına dayanan; hastalandırıcı maddelere, kir ve pisliğe karşı gelişen yoğun ve işlevselliği bozucu zihinsel meşguliyettir.

İncele

Bulböz Ksantomatozis

Bulbi Xanthomatosis

Genellikle lipid metabolizması bozukluklarına bağlı olarak deride veya mukozada sarımsı, nodüler lipit birikimlerinin oluşumunu karakterize eden nadir bir ksantomatozis formudur.

İncele

Bulimiya

Bulimia

Fizyolojik veya psikolojik kökenli olabilen, durdurulamaz ve aşırı açlık hissi ile doymak bilmeme durumu.

İncele

Bulimiya Nervosa

Bulimia Nervosa

Tekrarlayan tıkınma nöbetleri ile bu nöbetlerin yarattığı suçluluk ve kilo alma korkusunu telafi etmek amacıyla başvurulan uygunsuz arınma davranışlarını içeren, özsaygının büyük ölçüde beden şekli ve ağırlığına endeksli olduğu bir yeme bozukluğudur.

İncele

Burkitt Lenfoma

Burkitt’s Lymphoma

Hızlı tümör büyümesi ve MYC gen translokasyonlarıyla karakterize, son derece agresif bir non-Hodgkin B hücreli lenfoma türüdür.

İncele

Buteyko Yöntemi

Buteyko Method

Hiperventilasyonun solunum yolu rahatsızlıklarındaki rolünü azaltmayı amaçlayan, burun solunumunu ve nefes tutma egzersizlerini merkeze alan bir nefes yeniden eğitim terapisi.

İncele

Büyüklük Sanrısı

Delusion Of Grandeur

Kişinin aksini gösteren somut ve mantıksal kanıtlara rağmen; olağanüstü yeteneklere, güce, bilgiye, zenginliğe, statüye veya ilahi bir kimliğe sahip olduğuna dair taşıdığı sarsılmaz, gerçeği değerlendirme yetisini bozan yanlış inanç.

İncele

C-reaktif Protein (CRP)

C-reactive Protein (CRP)

Karaciğer tarafından proinflamatuar sitokinlerin uyarımıyla sentezlenen ve sistemik inflamasyonun göstergesi olarak kullanılan bir akut faz zulası proteinidir.

İncele

Cacoethes

Cacoethes

Kişinin karşı koyamadığı, zaman zaman mantık dışı boyutlara ulaşan karşı konulmaz dürtü veya zorlantı hali.

İncele

CAGE Ölçeği

CAGE

Alkol bağımlılığını saptamak amacıyla kullanılan, dört sorudan oluşan hızlı ve yaygın bir tarama aracıdır.

İncele

California Psikolojik Envanteri

California Psychological Inventory (CPI)

Yetişkin ve ergenlerde kişilik özelliklerini, kişilerarası davranışları ve sosyal etkileşim dinamiklerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş, çok boyutlu bir öz-bildirim envanteridir.

İncele

Call Boy

Call Boy

Genellikle erkek müşterilere cinsel hizmet sunan erkek seks işçilerini tanımlamak için kullanılan sosyolojik ve klinik bir terimdir.

İncele

Call Girl

Call Girl

Müşterileriyle telefon, internet veya çeşitli iletişim ağları üzerinden önceden randevulaşarak buluşan, sabit bir mekana bağlı olmaksızın çalışan kadın seks işçilerini tanımlamak için kullanılan gayri resmi ifade.

İncele

Canlandırmayın Talimatı

DNR

Hastanın kalp durması veya solunum durması yaşaması durumunda kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) uygulanmamasını belirten yasal ve tıbbi talimat.

İncele

CARE

CARE

Psikoterapide iletilen samimiyet, olumlu saygı ve empatinin entegre bileşenlerini temsil eden klinik bir akronimdir.

İncele

CARE Modeli (iletilen Orijinallik, Saygı Ve Empati)

Communicated Authenticity, Regard, Empathy (CARE)

Danışan merkezli terapinin etkinliği ve başarısı için kimi kuramcılara göre bir psikoterapistin sahip olması ve danışana aktarması zorunlu nitelikler bütünü.

İncele

Carezza

Carezza (karezza)

Erkeğin orgazma ulaşmadığı, şefkatli dokunma ve uzatılmış cinsel birleşme esasına dayanan bir cinsellik ve doğum kontrolü yöntemidir.

İncele

Carpenter Sendromu

Carpenter’s Syndrome

Konik kafatası (akrosefali), parmaklarda ve ayak parmaklarında dericiklerle birleşme (sindaktili), ek parmak varlığı (polisindaktili), sıklıkla obezite ve değişen derecelerde zihinsel gerilik ile karakterize otozomal resesif geçişli kalıtsal bir bozukluktur.

İncele

Carus Tipolojisi

Carus Typology

Bireyleri fiziksel ve morfolojik yapılarına göre atletik, balgamcı, veremli, serebral ve steril olmak üzere beş ana bedensel tipe ayıran tarihi bir sınıflandırma sistemidir.

İncele

Carve-out

Carve Out

Bir sağlık sigortası planından belirli sağlık hizmetlerinin (ruh sağlığı veya madde kullanımı gibi) kapsam dışı bırakılarak, bu hizmetlerin ayrı bir sağlayıcıyla yapılan sözleşmeyle yürütülmesi.

İncele

Carver Ve White BIS/BAS Ölçekleri

Carver And White’s BIS/BAS Scales

Bireylerin davranışsal çekinme (BIS) ve davranışsal yaklaşma (BAS) sistemlerindeki eğilimsel duyarlılıklarını ölçmek için geliştirilmiş, öz-bildirime dayalı psikometrik bir değerlendirme aracıdır.

İncele

Casanova Kompleksi

Casanova Complex

Bir erkeğin, duygusal bağ kurmaktan kaçınarak ve herhangi bir taahhütte bulunmaksızın, çok sayıda kadınla cinsel ilişki kurma ve baştan çıkarma yönündeki kompülsif dürtüsü.

İncele

Caydırıcılık

Deterrence

İstenmeyen veya suç teşkil eden bir eylemi gerçekleştiren kişiyi cezalandırmanın, hem o bireyin hem de genel olarak toplumun benzer eylemleri gelecekte tekrarlamasını önleyeceği varsayımı.

İncele

CCRT

CCRT

Psikanalitik psikoterapide hastaların kişilerarası ilişkilerindeki yinelenen çatışma kalıplarını sistematik olarak kodlamak ve analiz etmek için Lester Luborsky tarafından geliştirilmiş klinik bir değerlendirme yöntemidir.

İncele

CDC

CDC

Amerika Birleşik Devletleri'nde halk sağlığı, epidemiyoloji, hastalık kontrolü ve önlenmesi alanlarında federal düzeyde otorite olan ana kurumun resmi kısaltması.

İncele

CES-D

CES-D

Genel popülasyonda ve klinik dışı örneklemlerde son bir hafta içindeki depresif belirti yaygınlığını ve şiddetini ölçmek için geliştirilmiş, 20 maddeden oluşan öz-bildirim ölçeği.

İncele

Cezaevi Hastanesine Veya Akıl Hastanesine Yönlendirme (kriminal Yatış)

Criminal Commitment

Sanığın suç ehliyetini değerlendirmek ya da akıl hastalığı nedeniyle cezai ehliyeti bulunmadığı kararına varıldığı için ruh sağlığı kurumlarına zorunlu olarak kapatılması süreci.

İncele

Cezai Ehliyet

Criminal Responsibility

Bir sanığın, üzerine atılı suçu işlediği sırada fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiile göre davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olması durumu.

İncele

Cezai Ehliyetsizlik

Criminally İnsane

Sanıkların, işledikleri iddia edilen suçlardan hukuki olarak sorumlu tutulmalarını engelleyen bir akıl hastalığı veya kusur durumunu tanımlayan hukuki ve psikiyatrik terim.

İncele

Challenged

Challenged

Tarihsel süreçte dezavantajlı veya engelli bireyleri tanımlamak için kullanılan, günümüzde ise akademik ve klinik literatürde eskimiş (outdated) kabul edilen etiketleyici sıfat.

İncele

CHAMPUS

CHAMPUS

Askeri personel ve emeklilerinin sivil sağlık hizmetlerine erişimini finanse etmek amacıyla oluşturulmuş tarihsel bir sağlık sigortası ve bakım programı.

İncele

Cheilophagia

Cheilophagia (chilophagia)

Bireyin kendi dudaklarını tekrarlayıcı ve kompulsif bir şekilde ısırmasıyla karakterize, bedensel odaklı yineleyici bir davranıştır.

İncele

CHINS

CHINS

Suç işlememiş ancak suç işlemeye yatkın, evden kaçan, okula devam etmeyen veya ebeveyn kontrolünden çıkan reşit olmayanları tanımlayan yasal ve klinik kategori.

İncele

Child Behavior Checklist

CBCL

Çocuk ve ergenlerde duygusal ve davranışsal uyum problemlerini değerlendirmek amacıyla kullanılan, çoklu bilgi kaynağına dayanan standartlaştırılmış bir psikometrik ölçektir.

İncele

China White

China White

Fentanilin yasadışı laboratuvarlarda üretilen ve eroine benzetilerek pazarlanan potent bir analogudur.

İncele

Chipper

Chipper

Tütün veya opiyat gibi maddeleri, kullanım bozukluğu belirtisi veya yoksunluk semptomları göstermeksizin yalnızca ara sıra ve kontrollü biçimde kullanan birey.

İncele

Cinsel Birleşme Sonrası Etkileşim

Afterplay

Cinsel orgazmın ardından gerçekleşen, çiftler arasındaki bağın korunmasını ve sürdürülmesini sağlayan şefkatli ve duyusal etkileşim.

İncele

Cinsel Sapma

Deviant Sexuality

Toplumsal ve kültürel normların dışına çıkan, istatistiksel olarak nadir görülen ve genellikle klinik literatürde parafilyalar ile ilişkilendirilen cinsel yönelim veya davranış örüntülerini tanımlayan üst kavram.

İncele

Cinsiyet Gelişim Farklılıkları

Differences Of Sex Development

Kromozomal, gonadal veya anatomik cinsiyet gelişiminin tipik ikili (binary) kalıplardan farklı seyrettiği konjenital durumları tanımlayan klinik şemsiye terim.

İncele

Cinsiyet-aşırı Davranış

Cross-gender Behavior

Bireyin, toplumun karşı cinsiyete atfettiği kıyafet, saç stili, konuşma tarzı ve jestleri benimseme süreci veya alışkanlığı.

İncele

Cisgender

Cisgender

Doğumda atanan biyolojik cinsiyeti ile içsel cinsiyet kimliği ve toplumsal rollerin birbiriyle uyumlu olduğu bireyleri tanımlayan çatı kavram.

İncele

Cittosis

Cittosis

Besin değeri olmayan maddelere veya sıra dışı yiyeceklere karşı duyulan anormal istek ve yeme bozukluğu.

İncele

Civilian Health And Medical Program Of The Uniformed Services (CHAMPUS)

Civilian Health And Medical Program Of The Uniformed Services (CHAMPUS)

1967'den bu yana ABD askeri emeklilerine, ailelerine ve vefat eden askeri personelin bakmakla yükümlü olduğu kişilere sağlık hizmeti finansmanı sağlayan ve günümüzde TRICARE adını alan tıbbi sigorta programıdır.

İncele

CL (ilaç Klirensi / Karşılaştırma Düzeyi)

CL

Farmakokinetikte bir ilacın vücuttan uzaklaştırılma hızını ya da sosyal psikolojide bireylerin ilişkilerindeki doyum eşiğini ifade eden standart kısaltmadır.

İncele

Clance Sahtekar Fenomeni Ölçeği

CIPS

Bireylerin kendi başarılarını içselleştiremeyip bunları sahtekarlık olarak algılama eğilimlerini ölçen 20 maddelik öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Clavus Hystericus

Clavus

Kafaya sanki bir çivi çakılıyormuş gibi hissedilen, klasik olarak konversiyon bozukluğu veya eski psikiyatrik nosolojide 'histeri' ile ilişkilendirilen keskin ve batıcı nitelikteki somatize ağrı duyumudur.

İncele

Clérambault Sendromu

Clérambault’s Syndrome

Bireyin, genellikle kendisinden daha yaşlı ve üst sosyal statüdeki bir başka kişinin kendisine aşık olduğuna dair sarsılmaz ve gerçekle bağdaşmayan bir inanca sahip olduğu erotik bir paranoya biçimidir.

İncele

Cloninger'in Alkolizm Tipolojisi

Cloninger’s Alcoholism Typology

Alkol bağımlılığını başlangıç yaşı, genetik yatkınlık, psikolojik özellikler ve davranışsal sorunlar temelinde Tip 1 ve Tip 2 olarak ayıran iki bileşenli sınıflandırma modeli.

İncele

Closeted

Closeted

Cinsel yönelimini veya cinsiyet kimliğini başkalarına açıkça beyan etmeyen bireylerin durumunu tanımlayan klinik ve sosyolojik kavram.

İncele

Closing

Closing

Psikoterapi veya danışmanlık seansının planlı bir şekilde sonlandırılması ve toparlanması süreci.

İncele

CME

CME

Hekimlerin mezuniyet sonrası mesleki bilgi, beceri ve yetkinliklerini güncel tutmak ve geliştirmek amacıyla katıldıkları resmi eğitim faaliyetlerinin bütünü.

İncele

Co-dependents Anonymous

Co-dependents Anonymous

Problemli ve işlevsel olmayan karşılıklı bağımlılık ilişkilerini onarmak ve sağlıklı ilişki dinamikleri geliştirmek amacıyla on iki basamaklı programı uygulayan küresel bir öz-yardım destek topluluğudur.

İncele

Cocaine Anonymous (CA)

Cocaine Anonymous (CA)

Kokain kullanım bozukluğundan kurtulmayı hedefleyen bireylerin on iki basamaklı programı uygulayarak iyileşme aradığı gönüllü bir dayanışma ve kendi kendine yardım kuruluşudur.

İncele

Coercion

Coercion

Bir bireyin iradesini kırmak veya rızasını hükümsüz kılmak amacıyla tehdit, ceza, güç kullanımı ya da doğrudan baskı araçlarının devreye sokulduğu etki mekanizması.

İncele

Coffelt Kararı

Coffelt Decision

Gelişimsel engelli bireylerin en kısıtlayıcı olmayan ortamlarda, topluluk temelli yaşama ve hizmet alma hakkını yasal güvenceye alan dönüm noktası niteliğindeki bir mahkeme kararıdır.

İncele

Cogan Sendromu

Cogan’s Syndrome

İnterstisyel keratit tablosuna Ménière benzeri vertigo, tinnitus ve işitme kaybı ataklarının eşlik ettiği, otoimmün kökenli nadir bir klinik sendrom.

İncele

Coitus A Tergo

Coitus A Tergo

Cinsel birleşmenin partnerlerin arkadan yanaşma pozisyonuyla gerçekleştirildiği anatomik ve davranışsal bir pozisyon tanımlamasıdır.

İncele

Coitus Inter Femora

Coitus İnter Femora

Penetrasyonun gerçekleşmediği, partnerlerin uylukları arasında sağlanan sürtünme temelli bir cinsel aktivite biçimidir.

İncele

Coitus Interruptus

Coitus İnterruptus

Orgazm öncesinde penisin vajinadan çıkarılarak boşalmanın dışarıda gerçekleştirildiği geleneksel bir doğum kontrol yöntemidir.

İncele

Coitus Prolongatus

Coitus Prolongatus

Orgazmı veya boşalmayı bilinçli olarak geciktirmeyi amaçlayan cinsel birleşme yöntemi; 'carezza' kavramıyla eş anlamlı olarak klinik literatürde yer alır.

İncele

Coitus Reservatus

Coitus Reservatus

Erkeğin cinsel birleşme sırasında boşalmayı (ejakülasyonu) bilinçli olarak bastırması ve semen salınımından kaçınması durumu.

İncele

Coke

Coke

Kokain alkaloidinin sokak dilindeki en yaygın karşılığı olan gayriresmi terim.

İncele

Cold Turkey

Cold Turkey

Madde bağımlılığında, herhangi bir tıbbi destek veya kademeli azaltma süreci olmaksızın, kullanımın aniden ve tamamen kesilmesi.

İncele

Coming Out

Coming Out

LGBTİ+ bireylerin kendi cinsel yönelimlerini veya cinsiyet kimliklerini kabul etme ve bu gerçeği çevreleriyle paylaşma yönündeki yaşam boyu süren psikolojik ve sosyal süreci.

İncele

Compassionate Friends

Compassionate Friends

Bir çocuğun ölümünün ardından yas tutan ebeveynlere ve ailelere destek, dostluk ve anlayış sunan uluslararası bir akran destek organizasyonu ve öz yardım ağıdır.

İncele

Conn Sendromu

Conn’s Syndrome

Adrenal bezlerin aşırı aldosteron üretmesiyle karakterize edilen, hipertansiyon ve hipokalemiye yol açan bir primer aldosteronizm durumudur.

İncele

Conners Derecelendirme Ölçekleri

Conners’ Rating Scales (CRS)

6-18 yaş aralığındaki bireylerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve sık görülen komorbid bozuklukları değerlendirmek için kullanılan çok kaynaklı psikometrik bir soru formudur.

İncele

Conners Kapsamlı Davranış Değerlendirme Ölçekleri

Conners’ Comprehensive Behavior Rating Scales (conners CBRS)

6 ila 18 yaş arasındaki çocuk ve ergenlerde duygusal, davranışsal ve akademik sorunları çok boyutlu değerlendiren ve çeşitli bozuklukların tanılanmasına yardımcı olan kapsamlı bir psikometrik envanterdir.

İncele

Coolidge Değerlendirme Bataryası

CAB

Özellikle kişilik bozuklukları ve nörogelişimsel durumların taranmasında kullanılan, geniş kapsamlı bir psikometrik ve klinik değerlendirme enstrümanıdır.

İncele

Coricidin

Coricidin

Özellikle öksürük baskılayıcı etken madde olan dekstrometorfan (DXM) içeren popüler bir reçetesiz soğuk algınlığı ilaç markasıdır.

İncele

Cornell Medical Index

Cornell Medical Index (CMI)

II. Dünya Savaşı sırasında askeri personelin psikiyatrik ve somatik taranması amacıyla geliştirilmiş, bireyin bedensel ve ruhsal semptomlarını öz bildirim yoluyla değerlendiren tarihi bir tarama testidir.

İncele

Cornell Medikal İndeksi

CMI

Fiziksel ve psikolojik belirtileri sistematik olarak taramak amacıyla bireylerin kendi kendilerine doldurduğu geniş kapsamlı bir sağlık anketi.

İncele

Coryza

Coryza

Genellikle burun akıntısı ve nazal konjesyon ile karakterize olan üst solunum yolu enfeksiyonu, yaygın adıyla soğuk algınlığı.

İncele

Cotard Sendromu

Cotard’s Syndrome

Şiddetli depresyon ve yoğun nihilistik sanrılarla karakterize, bireyin öldüğünü, organlarının veya tüm gerçekliğin var olmadığını iddia ettiği psikotik bir durumdur.

İncele

Couvade Sendromu

Couvade

Gebelik sürecindeki eşlerin, psikojenik kökenli olduğu düşünülen doğum sancısı, bulantı ve kilo alımı gibi somatik gebelik belirtilerini deneyimlemesi durumu.

İncele

Covert İncest

Covert İncest

Bir ebeveynin, eşinden alması gereken duygusal ve psikolojik desteği çocuğundan talep etmesi ve çocuğu duygusal bir eş (surrogate partner) konumuna getirmesiyle oluşan örtülü bir duygusal istismar biçimidir.

İncele

COVID-19

COVID-19

SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu, dünya çapında ağır solunum yolu enfeksiyonlarına ve epidemiyolojik krizlere yol açan bulaşıcı hastalık tablosudur.

İncele

CPA

CPA

Kanada'daki psikologları, araştırmacıları ve öğrencileri temsil eden ulusal mesleki ve bilimsel kuruluş.

İncele

CPI

CPI

Bireylerin normal kişilik özelliklerini, kişilerarası davranışlarını ve sosyal etkileşim tarzlarını ölçmek için geliştirilmiş, norm temelli kendini değerlendirme envanteri.

İncele

CPQ

CPQ

8 ila 12 yaş arasındaki çocukların kişilik özelliklerini ve davranışsal eğilimlerini değerlendirmek için geliştirilmiş standartlaştırılmış bir psikometrik envanterdir.

İncele

CPR Ücretleri

CPR Fees

Sağlık hizmetlerinde ve klinik psikoloji uygulamalarında sigorta geri ödemeleri ile maliyet düzenlemelerinde kullanılan standartlaştırılmış ücretlendirme ölçütü.

İncele

Crack

Crack

Kokain hidroklorürün sodyum bikarbonat (kabartma tozu) ile işlenerek kaya formuna dönüştürülmüş ve sigara yoluyla içilebilen, hızla etki eden güçlü ve bağımlılık yapıcı bir uyarıcı formu.

İncele

Crank

Crank

İçilebilir formdaki metamfetamin için kullanılan yaygın bir sokak adı.

İncele

Crash

Crash

Psikoaktif madde kullanımının ardından ortaya çıkan; şiddetli depresyon, tükenmişlik, iritabilite ve yoğun yoksunluk belirtileriyle karakterize ani psikolojik ve fizyolojik çöküş dönemi.

İncele

Cri Du Chat Sendromu

Cat-cry Syndrome

Beşinci kromozomun kısa kolunun (5p-) kısmi delesyonundan kaynaklanan, bebeklik döneminde kedinin miyavlamasına benzer tipte tizde ağlama sesi, mikroensefali, ağır zihinsel yetersizlik ve karakteristik yüz anoreksisiyle kendini gösteren nadir bir genetik bozukluktur.

İncele

Cross-dressing

Cross-dressing

Bireyin, geleneksel olarak karşı cinsiyetle özdeşleştirilen kıyafetleri ve aksesuarları giyme eylemidir.

İncele

CSA

CSA

Amerika Birleşik Devletleri'nde federal düzeyde uyuşturucu ve psikoaktif maddelerin üretimini, ithalatını, dağıtımını ve kullanımını düzenleyen temel yasal çerçeve.

İncele

Cunnilingus

Cunnilingus

Kadın dış genital organlarının (klitoris, vulva ve labiaların) ağız, dudaklar ve dil yardımıyla uyarılmasını içeren bir orogenital aktivite biçimi.

İncele

Cushing Sendromu

Cushing’s Syndrome

Böbrek üstü bezlerinin kabuk bölgesinden aşırı miktarda kortizol hormonunun salgılanmasıyla ortaya çıkan kronik endokrin tablo.

İncele

Cücelik

Dwarfism

Gelişimsel kusurlar, kalıtım, hormonal veya besin eksiklikleri yahut hastalıklar sonucunda ortaya çıkan, normalin altındaki beden yapısı ve boy uzunluğudur.

İncele

CV

CV

Bireyin akademik ve profesyonel geçmişini, yetkinliklerini ve kariyer yörüngesini özetleyen resmi belge veya 'cardiovascular' (kardiyovasküler) teriminin Tıp dilindeki yaygın kısaltması.

İncele

Çağdaşlık

Contemporaneity

Psikoterapide, geçmişin veya geleceğin kaygılarından ziyade bireyin o anki deneyimine odaklanma ilkesidir.

İncele

Çağrışım Bozukluğu

Association Disturbance

Kültürel olarak kabul gören mantıksal düşünce zincirinin kesintiye uğraması ve bireyin başkaları tarafından anlaşılması güç, dağınık ve düzensiz bir düşünce akışı sergilemesi.

İncele

Çapraz Bağımlılık

Cross-addiction

Bir maddenin, aynı sınıftaki veya benzer etkiye sahip farklı bir maddenin yoksunluk belirtilerini önleyebilme farmakolojik kapasitesi.

İncele

Çarpık Ayak

Clubfoot

Ayağın normal anatomik pozisyonundan saparak içe, dışa veya aşağı doğru bükülmesiyle karakterize edilen konjenital veya edinilmiş yapısal deformite.

İncele

Çatışma

Conflict

Karşılıklı olarak birbirini dışlayan ya da zıt yönlü güçlerin, arzuların, tutumların veya davranışların eş zamanlı olarak ortaya çıkması durumu.

İncele

Çekirdek Çatışmalı İlişki Teması

Core Conflictual Relationship Theme (CCRT)

Danışanların kişilerarası ilişkilerinde tekrar eden merkezi kalıplarını; istekler, ötekinin tepkileri ve danışanın bu tepkilere verdiği duygusal veya davranışsal tepkiler ekseninde inceleyen klinik araştırma ve psikoterapi yöntemidir.

İncele

Çıkar Çatışması

Conflict Of İnterest

Bir bireyin ya da grubun profesyonel sorumlulukları ile kişisel çıkarlarının birbiriyle çelişmesi ve tarafsız karar verme yetisini tehlikeye atması durumudur.

İncele

Çift Depresyon

Double Depression

Kalıcı depresif bozukluğun (distimi) zemininde akut bir majör depresif epizodun eş zamanlı olarak gelişmesiyle karakterize klinik tablo.

İncele

Çift İçgüdü Kuramı

Dual İnstinct Theory

Klasik psikoanalitik kuramda insan davranışlarının ve zihinsel yaşamın, Eros (yaşam içgüdüsü) ve Thanatos (ölüm içgüdüsü) adı verilen iki zıt kuvvetin çatışması ve etkileşimiyle şekillendiğini öne süren teorik formülasyon.

İncele

Çift Kariyerli Aileler

Dual Careers

Bir evlilik veya ortak yaşam birimindeki her iki eşin de geleneksel tek kazanan/ev kadını rolü yerine, kendi profesyonel kariyerlerine aktif olarak bağlı olduğu yaşam düzenlemesidir.

İncele

Çift Kişilik

Double Personality

Bir bireyin benliğinde, her biri diğerinin anılarından ve varlığından habersiz ya da kısmen haberdar olan iki farklı kimlik veya kişilik durumunun eşzamanlı veya ardışık olarak ortaya çıkması.

İncele

Çift Kör

Double Blind

Araştırma önyargılarını ve plasebo etkisini minimize etmek amacıyla hem katılımcıların hem de veriyi toplayan araştırmacıların hangi grubun müdahale (ilaç/tedavi) aldığını bilmediği deneysel kontrol prosedürü.

İncele

Çift Terapisi

Couples Therapy

Kararlı bir ilişkideki her iki ortağın da aynı terapist veya terapistler tarafından eş zamanlı olarak tedavi edildiği, hem bireysel dinamiklerin hem de kişilerarası etkileşimlerin ele alındığı psikoterapi modalitesi.

İncele

Çifte Açmaz

Double Bind

Bir bireyin aynı kaynaktan birbirini dışlayan ve çelişen mesajlar alması, bu durumdan kaçamaması ve hangi yolu seçerse seçsin başarısızlığa ya da suçluluğa mahkûm olduğu iletişimsel ikilem.

İncele

Çifte Etki İlkesi

Doctrine Of Double Effect (DDE)

İyi bir amaç güden bir eylemin, kaçınılmaz olarak öngörülen ancak istenmeyen kötü yan etkilere yol açabileceği durumlarda ahlaki meşruiyetini inceleyen felsefi ve etik ilke.

İncele

Çilecilik

Asceticism

Fiziksel zevklerden, maddi varlıklardan ve dünyevi konforlardan bilinçli bir şekilde feragat etmeyi, aşırı öz disiplini ve sadeliği merkeze alan kişilik özelliği veya yaşam tarzı.

İncele

Çocuğun Üstün Yararı

Best İnterests Of The Child

Çocuk velayeti ve bakımına ilişkin kararlarda, ebeveynlerin haklarından bağımsız olarak çocuğun psikolojik, fiziksel ve sosyal esenliğinin mutlak öncelik verilerek değerlendirilmesini öngören standart.

İncele

Çocuk Davranış Değerlendirme Ölçeği

Child Behavior Checklist (CBCL)

4-18 yaş arası çocukların davranışsal sorunlarını ve yetkinliklerini ebeveyn bildirimine dayalı olarak değerlendiren standartlaştırılmış psikometrik enstrümandır.

İncele

Çocuk Depresyon Envanteri

CDI

7-17 yaş aralığındaki çocuk ve ergenlerde depresif belirtilerin şiddetini ve varlığını değerlendiren, öz bildirime dayalı standart psikometrik ölçek.

İncele

Çocuk Hakları Ve Refahı Savunuculuğu

Child Advocacy

Çocukların haklarını, refahını ve korunmasını sağlamak amacıyla profesyoneller veya kurumlar tarafından yürütülen organize ve yapılandırılmış müdahaleler bütünü.

İncele

Çocuk İhmali

Child Neglect

Bir çocuğun fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal gelişimi için zorunlu olan temel bakım, ilgi ve gereksinimlerin, bakıcıların ilgisizliği, ihmalkarlığı veya yetersizliği nedeniyle karşılanmaması durumu.

İncele

Çocuk İstismarı

Child Abuse

Bir ebeveyn veya bakım veren tarafından çocuğa yönelik uygulanan fiziksel, cinsel, psikolojik zarar veya ihmal durumudur.

İncele

Çocuk Odaklı Aile

Child-focused Family

Bir veya birden fazla çocuğun ihtiyaçlarının, ebeveynlerin gereksinimlerini gölgede bırakacak ve aile sisteminin merkezine yerleşecek kadar baskın olduğu aile yapısı.

İncele

Çocuk Pornografisi

Child Pornography

Reşit olmayan kişilerin cinsel içerikli eylemlerini veya çıplaklıklarını tasvir eden her türlü yazılı, görsel veya dijital materyal.

İncele

Çocuk Psikanalizi

Child Analysis

Klasik psikanaliz ilkelerinin çocukların gelişimsel düzeyine uyarlanarak uygulandığı, oyun ve pedagojik araçların kullanıldığı klinik tedavi yaklaşımı.

İncele

Çocuk Psikoterapisi

Child Psychotherapy

Ergenlik dönemine kadarki çocukların duygusal, bilişsel veya davranışsal sorunlarını ele alan, gelişimsel düzeye uygun teknikler ve değişen oranlarda ebeveyn katılımı içeren psikolojik müdahale süreci.

İncele

Çocuk Refahı

Child Welfare

Çocukların duygusal ve fiziksel iyilik hallerini güvence altına almayı hedefleyen yasal, sosyal ve kurumsal müdahaleler bütünü.

İncele

Çocuk Rehberliği

Child Guidance

Çocuklarda ruh sağlığı sorunlarını yalnızca tedavi etmekle kalmayıp, çocuk ve ailesine eğitim, bilgilendirme ve terapötik destek sunarak olası gelecekteki bozuklukları önlemeye odaklanan bütüncül bir ruh sağlığı yaklaşımıdır.

İncele

Çocuk Sağlığı Sigortası Programı

Children’s Health Insurance Program (CHIP)

Gelir düzeyi Medicaid kriterlerini karşılamayacak kadar yüksek, ancak özel sağlık sigortası alamayacak kadar düşük olan ailelerin çocuklarına sağlık güvencesi sağlayan federal-eyalet ortak finansmanlı bir kamu programıdır.

İncele

Çocuk Velayeti

Child Custody

Bir çocuğun bakımı, korunması ve gözetimi; özellikle boşanma veya ayrılık gibi yasal süreçlerde mahkeme kararıyla ebeveynlerden birine veya her ikisine verilen yasal yetki.

İncele

Çocuk-ebeveyn İlişki Terapisi

CPRT

Ebeveynlerin, çocuklarının duygusal ve davranışsal sorunlarını çözmede birer terapist gibi davranmalarını sağlamak amacıyla geliştirilmiş, filial terapi ilkelerine dayanan kanıta dayalı bir erken müdahale yaklaşımıdır.

İncele

Çocuklar İçin Algı Testi (CAT)

Children’s Apperception Test (CAT)

3 ila 10 yaş arası çocukların kişilik özelliklerini, tutumlarını ve psikodinamik süreçlerini değerlendirmek amacıyla uygulanan, hayvan figürlü kartların kullanıldığı projektif bir kişilik testidir.

İncele

Çocuklar İçin Depresyon Envanteri (CDI)

Children’s Depression Inventory (CDI)

Beck Depresyon Envanteri'ni temel alan ve 7 ile 17 yaş arasındaki çocuklarda depresif semptomların şiddetini değerlendiren, Maria Kovacs tarafından geliştirilmiş 27 maddelik öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Çocukların Belirgin Kaygı Ölçeği

Children’s Manifest Anxiety Scale (CMAS)

Çocuk ve ergenlerde gözlenebilir kaygı düzeyini ve niteliğini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş, öz-bildirime dayalı psikometrik bir değerlendirme aracıdır.

İncele

Çocukluğun Dezintegratif Bozukluğu

Childhood Disintegrative Disorder

Yaşamın ilk yıllarında tamamen tipik bir gelişim gösteren çocuklarda, 2 ila 10 yaşları arasında kazanılmış dil, motor ve sosyal becerilerde dramatik ve kalıcı bir gerilemeyle karakterize, günümüzde otizm spektrum bozukluğu altında sınıflandırılan nadir bir durumdur.

İncele

Çocukluk Başlangıçlı Akıcılık Bozukluğu

Childhood-onset Fluency Disorder

Bireyin yaşına ve dil becerilerine uygun olmayan, ses/hece tekrarları, uzatmalar ve bloklarla karakterize, konuşma akışının ve zamanlama örüntülerinin bozulması durumudur.

İncele

Çocukluk Çağı Bozukluğu

Childhood Disorder

Çocukluk döneminde ortaya çıkan; sosyal, duygusal, davranışsal veya eğitsel işlevselliği belirgin şekilde bozan her türlü gelişimsel veya psikopatolojik durum.

İncele

Çocukluk Çağı Depresyonu

Childhood Depression

Ergenlik öncesi çocukluk döneminde ortaya çıkan, yetişkin depresyonundan farklı olarak çökkün duygu durumundan ziyade irritabilite ve gelişimsel duraklamalarla kendini gösteren majör depresif durum.

İncele

Çocukluk Çağı Obezitesi

Childhood Obesity

Bir çocukta, aynı yaş ve cinsiyetteki akranlarının vücut kitle indeksinin (VKİ) yüzde 95'lik diliminde veya üzerinde yer almasıyla tanımlanan aşırı vücut yağı durumu.

İncele

Çocukluk Çağı Olumsuzlukları

Childhood Adversity

Çocukluk döneminde yaşanan, bireyin fiziksel, duygusal, bilişsel ve sosyal gelişimini kronik olarak tehdit eden stresli, travmatik veya zararlı deneyimler.

İncele

Çocukluk Çağı Psikozu

Childhood Psychosis

Çocukluk döneminde ortaya çıkan ve yetişkin psikozlarındaki halüsinasyonlar ile sanrılar gibi temel özellikleri barındıran nadir ruhsal bozukluk.

İncele

Çocukluk Çağı Şizofrenisi

Childhood Schizophrenia

12 yaşından önce, genellikle yetişkinlikteki şizofreni ile aynı çekirdek semptomlarla ortaya çıkan ancak gelişimsel olarak daha ağır seyreden nadir ve şiddetli bir nörogelişimsel psikotik bozukluk.

İncele

Çocukluk Nörozu

Childhood Neurosis

Freudyen teoride, çocuğun içsel çatışmalara karşı geliştirdiği savunma mekanizmalarının başarısızlığı veya aşırılığı sonucunda ortaya çıkan psikolojik belirtiler.

İncele

Çocukluk Otizmi

Childhood Autism

Erken gelişim döneminde ortaya çıkan, sosyal iletişimde kalıcı yetersizlikler ve sınırlı, yinelenen davranış kalıplarıyla karakterize nörogelişimsel bozukluk.

İncele

Çocukluk Ve Ergenlik Dönemi Davranış Bozuklukları

Behavior Disorders Of Childhood And Adolescence

Genç bireylerde gözlenen ve akran normlarından belirgin şekilde sapma gösteren, özel eğitim ve okul yerleştirme süreçlerinde sıklıkla referans alınan gözlemlenebilir davranış örüntüleri.

İncele

Çocuklukta Başlayan Akıcılık Bozukluğu

Childhood

Konuşmanın olağan akışında ve zamansal örüntüsünde, bireyin yaşına ve dil gelişim düzeyine uygun olmayan, kalıcı bozulmaları tanımlayan nörogelişimsel bir tablodur.

İncele

Çoğul Kişilik Bozukluğu

Dissociative İdentity Disorder (DID)

Bir bireyin davranışlarının dönüşümlü olarak kontrolünü ele geçiren, iki veya daha fazla belirgin kimlik ya da kişilik durumunun varlığıyla karakterize disosiyatif bozukluk.

İncele

D.A.R.E.

D.A.R.E.

Anaokulundan lise son sınıfa kadar olan öğrencilere polis memurları tarafından madde kullanımını reddetme ve akran baskısıyla başa çıkma stratejilerinin öğretildiği önleyici bir eğitim programıdır.

İncele

Da Costa Sendromu

Da Costa’s Syndrome

Amerikan İç Savaşı'nda askerlerde tanımlanan; kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı ve nefes darlığı ile karakterize, günümüzde panik bozukluk veya savaş stresi tepkisi olarak kabul edilen anksiyete durumu.

İncele

Dağınık Konuşma

Disorganized Speech

Düşünce akışındaki yapısal bozulmaların dil ve söylem yoluyla dışa vurumu; fikirlerin mantıksal bir bağ olmaksızın yer değiştirmesi veya anlamsızlaşması durumu.

İncele

Dağıtıcı Analiz Ve Sentez

Distributive Analysis And Synthesis

Adolf Meyer'in psikobiyoloji yaklaşımı çerçevesinde geliştirdiği; bireyin geçmiş ve mevcut deneyimlerini sistematik olarak kategorize edip analiz eden ve ardından bu verileri hastanın kendi güçlü yönleri üzerine inşa eden iki aşamalı bir psikoterapi yöntemidir.

İncele

DAH Testi

DAH Test

Bireyin bir ev çizmesinin istendiği, kişilik özelliklerini ve bilinçdışı dinamikleri değerlendirmeyi amaçlayan projektif bir psikolojik testtir.

İncele

Dairesel Soruşturma

Circular Questioning

Aile terapilerinde, aile üyelerinin birbirlerinin ilişkileri, algıları ve dinamikleri hakkındaki görüşlerini ortaya çıkarmak amacıyla kullanılan sistematik bir mülakat tekniğidir.

İncele

Damak Yarığı

Cleft Palate

Prenatal gelişim sürecinde damak kemiklerinin düzgün bir şekilde birleşememesi sonucu ortaya çıkan konjenital bir yapısal bozukluktur.

İncele

Danışan

Client

Psikolojik danışma, psikoterapi, rehberlik veya sosyal hizmet bağlamında profesyonel yardım ve hizmet alan birey.

İncele

Danışan Eğitimi

Client Education

Bireylerin bilişlerini, inançlarını, duygulanımlarını ve davranışlarını dönüştürmeyi amaçlayan, psikoterapi sürecinin başında veya yapılandırılmış gruplar aracılığıyla sunulan bilinçlendirme müdahalesi.

İncele

Danışan Hakları

Client Rights

Bireylerin psikoterapi veya danışmanlık sürecinde uygulanacak müdahalelerin risk ve faydaları konusunda tam bilgilendirilme ve sürece rıza gösterme ya da reddetme özerkliğidir.

İncele

Danışan İstismarı

Client Abuse

Profesyonel bir psikoterapi veya danışmanlık ilişkisinde, ruh sağlığı uzmanının güç asimetrisini kötüye kullanarak danışana fiziksel, duygusal, cinsel veya ekonomik zarar vermesi durumu.

İncele

Danışan Memnuniyeti

Client Satisfaction

Ruh sağlığı hizmeti alan bir bireyin, aldığı müdahale veya terapötik süreçlerin sonuçlarından duyduğu hoşnutluk ve yeterlilik derecesi.

İncele

Danışan Odaklı Konsültasyon

Client-centered Consultation

Bir uzmanın, doğrudan danışana (hasta/öğrenci) müdahale etmek yerine, vakayla başa çıkmada zorlanan diğer bir profesyonelin (danışanın) mesleki yeterliliğini, bilincini ve nesnelliğini artırmayı amaçlayan dolaylı psikolojik danışmanlık modeli.

İncele

Danışan Odaklı Terapi

Client-centered Therapy

Carl Rogers tarafından geliştirilen; terapistin koşulsuz kabul, empati ve bağdaşım sunduğu, danışanın kendi potansiyelini keşfetmesini ve iyileştirmesini hedefleyen hümanist bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Danışan Öz-izlemesi

Client Self-monitoring

Danışanın terapi seansları arasında kendi davranışlarını, düşüncelerini, duygularını ve fizyolojik tepkilerini sistematik olarak gözlemleyip kaydetmesi sürecidir.

İncele

Danışan Özellikleri

Client Characteristics

Danışanın terapi sürecine getirdiği fiziksel, kişiliksel özellikler ile çözüme kavuşturulması amaçlanan sorun ve semptomların tamamı.

İncele

Danışan Yönetimli Uğrak Merkezi

Consumer-run Drop-in Center

Ruhsal hastalıklardan iyileşme sürecindeki bireylerin, klinik olmayan bir ortamda akran desteği bulduğu, programların bizzat katılımcılar tarafından yönetildiği özerk topluluk merkezi.

İncele

Danışan Yükümlülükleri

Client Obligations

Psikoterapi veya danışmanlık sürecinde, danışanın seanslara katılım, ücret ödeme, terapötik çerçeveye uyum ve süreç boyunca aktif rol alma sorumlulukları.

İncele

Danışan-hasta Sorunu

Client–patient İssue

Psikolojik yardım alan bireylerin 'danışan' veya 'hasta' olarak adlandırılmasına dair profesyonel terminoloji ve rol karmaşası tartışması.

İncele

Danışan-tedavi Eşleştirmesi

Client–treatment Matching

Danışanın özgün ihtiyaçlarının, demografik özelliklerinin ve kişilik yapısının, en uygun terapötik yöntemler ve uzman profiliyle sistematik olarak bir araya getirilmesi sürecidir.

İncele

Danışıklı Evlilik

Collusional Marriage

Eşlerden birinin aşırı, düzensiz veya yasadışı davranışlarda bulunduğu, diğer eşin ise dışarıdan pasif bir kurban veya şehit rolü oynarken bu durumu örtülü bir şekilde onayladığı veya kapattığı dysfunctional evlilik biçimi.

İncele

Danışıklık

Collusion

Psikoterapide, terapistin danışanla veya üçüncü bir tarafla bilinçli ya da bilinçdışı bir şekilde iş birliği yaparak ele alınması gereken hassas bir konudan kaçınması süreci.

İncele

Danışma İlişkisi

Counseling Relationship

Danışman ile danışan arasında kurulan; profesyonel sınırları korurken empatik sıcaklık ve özgünlük barındıran, değişim ve iyileşmenin temel taşı niteliğindeki terapötik etkileşim.

İncele

Danışma Süreci

Counseling Process

Danışan ile danışmanın, yüz yüze görüşmeler aracılığıyla danışanın spesifik sorunlarını tanımlamak, ele almak ve çözmek için yürüttükleri kişilerarası etkileşim süreci.

İncele

Danışman

Consultant

Tanı, tedavi, rehabilitasyon veya çeşitli sektörel süreçlerde uzmanlık görüşü ve profesyonel rehberlik sunan kıdemli uzman.

İncele

Danışmanlık

Consulting

Bireylerin duygusal, davranışsal, mesleki ve gelişimsel yaşam zorluklarıyla başa çıkmalarını desteklemek amacıyla sunulan profesyonel psikolojik yardım süreci.

İncele

Danışmanlık Hizmetleri

Counseling Services

Bireylerin, ailelerin ve grupların psikolojik, sosyal ve işlevsel sorunlarıyla baş etmelerini sağlamak amacıyla ruh sağlığı profesyonelleri tarafından sunulan sistematik yardım süreçleridir.

İncele

Danışmanlık Psikolojisi

Consulting Psychology

Bireylerin yaşam boyu kişisel ve kişilerarası işlevselliğini artıran, esenliği destekleyen ve günlük krizler ile gelişimsel zorluklarla başa çıkma becerilerini güçlendiren uygulamalı psikoloji dalıdır.

İncele

Danışmanlıkta Karar Verme Modeli

Decision-making Model Of Counseling

Danışmanlık sürecini problem tanımı, çalışma ve eylem olmak üzere üç ardışık aşamada ele alan yapılandırılmış bir müdahale yaklaşımıdır.

İncele

Dans Terapisi

Dance Therapy

Bireylerin beden farkındalığını, sosyal etkileşimini ve psikofiziksel işlevselliğini artırmak amacıyla ritmik ve yaratıcı hareket formlarının terapötik bir teknik olarak kullanılmasıdır.

İncele

DAP Testi

DAP Test

Karen Machover tarafından geliştirilen ve bireyin bir insan figürü çizmesi yoluyla kişisel özelliklerini, dürtülerini ve çatışmalarını yansıtmasını amaçlayan projektif bir kişilik testidir.

İncele

Darvon

Darvon

Geçmişte orta şiddetli ağrıların tedavisinde yaygın olarak reçete edilen sentetik bir opioid analjezik olan propoksifenin eski ticari adı.

İncele

Dasein

Dasein

Martin Heidegger'in felsefesinde ve varoluşçu psikolojide, insanın dünyayla kurduğu somut, bilinçli ve anlamlandırılmış varoluş biçimini ifade eden kavram.

İncele

Dasein Analizi

Dasein Analysis

Bireyin yalnızca mevcut dünyadaki varoluşunu (being-in-the-world) değil, aynı zamanda potansiyel gelecekteki olası hallerini kabul etmesini amaçlayan varoluşsal psikoterapi yöntemi.

İncele

Dauerschlaf

Dauerschlaf

Barbitüratlar gibi farmakolojik ajanlar aracılığıyla hastada uzun süreli yapay uyku halinin indüklenmesini içeren tartışmalı bir geçmişe sahip tedavi yöntemidir.

İncele

Davranım Bozukluğu

Conduct Disorder (CD)

Çocukluk ve ergenlik döneminde başkalarının temel haklarının ve yaşa uygun toplumsal normların sürekli olarak ihlal edildiği kalıcı bir davranış örüntüsüdür.

İncele

Davranış Bozukluğu

Behavior Disorder

Çocukluk veya ergenlik döneminde ortaya çıkan, başkalarının temel haklarının ya da yaşa uygun ana toplumsal normların/kuralların sürekli olarak ihlal edildiği yıkıcı davranış örüntüsü.

İncele

Davranış Değerlendirme Ölçeği

Behavior Rating Scale

Bireylerin gözlemlenebilir davranışlarını, belirli gözlem, derecelendirme veya standart kriterler seti aracılığıyla nicel olarak değerlendirmeye yarayan psikometrik araç.

İncele

Davranış Değişikliği

Behavior Change

Bireyin işlevselliğini etkileyen davranışların, edimsel koşullama teknikleri, psikoterapötik müdahaleler veya spontan süreçler aracılığıyla sistematik olarak dönüştürülmesi.

İncele

Davranış Değiştirme

Behavior Modification

Edimsel koşullama, model alma ve biyogeri bildirim gibi ampirik öğrenme teknikleri aracılığıyla insan davranışlarını istenilen yönde şekillendirme ve uyumu artırma süreci.

İncele

Davranış Derecelendirme Ölçeği

Behavior Rating Scale

Bireylerin belirli gözlenebilir davranışlarını, niteliklerini veya semptomlarını standartlaştırılmış bir formatta derecelendirmek amacıyla kullanılan psikometrik değerlendirme aracı.

İncele

Davranış Gözlem Ölçeği

BOS

Bireylerin belirli bir zaman dilimindeki gözlenebilir davranışlarını nesnel, sistematik ve nicel olarak kaydetmek üzere yapılandırılmış standart psikometrik değerlendirme aracıdır.

İncele

Davranış Günlüğü

Behavior Diary

Bireyin belirli bir zaman dilimindeki etkinliklerini, tepkilerini veya semptomlarını sistematik ve düzenli olarak kaydettiği yapılandırılmış öz-izlem aracı.

İncele

Davranış İşlev Bozuklukları Sınıflaması

Behavior Dysfunctions Classification

Kişisel sorunların varsayımsal yapılar veya soyut semptomlar yerine doğrudan gözlenebilir ve ölçülebilir davranışlar temelinde sınıflandırılması yaklaşımı.

İncele

Davranış Kaydı

Behavior Record

Belirli bir zaman dilimi içinde bir organizmanın gözlemlenen tüm eylemlerinin ve davranış kalıplarının sistematik olarak belgelenmesi.

İncele

Davranış Kontrol Listesi

Behavior Checklist

Araştırmacılar, klinisyenler veya katılımcılar tarafından belirli eylemlerin, tepkilerin veya davranışların gözlemlendikçe kaydedilmesini sağlayan yapılandırılmış envanter.

İncele

Davranış Kontrolü

Behavior Control

Bireysel veya grup davranışlarını istenen bir yöne yönlendirmek amacıyla koşullama, terapötik teknikler veya diğer müdahale yöntemlerinin uygulanması.

İncele

Davranış Sözleşmesi

Behavior Contract

Terapist ile danışan arasında, danışanın seanslar arasında veya seans esnasında belirli davranışları gerçekleştirmesini taahhüt ettiği yazılı veya sözlü mutabakat.

İncele

Davranış Tedavisi

Behavior Therapy

Uyumsuz davranış örüntülerini değiştirmek ve semptomları ortadan kaldırmak amacıyla klasik ve edimsel koşullama ilkelerini kullanan yapılandırılmış psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Davranış Terapisi

Conditioning Therapy

Klasik ve edimsel koşullama ilkelerini kullanarak uyumsuz davranışları değiştirmeyi ve işlevsel davranışları kazandırmayı amaçlayan ampirik temelli bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Davranış Yönetimi

Behavior Management

İnsan davranışında anlamlı değişimler yaratmak amacıyla uygulamalı davranış analizi ilkelerinin sistematik olarak kullanılması süreci.

İncele

Davranışçı

Behaviorist

Davranışçılık akımının ilkelerini benimseyen ve bilimsel faaliyetlerini bu felsefi ve metodolojik çerçevede yürüten araştırmacı, klinisyen veya uygulayıcı.

İncele

Davranışçı Aile Terapisi

Behavioral Family Therapy

Sunulan aile içi sorunların işlevsel bir davranış analizine tabi tutulduğu ve öğrenme ilkelerine dayalı tekniklerle açık davranış değişiminin hedeflendiği ampirik temelli bir aile tedavisi yaklaşımıdır.

İncele

Davranışsal Aktivasyon

Behavioral Activation

Bireylerin değer verdikleri yaşam aktivitelerine katılımlarını artırarak duygu durumunu, düşünce kalıplarını ve yaşam kalitesini iyileştirmeyi hedefleyen yapılandırılmış bir psikoterapi müdahalesidir.

İncele

Davranışsal Cinsel Terapi

Behavioral Sex Therapy

Sağlıklı cinsel işlevselliği engelleyen davranış kalıplarını değiştirmek için davranış terapisi tekniklerini kullanan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Davranışsal Çift Terapisi

Behavioral Couples Therapy

Çiftler arasındaki olumsuz etkileşim kalıplarını; yönerge, modelleme, prova ve yapılandırılmış problem çözme gibi operant koşullama ilkeleriyle kesintiye uğratmayı hedefleyen kanıta dayalı bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Davranışsal Danışmanlık

Behavioral Consultation

Uzman bir danışmanın, davranış teorilerini kullanarak bir danışana (örneğin öğretmene) dolaylı yoldan problem çözme hizmeti sunması ve bu sayede hedeflenen bireyin akademik ya da davranışsal sorunlarını yapılandırılmış müdahalelerle çözmeyi amaçlayan süreç.

İncele

Davranışsal Değerlendirme

Behavioral Assessment

Doğrudan gözlem, görüşme ve öz-izleme gibi çeşitli teknikler kullanılarak bireyin davranışlarının sistematik olarak incelenmesi ve değerlendirilmesidir.

İncele

Davranışsal Eksiklik

Behavior Deficit

Bir bireyin repertuvarında bulunması beklenen uyumsal veya işlevsel davranışların yokluğu ya da normalin çok altında gözlenmesi durumu.

İncele

Davranışsal Gevşeme Eğitimi

Behavioral Relaxation Training

Fiziksel duyumların etiketlenmesi, modelleme, pekiştirme ve terapist geri bildirimine odaklanan yapılandırılmış bir gevşeme terapisi ve davranışçı müdahale yöntemi.

İncele

Davranışsal Görüşme

Behavioral İnterview

Sorunlu bir davranışı, kendisinden önce gelen uyarıcılar ve pekiştireç sonuçlarıyla ilişkilendirmeye odaklanan klinik görüşme yaklaşımı.

İncele

Davranışsal Grup Terapisi

Behavioral Group Therapy

Öğrenme kuramına dayalı davranışsal ilkelerin ve tekniklerin, modelleme, provalama ve pekiştireç gibi yöntemler eşliğinde bir grup dinamiği içinde uygulandığı psikoterapi biçimi.

İncele

Davranışsal Kaçınma Testi

Behavioral Avoidance Test

Danışanın korkulan uyaranlarla veya durumlarla kademeli olarak yüzleştirildiği, kaçınma davranışlarının doğrudan gözlemlenerek nicel olarak ölçüldüğü yapılandırılmış bir klinik değerlendirme yöntemidir.

İncele

Davranışsal Kardiyoloji

Behavioral Cardiology

Psikolojik faktörlerin, davranışsal kalıpların ve sosyal değişkenlerin kardiyovasküler sağlık ve hastalıklar üzerindeki etkisini inceleyen disiplinler arası alan.

İncele

Davranışsal Kilo Kontrolü Tedavisi

Behavioral Weight Control Therapy

Bireylerin sağlıklı bir kiloya ulaşması ve bunu koruması amacıyla beslenme ve egzersiz alışkanlıklarını değiştirmek için davranış terapisi ilkelerini kullanan müdahale.

İncele

Davranışsal Koçluk

Behavioral Coaching

Bireyin bilişsel veya fiziksel davranışlarını; gösterim, gözlem ve dönüt aracılığıyla değiştirmesine destek olma sürecidir.

İncele

Davranışsal Model

Behavioral Model

Psikolojik bozuklukları, öğrenme ilkeleri ve pekiştirme kontingensleri temelinde şekillenen gözlenebilir davranış örüntüleri olarak ele alan kavramsal çerçeve.

İncele

Davranışsal Onkoloji

Behavioral Oncology

Kanser tanısı alan bireylerin hastalık süreçlerindeki davranışsal, psikolojik ve sosyal faktörleri inceleyen ve müdahaleler geliştiren disiplin arası bir sağlık psikolojisi alt dalıdır.

İncele

Davranışsal Ölçüt

Behavior Criterion

Doğru bir tanı konulabilmesi için bireyde öz bildirime dayalı ifadelerden ziyade, doğrudan gözlemlenebilir fiili eylemlerin varlığını zorunlu kılan klinik değerlendirme standardı.

İncele

Davranışsal Öz-kontrol Eğitimi

Behavioral Self-control Training

Danışanların aktif başa çıkma stratejileri geliştirmesini, ustalık duygusunu artırmasını ve istenmeyen alışkanlıklarını azaltmasını sağlayan bir davranış terapisi tekniğidir.

İncele

Davranışsal Pediatri

Behavioral Pediatrics

Çocukluk dönemi gelişimsel, davranışsal ve psikolojik sorunların tanısı, tedavisi ve önlenmesiyle ilgilenen çok disiplinli tıp ve psikoloji alt uzmanlık dalı.

İncele

Davranışsal Prosedür

Behavioral Procedure

Davranış kuramının ilke ve tekniklerine dayanan, temel araştırmalarda veya uygulamalı ortamlarda kullanılan her türlü psikolojik prosedür.

İncele

Davranışsal Prova

Behavior Rehearsal

Danışanın gerçek hayatta karşılaşacağı sosyal veya kişilerarası zorluklarla başa çıkabilmesi için yeni becerileri güvenli bir klinik ortamda deneyip pratik yaptığı bilişsel-davranışçı bir müdahale tekniğidir.

İncele

Davranışsal Psikoterapi

Behavioral Psychotherapy

Gözlenebilir insan davranışlarını değiştirmeyi ve uyumsuz öğrenme kalıplarını ortadan kaldırmayı hedefleyen kanıta dayalı psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Davranışsal Risk Faktörü

Behavioral Risk Factor

Bir bireyin herhangi bir bozukluk, hastalık veya sendrom geliştirme olasılığını artıran spesifik eylem ya da davranış örüntüleridir.

İncele

Davranışsal Sağlık Bakımı

Behavioral Health Care

Bireylerin mental refahı, yaşam alışkanlıkları ve psikolojik durumlarının, fiziksel sağlık süreçleriyle bütünleşik bir yaklaşımla değerlendirildiği ve tedavi edildiği sağlık hizmetleri bütünü.

İncele

Davranışsal Sözleşme

Behavioral Contract

Bir terapist ve danışan (veya ilgili taraflar) arasında, belirli davranış değişikliklerini ve bunların karşılıklı sonuçlarını yazılı olarak sabitleyen operant koşullanma temelli bir müdahale anlaşması.

İncele

Davranışsal Tanı

Behavioral Diagnosis

Bireyin gözlenebilir davranış kalıplarını, çevresel tetikleyicilerini ve pekiştireçlerini sistematik olarak değerlendirerek problemli alanları belirleme süreci.

İncele

Davranışsal Ters Çevirme

Behavior Reversal

Danışanın, terapist gözetiminde, genellikle alışılagelmiş tepkilerinin zıttı olan ve kişilerarası çatışmalarda işlevsel nitelik taşıyan arzu edilir yanıtları pratik ettiği bir davranış değiştirme yöntemidir.

İncele

Davranışsal Tıp

Behavioral Medicine

Tıbbi ve psikolojik bozuklukların önlenmesi ve tedavisinde davranışsal kuram ve yöntemleri uygulayan disiplinler arası alan.

İncele

Davranışsal Uyku Tıbbı

BSM

Uyku bozukluklarının tedavisinde farmakolojik olmayan, bilişsel ve davranışsal müdahalelere odaklanan multidisipliner bir sağlık bilimi dalı.

İncele

Davranışsal Uyku Tıpı

Behavioral Sleep Medicine (BSM)

Sağlık psikolojisi ile uyku bozuklukları tıbbını birleştiren, uyku sorunlarının tedavisinde ampirik olarak doğrulanmış farmakolojik olmayan müdahaleler uygulayan klinik uzmanlık alanıdır.

İncele

Davranışsal Yaklaşım Görevi

BAT

Özellikle anksiyete bozuklukları ve fobilerin değerlendirilmesinde kullanılan, bireyin korkulan uyaranla kademeli olarak yüzleşmesini sağlayan yapılandırılmış klinik davranış ölçüm aracı.

İncele

Davranışsal Yaklaşım Testi

Behavioral Approach Task (BAT)

Bireyin fobik nesne veya durumla kademeli olarak yüzleştirildiği, kaçınma davranışlarının ve fizyolojik korku tepkilerinin doğrudan gözlemlenerek ölçüldüğü klinik değerlendirme yöntemidir.

İncele

Daymare

Daymare

Uyanıkluk halindeyken, bilinçli fanteziler veya intrüzif düşünceler tarafından tetiklenen; kabusa benzer yoğun anksiyete, sıkıntı ve dehşet atakları.

İncele

DBT

DBT

Duygu düzenleme güçlükleri, dürtüsellik ve kronik intihar eğilimleriyle karakterize borderline kişilik bozukluğu tedavisinde geliştirilmiş, bilişsel davranışçı yaklaşımın zıtlıkların senteziyle genişletilmiş formudur.

İncele

Dc (d/c)

Dc (d/c)

Farmakolojide bir ilacın veya tedavinin kullanımının sonlandırıldığını belirten standart tıbbi kısaltma.

İncele

De Clérambault Sendromu

De Clérambault’s Syndrome

Hastanın, genellikle kendisinden sosyal veya statü olarak üstün olan bir kişinin kendisine aşık olduğuna dair sarsılmaz ve patolojik bir inanç beslediği nadir bir sanrılı bozukluk türüdür.

İncele

DEA

DEA

Amerika Birleşik Devletleri Adalet Bakanlığı'na bağlı olarak uyuşturucu kaçakçılığı ve kullanımını federal düzeyde denetleyen ve soruşturan kolluk kuvveti ajansıdır.

İncele

Debriefing

Debriefing

Tamamlanan bir araştırma veya operasyon sonrasında katılımcılara sürecin gerçek amaçlarının ve olası aldatmacaların eksiksiz olarak aktarıldığı yapılandırılmış bilgilendirme prosedürü.

İncele

Dediferansiyasyon

Dedifferentiation

Hücresel, örgütsel veya bilişsel düzeyde kazanılmış ileri düzey uzmanlaşma ve karmaşık organizasyon yeteneklerinin kaybolarak daha basit, ilkel bir duruma gerilemesi süreci.

İncele

Defektoloji

Defectology

Duyusal, fiziksel, bilişsel veya nörolojik bozuklukları olan çocukların eğitimi ve gelişimini inceleyen; kökenleri Lev Vygotsky'ye dayanan özel eğitim ve okul psikolojisinin Doğu Bloku'ndaki tarihi karşılığı.

İncele

Deformite

Deformity

Vücudun herhangi bir kısmının normal anatomik yapısından sapması, bozulması veya şekil bozukluğuna uğraması durumu.

İncele

Değerlendirme Aracı

Assessment İnstrument

Bireylerin yeteneklerini, başarılarını, ilgi alanlarını, kişilik özelliklerini veya psikopatolojilerini incelemek ve ölçmek amacıyla kullanılan her türlü test, görüşme, anket ya da benzeri sistematik araç.

İncele

Değerlilik Koşulları

Conditions Of Worth

Bireyin, sevilme ve saygı görme hakkını yalnızca başkalarının onayını ve beklentilerini karşıladığı durumlarda elde edebileceğine inandığı psikolojik durum.

İncele

Değişen Kişilik

Alternating Personality

Bireyin davranış havuzunun ve bilinç durumunun, birbirinin yerini alan ve belirli zaman dilimlerinde baskın hale gelen farklı bileşenler veya alt kimlikler sergilemesi durumu.

İncele

Değişen Ölçüt Deseni

Changing-criterion Design

Hedef davranışın miktarında aşamalı ve kademeli değişiklikler yapmayı amaçlayan, müdahalenin geri çekilmesini gerektirmeyen tek denekli bir deneysel araştırma modelidir.

İncele

Değişim Öncüsü

Change Agent

Bireysel, sosyal veya kurumsal düzeyde iyileşme ve adaptasyon sağlayan belirli bir nedensel faktör, süreç ya da bu süreci başlatan aktif uygulayıcı.

İncele

Dehb

Chokes

Dekompresyon hastalığının en şiddetli ve hayati tehlike arz eden, pulmoner emboli ve solunum yetmezliği ile karakterize klinik tablosu.

İncele

Dehşet / Korkulu Beklenti

Dread

Yoğun korku veya korku dolu bir geleceğe hazırlık durumu; psikanalizde ise nesnesi belli olan spesifik tehdit kaygısı.

İncele

Deifikasyon

Deification

Canlı veya ölü bir kişinin, hatta nesnenin ilahi bir statüye yükseltilmesi, aşırı yüceltilmesi ve tanrısal niteliklerle donatılması süreci.

İncele

Deintegrasyon

Disintegration

Herhangi bir sistemin, yapının ya da işlevselliğin bütünlüğünü kaybederek parçalanması veya ciddi düzeyde organizasyon bozukluğuna uğraması.

İncele

Dejenerasyon

Degeneracy

Bir organizmanın, yapının ya da işlevselliğin fiziksel, zihinsel veya ahlaki nitelikler bakımından daha ilkel, karmaşık olmayan veya bozulmuş bir evreye gerilemesi durumu.

İncele

Dekadans

Decadence

Toplumsal veya kültürel değerlerin ve ahlaki karakterin çöküşüyle ortaya çıkan gerileme hali ya da 19. yüzyılın sonlarında aşırı estetik inceliği ve yapaylığı doğanın üstünde tutan sanat akımı.

İncele

Dekateksis

Decathexis

Psikanalitik kuramda, bireyin dış dünyadaki nesnelere, fikirlere veya diğer insanlara yatırmış olduğu libidinal (duygusal ve zihinsel) enerjiyi geri çekmesi süreci.

İncele

Dekompansasyon

Decompensation

Bireyin savunma mekanizmalarının çökmesi sonucunda normal işlevsellikteki ilerleyici kaybı veya psikiyatrik semptomların belirginleşmesi.

İncele

Délire Du Toucher

Délire Du Toucher

Nesnelere dokunma yönünde karşı konulamaz bir kompülsiyon olup, obsesif-kompulsif bozukluk veya Tourette sendromunun karmaşık bir tiki olarak kendini gösterir.

İncele

Delta Alkolizm

Delta Alcoholism

E. M. Jellinek'in klasik alkolizm tipolojisinde yer alan, kişinin sarhoşluk yaşamadığı halde sürekli alkol tüketimine karşı biyolojik bir direnç veya tolerans geliştiremediği, özellikle Akdeniz kuşağı ülkelerinde görülen kontrol kaybı ve yoksunluk odaklı alkol bağımcılığı türü.

İncele

Demans

Dementia

Bellek başta olmak üzere en az bir başka bilişsel işlevin, bireyin günlük yaşam aktivitelerini, mesleki ve sosyal işlevselliğini bağımsız olarak sürdürmesini engeyecek düzeyde ilerleyici ve yaygın yıkımı ile karakterize klinik sendrom.

İncele

Demans Paralitika

Dementia Paralytica

Geç dönem sifiliz (frengi) enfeksiyonunun merkezi sinir sistemini istila etmesiyle ortaya çıkan, ilerleyici demans ve paralizi ile karakterize organik bir nöropsikiyatrik bozukluktur.

İncele

Demokratik Ebeveynlik

Authoritative Parenting

Alfred Adler’in kuramsal temellerine dayanan; kabul edici ancak kararlı bir rehberlikle birlikte iş birliği, adalet, eşitlik ve karşılıklı saygıyı önceleyen ebeveynlik tarzıdır.

İncele

Demonolatri

Demonolatry

Şeytanlara veya iblislere tapınma ve dini ritüellerle onlara saygı gösterme uygulaması.

İncele

Demonoloji

Demonology

Demonların, kötü ruhların ve bunların insan zihni ile davranışı üzerindeki varsayılan etkilerinin sistematik olarak incelenmesi.

İncele

Demonomani

Demonomania

Bireyin kötü ruhlar veya iblisler tarafından ele geçirildiğine dair sarsılmaz bir inanç taşıdığı ve bu durumla patolojik bir meşguliyet sergilediği kültürel ve tarihsel bir psikopatolojik durumdur.

İncele

Demoralizasyon

Demoralization

Bireyin veya grubun değer sistemlerinin, standartlarının çökmesiyle ortaya çıkan; çaresizlik, yönelim bozukluğu ve derin güvensizlik hissiyle karakterize ruhsal durum.

İncele

Demoralizasyon Hipotezi

Demoralization Hypothesis

Etkili psikoterapinin temel başarısının, terapistin danışanın umutsuzluk ve çaresizlik durumunu aşmasını sağlamasına dayandığını öne süren ortak faktörler modeli hipotezi.

İncele

Dendrofili

Dendrophilia

Bireylerin ağaçlara karşı yoğun cinsel ilgi ve çekim duymasıyla karakterize edilen nadir bir parafili türü.

İncele

Denetim

Audit

Bir hizmetin, müdahalenin, klinik uygulamanın veya araştırma bulgusunun sistematik ve nesnel olarak değerlendirilmesi süreci.

İncele

Dental Fobi

Dental Phobia

Diş hekimlerine veya diş tedavisine karşı gelişen, bireyin diş bakımından kaçınmasına ya da muayene sırasında yoğun bir sıkıntı ve kaygı yaşamasına neden olan kalıcı ve irrasyonel korku.

İncele

Deorganizasyon

Disorganization

Düzenli veya sistematik bir yapının ya da işlevin kaybı veya bozulması durumu.

İncele

Depersonalizasyon

Depersonalization

Bireyin kendi benliğinden, zihninden veya bedeninden yabancılaşması, kendini dışarıdan izleyen bir gözlemci gibi hissetmesi durumu.

İncele

Depersonalizasyon Sendromu

Depersonalization Syndrome

Kişinin kendi bedeninden, zihinsel süreçlerinden veya benliğinden kopuk hissettiği, dış bir gözlemci konumundaymış gibi deneyimlediği birdissosiyatif bozukluk.

İncele

Depersonalizasyon/derealizasyon Bozukluğu

Depersonalization/derealization Disorder

Gerçeği değerlendirme yetisi tamamen korunduğu hâlde, kişinin kendi bedeninden, zihinsel süreçlerinden veya çevresinden sürekli ya da yineleyici bir şekilde kopukluk ve yabancılık hissetmesiyle karakterize dissosiyatif bir bozukluktur.

İncele

Depo-provera

Depo-provera

Kadınlar için uzun etkili bir kontraseptif ve cinsel suçluların tedavisinde antiandrojen olarak kullanılan medroxyprogesterone acetate etken maddesinin tescilli ticari adı.

İncele

Depresif Anksiyete

Depressive Anxiety

Psikanalitik kuramda, bireyin başkalarına yönelik kendi düşmanca duygularından duyduğu korkunun tetiklediği endişe durumu.

İncele

Depresif Bozukluk

Depressive Disorder

Üzüntü, boşluk hissi veya huzursuzluğun baskın semptomlar olduğu, duygudurum düzenlenmesinin bozulduğu psikiyatrik bozukluklar kategorisi.

İncele

Depresif Kişilik Bozukluğu

Depressive Personality Disorder

Süreklilik arz eden karamsarlık, neşe yoksunluğu, anhedoni ve kronik bir keder örüntüsüyle karakterize, DSM-IV-TR ekinde önerilmiş ancak güncel nosolojilerde yer bulamamış bir kişilik yapılanmasıdır.

İncele

Depresif Nevroz

Depressive Neurosis

Günümüzde distimik bozukluk (kalıcı depresif bozukluk) olarak bilinen, kronik ve düşük yoğunluklu depresif belirtilerle karakterize eski psikiyatrik terim.

İncele

Depresif Nöbet

Depressive Episode

En az iki hafta süreyle hemen her gün mevcut olan, çökkün duygu durum veya ilgi/zevk kaybı ile birlikte bilişsel, vejetatif ve psikomotor belirtilerin eşlik ettiği klinik tablodur.

İncele

Depresif Pozisyon

Depressive Position

Melanie Klein'ın nesne ilişkileri teorisinde, bebeğin iyi ve kötü nesneyi tek bir bütün olarak algılamaya başladığı, suçluluk ve onarım dürtülerinin belirdiği kritik gelişim evresi.

İncele

Depresif Spektrum

Depressive Spectrum

Depresif bozuklukları tekil ve izole bir tanı kategorisi olarak değil, hafif duygudurum dalgalanmalarından şiddetli majör depresyona kadar uzanan bir süreklilik olarak ele alan klinik model.

İncele

Depresyon

Depression

Günlük işlevselliği sekteye uğratan; mutsuzluk, keder, karamsarlık, ilgi ve haz kaybı (Anedoni) ile somatik ve bilişsel değişimlerle karakterize negatif duygudurum durumu.

İncele

Depresyon Evresi

Depression Stage

Elisabeth Kübler-Ross'un yas kuramının beş aşamasından dördüncüsü olup, yaklaşan ya da gerçekleşen büyük bir kayıp karşısında ortaya çıkan derin üzüntü, pişmanlık ve kabullenme arifesindeki çaresizlik halidir.

İncele

Deprogramlama

Deprogramming

Bireylerin yoğun baskı içeren sosyal gruplar veya tarikatlar içinde edindikleri yeni tutum, inanç ve değer sistemlerinden arındırılarak eski değerlerine döndürülmesini amaçlayan tartışmalı müdahale süreci.

İncele

Derangement

Derangement

Düzenli işleyişin veya olağan yapının bozulması durumu; klinik bağlamda ise genel bir zihinsel bozukluk veya ruhsal sarsıntı.

İncele

Dereflection

Dereflection

Bireyin aşırı öz-odaklanmasını ve kendine yönelik kaygısını kırmak için dikkatini başka bir konuya veya dış dünyaya yönlendirmesini amaçlayan klinik teknik.

İncele

Dereizm

Dereism

Bireyin zihinsel etkinliklerinin, mantık, deneyim ve dış gerçeklik ilkeleriyle bağdaşmayacak biçimde işleyişini tanımlayan psikolojik durum.

İncele

Derin Depresyon

Deep Depression

Psikomotor retardasyon, suçluluk, intihar düşünceleri ve psikotik özelliklerin eşlik ettiği şiddetli majör depresif nöbet.

İncele

Derin Trans

Deep Trance

Hipnoz ve şamanik pratiklerde, bireyin çevresel uyaranlara karşı minimal düzeyde yanıt verdiği, son derece derinleşmiş bir bilinç değişikliği halidir.

İncele

Derinlemesine Görüşme

Depth İnterview

Bireylerin derinlerde yatan duygu, tutum, fikir ve motivasyonlarını, onaylanmama korkusu duymaksızın özgürce ifade etmelerini teşvik eden yapılandırılmamış, uzun soluklu nitel araştırma mülakatı.

İncele

Derinlik Psikolojisi

Depth Psychology

Duygusal bozuklukların, kişiliğin ve yaratıcılığın kaynağı olarak bilinçdışı zihinsel süreçleri inceleyen kapsamlı psikoloji ve psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Derinlik Yönelimli Kısa Terapi

Depth-oriented Brief Therapy

Yapılandırmacı psikoterapi ilkelerini zaman sınırlı bir formatta uygulayan, bilinçdışı süreçler ile kısa süreli müdahaleleri entegre eden dinamik bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Dermatit

Dermatitis

Cilt bariyerini ve bağışıklık fonksiyonunu bozan, kızarıklık, kaşıntı ve döküntü ile karakterize geniş bir inflamatuar deri rahatsızlıkları grubu.

İncele

Dermatografi

Autographism

Hafif bir sürtünme veya kaşıma sonrasında deride kabarıklık, kızarıklık ve ödem oluşmasıyla karakterize, fiziksel bir ürtiker alt türüdür.

İncele

Dermatografizm

Dermatographism

Cildin hafifçe çizilmesi veya sürtünmesi sonucunda, kabarıklık ve kızarıklıkla (urtikeryal kabartı) karakterize olan fiziksel bir aşırı duyarlılık ve ürtiker türüdür.

İncele

Dermatolojik Bozukluk

Dermatological Disorder

Cildin yapısını, bütünlüğünü veya işlevini etkileyen her türlü patolojik durum, hastalık veya bozukluk.

İncele

Deseksüalizasyon

Desexualization

Psikanalitik kuramda, bir dürtünün veya nesnenin orijinal cinsel amacından arındırılarak nötralize edilmesi süreci.

İncele

Desembolizasyon

Desymbolization

Sembollerin ve özellikle kelimelerin kabul görmüş ortak anlamlarından arındırılarak yerlerine bozulmuş, neolojistik, otistik veya aşırı somut fikirlerin ikame edilmesi sürecidir.

İncele

Desosyalizasyon

Desocialization

Bireyin sosyal temaslardan ve kişilerarası iletişimden aşamalı olarak geri çekilmesi, toplumsal bağlarını zayıflatması durumu.

İncele

Despondency

Despondency

Yoğun ümitsizlik, çaresizlik ve derin bir tükenmişlik hissiyle belirginleşen, bireyin eylemsizlik sarmalına girdiği duygusal durum.

İncele

Destek Çemberi

Circle Of Support

Gelişimsel engelli veya desteğe ihtiyaç duyan bir bireyin kişisel hedeflerine ulaşmasını sağlamak amacıyla düzenli olarak bir araya gelen aile, arkadaş, iş arkadaşı ve profesyonellerden oluşan sosyal ağ.

İncele

Destekleyici Ortez

Brace

Vücudun bir uzuv, eklem veya omurga gibi belirli bir bölgesinin doğru pozisyonunu korumasını ve desteklemesini sağlayan, genellikle uzun süreli kullanım için tasarlanmış ortopedik cihaz.

İncele

Destekleyici Tedavi

Adjunctive Therapy

Birincil mücadelenin etkinliğini artırmak amacıyla, ana tedaviyle eş zamanlı olarak uygulanan bir veya daha fazla ikincil müdahaledir.

İncele

Destekleyici Terapist

Adjunctive Therapist

Multidisipliner tedavi ekibinde ana terapötik programı ikincil düzeyde destekleyen, günlük yaşam becerileri, davranış yönetimi ve rehabilitasyon odaklı klinik hizmetler sunan uzman.

İncele

Destekli Ölüm

Assisted Death

Bir bireyin açık talebi üzerine, genellikle bir hekim tarafından yaşamını sonlandırmak amacıyla gerçekleştirilen aktif ya da pasif tıbbi müdahaledir.

İncele

Destekli Üreme Teknolojileri

ART

İnfertilite tedavisinde kullanılan, hem erkek hem de kadın üreme hücrelerinin laboratuvar ortamında manipülasyonunu içeren tıbbi prosedürlerin bütünü.

İncele

Destekli Yaşam

Assisted Living

Yaşlı veya engelli bireylerin bağımsızlıklarını korurken günlük yaşam aktiviteleri ve sağlık ihtiyaçları için destek alabildikleri toplu konut düzenlemesidir.

İncele

Detaylı Soruşturma

Detailed İnquiry

Klinik görüşmecinin, hastanın gündelik yaşamından spesifik olaylara verdiði tepkilere kadar geniş bir yelpazede doğrudan sorular sorarak derinlemesine bir içgörü kazandığı değerlendirme evresidir.

İncele

Detoksifikasyon

Detoxification

Vücuttaki toksik maddelerin veya kimyasalların farmakolojik, metabolik ya da tıbbi müdahalelerle azaltılması veya ortadan kaldırılması süreci.

İncele

Detümesans

Detumescence

Cinsel uyarılma veya orgazm sonrasında genital organlardaki şişliğin, dolgunluğun ve ereksiyonun azalarak normal dinlenme (flasit) durumuna dönmesi süreci.

İncele

Devalüasyon

Devaluation

Bir bireyin, nesnenin veya bizzat benliğin önemini, değerini veya anlamını bilinçdışı bir süreçle reddetmesi ya da küçümsemesiyle karakterize edilen ilkel bir savunma mekanizması.

İncele

Devamlı Bakım Ünitesi

Continuing Care Unit (CCU)

Akut hastane yatış süreci tamamlandıktan sonra, felaket niteliğinde sağlık sorunları veya kronik rahatsızlıkları bulunan hastaların ek bakım ve rehabilitasyon amacıyla nakledildiği uzmanlaşmış hastane birimidir.

İncele

Devamlılık

Attendance

Olayların, süreçlerin veya bakım hizmetlerinin kesintisiz, bağlantılı ve bir bütün halinde akışını ifade eden nitelik veya durum.

İncele

Dezavantajlı

Disadvantaged

Sosyoekonomik, yapısal, çevresel veya sistemik engeller nedeniyle temel kaynaklara, fırsatlara ve toplumsal katılım mekanizmalarına erişimde eşitsizlik yaşayan birey veya gruplar.

İncele

Dezidentifikasyon

Disidentification

Bireyin, anksiyete veya başarısızlık tehdidi oluşturan olumsuz özellikleri ya da kalıp yargı tehditlerini benlik kimliğinden uzaklaştırarak koruyucu bir mesafe koyması veya meditasyonda öz-bilgi edinmek amacıyla benlik algısından bilinçli olarak ayrışması.

İncele

Dezorganize Şizofreni

Disorganized Schizophrenia

Konuşma, düşünce ve davranışlarda belirgin dağınıklık, parçalanmışlık, düzensiz duygu dışavurumu ve erken sinsi başlangıçla karakterize, güncel tanı kılavuzlarında alt tip olarak kaldırılmış klinik tablo.

İncele

Dhat Sendromu

Dhat

Özellikle Hint alt kıtasında görülen, sperm kaybı, idrarda beyazlaşma ve buna eşlik eden şiddetli anksiyete, hipokondriyazis ve tükenmişlik hissi ile karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

DIMS

DIMS

Bireyin uykuya dalmakta veya uykuyu kesintisiz şekilde devam ettirmekte yaşadı̆̆ı kronik güçlükleri tanımlayan üst düzey klinik şemsiye terim.

İncele

DIS

DIS

Epidemiyolojik çalışmalarda ve klinik araştırmalarda DSM kriterlerine göre psikiyatrik bozuklukları taramak ve tanılamak amacıyla geliştirilmiş yarı yapılandırılmış bir görüşme aracı.

İncele

Diabetes İnsipidus

Diabetes İnsipidus

Vazopressin (antidiüretik hormon) eksikliği veya direnci nedeniyle böbreklerin suyu tutamaması, sonuç olarak aşırı susuzluk ve yoğun olmayan büyük hacimli idrar üretimiyle karakterize metabolik bozukluk.

İncele

Diabetes Mellitus

Diabetes Mellitus

İnsülin hormonunun yetersiz üretimi veya etkisiz kullanımı sonucu ortaya çıkan, karbonhidrat ve yağ metabolizmasının bozulmasıyla karakterize metabolik bir hastalıktır.

İncele

Diabetik Gastropati

Diabetic Gastropathy

Diabetes mellitusun otonom sinir sistemi üzerindeki yıkıcı etkilerine ikincil olarak gelişen, midenin motor ve duyusal bozukluklarıyla karakterize klinik tablo.

İncele

Dianetik

Dianetics

Kurucusu tarafından tüm inorganik akıl ve psikosomatika rahatsızlıklarını tamamen iyileştirdiği iddia edilen, psikoloji ve psikiyatri dünyasınca büyük ölçüde itibarsızlaştırılmış tartışmalı bir sözdebilimsel terapi tekniğidir.

İncele

Diatez

Diathesis

Bir bireyin belirli bir hastalığa, bozukluğa veya psikopatolojiye karşı sahip olduğu kalıtımsal ya da edinilmiş anatomik ve psikolojik yatkınlık.

İncele

Diatez-stres Modeli

Diathesis–stress Model

Ruhsal ve bedensel bozuklukların, genetik veya biyolojik bir yatkınlığın (diatez) tetikleyici ve kolaylaştırıcı yaşam olaylarıyla (stres) etkileşime girmesi sonucu ortaya çıktığını savunan psikolojik teoridir.

İncele

Didaktik Grup Terapisi

Didactic Group Therapy

Kurumsal bireylerin profesyonel bir liderin aktif yönlendirmesine en etkili şekilde yanıt vereceği varsayımına dayanan, erken dönem bir grup psikoterapisi biçimi.

İncele

Didaktik Öğretim

Didactic Teaching

Davranışsal ve terapötik kavramların danışanlara sözlü ve yazılı formlarda açıklandığı, talimatların doğrudan aktarıldığı yapılandırılmış bir öğretim tekniğidir.

İncele

Diferansiyel Gevşeme

Differential Relaxation

Bir aktiviteyi başarıyla gerçekleştirmek için gerekenin ötesindeki kas gerginliğini ve enerjiyi bilinçli olarak azaltma ve sadece işlevsel kasları aktif tutma tekniği.

İncele

Diğer Davranışların Farklılaştırılmış Pekiştirilmesi

Differential Reinforcement Of Other Behavior (DRO)

Hedeflenen uygunsuz davranışın belirli bir zaman aralığı boyunca hiç sergilenmemesi durumunda pekiştireç sunulmasını içeren edimsel koşullama prosedürüdür.

İncele

Dikkat Bozukluğu

Attention Disorder

Bir aktiviteye odaklanmayı sürdürmekte zorlanma veya dışsal uyaranlara, çevresel taleplere ve sosyal yönergelere yanıt vermede yetersizlikle karakterize eski tarihli psikiyatrik niteleme.

İncele

Dikkat Dağılabilir Konuşma

Distractible Speech

Bireyin dışsal veya içsel uyaranlara bağlı olarak konuşma esnasında konudan konuya hızla ve ani biçimde geçiş yapmasıyla karakterize edilen patolojik iletişim örüntüsü.

İncele

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu

ADHD

Yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayan dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle karakterize, nörogelişimsel bir bozukluktur.

İncele

Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu

Attention-deficit/hyperactivity Disorder (ADHD)

Süreğen bir şekilde gözlenen, işlevselliği düşüren dikkatsizlik, dürtüsellik ve/veya aşırı hareketlilik belirtileriyle karakterize nörogelişimsel bir sendromdur.

İncele

Dikotomik Düşünme

Dichotomous Thinking

Bilişsel süreçlerin siyah-beyaz ekseninde, iki uç nokta arasındaki tüm ara tonları ve olasılıkları reddederek gerçekleştiği katı bir değerlendirme biçimi.

İncele

Dildo

Dildo

Genellikle plastik, silikon veya benzeri materyallerden üretilen, otoerotik pratiklerde ve cinsel aktivitelerde penetrasyon amacıyla kullanılan fallik biçimli seks oyuncağı.

İncele

Dinamik

Dynamic

Sürekli bir değişim, hareket halinde olma veya güç, motivasyon ve zihinsel süreçler arasındaki etkileşimleri barındırma durumu.

İncele

Dinamik Bilinçdışı

Dynamic Unconscious

Bireyin farkında olmadığı, ancak sürekli bir psişik enerjiyle bastırılarak bilinçli zihni etkilemeye ve davranışları yönlendirmeye devam eden zihinsel süreçler bütünü.

İncele

Dinamik Formülasyon

Dynamic Formulation

Danışanın davranışlarını, kişilik özelliklerini ve semptomlarını anlamlandırmak ve tedavi planını yapılandırmak amacıyla klinik verilerin sürekli olarak organize edilmesi süreci.

İncele

Dinamik Model

Dynamic Model

Psikanalitik kuramda kişiliğin, davranıştaki motivasyonun ve duygusal bozuklukların temelinde yatan bilinçdışı dürtülerin ve içgüdülerin etkileşimini savunan metapsikolojik yaklaşım.

İncele

Dinamik Psikoloji

Dynamic Psychology

İnsan davranışını, duygu ve düşüncelerini biçimlendiren temel motivasyonları, dürtüleri ve içsel psikolojik güçleri merkeze alan psikolojik yaklaşım.

İncele

Diplomate

Diplomate

Tanınmış bir mesleki kuruluş veya kurul (board) tarafından uzmanlık alanı tescillenmiş ve sertifikalandırılmış profesyonel unvan.

İncele

Dipsomani

Dipsomania

Ani ve karşı konulamaz dürtülerle ortaya çıkan, özellikle epizodik tıkın tarzı alkol kullanımıyla karakterize, günümüzde tarihsel nitelik kazanmış klinik bir terim.

İncele

Direncin Analizi

Analysis Of Resistance

Psikanalizde, hastanın serbest çağrışımı engelleyen bilinçdışı dürtü ve yaşantıların üzerindeki baskıyı koruma eğiliminin analitik incelemeye tabi tutulması temel prosedürüdür.

İncele

Disfoni

Dysphonia

Ses üretiminde, özellikle konuşma seslerinde ton, şiddet veya rezonans kalitesini etkileyen her türlü işlev bozukluğudur.

İncele

Disfori

Dysphoria

Genelleştirilmiş bir hoşnutsuzluk, içsel huzursuzluk ve ajitasyonla karakterize edilen, öforinin zıttı olan duygulanım durumu.

İncele

Diskordans

Discordance

İki veya daha fazla değişken, durum ya da ifadenin birbiriyle çelişmesi, uyumsuzluk göstermesi durumu.

İncele

Dislogi

Dyslogia

Düşünce içeriğindeki bozukluklara ikincil olarak ortaya çıkan, konuşma akışında ve mantıksal tutarlılığında gözlenen bozukluk.

İncele

Dismenore

Dysmenorrhea

Günlük aktiviteleri kısıtlayacak düzeyde şiddetli ve ağrılı adet görme durumu.

İncele

Dismorfofobi

Dysmorphophobia

Bireyin dış görünüşünde hayali veya son derece abartılı kusurlar algılamasıyla karakterize edilen, günümüz psikiyatri literatüründe Beden Algı Bozukluğu olarak adlandırılan eski klinik terim.

İncele

Disoreksi

Dysorexia

Normal iştah mekanizmasının her türlü bozulması veya yeme davranışındaki sapmaları ifade eden geniş kapsamlı klinik şemsiye terim.

İncele

Disosiyatif Fug

Dissociative Fugue

Bireyin evinden veya rutin çevresinden ani ve beklenmedik şekilde uzaklaşması, geçmişini hatırlamaması ve sıklıkla yeni bir kimlik edinmesiyle karakterize disosiyatif durum.

İncele

Disosiyatif Kimlik Bozukluğu

DID

Bireyin kimliğinde belirgin bir şekilde iki veya daha fazla ayrı kişilik durumunun veya kimlik özelliğinin bulunmasıyla karakterize edilen, bellek ve bilinç bütünlüğünün bozulduğu bir ruhsal bozukluk.

İncele

Disosiyatif Trans Bozukluğu

Dissociative Trance Disorder

Bilinç, kimlik, farkındalık veya motor işlevlerde istemsiz değişimlerle karakterize edilen ve belirgin işlevsellik kaybına yol açan disosiyatif bir bozukluktur.

İncele

Disosyal Davranış

Dyssocial Behavior

Toplumsal normlara, yasalara ve ahlaki değerlere aykırı düşen; çete faaliyetleri, yasadışı kumar veya suç ortaklığı gibi eylemleri kapsayan eski psikiyatrik tanımlama.

İncele

Dispepsi

Dyspepsia

Üst karın bölgesinde hissedilen, ülser, reflü, safra taşı gibi fiziksel nedenlere bağlı olabileceği gibi hiçbir organik patoloji saptanamayan (fonksiyonel) durumlarda da ortaya çıkan ağrı veya rahatsızlık hissi.

İncele

Displastik Tip

Dysplastic Type

Ernst Kretschmer'in yapısal (konstitüsyonel) tipolojisinde, diğer temel somatotiplerin belirgin özelliklerine uymayan, vücut oranlarında uyumsuzluk ve gelişimsel bozukluklar gösteren fiziksel yapı.

İncele

Dispne

Dyspnea

Nefes darlığı veya solunum güçlüğü çekme durumu; bireyin soluk alıp vermede zorlanma veya hava yetersizliği hissetmesi.

İncele

Dissemi

Dyssemia

Sözel olmayan ipuçlarını alım (resepsiyon) ve iletim (ifade) süreçlerinde yaşanan nörogelişimsel veya edinilmiş işlev bozukluğudur.

İncele

Dissomnia

Dyssomnia

Uykunun miktarında, kalitesinde veya zamanlamasında görülen bozuklukları kapsayan geniş bir uyku bozuklukları kategorisidir.

İncele

Dissosiyatif Amnezi

Dissociative Amnesia

Travmatik veya aşırı stresli yaşam olaylarına bağlı olarak gelişen, sıradan unutkanlıkla açıklanamayacak kadar geniş kapsamlı ve kişisel otobiyografik bilgilerin hatırlanamamasıyla karakterize dissosiyatif bozukluk.

İncele

Dissosiyatif Bozukluklar

Dissociative Disorders

Bilinç, bellek, kimlik ve çevre algısının normal entegre işlevlerinde ani veya dereceli olarak ortaya çıkan çözülme ve kopma durumlarıyla karakterize ruhsal bozukluklar grubudur.

İncele

Dissosiyatif Durum

Dissociated State

Bireyin travmatik bir olayın bileşenlerini, bugün yüzleşilebilir olanlar ve işlenemeyecek kadar zararlı olanlar şeklinde zihinsel olarak bölmesine yol açan savunma tepkisi.

İncele

Dissosiyatif Engeller

Dissociative Barriers

Bireyin travmatik bir olayı eksiksiz hatırlamasını engelleyen ve dehşet verici yaşam olaylarının bilinçten uzak tutularak korunma işlevi gördüğü varsörülen psikolojik mekanizmalardır.

İncele

Dissosiyatif Histeri

Dissociative Hysteria

Geçmişte dissosiyatif bozuklukları tanımlamak için kullanılan, bilinç, bellek ve kimlik bütünlüğünün geçici olarak bozulmasını ifade eden tarihi bir klinik terim.

İncele

Dissosiyatif Örüntü

Dissociative Pattern

Bilinç, bellek, kimlik veya çevrenin algılanmasındaki normal entegratif işlevlerin kesintiye uğramasıyla kendini gösteren tutarlı davranışsal ve yaşantısal örüntü.

İncele

Dissosiyatif Psikoz

Dissociative Psychosis

Gerçeklik algısının geçici olarak kaybı ve benlik bütünlüğünün parçalanmasıyla karakterize, dissosiyatif süreçlerin psikotik nitelikteki belirtilerle kendini gösterdiği klinik durum.

İncele

Dissosiyatif Stupor

Dissociative Stupor

Akut strese ikincil olarak ortaya çıkan, istemli hareketlerde derin azalma veya tam yokluk ile dış uyaranlara karşı duyarsızlıkla karakterize dissosiyatif durum.

İncele

Disspermi

Dysspermia

Spermatozoonun yapısında veya işlevinde ortaya çıkan her türlü biyolojik bozukluk veya yetersizlik durumu.

İncele

Distimi

Dysthymia

Major depresyona kıyasla daha hafif şiddette seyreden ancak en az iki yıl boyunca kalıcılık gösteren kronik depresif ruh hali bozukluğudur.

İncele

Distimik Bozukluk

Dysthymic Disorder

Major depresif bozukluğa kıyasla daha hafif şiddette seyreden ancak en az iki yıl süren kronik bir duygudurum bozukluğudur.

İncele

Distorsiyon

Distortion

Algı, biliş, bellek veya psikanalitik süreçlerde, kabul edilemeyen dürtü ve düşüncelerin bilinçdışı ya da bilinçli mekanizmalarla tahrif edilmesi ve gerçeğin çarpıtılması.

İncele

Distosi

Dystocia

Anormal veya zorlu doğum eylemini ifade eden obstetrik ve klinik bir terimdir.

İncele

Distres

Distress

Bireyin başa çıkma kaynaklarını aşan talepler, kayıplar veya tehditler karşısında verdiği, olumsuz duygu durumu ve fizyolojik aşırı tepkisellikle karakterize yıkıcı stres yanıtı.

İncele

Diürnal Enürezis

Diurnal Enuresis

Gündüz saatlerinde veya uyanık olunan zaman diliminde istemsiz idrar kaçırma durumu.

İncele

Divagasyon

Divagation

Konuşma, yazı veya düşünce akışında ana eksenden saparak amaçsızca dallanıp budaklanma ve konu dışına çıkma durumu.

İncele

Diyabet Öz-yönetim Eğitimi

Diabetes Self-management Education (DSME)

Diabetes mellitus tanısı alan bireylere tıbbi tedaviye uyum, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve kan şekeri takibi konularında öz-bakım becerileri kazandıran yapılandırılmış müdahaleler bütünü.

İncele

Diyalektik Davranışçı Terapi

Dialectical Behavior Therapy (DBT)

Bilişsel davranışçı ilkeleri mindfulness ve diyalektik felsefeyle harmanlayan; özellikle sınırda kişilik bozukluğu gibi tedaviye dirençli vakalarda duygu düzenleme ve kriz toleransını hedefleyen evreli bir psikoterapidir.

İncele

Diyalog

Dialogue (dialog)

Genel anlamda iki veya daha fazla kişi arasında fikir alışverişini ifade eden iletişim süreci; Gestalt terapisinde ise danışanın yabancılaştığı beden kısımları, nesneler veya hayali figürlerle kurduğu imgesel etkileşim tekniği.

İncele

Diyet Modifikasyonu

Dietary Modification

Sağlık gerekçeleriyle veya tedavi protokolleri kapsamında, bireyin beslenme düzeninde belirli gıdaların ya da besin öğelerinin eklenmesi veya çıkarılması amacıyla yapılan her türlü uyarlamadır.

İncele

Diyet Yapma

Dieting

Kilo verme veya sağlığı iyileştirme amacıyla tüketilen yiyecek türlerinin ve miktarlarının bilinçli olarak kısıtlanması.

İncele

Dizüri

Dysuria

İdrar yapma sırasında hissedilen ağrılı, sancılı veya rahatsız edici yanma hissi.

İncele

Doctor Shopping

Doctor Shopping

Bireyin kötüye kullandığı veya bağımlısı olduğu reçeteli maddeleri temin etmek amacıyla birden fazla hekime başvurarak mükerrer reçete yazdırma davranışı.

İncele

Dogmatizm

Dogmatism

Güçlü bir şekilde benimsenen inanç setlerine dayanarak körü körüne kesin, iddialı ve otoriter bir biçimde hareket etme eğilimi gösteren kişilik özelliği.

İncele

Doğrudan Başa Çıkma

Direct Coping

Stresli veya problemli durumlarla aktif, odaklanmış bir şekilde yüzleşme ve bunları çözme ya da yönetme süreci.

İncele

Doğrudan Öneri

Direct Suggestion

Destekleyici psikoterapi veya hipnoterapi süreçlerinde, hastanın duygusal sıkıntılarını hafifletmek amacıyla terapistin açık telkinler, güvence ve net yönergeler vermesini içeren klinik teknik.

İncele

Doğrudan Telkin Edilebilirlik

Direct Suggestibility

Bireyin, otorite figürleri veya dış kaynaklar tarafından yapılan açık ve dolaysız yönlendirmelere, hipnotik komutlara veya taleplere eleştirel süzgeçten geçirmeden uyum sağlama eğilimi.

İncele

Doğruluk Standartları

Accuracy Standards

Bir değerlendirme raporunda sunulan bilgilerin ve sonuçların bilimsel değerini ve isabetini sınamak için kullanılan metodolojik kıstaslar bütünü.

İncele

Doğum

Delivery

Çocuk doğurma sürecinin, bebeğin doğum kanalından geçerek dış dünyaya çıktığı ikinci evresi.

İncele

Doğum Kontrolü

Birth Control

Yavruların sayısının ve aralarındaki mesafenin gönüllü olarak düzenlenmesi; gebeliği önleyici yöntemler veya tıbbi müdahaleler yoluyla gebeliğin engellenmesi sürecidir.

İncele

Doğum Travması

Birth Trauma

Psikanalitik teoride, anne karnındaki güvenli ortamdan dış dünyanın uyaran bombardımanına ani geçişin yarattığı psikolojik şok.

İncele

Doğum Yaralanması

Birth İnjury

Doğum esnasında ortaya çıkan, özellikle beyin hasarı veya gelişimsel kusurlarla karakterize fiziksel doku ve organ hasarı.

İncele

Doğumda Atanan Erkek

Assigned Male At Birth (AMAB)

Bir bireye doğduğu anda dış genital organlarının görsel incelemesine dayanarak tıbbi veya yasal otoriteler tarafından erkek cinsiyetinin atanması durumu.

İncele

Doğumda Atfedilen Kadın

Assigned Female At Birth (AFAB)

Bir bireyin doğduğu anda dış genital organlarının görünümüne dayanarak tıbbi otoriteler tarafından resmi olarak kadın olarak sınıflandırılması ve cinsiyet kaydedilmesi durumunu ifade eden kapsayıcı terim.

İncele

Dolambaçlı Konuşma

Circumstantiality

Bireyin asıl merkeze varana kadar gereksiz ve alakasız detaylarla lafı uzattığı, ancak nihayetinde hedeflenen ana noktaya ulaşabildiği dolambaçlı konuşma biçimidir.

İncele

Dominans-boyun Eğicilik

Dominance–submission

Kişilerarası davranışların, aktif-kontrolcü konumdan pasif-itaatkar konuma uzanan sürekli bir eksende değerlendirildiği temel bir boyut.

İncele

Dominatrix

Dominatrix

Cinsel aktivitede, özellikle BDSM, tahakküm-disiplin ve sadohazoşizm bağlamında baskın rolü üstlenen kadın.

İncele

Domino Etkisi

Domino Effect

Tek bir olayın, benzer olaylar zincirini tetikleyerek birbirini izleyen ardışık sonuçlar dalgası yaratması durumu.

İncele

Don Juan

Don Juan

Kadınları yalnızca cinsel birer zafer olarak gören, onları av gibi avlayan ve fethettikten sonra aniden ilgi kaybeden erkekleri tanımlayan psikodinamik örüntü.

İncele

Dong Quai

Dong Quai

Angelica sinensis bitkisinden elde edilen ve özellikle kadın üreme sağlığı ile menopoz semptomlarının hafifletilmesinde kullanılan bitkisel bir ajandır.

İncele

Donör Aşılama

Donor İnsemination

Üniter bir üreme yardımı yöntemi olup, gebelik elde etmek amacıyla anonim ya da bilinen bir donörden alınan sperm hücrelerinin kadının üreme sistemine tıbbi yollarla verilmesidir.

İncele

Doping

Doping

Sporcuların fiziksel veya zihinsel performanslarını yapay yollarla artırmak amacıyla yasaklı madde veya yöntemleri kullanması durumu.

İncele

Doppelganger Fenomeni

Doppelganger Phenomenon

Kişinin, fiziksel olarak tamamen kendisine benzeyen, aynı şekilde hareket eden ve var olan bir ikizine sahip olduğuna dair inandığı klinik sanrısal durum.

İncele

Dora Vakası

Dora Case

Sigmund Freud'un 1905 tarihli 'Bir Histeri Vakasının Analizi Üzerine Parçalar' adlı çalışmasında incelediği, bastırma, rüya analizi ve aktarım kavramlarının temellerini attığı ünlü klinik vaka.

İncele

Doriden

Doriden

Glutetimid adlı sedatif-hipnotik sınıfı ilacın ticarî adı olup, barbitüratların alternatifi olarak geliştirilen ancak yüksek kötüye kullanım ve bağımlılık potansiyeli taşıyan bir ajandır.

İncele

Double

Double

Psikodramada, protagonistin varsayılan içsel düşüncelerini ve duygularını onun adına seslendiren veya eyleme döken yardımcı egolardan biri.

İncele

Doula

Doula

Gebelik, doğum ve doğum sonrasında aileye kesintisiz duygusal, fiziksel ve bilgilendirici sosyal destek sağlayan profesyonel doğum koçu.

İncele

Down Sendromu

Down Syndrome

21. kromozomun fazladan bir kopya içermesiyle (trizomi 21) karakterize edilen, fiziksel ve nörogelişimsel farklılıklara yol açan genetik bir bozukluktur.

İncele

Döngüsel Nedensellik

Circular Causality

Neden ve sonuç zincirinin geri bildirim döngüleri aracılığıyla başladığı noktaya geri dönerek orijinal durumu değiştirdiği veya pekiştirdiği sistemik süreç.

İncele

Dönüşüm Terapisi

Change Therapy

Bireylerin cinsel yönelimlerini veya cinsiyet kimliklerini heteroseksüel veya cisgender normlara dönüştürmeyi iddia eden, kanıta dayalı olmayan ve psikiyatrik kuruluşlarca tamamen reddedilen sözdebilimsel uygulamalar bütünü.

İncele

Dövülme Fantezisi

Beating Fantasy

Klasik psikanalitik teoride, bireyin bir ebeveyn tarafından dövüldüğünü hayal etmesiyle cinsel uyarılma ve doyum yaşamasını içeren bilinçdışı fantezi yapısı.

İncele

Drama Terapisi

Drama Therapy

Bireylerin öz-farkındalık kazanmasını ve duygusal dışavurumunu artırmak amacıyla grup terapisi bağlamında tiyatro ve doğaçlama tekniklerinin sistematik kullanımı.

İncele

Dramamine

Dramamine

Dimenhidrinat etken maddesinin tescilli ticari adı olup, ağırlıklı olarak taşıt tutması (kinetoz) ve vestibüler bozuklukların tedavisinde kullanılan bir antihistaminiktir.

İncele

Dramatikler

Dramatics

Tiyatro sanatının icrası veya hastaların performans sergileyen bireyler olarak konumlandırıldığı bir rehabilitasyon ve terapi tekniği.

İncele

Dramatizasyon

Dramatization

Bir hastalığın semptomlarını olduğundan daha şiddetli göstererek ilgi çekme davranışı veya psikanalitik teoride baskılanmış arzuların rüyalarda simgesel olarak sahnelenmesi.

İncele

DRO

DRO

Hedeflenen uygunsuz davranışın dışındaki tüm olumlu veya nötr davranışların pekiştirilmesi yoluyla hedef davranışı söndürmeyi amaçlayan operant koşullanma prosedürü.

İncele

Dromomani

Dromomania

Yeni deneyimler yaşama arzusuyla, kişinin maddi imkânlarını aşarak, işini, ilişkilerini ve sosyal güvenliğini hiçe sayıp seyahat etmesine yol açan kontrol edilemeyen psikolojik dürtü.

İncele

Dropout

Dropout

Bir öğrencinin mezun olmadan okulu bırakması veya bir hastanın tedavisi tamamlanmadan terapiyi sonlandırması durumu.

İncele

DSM-5

DSM–5

Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayımlanan, ruhsal bozuklukların sınıflandırılması ve tanı ölçütlerinin belirlenmesinde uluslararası düzeyde standart kabul edilen kılavuz.

İncele

DSM-IV-TR

DSM–IV–TR

Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından 2000 yılında yayımlanan ve zihinsel bozuklukları etiyolojik teorilerden bağımsız olarak kategorize eden tanı kılavuzunun metin revizyonu.

İncele

Durham Kuralı

Durham Rule

Yasadışı bir eylemin ruhsal bir hastalık veya kusurun ürünü olması durumunda sanığın cezai ehliyetinin olmadığını öngören hukuki ve psikiyatrik test.

İncele

Durugörü

Clairvoyance

Normal duyusal yolların ötesinde, uzak veya gizli nesneleri, olayları ya da durumları zihinsel olarak algılama iddiası.

İncele

Dusky Standardı

Dusky Standard

Sanığın yargılanmayı sürdürme ehliyetini, aleyhindeki suçlamaları anlama ve avukatıyla rasyonel bir şekilde iş birliği yapabilme kapasitesi üzerinden belirleyen hukuki ve psikiyatrik ölçüttür.

İncele

Duyarsızlaştırma

Desensitization

Uyarıcılara karşı verilen duygusal veya fizyolojik tepki şiddetinin, çeşitli koşullandırma ve maruz bırakma teknikleriyle azalması durumu.

İncele

Duygu Blokajı

Affect-block

Duyguların düşüncelerden ya da fikirlerden kopması nedeniyle, bireyin özellikle yoğun olanlar başta olmak üzere duyguları uygun şekilde deneyimleme veya dışa vurma yeteneğinden yoksun kalması durumu.

İncele

Duygu Dışavurumu

Affect Display

Bireyin içsel duygusal durumunu yüz ifadeleri, ses tonu veya bedensel jestler aracılığıyla dış dünyaya yansıtma biçimidir.

İncele

Duygu Odaklı Terapi

EFT

Danışanların duygusal deneyimlerini birincil değişim ajanı olarak ele alan, insan merkezli ve Gestalt kökenli bir deneyimsel psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Duygu Ölçeği

Affect Scale

Ruh hallerinin veya duygusal durumların yoğunluğunu nicelleştirmek için kullanılan öz-bildirim ölçüm araçlarının genel adı.

İncele

Duygu Ters Dönmesi

Affect İnversion

Bireyin yaşadığı gerçek duygusal durumun veya dürtünün, bilinçdışı bir savunma mekanizmasıyla tam zıttı olan duygu veya tutumla dışa vurulması durumu.

İncele

Duygudurum Bozukluğu

Affective Disorder

Bireyin duygusal durumunda ve içsel yaşantısında belirgin, uzun süreli ve işlevselliği bozacak düzeyde dalgalanmalar veya çökkünlüklerle karakterize psikiyatrik bozukluklar grubu.

İncele

Duygulanım

Affect

Acıdan coşkuya kadar uzanan, en basitten en karmaşığa tüm his ve duygu deneyimlerinin genel ifadesidir.

İncele

Duygulanım Tonu

Affective Tone

Belirli bir yaşantıya veya uyarıcıya eşlik eden öznel ruh hali ya da duygu kalitesi.

İncele

Duygulanımsal

Affective

Duygu, duyulanım veya his üretme kapasitesine sahip olma ya da bunlarla doğrudan ilişkili bulunma durumu.

İncele

Duygulanımsal Değerlendirme

Affective Assessment

Bir bireyin güncel duygusal durumunun ve hissettiği duygusal yoğunluk derecesinin sistematik olarak incelenmesi ve ölçülmesi.

İncele

Duygulanımsal Halüsinasyon

Affective Hallucination

Duygulanımsal psikoz bağlamında ortaya çıkan, içeriği tamamen manik veya depresif duygu durum temalarıyla şekillenmiş algı yanılsamasıdır.

İncele

Duygulanımsal Kuram

Affective Theory

Psikoterapötik değişim sürecinde duygu ve duygulanımların birincil derecede merkezi rol oynadığını vurgulayan kuramsal çerçevedir.

İncele

Duygulanımsal Uyumsuzluk

Affective Discordance

Bireyin dışsal uyaranlar veya bilişsel durumlar karşısında sergilediği duygusal tepki ile içsel deneyimleri, fizyolojik yansımaları veya sosyal bağlam beklentileri arasındaki belirgin tutarsızlık durumu.

İncele

Duygunun Yer Değiştirmesi

Displacement Of Affect

Yoğun bir duygusal tepkinin, asıl tetikleyicisinden uzaklaştırılarak daha tehditsiz, nötr veya kabul edilebilir bir nesne ya da kişiye yönlendirilmesi savunma mekanizması.

İncele

Duygusal Boşalım

Affective Discharge

Terapötik süreçte geçmiş yaşantıların derinlemesine incelenmesiyle birlikte, yoğun üzüntü veya öfke gibi güçlü duyguların dışavurumu ve psişik enerjinin serbest bırakılması.

İncele

Duygusal Çelişki

Affective Ambivalence

Aynı uyaran, nesne veya duruma yönelik olarak eş zamanlı veya hızlı bir şekilde hem olumlu hem de olumsuz duygusal tepkiler barındırma durumu.

İncele

Duygusal Etkileşim

Affective İnteraction

Bireyler arası ilişkilerde yoğun duygulanımların paylaşıldığı süreçleri veya insan-bilgisayar arayüzlerinde duygu verilerinin karşılıklı aktarımını ifade eden kavram.

İncele

Duygusal Katılık

Affective Rigidity

Bireyin değişen çevresel ve sosyal koşullara rağmen duygusal tepki kalıplarını esnetememesi ve aynı duygulanım durumunu sürdürmesi durumu.

İncele

Duygusal Soğukluk

Coldness

Başkalarına karşı empati ve duygusal desteğin belirgin bir şekilde eksik olmasıyla karakterize edilen psikolojik özellik.

İncele

Dünyada-olma

Being-in-the-world

İnsanın varoluşunu sadece pasif bir durum değil, çevreyle sürekli etkileşim, anlam arayışı ve yönelim içeren dinamik bir eylemsellik olarak tanımlayan varoluşçu kavram.

İncele

Dünyanın-ötesinde-oluş

Being-beyond-the-world

Varoluşçu psikolojide, insan bireyin 'dünyada-oluş' sınırlarını ve ontolojik kısıtlamalarını, özellikle fedakar sevgi ve aşkın deneyimler aracılığıyla aşma potansiyelidir.

İncele

Dürtü Kuramı

Drive Theory

Organizmanın içsel fizyolojik ihtiyaçlardan kaynaklanan gerilimi azaltmak amacıyla belirli davranışlara yöneldiğini savunan motivational ve psikanalitik kuramsal çerçeve.

İncele

Düşey Hareketlilik

Downward Mobility

Bir bireyin veya grubun ekonomik, mesleki ya da toplumsal basamaklarda daha alt bir sosyoekonomik statüye gerilemesi.

İncele

Düşük Oranlı Davranışların Farklılaştırılmış Pekiştirilmesi

DRL

İstenmeyen ancak tamamen ortadan kaldırılması gerekmeyen aşırı sıklıktaki davranışların, belirli bir zaman aralığında sadece önceden belirlenmiş düşük bir frekansta sergilendiğinde pekiştirilmesini içeren uygulamalı davranış analizi prosedürü.

İncele

Düşünce Yankılanması

Écho Des Pensées

Bireyin kendi düşüncelerini, yüksek sesle ya da işitsel bir uyaran olarak zihninin dışında, kulaklarında yankılanır biçimde algılamasıyla karakterize bir işitsel halüsinasyon türüdür.

İncele

Düzeltici Duygusal Deneyim

Corrective Emotional Experience

Danışanın geçmişteki çözümlenmemiş travmatik veya işlevsiz ilişkisel örüntülerini, terapist ile kurduğu güvenli ve yeni duygusal etkileşimler aracılığıyla yeniden yapılandırması ve anlamlandırması süreci.

İncele

Düzen Sınırlı Davranış

Disorganized Behavior

Kişinin amaca yönelik eylemlerini sürdürme, planlama ve duruma uygun tepki verme kapasitesini düşüren, kendi içinde tutarsız veya mantıksız motor ve duygusal eylemler bütünü.

İncele

Dyadik İlişki

Dyadic Relationship

İki kişi arasında kurulan, taahhüt ve yakınlık içeren her türlü karşılıklı etkileşimli bağ; psikoterapi bağlamında ise terapist ile danışan arasındaki dinamik ilişki.

İncele

Dys-

Dys-

Tıbbi, psikolojik ve biyolojik terminolojide işlev bozukluğunu, anomalileri, güçlüğü veya patolojik sapmaları belirten yaygın bir birleşik önek.

İncele

E-terapi

E-therapy

Geleneksel yüz yüze klinik hizmetlerin coğrafi ve fiziksel engelleri aşmak amacıyla internet tabanlı teknolojiler aracılığıyla sunulduğu uzaktan psikoterapi biçimi.

İncele

EAHCA

EAHCA

ABD'de engelli çocukların kamusal okullarda ücretsiz ve uygun eğitime erişim haklarını güvence altına alan tarihi federal yasa tasarısı.

İncele

Ebeveyn İş Birliği

Coparenting

Ebeveynlerin, çocuk yetiştirme tutum ve davranışlarını koordine etme ve ortaklaşa yürütme süreci.

İncele

Ebeveyn-çocuk İlişki Terapisi

Child–parent Relationship Therapy (CPRT)

3-10 yaş arası duygusal veya davranışsal güçlükler yaşayan çocukların ebeveynlerine yönelik, oyun terapisi temelli yapılandırılmış bir müdahale programıdır.

İncele

ECA Araştırması

ECA Survey

Epidemiyolojik Havza Araştırması'nın kısaltması olup, belirli coğrafi bölgelerdeki psikiyatrik bozuklukların yaygınlığını ve dağılımını inceleyen çığır açıcı bir toplumsal ruh sağlığı taramasıdır.

İncele

Edinilmiş Bağışıklık Eksikliği Sendromu

Acquired İmmune Deficiency Syndrome

İnsan immün yetmezlik virüsünün (HIV) yol açtığı, bağışıklık sisteminin çökmesiyle karakterize ilerleyici klinik durum.

İncele

Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu

AIDS

İnsan immün yetmezlik virüsünün (HIV) yol açtığı enfeksiyonun geç evresinde, bağışıklık sisteminin ciddi düzeyde harabiyete uğramasıyla ortaya çıkan fırsatçı enfeksiyonlar ve hastalıklar tablosudur.

İncele

Edinme Eğilimi

Acquisitiveness

Nesne veya mülk edinme ve bunları biriktirme yönündeki kalıcı eğilim veya arzu.

İncele

Edwards Kişisel Tercih Envanteri

Edwards Personal Preference Schedule (EPPS)

Üniversite öğrencileri ile yetişkinlerin 15 temel 'açık ihtiyacını' zorunlu tercih formatında ölçen ve Henry A. Murray'in ihtiyaçlar kuramına dayanan yapılandırılmış bir kişilik envanteri.

İncele

Efeminelik

Effeminacy

Bir erkekte, toplumun atfedilen erkek cinsiyet rolü beklentileriyle uyuşmayan kadınsı davranış veya dış görünüş özellikleri sergilenmesi durumu.

İncele

Efor Sendromu

Effort Syndrome

Günümüzde panik bozukluk ve panik atak kapsamında değerlendirilen, kardiyovasküler ve otonomik semptomlarla karakterize eski tarihli bir klinik tanı.

İncele

EFPA

EFPPA

Avrupa genelindeki ulusal psikoloji derneklerini temsil eden ve kıta çapında mesleki standartları, etik kuralları ve bilimsel işbirliğini koordine eden üst çatı kuruluştur.

İncele

Egitilebilir Zihinsel Gerilik

Educable Mentally Retarded (EMR)

Özel eğitim tarihindع hafif düzeyde zihinsel engelli bireyleri tanımlamak için kullanılan, günümüzde ise saldırgan ve modası geçmiş kabul edilen tarihi bir terimdir.

İncele

Ego

Ego

Bireyin bilinçli benlik algısı olup psikanalitik kuramda dış dünya ile etkileşimi yöneten ve id ile süperego arasında arabuluculuk yapan yapısal bileşendir.

İncele

Ego Analizi

Ego Analysis

Egonun savunma mekanizmalarını, güçlü ve zayıf yönlerini açığa çıkarmayı amaçlayan psikanalitik teknikler bütünü.

İncele

Ego Bölünmesi

Ego-splitting

Psikanalitik kuramda, bireyin bir olguya veya nesneye karşı zıt ancak aynı anda var olabilen tutumlar geliştirmesi ya da benliğin koruyucu bir mekanizma olarak parçalanması durumu.

İncele

Ego Defekti

Ego Defect

Psikanalitik kuramda, gerçekliği algılama ve dış dünyaya uyum sağlama gibi temel ego işlevlerinin yokluğu veya yapısal sınırlılığı.

İncele

Ego Direnci

Ego Resistance

Bireyin bilinçdışı dürtülerin, travmatik anıların veya kabul edilemez arzuların bilince çıkmasını engellemek amacıyla sergilediği psikoanalitik savunma mekanizmasıdır.

İncele

Ego Durumu

Ego State

Psikanalitik ve transaksiyonel analitik teoride, bireyin çevreyle ve diğer insanlarla olan ilişkilerini belirleyen entegre zihin ve duygu durumu.

İncele

Ego Entegrasyonu

Ego İntegration

Kişiliğin dürtüler, tutumlar ve amaçlar gibi farklı yönlerinin dengeli bir bütün halinde organize edilmesi süreci.

İncele

Ego Gelişimi

Ego Development

Bebeklik döneminde bireyin kendini ebeveynlerinden ayrı, özerk bir varlık olarak fark etmesiyle başlayan ve çevresel talepler doğrultusunda idin ego evrilmesiyle olgunlaşan dinamik süreç.

İncele

Ego Gücü

Ego Strength

Egonun; idin içsel dürtüleri, süperegonun ahlaki baskıları ve dış gerçekliğin kısıtlamaları arasında işlevsel bir denge kurabilme ve sürdürebilme kapasitesi.

İncele

Ego İşlevleri

Ego Functions

Psikanalitik kuramda dış dünya algısı, öz-farkındalık, dürtü kontrolü, gerçeği değerlendirme ve duygu düzenleme gibi kişiliğin yürütücü işlevlerini kapsayan bilişsel ve adaptif aktiviteler bütünü.

İncele

Ego Kaygısı

Ego Anxiety

Psikanalitik kuramda id, süperego ve dış gerçekliğin çelişen talepleriyle baş etmeye çalışan egonun yaşadığı içsel gerilim ve tehdit durumu.

İncele

Ego Kimliği

Ego İdentity

Bireyin kendi benliğini tanınabilir, kalıcı ve tutarlı bir varlık olarak deneyimlemesi; yaşam rollerinin, ego-idealinin ve gerçekliğe uyum biçimlerinin entegrasyonu.

İncele

Ego Psikolojisi

Ego Psychology

Egonun dürtüleri denetleme, plan yapma ve dış çevreye uyum sağlama işlevlerini merkeze alan psikoanalitik ekol.

İncele

Ego Savunması

Ego Defense

Psikanalitik kuramda, benliğin (egonun) içsel çatışmalardan, tehditkar dürtülerden ve dış kaynaklı kaygıdan korunmak için devreye soktuğu bilinç dışı mekanizmalar.

İncele

Ego Sınırı

Ego Boundary

Bireyin kendisini dış dünyadan ve diğer ötekilerden ayırt etme kapasitesini belirleyen psikolojik sınırdır.

İncele

Ego Sınırı Kaybı

Ego-boundary Loss

Bireyin kendi bedeni, zihni ve etki alanı ile dış dünyadaki diğer canlı veya cansız nesneler arasındaki ayrımı ayırt edemez hale geldiği klinik durum.

İncele

Ego Stresi

Ego Stress

Bireyin içsel veya dışsal kaynaklı talepler karşısında benlik bütünlüğünün zorlanması ve buna bağlı olarak adaptasyon süreçlerinin devreye girmesiyle oluşan gerilim durumu.

İncele

Ego Yapısı

Ego Structure

Psikanalitik kuramda, bireyin içsel dürtüleri, dış gerçeklik ve süperegonun ahlaki baskıları arasında arabuluculuk yapan ego bileşenlerinin organize olmuş bütünü.

İncele

Ego Zayıflığı

Ego Weakness

Psikanalitik kuramda egonun dürtüleri denetleme, engellenme, hayal kırıklığı ve stresle başa çıkma kapasitesinden yoksun olma durumu.

İncele

Ego-distonik

Ego-alien

Bireyin inanç değerleriyle, ahlaki yapısıyla veya benlik algısıyla çatışan, bu nedenle kendinden dışlanmış ve yabancı hissedilen düşünce, dürtü veya davranışları ifade eden klinik sıfat.

İncele

Ego-distonik Eşcinsellik

Ego-dystonic Homosexuality

Bireyin kendi eşcinsel yöneliminden veya cinsel uyarılma örüntüsünden rahatsızlık duyması, bu durumu istemediğini belirtmesi ve buna eşlik eden kalıcı bir içsel huzursuzluk yaşaması durumu.

İncele

Ego-ideal

Ego-ideal

Bireyin ebeveyn figürlerine ve benimsediği değerlere dayalı olarak ulaşmak istediği kusursuz benlik tasarımı ve içsel mükemmeliyet modelidir.

İncele

Ego-sintonik

Ego-syntonic

Bireyin benlik algısı, değerleri ve bilinçli inançlarıyla tam bir uyum içinde olan düşünce, dürtü ve davranışlar bütünü.

İncele

Egomani

Egomania

Kişinin kendi benliğine, yeteneklerine ve değerine karşı patolojik, aşırı bir hayranlık ve odaklanma duyması; başkalarının ihtiyaçlarına karşı tamamen duyarsızlaşması durumudur.

İncele

Egopati

Egopathy

Abartılı bir öz-önem duygusundan kaynaklanan, genellikle başkalarını aşağılama zorlantısıyla kendini gösteren düşmanca tutum ve davranışlar bütünü.

İncele

Egoteizm

Egotheism

Bireyin kendi benliğini bir tanrı olarak tanımlaması ya da tanrısal niteliklerle özdeşleştirmesi durumu.

İncele

Eğitsel Danışmanlık

Educational Counseling

Öğrencilerin akademik planlama yapması, uygun ders ve okul seçmesi, çalışma becerilerini geliştirmesi ve öğrenme engelleri gibi performans düşürücü sorunları aşması için sağlanan uzmanlık desteğidir.

İncele

Eğitsel Geri Kalma

Educational Retardation

Öğrencinin bilgi edinme sürecindeki gecikmesini ifade etmek için kullanılan, günümüzde ise damgalayıcı ve hakaret niteliğinde kabul edilen tarihi bir terimdir.

İncele

Eğitsel Tanı

Educational Diagnosis

Akademik performans veya okul uyumunu etkileyen bilişsel, algısal, duygusal ve diğer faktörlerin analitik olarak incelenmesi ve bu inceleme sonucuna varılması sürecidir.

İncele

Eğitsel Terapi

Educational Therapy

Öğrenme güçlükleri ile akademik başarıyı ve kişisel gelişimi engelleyen duygusal veya davranışsal sorunları ele almak üzere tasarlanmış bireyselleştirilmiş müdahale yaklaşımıdır.

İncele

Eğitsel Yerleştirme

Educational Placement

Öğrencilerin yaş, yetenek ve gereksinimlerine en uygun akademik program veya öğrenme ortamıyla eşleştirilme süreci.

İncele

EHA

EHA

Amerika Birleşik Devletleri'nde engelli çocukların kamusal eğitime erişim hakkını güvence altına alan tarihi federal yasanın (Public Law 94-142) kısaltması.

İncele

Eigenwelt

Eigenwelt

Bireyin kendi benliğiyle, içsel gerçekliğiyle ve öz-farkındalığıyla kurduğu ilişkileri kapsayan varoluşsal boyut.

İncele

Ekinezya

Echinacea

Bağışıklık sistemini uyarıcı ve soğuk algınlığını önleyici/tedavi edici halk inanışıyla kullanılan, Kuzey Amerika kökene sahip şifalı bir bitki cinsi.

İncele

Eklampsi

Eclampsia

Gebelik sürecinde, daha önce epilepsi veya başka bir serebral bozukluğu bulunmayan kadınlarda preeklampsiyi takip eden, tonik-klonik nöbetler ve bunu izleyen bilinç kaybı veya koma durumudur.

İncele

Eklektik Danışmanlık

Eclectic Counseling

Çeşitli teorik sistemlerden seçilen doktrin, bulgu ve teknikleri bireyin özgün ihtiyaçları doğrultusunda sentezleyen psikolojik danışma yaklaşımı.

İncele

Eklektik Davranışçılık

Eclectic Behaviorism

Tek bir kuramsal modele bağlı kalmaksızın, klasik koşullanma, edimsel koşullanma, model alma ve bilişsel yeniden yapılandırma gibi farklı davranış terapisi tekniklerini gereksinim doğrultusunda harmanlayan esnek klinik yaklaşım.

İncele

Eklektik Psikoterapi

Eclectic Psychotherapy

Farklı teorik yaklaşımların tekniklerini ve kavramlarını hastanın özgün ihtiyaçlarına göre harmanlayan esnek bir psikoterapi yönelimidir.

İncele

Eklektizm

Eclecticism

Farklı teorik formülasyonları, ekolleri veya teknikleri katı bir dogmatizme bağlı kalmaksızın bütünleştiren teorik ve pratik yaklaşım.

İncele

Eklemleme Bozukluğu

Articulation Disorder

Konuşma seslerinin (fonemlerin) üretimi sırasında ortaya çıkan; seslerin hatalı olarak eklenmesi, çıkarılması, ikame edilmesi veya bozulmasıyla karakterize bir konuşma bozukluğudur.

İncele

Eklimia

Eclima

Bulimia nervosa ile sıklıkla ilişkilendirilen, artmış iştah ve doymak bilmez aşırı açlık durumu.

İncele

Ekokonseptüel Sistem Yaklaşımı

Ecosystemic Approach

Bireyin veya ailenin psikolojik dinamiklerini; okul, iş yeri ve toplumsal kurumlar gibi daha geniş ekolojik bağlamlardaki karşılıklı etkileşim ağları içinde inceleyen terapi ve müdahale yaklaşımıdır.

İncele

Ekolojik Değerlendirme

Ecological Assessment

Bireylerin veya yapıların davranışsal paternlerini farklı çevresel bağlamlarda gözlemleyerek ortam değişimlerinin davranış üzerindeki etkisini inceleyen kapsamlı değerlendirme süreci.

İncele

Ekomani

Ecomania

Bireyin aile bireylerine karşı hastalıklı bir zihinsel meşguliyet ve tahakkümcü, huzursuz bir tutum sergilemesi durumu.

İncele

Eksen

Axis

Bireyin klinik değerlendirmesini yapılandırmak için kullanılan çok boyutlu sınıflandırma sistemi, anatomik referans çizgisi veya birbirine bağlı fizyolojik döngü.

İncele

Eksik Yas

Absent Grief

Bireyin sevilen birinin kaybı sonrasında hiç ya da çok az üzüntü belirtisi göstermesiyle karakterize, inkar veya kaçınma temelli karmaşık bir yas biçimidir.

İncele

Eksiklik Bilişi (d-bilişi)

Deficiency Cognition (d-cognition)

Bireyin henüz giderilmemiş temel psikolojik veya fizyolojik ihtiyaçlarının güdümünde gerçekleşen, dünyayı ve diğer insanları bu eksiklikleri giderme veya tehditleri bertaraf etme aracı olarak algıladığı güdüsel biliş biçimi.

İncele

Eksiklik Güdüsü

Deficiency Motive

Organizmanın biyolojik ya da psikolojik bir yoksunluğu telafi etmek ve homeostazı yeniden sağlamak amacıyla aktive olan güdülenme biçimidir.

İncele

Eksiklik İhtiyacı

Deficiency Need

Biyolojik veya psikolojik hayatta kalma ve denge halinin (homeostazi) sürdürülebilmesi için gerekli olan maddelerin ya da durumların yokluğunda ortaya çıkan motivasyonel gereksinim.

İncele

Eksiklik Motivasyonu

Deficiency Motivation

Abraham Maslow'un insancıl psikoloji kuramında, ihtiyaçlar hiyerarşisinin ilk dört basamağındaki fizyolojik veya psikolojik yoksunlukları giderme çabasıyla çalışan güdülenme türü.

İncele

Eksiklik Sevgisi

D-love

Abraham Maslow'un insani gereksinimler hiyerarşisinde, bireyin karşılanmamış temel eksikliklerini (güvenlik, ait olma, özsaygı) başkaları aracılığıyla giderme çabasına dayanan bencil ve bağımlı sevgi türü.

İncele

Ekstazi

Ecstasy

Normal bilinç durumunun ötesine geçilen, mistik yaşantılarda, orgazm sırasında, estetik hayallerde veya kimyasal uyarıcılarla tetiklenen yoğun zevk ve taşkınlık hali.

İncele

Ektopik Gebelik

Eccyesis

Döllenmiş yumurtanın rahim boşluğunun endotel tabakası dışında, genellikle fallop tüplerinde implantasyon göstermesiyle karakterize, acil tıbbi müdahale gerektiren gebelik komplikasyonu.

İncele

Ektopik Testis

Ectopic Testis

Testisin normal iniş rotasından saparak skrotum dışındaki anormal bir anatomik bölgeye (örneğin uyluk veya perine) yerleşmesi durumu.

İncele

Elektif Abortus

Elective Abortion

Gebelikte fetüsün, cerrahi müdahale veya farmakolojik ajanlar yoluyla isteğe bağlı ve planlı olarak erken sonlandırılması.

İncele

Elektra Kompleksi

Electra Complex

Fallik dönemde kız çocuğunun babasına libidinal bir bağlılık geliştirmesi ve anneyi bir rakip olarak görmesiyle karakterize edilen psikanalitik kavram.

İncele

Emory Dissemiye İndeksi

EDI

Sözel olmayan sosyal iletişim becerilerindeki yetersizlikleri ve bozuklukları saptamak için geliştirilmiş klinik değerlendirme aracıdır.

İncele

Emzirme

Breast-feeding

Annenin memesinden salgılanan anne sütü ile bebeğin beslenmesi ve bununla kurulan erken dönem fizyolojik ve psikolojik bağ süreci.

İncele

Engelli Çocukların Eğitimi Yasası

Education For All Handicapped Children Act (EAHCA; EHA)

1975 yılında ABD Kongresi tarafından çıkarılan ve engelli çocukların en az kısıtlayıcı ortamlarda eşit eğitim hakkına erişimini güvence altına alan yasal düzenlemedir.

İncele

Engellilik

Disability

Bireyin temel yaşam aktivitelerinde işlevselliğini önemli ölçüde kısıtlayan kalıcı fiziksel, duyusal veya zihinsel bozukluk durumu.

İncele

Engellilik Yasaları

Disability Laws

Fiziksel veya zihinsel engelli bireylerin haklarını korumayı, toplumsal hayata tam katılımını sağlamayı ve ayrımcılığı önlemeyi amaçlayan yasal düzenlemeler bütünü.

İncele

Enürezis

Aconuresis

İstem dışı idrar kaçırma durumu olup, nadiren kullanılan enürezis eş anlamlısıdır.

İncele

Enürezis Noktürna

Bed-wetting

Uyku sırasında, mesane kontrolünün kronolojik yaşa ve gelişim düzeyine uygun olmayan bir şekilde sağlanamaması sonucu istemsiz idrar kaçırma durumu.

İncele

Epidemiyolojik Çalışmalar Merkezi Depresyon Ölçeği (CES-D)

Center For Epidemiologic Studies Depression Scale (CES-D)

Bireylerin geçmiş hafta içindeki depresif duygu ve davranışlarını nicel olarak değerlendiren, 20 maddeden oluşan öz bildirim ölçeği.

İncele

Ergen Psikoterapisi

Adolescent Psychotherapy

Sosyal, duygusal veya davranışsal güçlükler yaşayan ergen bireylere yönelik uygulanan yapılandırılmış psikolojik müdahale süreci.

İncele

Erişilebilir

Accessible

Kişisel etkileşimlere, dış uyaranlara, bilişsel süreçlere veya fiziksel mekanlara açık ve yanıt vermeye hazır olma durumu.

İncele

Erişilebilirlik

Accessibility

Fiziksel, duyusal, bilişsel veya teknolojik engelleri bulunan bireylerin, çevreye, ürünlere, hizmetlere ve bilgiye engelsiz biçimde ulaşabilme ve bunları kullanabilme durumu.

İncele

Erişkin Başlangıçlı Diyabet

Adult-onset Diabetes

Genellikle orta veya ileri yaşlarda ortaya çıkan, vücudun insülin direnci geliştirmesi veya yeterli insülin üretememesiyle karakterize metabolik bozukluk.

İncele

Erkek Klimakteriği

Andropause

Erkeklerde yaşlanmaya bağlı olarak androjen hormonu düzeylerinin kademeli biçimde düşmesiyle ortaya çıkan fiziksel ve psikolojik değişimler süreci.

İncele

Erken Çocukluk Otizmi

Early İnfantile Autism

Yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan, sosyal etkileşimde belirgin yetersizlik, iletişim bozuklukları ve sınırlı, tekrarlayıcı davranış kalıplarıyla karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur.

İncele

Erken Evlilik Yılları Projesi

Early Years Of Marriage Project (EYM Project)

Siyah ve Beyaz Amerikalı çiftlerin evlilik dinamiklerini, ilişki doyumu ve boşanma yordayıcılarını incelemek üzere 1986 yılında başlatılmış kapsamlı boylamsal bir araştırmadır.

İncele

Erken Teşhis

Early Detection

Bir hastalık veya bozukluğun, henüz tüm klinik belirtileriyle gelişmeden ve ilerlemeden önce saptanması süreci.

İncele

Erken Ve Periyodik Tarama, Teşhis Ve Tedavi

Early And Periodic Screening, Diagnosis, And Treatment (EPSDT)

ABD'de Medicaid kapsamındaki çocuk ve gençlerin gelişimsel, fiziksel ve ruhsal sağlık sorunlarını erken evrede saptamak ve müdahale etmek amacıyla yürütülen zorunlu koruyucu sağlık programıdır.

İncele

Esrar Bağımlılığı

Cannabis Dependence

Bilişsel, davranışsal ve fizyolojik sorunlara rağmen esrar kullanımının sürdürülmesi ve kullanım kesildiğinde tolerans veya yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması durumu.

İncele

Esrar Kaynaklı Psikotik Bozukluk

Cannabis-induced Psychotic Disorder

Esrar kullanımına veya intoksikasyonuna bağlı olarak gelişen, genellikle takip edilme sanrıları (persekütuvar delüzyonlar) ve anksiyete ile karakterize nadir klinik tablo.

İncele

Esrar Kötüye Kullanımı

Cannabis Abuse

Kenevirin (esrar) tekrarlayan biçimde tüketimine bağlı olarak ortaya çıkan, kişinin işlevselliğini ve sosyal yaşamını olumsuz yönde etkileyen yineleyici olumsuz sonuçlar örüntüsü.

İncele

Esrar Psikozu

Cannabis Psychosis

Yüksek dozda veya kronik kenevir kullanımının tetiklediği, varsanı, sanrı ve gerçeği değerlendirme yetisinin geçici veya kalıcı olarak kaybıyla karakterize edilen psikiyatrik bir tablodur.

İncele

Eş Bağımlılık

Codependency

Bireyin kendi gereksinimlerini tamamen bastırarak, kronik sorunları veya bağımlılıkları olan bir başka kişinin davranışlarını yönetmeye ve sürdürmeye odaklandığı disfonksiyonel ilişki örüntüsü.

İncele

Eş Liderlik

Coleadership

İki veya daha fazla bireyin, özellikle grup terapisi gibi ortamlarda, organizasyonel, yönlendirici ve motivasyonel liderlik görevlerini paylaşması durumu.

İncele

Eş Zamanlı Terapi

Concurrent Therapy

İki veya daha fazla müdahalenin veya bireysel seansların aynı zaman diliminde yürütüldüğü psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Eş-bilinçlilik

Coconsciousness

Bireyin ana bilinç akışının hemen kıyısında yer alan ancak doğrudan erişilemeyen deneyimler bütünü ya da dissosiyatif kimlik bozukluğunda farklı kişiliklerin eş zamanlı olarak varlık sürdürme durumu.

İncele

Eş-kolaylaştırıcı

Cofacilitator

Bir psikoterapi grubunun yönetiminde ana terapiste yardımcı olan, gözlem yapan veya liderlik yaklaşımını dengeleyen terapist veya stajyer.

İncele

Eşlik Eden Davranış

Attending Behavior

Bir bireyin konuşmacıyı etkin bir şekilde dinlerken ve gözlemlerken sergilediği; açık duruş, ilgi göstergesi ve göz teması gibi unsurları içeren gözlenebilir tepkiler bütünü.

İncele

Eşzamanlı Değerlendirme

Concurrent Review

Bir psikiyatri hastanesine veya kliniğine yatış yapılan süreçte, tedavi hizmeti devam ederken gerçekleştirilen analitik durum tespiti.

İncele

Etki Düzenleme

Affect Regulation

Bireyin hoş deneyimleri maksimize etmek ve hoş olmayanları minimize etmek amacıyla ruh halini veya duygusal durumunu değiştirme ya da kontrol etme girişimi.

İncele

Etki Sanrısı

Delusion Of İnfluence

Bireyin düşüncelerinin, dürtülerinin veya eylemlerinin dış güçler, kişiler ya da ajanlar tarafından gizlice kontrol edildiğine veya yönlendirildiğine dair inanç.

İncele

Etkililik

Efficacy

Bir bireyin, müdahalenin ya da farmakolojik ajanın kontrollü ve ideal koşullar altında arzulanan, yeterli veya beklenen çıktıyı üretme kapasitesi.

İncele

Etkililik Araştırması

Effectiveness Research

Mevcut ve yeni tedavilerin gerçek dünya koşullarında ne kadar işe yaradığını değerlendirmek ve hasta bakım kalitesini artırmak amacıyla geçmiş çalışmaların incelenmesi veya yeni araştırmaların yürütülmesidir.

İncele

Etkililik Değerlendirmesi

Effectiveness Evaluation

Bir programın önceden belirlenen hedeflerine ulaşma derecesinin ve başarısının sistematik olarak ölçülmesi ve analiz edilmesidir.

İncele

Etkin Analitik Psikoterapi

Active Analytic Psychotherapy

Viyanalı psikanalist Wilhelm Stekel tarafından geliştirilen; klasik psikanalize kıyasla erken çocukluk anılarından ziyade hastanın güncel yaşamındaki içsel çatışmalara odaklanan, terapistin aktif rol üstlendiği ve tedavi sürecini kısaltmayı amaçlayan psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Etkin Başa Çıkma

Active Coping

Bireyin bir stres kaynağını kontrol etmek veya ortadan kaldırmak için doğrudan hedef odaklı davranışlar sergilemesi ve içsel kaynaklarını kullanarak duruma müdahale etme sorumluluğunu üstlenmesi.

İncele

Etkinlik Grubu Terapisi

Activity Group Therapy

6-12 yaş arası çocukların oyun, el sanatları ve yaşlarına uygun diğer etkinliklere katılımını vurgulayan, yorum yapılmaksızın yürütülen bir grup psikoterapisi türüdür.

İncele

Etkinlik Günlüğü

Activity Log

Araştırmacıların veya katılımcıların çeşitli ortamlardaki eylemlerini, zaman dilimlerini ve sosyal bağlamlarını eş zamanlı olarak kaydettikleri yapılandırılmış veri toplama aracı.

İncele

Etkinlik-görüşme Grubu Psikoterapisi

Activity-interview Group Psychotherapy

6-12 yaş aralığındaki, yoğun korku, kaygı ve suçluluk duyguları nedeniyle geleneksel etkinlik gruplarından faydalanamayan çocuklara yönelik analitik odaklı bir grup psikoterapisi yöntemidir.

İncele

Eylem Yönelimli Terapi

Action-oriented Therapy

Sözel iletişim veya tartışmadan ziyade, somut davranışlara ve eyleme geçmeye odaklanan her türlü psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Eyleme Dökme

Acting Out

Bilinçdışı çatışmaların, kaygı yaratan itkilerin veya duyguların sözel olarak ifade edilmesi yerine, doğrudan yıkıcı ya da uygunsuz davranışlarla dışa vurulması.

İncele

Fail Mazeretleri

Batterer’s Excuses

Eşlerine ya da aile içi partnerlerine fiziksel veya psikolojik şiddet uygulayan bireylerin, saldırgan davranışlarını haklı çıkarmak veya sorumluluktan kaçmak için öne sürdükleri rasyonalizasyonlar ve bahaneler bütünü.

İncele

Farkındalık Eğitimi

Awareness Training

Bireyin içsel süreçlerine, beden duyumlarına, duygularına velararası dinamiklere yönelik öz-gözlem kapasitesini artırmayı amaçlayan psikolojik ve eğitimsel yaklaşım.

İncele

Farmakoterapi

Drug Therapy

Çeşitli psikiyatrik ve somatik bozuklukların tedavisinde farmakolojik ajanların (ilaçların) kullanıldığı klinik müdahale yöntemidir.

İncele

Fekal İnkontinans

Bowel İncontinence

Bağırsak içeriğinin istem dışı olarak tutulamaması ve anal sfinkter kontrolünün kaybıyla karakterize fizyolojik durum.

İncele

Felaketleştirme

Awfulize

Olayların veya kararların olumsuz sonuçlarını aşırı derecede abartma ve her durumun en kötü senaryoyla sonuçlanacağını varsayma eğilimi.

İncele

Felaketleştirmeyi Azaltma

Decatastrophizing

Bireyin irrasyonel veya abartılı korkularının gerçekçi bir şekilde incelenerek, zihinde tasarlanan tehlike algısının azaltılmasını hedefleyen bilişsel yeniden yapılandırma tekniği.

İncele

Fikirler Kompleksi

Complex Of İdeas

Duygular, anılar ve diğer psişik etmenlerle sıkı bir şekilde örülmüş, birinin tetiklenmesiyle bütünün çağrıldığı ilişkili fikirler kümesi.

İncele

Firar

Desertion

Bir bireyin, yasal, mesleki veya askerî yükümlülüklerini geri dönme niyeti olmaksızın kalıcı olarak terk etmesi durumu.

İncele

Flört Tecavüzü

Date Rape

Kurbanın önceden tanıdığı, arkadaşlık veya romantik bir ilişki içinde olduğu kişi tarafından gerçekleştirilen ve genellikle rıza gösterme kapasitesini engelleyen maddelerin kullanıldığı cinsel saldırı biçimi.

İncele

Flört Tecavüzü Uyuşturucusu

Date-rape Drug

Bir bireyin iradesini kırmak, bilinç veya hafıza kaybı yaratarak cinsel saldırıya karşı savunmasız bırakmak amacıyla gizlice içeceklere karıştırılan psikoaktif maddelerin genel adı.

İncele

Fobi

-phobia

Belirli nesnelere, durumlara veya bağlamlara karşı gelişen, mantık dışı, aşırı ve sürekli korku ya da kaçınma tepkisi yaratan son ek ve klinik durum.

İncele

Folie À Deux

Double İnsanity

İki ya da daha fazla yakın birey arasında paylaşılan, aynı psikotik sanrıların ve inanç sistemlerinin eş zamanlı görüldüğü klinik bir tablodur.

İncele

Fotoğraf Bozma Prosedürü

Distorting-photograph Procedure

Bireylerin kendi beden boyutlarını algılama biçimlerini değerlendiren; kişilerin kendi fotoğraflarını gerçek boyutlarının %20 altı veya üstü aralığında ayarlayarak algısal sapmalarını ölçmeyi amaçlayan deneysel bir yöntemdir.

İncele

Gebelik Sonlandırma

Abortion

Embriyo veya fetüsün bağımsız olarak hayatta kalabilme kapasitesine erişmeden önce rahimden, kendiliğinden ya da yapay müdahalelerle dışarı atılması süreci.

İncele

Gecikmiş Başlangıçlı Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Delayed Posttraumatic Stress Disorder

Travmatik olay ile semptomların ilk ortaya çıkışı arasında en az 6 aylık birlatent (gizil) sürenin geçtiği travma sonrası stres bozukluğu alt türüdür.

İncele

Gecikmiş Etki

Delayed Effect

Bir olayın ya da etmenin neden olduğu sonucun, aradan belirli bir zaman geçtikten sonra gözlemlenmesi durumu.

İncele

Gecikmiş Tip Aşırı Duyarlılık

Delayed-type Hypersensitivity (DTH)

Antantene maruz kaldıktan sonra gelişmesi 48 ila 72 saat süren, antikorlar yerine T hücreleri ve makrofajların aracılık ettiği hücresel bağışıklık yanıtı.

İncele

Gecikmiş Uyku Fazı Bozukluğu

Delayed Sleep Phase Disorder

Bireyin uyku-uyanıklık döngüsünün istenen veya toplumsal olarak kabul gören saatlere göre kronik olarak birkaç saat gecikmesiyle karakterize sirkadiyen ritim uyku bozukluğu.

İncele

Geç Boşalma

Delayed Ejaculation

Erkek cinsel yanıt döngüsünde, yeterli cinsel uyarılmaya rağmen orgazmın aşırı derecede gecikmesi veya hiç gerçekleşmemesi durumudur.

İncele

Gelişimsel Artikülasyon Bozukluğu

Developmental Articulation Disorder

Çocukluk çağında fonemlerin fiziksel üretiminde görülen, nöromotor koordinasyon eksikliklerine veya anatomik gelişim gecikmelerine bağlı kalıcı sesletim hataları.

İncele

Gelişimsel Değerlendirme

Developmental Assessment

Bir çocuğun fiziksel, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim düzeyinin, standartlaştırılmış özel ölçekler aracılığıyla sistematik olarak incelenmesi sürecidir.

İncele

Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu

Developmental Coordination Disorder

Bireyin kronolojik yaşına ve zeka düzeyine kıyasla motor koordinasyon becerilerinde belirgin gerilik ve aksama ile karakterize edilen nörogelişimsel bir bozukluktur.

İncele

Gelişimsel Terapi

Developmental Therapy

Çocuk ve ergenlerdeki duygusal, sosyal veya davranışsal sorunları aşmak amacıyla basamaklandırılmış deneyimler dizisi kullanan yapılandırılmış bir müdahale yöntemidir.

İncele

Gelişimsel Travma Bozukluğu

Developmental Trauma Disorder (DTD)

Erken yaşam döneminde yaşanan yineleyici kişilerarası travmaların (istismar, ihmal, terk edilme) çocukların duygusal, bilişsel ve psikobiyolojik işlevselliğinde yarattığı, mevcut travma tanılarıyla tam olarak karşılanamayan çok boyutlu örselenme tablosudur.

İncele

Gelişimsel Ve Davranıssal Pediyatri

Developmental-behavioral Pediatrics

Çocukların ve ergenlerin fiziksel, motor, bilişsel, dil ve sosyal-duygusal gelişim süreçlerini, davranışsal uyum problemleriyle birlikte bütüncül olarak inceleyen ve yöneten pediatri alt dalı.

İncele

Gelişimsel Yetersizlik

Developmental Disability

Yetişkinlik dönemi öncesinde ortaya çıkan, bilişsel veya fiziksel bozukluklara bağlı olarak yaşam boyu süren ve işlevsel sınırlamalara yol açan kronik durumlar bütünü.

İncele

Gelişimsel Yönelim

Developmental Orientation

Hizmet planlama süreçlerinde, engelli gençlerin eksikliklerine değil; yeteneklerine, güçlü yönlerine ve tipik gelişim gösteren akranlarının edinimleriyle performans düzeylerine odaklanan normatif yaklaşım.

İncele

Genişletilmiş Bakım Tesisi

ECF

Akut hastane tedavisinin ardından uzun süreli tıbbi bakım, rehabilitasyon ve gözetim gerektiren hastalar için tasarlanmış yatılı sağlık kuruluşu.

İncele

Gerçek Benlik

Actual Self

Bireyin idealize edilmiş veya çarpıtılmış benlik tasarımlarının aksine, belirli bir zamanda var olduğu şekliyle deneyimlediği otantik özüdür.

İncele

Gerçekdışılaşım

Derealization

Bireyin dış dünyayı ve çevresini yabancı, yapay, sisli veya rüyadaymış gibi gerçek dışı algılamasıyla karakterize dissosiyatif bir durum.

İncele

Gerçeklik Köprüsü

Bridge To Reality

Psikiyatrik kurumlardaki kronik veya geri çekilmiş hastaların dış dünya ile bağ kurmasını sağlamak amacıyla kullanılan yapılandırılmış etkileşim tekniği.

İncele

Gizli Koşullama

Covert Conditioning

Bireyin hayal gücünü kullanarak gözlemlenemeyen zihinsel süreçler üzerinden davranış değiştirmesini hedefleyen ve öğrenme ilkelerine dayanan bir davranış terapisi tekniğidir.

İncele

Gizlilik

Confidentiality

Ruh sağlığı ve tıp uzmanlarının, değerlendirme, tanılama ve tedavi süreçlerinde hastanın kimliğini, tıbbi durumunu ve paylaşılan verileri üçüncü taraflara karşı koruma yükümlülüğünü belirten mesleki etik ilke.

İncele

Görünüm Ve Performans Artırıcı İlaç

Appearance And Performance Enhancing Drug

Fiziksel görünümü veya atletik kapasiteyi, genellikle tıbbi endikasyonlar dışındayken iyileştirmek amacıyla kullanılan farmakolojik maddeler kümesidir.

İncele

Gözlenme Sanrısı

Delusion Of Observation

Bireyin çevresindeki diğer kişiler tarafından sürekli olarak gözetlendiği, izlendiği veya denetlendiği yönündeki inatçı ve gerçeğe dayanmayan inanç.

İncele

Günah Sanrısı

Delusion Of Sin

Bireyin bağışlanamaz günahlar işlediğine, savaşlar veya kıtlıklar gibi küresel felaketlerin baş sorumlusu olduğuna dair sarsılmaz ve mantık dışı inancı.

İncele

Gündüz Bakım Evi

Day Care Center

Gözetim veya yardım olmaksızın günlük yaşam aktivitelerini tek başına gerçekleştiremeyen bireylere topluluk ortamında sağlık ve sosyal hizmetler sunan yatılı olmayan tesis.

İncele

Gündüz Destek Merkezi

Drop-in Center

Bireylerin önceden randevu aleksizin profesyonel destek, danışmanlık ve sosyal hizmet alabildikleri düşük eşikli topluluk tesisi.

İncele

Gündüz Hastanesi

Day Hospital

Ruhsal bozuklukları olan bireylere gündüz saatlerinde yoğun tedavi ve rehabilitasyon hizmeti sunup, gece evlerine dönmelerini sağlayan yatak dışı sağlık kuruluşu.

İncele

Gündüz Tedavisi

Day Treatment

Engeli, ruhsal veya fiziksel bozukluğu ya da madde kullanım sorunu olan bireylere, genellikle tek bir merkezde günde 6 saat veya daha uzun süreyle koordine, disiplinlerarası değerlendirme ve rehabilitasyon hizmeti sunan program.

İncele

Günlük Stres Faktörü

Daily Stressor

Fiziksel ve zihinsel sağlığı etkileyen, esenliği tehdit eden iş yoğunluğu, mali baskı veya aile içi anlaşmazlıklar gibi normatif ve rutin günlük olaylardır.

İncele

Günlük Yaşam Aktiviteleri

Activities Of Daily Living (adls)

Bir bireyin kendi kendine yetebilmesi ve bağımsız bir yaşam sürdürebilmesi için her gün gerçekleştirdiği temel öz bakım ve hayatta kalma becerileridir.

İncele

Günlük Yöntemi

Diary Method

Bireylerin günlük davranışlarını, aktivitelerini ve öznel deneyimlerini eş zamanlı olarak kaydetmelerini sağlayan veri toplama tekniği.

İncele

Güven Çemberi

Circle Of Security

Çocuklardaki güvensiz bağlanma risklerini azaltmayı ve bakım veren ile çocuk arasındaki duygusal bağı güçlendirmeyi amaçlayan, 20 haftalık video destekli bir müdahale modelidir.

İncele

Hafifleme

Abatement

Bir hastalığın semptomlarının veya ağrının şiddetinde ve sıklığında görülen belirgin azalma veya gerileme durumu.

İncele

Hapishaneden Arındırma

Decarceration

Suçluların veya mahkumların ıslah evleri ve hapishaneler gibi kapalı ceza infaz kurumlarından çıkarılarak topluluk temelli tesislere veya sosyal hayata nakledilmesi süreci.

İncele

Hasta Hakları Bildirgesi

Bill Of Rights

Sağlık hizmeti sunucularına, kurumlara ve üçüncü taraf ödeyicilere karşı hastaların sahip olduğu yasal ve etik yetkileri ve ayrıcalıkları listeleyen resmi belge.

İncele

Hastalığa Eğilimli Kişilik

Disease-prone Personality

Kronik stres reaktivitesi, düşmanlık ve uyumsuz başa çıkma stilleri gibi kalıcı kişilik özelliklerinin, fizyolojik ve bağışıklık sistemini olumsuz etkileyerek bireyin fiziksel hastalıklara karşı savunmasızlığını artırdığını öne süren teorik yapı.

İncele

Hastalık

Disease

Tüm vücudu ya da bir kısmını etkileyen, işlevselliği bozan ve karakteristik belirtilerle kendini gösteren organik kökenli kesin patolojik süreç.

İncele

Hastalık Fobisi

Disease Phobia

Genel olarak hastalıklara veya belirli bir patolojiye karşı duyulan, işlevselliği bozan kalıcı ve irrasyonel korku durumu.

İncele

Hastalık Modeli

Disease Model

Patolojik bir durumun veya sürecin nedenlerini ve seyrini açıklayan teorik çerçevelerin bütünü.

İncele

Hastalık Seyri

Disease Course

Patolojik bir durumun başlangıcından klinik belirtilere, tanıdan tedaviye ve nihai çözüme veya kronikleşmeye kadar geçen süreçteki ilerleyişidir.

İncele

Hastaneye Yatırılmaya Uygun

Certifiable

Ruhsal hastalığı nedeniyle kendine veya başkalarına zarar verme riski taşıyan ve bu nedenle yasal olarak zorunlu psikiyatrik yatırıma uygun görülen bireyleri tanımlayan klinik ve adli terim.

İncele

Hayalet Görünüm

Apparition

Algılanan bir nesnenin bozulmasından kaynaklanan görsel yanılsama veya bir hayalet ya da ruhun algılanan tezahürü.

İncele

Hayvan Destekli Terapi

Animal-assisted Therapy

Bireylerin fiziksel, sosyal, duygusal veya bilişsel işlevselliğini artırmak amacıyla evcil hayvanların klinik bir müdahale aracı olarak kullanıldığı tamamlayıcı terapi yaklaşımı.

İncele

Hayvan Fobisi

Animal Phobia

Yılan, köpek, örümcek veya böcek gibi belirli bir hayvan türüne karşı duyulan, sürekli, irrasyonel ve işlevselliği bozacak düzeyde yoğun korku durumu.

İncele

Hayvanla Cinsel İlişki

Bestiality

Bir insanın insan dışı bir hayvanla anal veya genital yoldan cinsel ilişkiye girmesi veya benzer bir cinsel temas yoluyla uyarılma veya tatmin elde etmesi.

İncele

Hayvansal Manyetizma

Animal Magnetism

Franz Anton Mesmer tarafından ortaya atılan; tüm canlılarda bulunduğu iddia edilen ve mıknatıslar veya çubuklar aracılığıyla odaklanarak çeşitli rahatsızlıkları iyileştirdiği öne sürülen sözdebilimsel fiziksel güç.

İncele

Hırpalanmış Çocuk Sendromu

Battered-child Syndrome (BCS)

Ebeveynler veya bakım verenler tarafından çocukta kasıtlı ve tekrarlayan fiziksel istismar sonucu oluşan somatik ve psikolojik travmalar bütünü.

İncele

Hırpalanmış Kadın Sendromu

Battered-woman Syndrome (BWS)

Süreğen aile içi veya yakın partner şiddetine maruz kalmanın yarattığı, travma sonrası stres belirtileri ve öğrenilmiş çaresizlikle karakterize psikolojik durum.

İncele

HIV/AIDS Danışmanlığı

AIDS Counseling

HIV/AIDS tanısı alan veya risk altındaki bireylere, enfeksiyondan korunma, test süreçleri, tedavi uyucu davranışlar ve psikososyal zorluklarla başa çıkma stratejileri sunan profesyonel rehberlik sürecidir.

İncele

Hızlı Konuşma Bozukluğu

Cluttering

Konuşma hızının aşırı yüksek olduğu, buna eşlik eden düzensiz ritim, ses yutma ve belirsiz eklemlenmeyle belirginleşen bir iletişim bozukluğudur.

İncele

Hizmet Alanı

Catchment Area

Bir sağlık bakım programının, toplum ruh sağlığı merkezinin veya hastanenin doğrudan hizmet sunduğu coğrafi bölge.

İncele

Hümoral Teori

Classical Humors

İnsan vücudunun ve mizaç yapısının dört temel bedensel sıvının dengesine veya dengesizliğine dayandığını öne süren antik tıp ve psikoloji modeli.

İncele

Intermamary Coitus

Coitus İntra Mammas

Erkek cinsel organının kadının iki memesi arasına yerleştirilerek gerçekleştirildiği bir cinsel aktivite biçimi.

İncele

Islah Psikolojisi

Correctional Psychology

Ceza infaz kurumlarındaki suçlu ve hükümlülere klinik ve danışmanlık tekniklerinin uygulanmasını, rehabilitasyon süreçlerinin yürütülmesini sağlayan adli psikoloji alt dalıdır.

İncele

İatri

-iatry (-iatrics)

Tıbbi bakım, sağaltım veya klinik tedavi süreçlerini ifade eden bir etimolojik son ektir.

İncele

İçerik Düşünce Bozukluğu

Content-thought Disorder

Şizofreni ve benzeri ruhsal bozukluklarda görülen, zihinsel içeriğin birden fazla parçalanmış sanrı ile karakterize olduğu bir düşünce bozukluğu türüdür.

İncele

İdare

Administration

Bir bozukluğun tanı veya tedavisinde ilaç ya da başka bir ajanın uygulanması veya veri elde etmek amacıyla standart bir psikometrik testin uygulanması.

İncele

İddialılık

Assertion

Bireyin inançlarını, haklarını veya iddialarını başkalarının haklarını ihlal etmeden net, kararlı ve güçlü bir biçimde ifade etmesi.

İncele

İfade Edilmiş Duygu

EE

Bir hastanın aile içi iletişiminde maruz kaldığı eleştiri, düşmanlık ve aşırı korumacılık/aşırı müdahalecilik düzeyini ölçen psikiyatrik ve psikolojik bir yapıdır.

İncele

İffet

Chastity

Yasadışı cinsel ilişki veya genişletilmiş tanımıyla her türlü cinsel aktiviteden kaçınma durumu.

İncele

İğdiş Kaygısı

Castration Anxiety

Cinsel organların zarar göreceği veya kaybedileceği yönünde yaşanan yoğun ve ezici korkudur; psikanalitik kuramda oedipal dönemin merkezinde yer alır.

İncele

İğrenti Terapisi

Aversive Therapy

Uyumsuz bir davranışı ortadan kaldırmak amacıyla, bu davranışın hafif elektrik şoku, kötü koku veya mide bulandırıcı maddeler gibi hoş olmayan bir uyarıcıyla (aversion) eşleştirildiği klasik koşullanma temelli bir davranış değiştirme tekniğidir.

İncele

İhanet

Betrayal

Bir ilişki ortağının, diğerinin güvenini, refahını gözetme beklentilerini ve örtük ya da açık sözleşmelerini ihlal eden herhangi bir eylemidir.

İncele

İhanet Travması Kuramı

Betrayal Trauma Theory

Çocukluk çağında birincil bakım verenler tarafından uygulanan istismarın, hayatta kalma ve bağlanma gereksinimi nedeniyle zihin tarafından bilinçten uzak tutulmasını açıklayan kavramsal model.

İncele

İki Uçlu Bozukluk

Bipolar Disorder

Kişinin duygudurumunun, enerji düzeyinin ve işlevselliğinin mani/hipomani ile majör depresyon evreleri arasında belirgin salınımlar gösterdiği kronik bir duygudurum bozukluğudur.

İncele

İkili Bilinç

Double Consciousness

Aynı bireyin zihninde iki farklı ve ilişkisiz zihinsel durumun eş zamanlı olarak var olması ya da ezilen grupların kendilerini hem kendi içsel deneyimleriyle hem de baskın toplumun gözünden algılama hali.

İncele

İkili İlişki

Dual Relationship

Bir ruh sağlığı uzmanının danışanıyla profesyonel rolün ötesinde ikinci bir sosyal, ticari veya duygusal ilişki barındırması durumu.

İncele

İkili Kişilik

Dual Personality

Bireyin içinde, her biri görece bağımsız ve genellikle zıt özellikler sergileyen iki farklı kişilik sisteminin var olması durumu.

İncele

İkili Seans

Dyadic Session

Bir terapistin, çift veya aile seanslarından farklı olarak, yalnızca tek bir danışanla birebir gerçekleştirdiği klinik görüşmedir.

İncele

İkili Tanı

Dual Diagnosis

Bir bireyde aynı anda iki farklı klinik bozukluğun, özellikle de bir ruhsal sağaltım sorunu ile madde kullanım bozukluğunun bir arada bulunması durumu.

İncele

İkili Terapi

Dyadic Therapy

İki birey arasındaki ilişkisel örüntüleri, bağlanma stillerini ve iletişim dinamiklerini iyileştirmeye odaklanan psikoterapi türü.

İncele

İkincil Belirtiler

Accessory Symptoms

Birincil bir bozukluğun temel patolojisinden doğrudan kaynaklanmayan, ancak ana klinik tabloya eşlik eden veya onun bir sonucu olarak ortaya çıkan ek belirtiler.

İncele

İkincil Kazanç

Advantage By İllness

Fiziksel veya psikolojik bir rahatsızlığın semptomları yoluyla hastanın elde ettiği ek fayda, dikkat veya sorumluluktan kaçınma durumu.

İncele

İkizkardeş Aktarımı

Alter-ego Transference

Danışanın, analisti kendi benliğinin bir ikizi veya tam bir benzeri olarak deneyimlemesi ve bu yolla temel kendilik eksikliklerini telafi etmeye çalışması durumudur.

İncele

İlaç

Drug

Besin maddeleri dışında kalan, motor, duyusal, bilişsel veya fizyolojik süreçleri etkileyen her türlü kimyasal maddedir.

İncele

İlaç Sinerjisi

Drug Synergism

İki veya daha fazla ilacın eş zamanlı uygulanmasıyla, bireysel etkilerinin toplamından daha büyük bir farmakolojik veya klinik etki ortaya çıkması durumu.

İncele

İleri Evre HIV Hastalığı

Advanced HIV Disease

Bağışıklık sisteminin CD4+ T lenfosit sayısının belirli bir eşik değerinin altına düştüğü veya fırsatçı enfeksiyonların klinik olarak ortaya çıktığı, edinilmiş immün yetmezlik sendromunun (AIDS) ilerlemiş evresini ifade eden tıbbi durum.

İncele

İletişim Becerileri Eğitimi

Communication Skills Training

Bireylerin kendilerini net ve doğrudan ifade etmelerini, aktif ve empatik dinleme geliştirmelerini sağlayan, geri bildirim ve modelleme tekniklerini kullanan yapılandırılmış müdahale programıdır.

İncele

İletişim Bozukluğu

Communication Disorder

Konuşma, ses, işitme veya dilin algılanması, üretilmesi ve etkin kullanımındaki işlevsel yetersizlikleri kapsayan gelişimsel bozukluklar grubudur.

İncele

İletişim Kaygısı

Communication Apprehension

Bireylerin başkalarıyla iletişim kurma veya bu eylemi sürdürme düşüncesi karşısında deneyimledikleri yoğun ve işlev bozucu anksiyete durumu.

İncele

İletişim Sapması

Communication Deviance (CD)

Dinleyicinin konuşmacıyla ortak bir odak ve anlam paylaşmasını zorlaştıran, iletişimdeki netlik ve tutarlılık eksikliğidir.

İncele

İlişkisel Anamnez

Associative Anamnesis

Terapistin, hastanın otobiyografik anlatımı içerisindeki kilithtar kelime ve ifadeleri yakalayarak bilinç dışı köprüler kurmasını sağlayan psikanalitik görüşme tekniği.

İncele

İmlı Düşünme

Allusive Thinking

Geleneksel mantık ve doğrudan iletişim yerine, çağrışımlar, imalar ve örtük bağlantılarla ilerleyen, sınırları bulanık ve dağınık düşünce biçimi.

İncele

İnkâr

Denial

Hoş olmayan düşüncelerin, duyguların, isteklerin veya gerçeklerin bilinçli farkındalıktan dışlandığı veya yok sayıldığı bilinçdışı bir savunma mekanizmasıdır.

İncele

İnkâr (disavowal)

Disavowal

Bireyin, benliği tehdit eden veya anksiyete üreten bir gerçekliği ya da kendi dürtülerini bilinç düzeyinde reddetmesi ve sahiplenmemesi durumu.

İncele

İnkâr Evresi

Denial Stage

Elisabeth Kübler-Ross'un yas modellerinin ilki olan bu evre, kişinin ölüm, büyük bir kayıp ya da travma gerçeğini bilinçli veya bilinçsiz olarak kabul edememesi ya da reddetmesi durumudur.

İncele

İnkar Sanrısı

Delusion Of Negation

Bireyin kendi bedeninin, organlarının, zihninin veya dış dünyanın var olmadığını, yok olduğunu ya da öldüğünü iddia ettiği bizar psikotik inanç.

İncele

İptal

Annulment

Psikanalitik kuramda, rahatsız edici düşünce veya olayların gündüz düşlerine ve fantezilere dönüştürülerek etkisiz hâle getirilmesi süreci.

İncele

İpucu Kontrollü Gevşeme

Cue-controlled Relaxation

Danışanın özel bir anahtar kelimeyi veya fiziksel işareti derin bir gevşeme yanıtıyla koşullandırmasını öğreten davranışçı bir müdahale tekniğidir.

İncele

İpucu Maruz Bırakma

Cue Exposure

Madde bağımlılığı tedavisinde, bireyin aşerme (craving) tetikleyen uyarıcılara kontrollü biçimde maruz bırakılarak bu uyarıcıların pekiştirici etkisinin sönümlenmesini hedefleyen bir davranış terapisi tekniğidir.

İncele

İpucu Tepkiselliği

Cue Reactivity

Bir madde, davranış veya ödülle ilişkili uyarıcılara maruz kalındığında ortaya çıkan koşullu psikolojik ve fizyolojik tepkiler bütünü.

İncele

İstenmeyen İlaç Olayı

ADE

Bir ilacın kullanımı sırasında ortaya çıkan ancak mutlaka nedensel bir ilişki gerektirmeyen her türlü olumsuz tıbbi olay.

İncele

İstismar

Abuse

Bir bireyin veya hayvanın haklarını ihlal eden, fiziksel, cinsel, psikolojik ya da ekonomik zararla sonuçlanan zalimane, zorlayıcı ve istilacı davranış biçimi.

İncele

İstismarcı Ceza

Abusive Punishment

Çocuğu disipline etmek amacıyla aşırı fiziksel güç kullanımı sonucu vücut yaralanmaları, belirgin izler, morluklar, kesikler veya kabarıklıklarla sonuçlanan eylemler bütünü.

İncele

İşbirlikçi Aile Sağlığı Hizmeti

Collaborative Family Health Care

Sağlık olaylarının biyolojik, psikolojik ve sosyal düzeylerde eş zamanlı gerçekleştiği inancına dayanan, klinisyenlerin hastalar ve aileleriyle sorumluluk ve karar alma süreçlerini paylaştığı disiplinler arası bir bakım modelidir.

İncele

İşbirlikçi Ampirizm

Collaborative Empiricism

Terapist ile danışanın, sorunları ele almak ve değişimi teşvik etmek amacıyla karşılıklı anlayış, iletişim ve saygı çerçevesinde eşit ortaklar olarak çalıştığı psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

İşbirlikçi Bakım

Collaborative Care

İki veya daha fazla disiplinin ya da uzmanın, bir danışanın sorunlarını değerlendirmek, bir tedavi planı geliştirmek ve süreci izlemek amacıyla ortaklaşa yürüttüğü multidisipliner klinik yaklaşım.

İncele

İşbirlikçi Basamaklı Bakım

Collaborative Stepped Care

Ruh sağlığı hizmetlerinin birinci basamak sağlık çalışanları ve toplum sağlığı görevlileri tarafından başlatıldığı, yetersiz kaldığı durumlarda ise hastanın uzman kademelere sevk edildiği basamaklandırılmış bir müdahale modelidir.

İncele

İşbirlikçi Birinci Basamak Sağlık Hizmeti

Collaborative Primary Care

Farklı disiplinlerden sağlık profesyonellerinin, hastanın fiziksel ve ruhsal sağlığını optimize etmek amacıyla entegre bir şekilde ortaklaşa yürüttüğü birinci basamak sağlık hizmeti modeli.

İncele

İşbirlikçi Terapi

Collaborative Therapy

Terapist ve danışanın uzmanlıkları arasında hiyerarşik olmayan, ortak bir araştırma süreci yürüttüğü postmodern bir psikoterapi yaklaşımı.

İncele

İşbirlikçilik

Cooperativeness

Cloninger'in psikobiyolojik kişilik modelinde, bireyin diğer insanlarla empati kurabilme, toplumsal uyum sağlama ve ortak amaçlar uğruna fedakarlık yapabilme kapasitesini ölçen karakter boyutudur.

İncele

İşitilebilir Düşünce

Audible Thought

Bireyin kendi düşüncelerini, zihinsel bir iç ses yerine dışsal, işitsel bir ses olarak algıladığı bir tür işitsel halüsinasyon biçimidir.

İncele

İşitsel Halüsinasyon

Auditory Hallucination

Herhangi dışsal bir işitsel uyarıcı olmaksızın, seslerin veya gürültülerin zihin tarafından gerçekmiş gibi algılanması durumudur.

İncele

İşlev Bozukluğu

Dysfunction

Biyolojik, psikolojik veya sosyal bir sistemin, organın ya da davranışsal sürecin normal operasyonel kapasitesindeki her türlü bozulma, yetersizlik veya aksama.

İncele

İşlevsiz Aile

Dysfunctional Family

İlişkilerin ve iletişim kanallarının kalıcı olarak bozulduğu, bireylerin duygusal yakınlık ve öz-ifade geliştiremediği, sıklıkla patolojik örüntülerin beslendiği aile birimi.

İncele

İştah Kesici

Appetite Suppressant

Besin alma arzusunu azaltarak vücut ağırlığının kontrol edilmesini sağlayan, amfetaminler, uyarıcılar ve serotonin agonistleri gibi ajanların genel sınıfı.

İncele

İştirak Nafakası

Child Support

Boşanma veya ayrılık sonrasında ebeveynlerin, çocuklarının ekonomik ve eğitimsel ihtiyaçlarını karşılamakla yasal olarak yükümlü oldukları periyodik mali destek.

İncele

İtis

-itis

Tıp ve patoloji terminolojisinde genellikle dokulardaki iltihaplanma (enflamasyon) veya hastalıklı durumu ifade eden son ek.

İncele

İyi Huylu

Benign

Ruh sağlığı veya tıp bağlamında, ciddiyet arz etmeyen, ilerleyici olmayan ve prognozu son derece olumlu olan durum veya bozuklukları tanımlayan klinik sıfat.

İncele

İyileşme

Amelioration

Bir durumun, özellikle bir hastalık veya bozukluğun daha iyiye doğru gitmesi yönündeki değişimi.

İncele

İzinsiz Uzaklaşma

Absence Without Leave (AWOL)

Askeri veya kurumsal bir yapıda, yetkili makamlardan resmi izin almaksızın görev yerini veya birliği terk etme durumu.

İncele

İzotretinoin

Accutane

Şiddetli kistik aknelerin tedavisinde kullanılan, A vitamini türevi (retinoid) olan sistemik bir farmakolojik ajandır.

İncele

Kabul

Acceptance

Bir durumun, fikrin veya duygunun gerçekliğini, onu değiştirmeye veya bastırmaya çalışmaksızın yargılamadan tanıma ve onaylama tutumu.

İncele

Kabul Evresi

Acceptance Stage

Elisabeth Kübler-Ross'un beş yas evresi modelinin son aşaması olup, yaklaşan ölüm veya büyük kayıp gerçekliğine karşı duygusal bir mesafe, nesnellik ve kabulleniş gelişmesiyle karakterizedir.

İncele

Kabul Prosedürleri

Admission Procedures

Bir bireyin sağlık kurumuna yatan hasta statüsünde kabul edilmesini sağlayan idari ve tıbbi süreçlerin tamamı.

İncele

Kabul Sertifikasyonu

Admission Certification

Bir hastanın sağlık kurumuna yatışının tıbbi açıdan zorunlu olup olmadığının belirlendiği kullanım incelemesi süreci.

İncele

Kabul Ve Kararlılık Terapisi

Acceptance And Commitment Therapy (ACT)

Düşünce ve duyguları bastırmaya çalışmak yerine onları olduğu gibi kabullenmeyi ve kişisel değerler doğrultusunda eyleme geçmeyi amaçlayan, ilişkisel çerçeve kuramına dayalı bir üçüncü kuşak Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımıdır.

İncele

Kabus Bozukluğu

Dream Anxiety Disorder

Uykunun REM evresinde ortaya çıkan, bireyi uykudan uyandıran, yoğun korku, dehşet veya kaygı uyandıran canlı ve rahatsız edici rüyalarla karakterize parasomnia türüdür.

İncele

Kaçınan Bağlanma

Avoidant Attachment

Bireyin ebeveyn veya bakım veren ile ayrılık sonrasında yakınlık aramaması, aksine geri dönen bakım verenden kaçınması ve duygusal distres sergilememesi ile karakterize güvensiz bağlanma biçimi.

İncele

Kaçıngan Bağlanma

Dismissive Attachment

Bireyin kendisini değerli ve yeterli, başkalarını ise güvenilmez ve gereksiz olarak algıladığı, yakın ilişkileri küçümseyerek katı bir kendi kendine yeterlilik sürdürdüğü yetişkin bağlanma stili.

İncele

Kaçıngan Bağlanma Stili

Avoidant Attachment Style

Bireyin yakın ilişkilerde bulunmaktan kaçındığı, duygusal bağımlılığı tehdit olarak algıladığı ve otarinin korunmasını özsaygının temel koşulu saydığı güvensiz bağlanma biçimidir.

İncele

Kaçıngan Evlilik

Avoidant Marriage

Eşlerin olası çatışmaları bastırmak ve uyumu korumak adına 'anlaşamamaya anlaşarak' derin tartışmalardan kaçındığı, uzun süreli bir evlilik biçimidir.

İncele

Kaçıngan Kişilik

Avoidant Personality

Bireylerin psikolojik yakınlık kurmaktan rahatsızlık duyması ve bunun sonucunda yakın ilişkiler geliştirmekten kaçınmasıyla belirginleşen kişilik özelliği.

İncele

Kaçıngan Kişilik Bozukluğu

Avoidant Personality Disorder

Sosyal inhibisyon, yetersizlik duyguları ve olumsuz değerlendirilmeye karşı aşırı duyarlılık ile karakterize, ergenlik veya erken yetişkinlik döneminde başlayan kronik kişilik örüntüsü.

İncele

Kaçıngan Parürezis

Avoidant Paruresis

Bireyin, diğer insanların varlığında veya yakınında tuvaleti kullanma yetisini psikolojik olarak kaybetmesi durumu.

İncele

Kaçınma

Avoidance

Bireyin korku, kaygı, utanç gibi olumsuz duygusal yaşantılardan veya olası olumsuz sonuçlardan korunmak amacıyla belirli durum, uyarıcı veya kişilerden uzak durması durumu.

İncele

Kaçınma Davranışı

Avoidance Behavior

Bireyin hoş olmayan, acı veren veya tehdit edici durumlar, uyaranlar ve olaylarla karşılaşmaktan kaçınmasını ya da bunları önlemesini sağlayan her türlü eylem veya eylem dizisidir.

İncele

Kaçınmacı Başa Çıkma

Avoidance Coping

Bireyin stresli bir durumla doğrudan yüzleşmek yerine, problemden uzaklaşma, durumu görmezden gelme ve tehdit edici bilgilerin işlenmesinden kaçınma stratejilerini devreye sokmasıdır.

İncele

Kafein İntoksikasyonu

Caffeine İntoxication

Genellikle 250 mg üzerindeki yüksek miktarda kafein alımını takiben ortaya çıkan, huzursuzluk, uykusuzluk, taşikardi ve psikomotor ajitasyon gibi en az beş semptomla karakterize klinik durum.

İncele

Kafitasyon

Capitation

Sağlık hizmeti sağlayıcılarına, risk sözleşmesi kapsamındaki her bir birey için verilen sabit ve önceden belirlenmiş ödeme yöntemi.

İncele

Kalıcı (kronik) Motor Veya Vokal Tik Bozukluğu

Chronic Motor Or Vocal Tic Disorder

En az bir yıl süresince yalnızca motor veya yalnızca vokal tiklerin görüldüğü, başlangıcı 18 yaşından önce olan nörogelişimsel bir bozukluktur.

İncele

Kalıcı Vekaletname

Durable Power Of Attorney

Bireyin yetisini yitirmesi durumunda dahi hukuki ve tıbbi kararları alması için güvendiği bir temsilciye yetki devretmesini sağlayan yasal belgedir.

İncele

Kampüs Kriz Merkezi

Campus Crisis Center

Yükseköğretim kurumlarında öğrencilerin yaşadığı akut travmalar, psikolojik krizler ve kişisel zorluklarla başa çıkabilmeleri için acil destek, danışmanlık ve rehberlik hizmeti sunan kurumsal birim.

İncele

Kan Alkol Düzeyi

BAL

Vücut sıvılarındaki, özellikle kan dolaşımındaki etanol konsantrasyonunu ifade eden farmakokinetik ve adli tıp ölçütüdür.

İncele

Kan Alkol Konsantrasyonu

BAC

Bir bireyin kan dolaşımındaki alkol miktarının hacim başına oranla ölçümü olup, genellikle yüzde (örneğin %0.08) olarak ifade edilir.

İncele

Kan Alkol Konsantrasyonu (BAC)

Blood Alcohol Concentration (BAC)

Alkol alımı sonrasında kan dolaşımındaki etanol miktarının yüzde olarak ifade edilen nicel ölçümüdür.

İncele

Kan Alma

Bloodletting

Hastalıkları tedavi etmek amacıyla antik çağlardan on dokuzuncu yüzyıla kadar hastadan kasıtlı olarak belirli miktarda kan akıtılması prosedürü.

İncele

Kan Fobisi

Blood Phobia

Kan görmeye veya yaralanma durumlarına karşı gelişen, yoğun kaygı, tiksinti ve sıklıkla vazovagal senkopla (bayılma) sonuçlanan kalıcı ve irrasyonel korku.

İncele

Kanada Psikoloji Derneği

Canadian Psychological Association (CPA)

Kanada'daki psikologları temsil eden, psikolojinin bir bilim ve meslek olarak ilerlemesini savunan, 1939'da kurulmuş mesleki ve bilimsel kuruluş.

İncele

Kandaş Aile

Consanguineous Family

Bireylerin ortak bir atadan gelen kan bağıyla birbirine bağlandığı geniş aile yapısıdır.

İncele

Kandidiyaz

Candidiasis

Candida cinsine ait maya benzeri mantarların, özellikle de Candida albicans'ın aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkan lokalize veya sistemik fungal enfeksiyon.

İncele

Kanıta Dayalı Uygulama

EBP

Klinik uzmanlığın, en iyi dışsal kanıtların ve hasta tercihlerinin entegrasyonuna dayanan karar verme süreci.

İncele

Kannabis

Cannabis

Delta-9-tetrahidrokanabinol (THC) başta olmak üzere psikoaktif bileşenler içeren, Cannabaceae familyasına ait bitki cinsi ve bu bitkilerden elde edilen keyif verici madde.

İncele

Kanser Fobisi

Cancer Phobia

Kişinin kansere yakalanma veya kanser olma ihtimaline karşı duyduğu kalıcı, irrasyonel ve işlevselliği bozucu düzeydeki yoğun korku durumu.

İncele

Kanül

Cannula

Vücut boşluklarından sıvı tahliyesi sağlamak ya da damar yoluyla ilaç vermek ve kan örneklemek amacıyla doku içerisine yerleştirilen esnek veya sert tüp yapısındaki medikal araç.

İncele

Kapalı Evlilik

Closed Marriage

Yıllar içinde asgari düzeyde dönüşüme uğrayan, bireysel partnerlerin gelişimsel değişimlerini kısıtlayan ve kalıcılık ile cinsel münhasırlığı yasal bağlara dayandıran evlilik biçimidir.

İncele

Kapalı Grup

Closed Group

Süreç boyunca dışarıdan yeni katılımcı kabul etmeyen ve yalnızca orijinal üyelerle başlayan ve biten danışmanlık veya terapi grubu.

İncele

Kapsama

Containment

Nesne ilişkileri kuramında, anne ya da analistin, çocuğun veya hastanın baş edemediği projeksiyon yoluyla dışarı aktardığı kaygı ve dürtüleri güvenli bir ortamda taşıyıp anlamlandırarak sindirilebilir hale getirmesi.

İncele

Kapsamlı İşlevsel Değerlendirme

Comprehensive Functional Assessment

Özellikle zihinsel veya gelişimsel yetersizlikleri olan bireylerin güçlü yönlerini, beceri eksikliklerini ve hizmet gereksinimlerini çok boyutlu olarak inceleyen disiplinler arası değerlendirme süreci.

İncele

Kapsamlı Ruh Sağlığı Merkezi

Comprehensive Mental Health Center

Bireylere psikiyatrik değerlendirme, psikoterapi, kriz müdahalesi ve rehabilitasyon dahil olmak üzere geniş bir yelpazede entegre ruh sağlığı hizmetleri sunan sağlık kuruluşu.

İncele

Karakter

Character

Bir bireyin ahlaki, sosyal ve dini tutumlarını odak noktasına alan, tüm kişilik özelliklerinin ve ayıredici niteliklerinin toplamı.

İncele

Karakter Analizi

Character Analysis

Wilhelm Reich tarafından geliştirilen, semptomların ortadan kaldırılmasından ziyade hastanın nevrozlarına karşı geliştirdiği zırhlanmayı kırmak amacıyla karakter yapısının bütüncül olarak yeniden yapılandırılmasını hedefleyen psikanalitik tedavi yöntemi.

İncele

Karakter Bozukluğu

Character Disorder

Psikanalitik gelenekte, bireyin tüm kişilik yapısına entegre olmuş, egonun savunma mekanizmalarıyla şekillenen ve günümüzde kişilik bozukluğu olarak adlandırılan kronik uyumsuzluk durumu.

İncele

Karakter Nevrozu

Character Neurosis

Psikanalitik kuramda günümüzdeki kişilik bozuklukları kavramının erken dönemdeki karşılığı olan, bireyin ego yapısına entegre olmuş ve ben-yabancı (egosyntonic) nitelik taşıyan kalıcı davranış örüntüsü.

İncele

Karakter Tipi

Character Type

Psikanalitik kuramda, bireyin kullandığı baskın savunma mekanizmalarına ya da psikoseksüel gelişim evrelerindeki saplantılara bağlı olarak şekillenen kişilik sınıflandırması.

İncele

Karakter Yapısı

Character Structure

Bir bireyin kişiliğini oluşturan, kalıcı niteliklerin ve özelliklerin organize olmuş bütünü.

İncele

Karakter Zırhı

Armoring

Bireyin, yaşamı onaylayan temel duyguların (üzüntü, neşe, öfke, keder ve korku) deneyimlenmesini ve ifade edilmesini kronik kas gerginlikleriyle engellemesini sağlayan psikolojik ve somatik bir savunma mekanizmasıdır.

İncele

Karanlık Korkusu

Darkness Fear

Karanlık ortamlarda veya geceleri ortaya çıkan, işlevselliği bozabilecek düzeydeki yoğun endişe ve kaçınma tepkisidir.

İncele

Karar Anı

Decisive Moment

Psikoterapide danışanın bir sırrı açığa vurmak veya köklü bir yaşam değişikliği yapmak gibi kritik bir eşiği aştığı dönüm noktası.

İncele

Karar Dengeleme

Decisional Balance

Yeni bir davranışın benimsenmesi sürecinde, kişinin kendisi ve çevresi üzerindeki olumlu ve olumsuz sonuçlarını sistematik olarak tartma ve değerlendirme yöntemi.

İncele

Kararsız Bağlanma

Ambivalent Attachment

Bireyin yakın ilişkilerde terk edilme korkusuyla karakterize, hem yakınlık arayışı hem de bu yakınlığa karşı direnç veya öfke göstermesiyle kendini gösteren güvensiz bağlanma biçimi.

İncele

Karbondioksit Terapisi

Carbon Dioxide Therapy

1920'lerde patolojik beyin devrelerini kesintiye uğratmak amacıyla hastalarında geçici bilinç kaybı yaratmak için kullanılan ve günümüzde geçerliliğini yitirmiş bir inhalasyon tedavisi.

İncele

Kardinal Erdemler

Cardinal Virtues

Ortaçağ felsefesi ve ahlak psikolojisinde diğer tüm ahlaki davranışların dayandığı dört temel erdem: İhtiyat, cesaret, itidal ve adalet.

İncele

Kardinal Sıvılar

Cardinal Humors

Antik Yunan ve Roma tıbbında, insanın fizyolojik yapısını ve mizaç özelliklerini belirlediğine inanılan dört temel vücut sıvısıdır.

İncele

Kardiyak Nevroz

Cardiac Neurosis

Gerçek veya hayali bir kalp rahatsızlığı şüphesiyle tetiklenen, yoğun ölüm korkusu ve kardiyovasküler semptomlara odaklanma ile karakterize anksiyete tepkisi.

İncele

Kardiyak Ölüm

Cardiac Death

Solunumun ve kan dolaşımının kalıcı ve geri döndürülemez şekilde durmasıyla gerçekleşen somatik ölüm durumu.

İncele

Kardiyak Psikoloji

Cardiac Psychology

Davranışsal, duygusal ve sosyal faktörlerin koroner kalp hastalığının gelişimini, seyrini ve tedavisini nasıl etkilediğini inceleyen davranış tıbbının alt uzmanlık dalıdır.

İncele

Kardiyak Rehabilitasyon

Cardiac Rehabilitation

Kalp rahatsızlığı geçiren veya kardiyovasküler cerrahi operasyon geçiren bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevselliğini en üst düzeye çıkarmak amacıyla tasarlanmış, çok disiplinli kişiselleştirilmiş müdahale programı.

İncele

Kardiyofobi

Cardiophobia

Kalp fonksiyonlarına veya kalp hastası olmaya ya da geliştirmeye yönelik aşırı, irrasyonel ve kalıcı korku.

İncele

Kardiyomiyopati

Cardiomyopathy

Kalp kası dokusunu etkileyen, genellikle spesifik etiyolojisi belirsiz olan ve miyokardın morfolojik ve işlevsel bozukluklarıyla karakterize edilen hastalık grubu.

İncele

Kardiyopulmoner Baypas Cihazı

Cardiopulmonary Bypass Machine

Açık kalp cerrahisi sırasında kalbin ve akciğerlerin fizyolojik pompalama ve gaz değişim fonksiyonlarını geçici olarak üstlenen mekanik yaşam destek sistemidir.

İncele

Kardiyopulmoner Resüsitasyon (CPR)

Cardiopulmonary Resuscitation (CPR)

Kardiyak arrest veya ciddi solunum durması geçiren bireylerde, beyin hasarını önlemek ve hayatta kalma oranını artırmak amacıyla göğüs kompresyonları ve suni solunum uygulanan hayat kurtarıcı acil müdahale tekniğidir.

İncele

Kardiyovasküler Hastalık

Cardiovascular Disease

Kalbi ve kan damarlarını etkileyen, doğuştan veya sonradan kazanılmış her türlü patolojik durumu kapsayan geniş klinik kategori.

İncele

Karın Şişkinliği

Abdominal Bloating

Gastrointestinal traktüste aşırı gaz, hava veya sıvı birikimiyle karakterize edilen, karında gerginlik, dolgunluk ve basınç hissiyle kendini gösteren klinik durum.

İncele

Karnal

Carnal

Bedenin fiziksel ve içgüdüsel arzuları ile iştahlarıyla, özellikle de cinsel dürtüleriyle ilişkili olan durum.

İncele

Karşı Öneri

Countersuggestion

Psikoterapide, terapistin hastanın daha önceki bir telkinini veya saplantılı sabit fikrini çürüten ya da zayıflatan karşıt bir yönlendirme sunmasıdır.

İncele

Karşı-aktarım

Countertransference

Psikoterapistin, danışanın aktarımına ve genel varoluşuna verdiği bilinçdışı ya da bilinçli duygusal ve bilişsel tepkiler bütünü.

İncele

Karşı-özdeşleşme

Counteridentification

Analistin veya terapistin, danışanın bilinçdışı nesne ilişkilerine karşı bir savunma mekanizması olarak, danışanın benimsediği rolün tam zıttı bir konumu üstlenmesi durumu.

İncele

Karşı-zorlantı

Countercompulsion

Birincil zorlantının sürdürülemediği durumlarda, bu orijinal zorlantıya direnmek amacıyla ikincil olarak gelişen ve nihayetinde kompulsif döngünün devam etmesini sağlayan yeni zorlantı davranışı.

İncele

Karşılaştırmalı Etkililik Araştırması

Comparative Effectiveness Research (CER)

Mevcut önleme, tanı, tedavi ve izlem yöntemlerinin birbirleriyle kıyaslanarak hangisinin kimler için en iyi sonucu verdiğini belirlemeyi amaçlayan ampirik değerlendirme süreci.

İncele

Kas Dismorfisi

Bigorexia

Bireyin ne kadar kaslı veya iri olursa olsun, kendini sürekli olarak zayıf, çelimsiz ve yetersiz algılamasıyla karakterize, obsessif-kompülsif spektruma yakın bir beden algısı bozukluğudur.

İncele

Kasıtlı Kendine Zarar Verme

Deliberate Self-harm (DSH)

Bireyin intihar etme niyeti olmaksızın, doğrudan ve kasıtlı olarak kendi beden dokusuna zarar vermesiyle karakterize edilen yıkıcı davranışsal örüntü.

İncele

Kastrasyon

Castration

Testislerin veya yumurtalıkların cerrahi, kimyasal ya da radyolojik yöntemlerle işlevsiz hale getirilmesi veya çıkarılması.

İncele

Kastrasyon Kompleksi

Castration Complex

Çocuğun anatomik cinsiyet farklarını keşfetmesiyle birlikte beliren; erkek çocuklarda penisin kaybedileceği korkusunu, kız çocuklarda ise bu kaybın zaten gerçekleşmiş olduğu inancını barındıran bilinçdışı fantezi ve kaygılar bütünüdür.

İncele

Kaşeksi

Cachexia

Kronik hastalıklara ikincil olarak gelişen; standart beslenme desteğiyle tersine çevrilemeyen, şiddetli kas kütlesi kaybı, kasılsal zayıflık ve metabolik yıkımla karakterize sendrom.

İncele

Kataktik Deşarj

Cathectic Discharge

Psikanalitik kuramda, bastırılmış bir duyguya veya temsile bağlanmış olan libidinal enerjinin (kateksis) yoğun bir duygusal tepki yoluyla serbest bırakılması ve boşaltılması süreci.

İncele

Katalatoni

Catatonic Rigidity

Bireyin dışarıdan gelen hareket ettirme girişimlerine karşı direnç göstermesi ve vücudunu uzun süre rijit, sabit bir pozisyonda tutmasıyla karakterize psikomotor bozukluk.

İncele

Katalogia

Catalogia

Anlamsız kelimelerin veya cümlelerin, genellikle ritmik ve tekdüze bir şekilde, sürekli ve ardışık olarak tekrarlanması durumu.

İncele

Kataltonik Durum

Catatonic State

Motor aktivitede belirgin azalma, hareketsizlik, çevreye karşı duyarsızlık veya aşırı, amaçsız motor ajitasyonla karakterize, nöropsikiyatrik bir sendromdur.

İncele

Kataltonik Stupor

Catatonic Stupor

Çevresel uyaranlara ve olaylara karşı reaktivitenin belirgin biçimde azaldığı, spontan hareketlerin ve konuşmanın neredeyse tamamen ortadan kalktığı psikomotor bir inhibisyon durumudur.

İncele

Katamit

Catamite

Antik Yunan ve Roma'da yetişkin bir erkeğin ergenlik çağındaki eşcinsel veya pederastik ilişkideki genç erkek partnerini tanımlayan tarihsel terim.

İncele

Katamnez

Catamnesis

Bir hastanın ruhsal veya bedensel rahatsızlığının başlangıcından, ilk muayenesinden veya taburculuğundan sonraki dönemi kapsayan tıbbi ve psikolojik izlem geçmişidir.

İncele

Kataral Oftalmi

Catarrhal Ophthalmia

Konjonktival dokunun inflamasyonu ile karakterize, mukopürülan akıntı ve hiperemiye yol açan akut göz iltihabıdır.

İncele

Katarsis

Catharsis

Psikanalitik kuramda, travmatik olaylara eşlik eden ve bastırılmış duygulanımların bilinç düzeyine getirilerek yeniden yaşanması yoluyla deşarj edilmesi ve duygusal rahatlama sağlanması.

İncele

Katastrofik Hastalık

Catastrophic İllness

Ciddi sakatlık veya ölümle sonuçlanma olasılığı yüksek, uzun süreli, yoğun ve yüksek maliyetli tıbbi müdahale gerektiren akut veya kronik ağır rahatsızlık.

İncele

Katastrofik Stres

Catastrophic Stress

Normal yaşam sınırlarının ötesindeki tecavüz, işkence, soykırım veya şiddetli savaş deneyimleri gibi travmatik bir olaya verilen ezici ve yıkıcı psikolojik tepki.

İncele

Katatimik Kriz

Catathymic Crisis

Yoğun duygusal yüklerin ve çözülmemiş içsel çatışmaların tetiklediği, genellikle ani ve şiddetli yıkıcı davranışsal patlamalarla karakterize akut psikiyatrik durum.

İncele

Katatoni

Catatonia

İstemli hareketlerin ve motor davranışların belirgin biçimde bozulması, aşırı motor aktivite, hareketsizlik veya tuhaf postürlerin benimsenmesiyle kendini gösteren klinik bir sendromdur.

İncele

Katatonik Ajitasyon

Catatonic Excitement

Amaca yönelik görünmeyen, aşırı huzursuzluk ve kontrolsüz motor aktivite nöbetleriyle karakterize psikomotor bozukluk tablosu.

İncele

Katatonik Şizofreni

Catatonic Schizophrenia

Motor becerilerde belirgin bozulma, aşırı hareketlilik ya da tam hareketsizlik (stupor), negativizm ve ekolali gibi belirtilerle karakterize edilen, güncel tanı kılavuzlarında şizofreni için bir belirteç (specifier) olarak yer alan tarihsel alt tip.

İncele

Kateksis

Cathexis

Psikanalitik kuramda, zihinsel ya da libidinal enerjinin belirli bir nesneye, kişiye, fanteziye veya fikre yönlendirilmesi ve orada yoğunlaştırılması süreci.

İncele

Katekte

Cathected

Psikanalitik kuramda, zihinsel enerjinin (libidonun) belirli bir nesne, imge veya düşünceye yatırım yapılmış ve bağlanmış olma durumu.

İncele

Kavgalılık

Contentiousness

Bireyin sürekli anlaşmazlık ve çatışma çıkarma eğilimi, kavgacılık durumu.

İncele

Kavramsal Bozulma

Conceptual Disorganization

Alakasız, dağınık veya tutarsız sözel ifadelerle karakterize edilen; genellikle neolojizmler ve kalıp ifadeler içeren majör bir düşünce süreci bozukluğu.

İncele

Kavramsallaştırma

Conceptualization

Deneyimlerden veya öğrenilen materyallerden yola çıkarخصوصle, özellikle soyut nitelikteki kavramları zihinsel olarak biçimlendirme süreci.

İncele

Kaygı

Anxiety

Gelecekteki belirsiz veya yayılan bir tehdit beklentisiyle ortaya çıkan, bilişsel endişe ile somatik gerilim belirtilerinin eşlik ettiği geleceğe yönelik duygu durumu.

İncele

Kaygı Durumu

Anxiety State

Freudyen psikanalitik teoride, savaş deneyimleri veya travmatik yaşantılar neticesinde bireyin benlik idealleri ile çatışan ve akut bir anksiyete tablosu yaratan travmatik nevroz formu.

İncele

Kaygı Nesnesi

Anxiety Object

Psikanalitik kuramda, asıl kaynağı başka bir yerde olan ve bilinç dışı bir süreçle yer değiştiren kaygının üzerine yüklendiği ikincil odak.

İncele

Kaygılı Depresyon

Anxious Depression

Yüksek düzeyde anksiyete belirtilerinin eşlik ettiği büyük depresif nöbet tablosu.

İncele

Kaygılı-kararsız Bağlanma Stili

Anxious–ambivalent Attachment Style

Bireyin erken dönem bakım veren tutarsızlıkları nedeniyle geliştirdiği, sürekli terk edilme korkusu ile yoğun yakınlık arayışının çatıştığı güvensiz bağlanma biçimi.

İncele

Kayropraktik

Chiropractic

Omurga hizalanması ile hastalık süreçleri arasındaki ilişkiyi inceleyen, omurga ve eklemlere yönelik manipülatif müdahaleleri içeren alternatif sağlık bakım sistemi.

İncele

Kaza

Accident

Beklenmeyen, kasıtsız gerçekleşen; sıklıkla yaralanma, ölüm veya sistemik hasarla sonuçlanan olay.

İncele

Kaza Eğilimliliği

Accident Proneness

Bireylerin iş kazaları veya trafik çarpışmaları gibi kazalara maruz kalma konusunda gösterdikleri kronik ve yapısal yatkınlık.

İncele

Kazaen Hipotermi

Accidental Hypothermia

Merkezi vücut sıcaklığının çevresel faktörler veya istemsiz maruziyetler nedeniyle 35 °C'nin altına düşmesi durumu.

İncele

Kazanım Bulma

Benefit Finding

Stresli veya travmatik yaşam olaylarının ardından olumlu anlamlar ya da kişisel kazanımlar çıkarma süreci.

İncele

Kedi Gözü Sendromu

Cat’s-eye Syndrome

22 numaralı kromozomun ek genetik materyal taşımasıyla karakterize, oküler kolobom, anal atrezi ve kulak önü deri uzantıları gibi malformasyonlara yol açan nadir bir konjenital genetik bozukluktur.

İncele

Kemik İşaret Etme

Bone Pointing

Kültürel olarak lanetlendiğine inanan bireylerde, aşırı sempatik sinir sistemi uyarılması ve yoğun korku nedeniyle ortaya çıkan ölümcül psikofizyolojik durum.

İncele

Kemoterapi

Chemotherapy

Hastalıkları, özellikle kanseri, kimyasal ajanlar kullanarak tedavi etme yöntemi.

İncele

Kenar Kuramı

Edge Theory

Ölüm kaygısının, hayati tehlike içeren durumlarda bireyi koruyan işlevsel bir hayatta kalma mekanizması olduğunu öne süren varoluşsal psikoloji kuramı.

İncele

Kenesetopati

Cenesthopathy

Vücudun belirli bir bölgesine lokalize edilemeyen, organların veya genel bedensel varlığın işleyişine dair yaygın bir hastalık, tuhaflık veya yoksunluk hissi.

İncele

Kenevir İntoksikasyonu

Cannabis İntoxication

Kenevir kullanımını takiben ortaya çıkan, klinik açıdan belirgin davranışsal, psikolojik ve fizyolojik değişikliklerle karakterize geçici bir sendrom.

İncele

Kesintili Uyku

Broken Sleep

Gece boyunca sık sık uyanma ve uykuyu sürdürmede güçlük çekme durumu.

İncele

Kesme Davranışı

Cutting

Genellikle bilek veya ön kolun iç kısmında olmak üzere, bireyin kendi vücuduna kesici aletlerle kasıtlı olarak zarar vermesi eylemidir.

İncele

Keyfi Çıkarım

Arbitrary İnference

Bireyin, ortada hiçbir kanıt yokken ya da elde edilen kanıtlar varılan sonucu doğrudan yalanlarken, olumsuz bir sonuca varmasıyla karakterize edilen temel bir bilişsel çarpıtmadır.

İncele

Kırılma

Breakthrough

Terapötik süreçte veya araştırma faaliyetlerinde, uzun süren verimsiz durgunluk dönemlerinin ardından kaydedilen ani ve anlamlı ilerleme.

İncele

Kısa Müdahale

Brief İntervention

Bireylerin riskli veya sorunlu davranışlarını değiştirmelerini hedefleyen, 5 ile 20 dakika arasında değişebilen, zamana dayalı ve yapılandırılmış kısa süreli klinik uygulamalardır.

İncele

Kısa Psikiyatrik Derecelendirme Ölçeği

BPRS

Bizar davranış, düşmanlık ve duygusal çekilme gibi 24 klinik psikiyatrik belirtinin varlığını ve şiddetini değerlendiren, eğitimli gözlemciler tarafından uygulanan 7 dereceli bir psikometrik ölçektir.

İncele

Kısa Psikososyal Tarama

Brief Psychosocial Screening

Bireylerin olası psikolojik, sosyal ya da davranışsal sorunlarını tespit ederek ileri düzey değerlendirme veya müdahale gereksinimini belirleyen kısa süreli değerlendirme aracı.

İncele

Kısa Psikotik Bozukluk

Brief Psychotic Disorder

Aniden ortaya çıkan, en az bir psikotik belirti içeren ve bir günden az olmamak kaydıyla bir aydan kısa süren, tam iyileşmeyle sonuçlanan akut ruhsal bozukluk.

İncele

Kısa Süreli Grup Terapisi

Brief Group Therapy

Belirli bir tedavi hedefine odaklanan, oturum veya süre açısından sınırlandırılmış, kriz müdahalesi ya da kısa vadeli psikoterapi temeline dayanan grup seansları.

İncele

Kısa Süreli Psikodinamik Psikoterapi

Brief Psychodynamic Psychotherapy

Danışanın öz-farkındalığını ve geçmişin bugünkü davranışlar üzerindeki etkisini anlamasını hedefleyen, genellikle 25 seansla sınırlı ve belirli bir odak etrafında yapılandırılmış zaman kısıtlı psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Kısa Süreli Psikoterapi

Brief Psychotherapy

Genellikle 10-20 seansla sınırlı, aktif teknikler, odaklanma ve hedef belirleme yoluyla olumlu değişim sağlamayı amaçlayan semptom odaklı psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Kısa Süreli Yoğun Grup Bilişsel Davranışçı Terapi

Brief İntensive Group Cognitive Behavior Therapy

Göreceli olarak kısa bir zaman diliminde, ancak tüm gün süren uzun seanslar ve ardışık günler halinde uygulanan grup temelli yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Kısırdöngüsel Düşünme Zorlantısı

Brooding Compulsion

Sıkıntıyı azaltmak veya korkulan bir olayı engellemek amacıyla önemsiz detayları zihinsel olarak gözden geçirme ya da soyut kavramlar üzerinde aşırı derecede kafa yorma yönündeki karşı konulamaz dürtüdür.

İncele

Kil Terapisi

Clay Therapy

Çocukların kil manipülasyonu yoluyla duygularını dışavurmasını, kaygıyı azaltmasını ve fiziksel/duyuşsal rehabilitasyon sağlamasını amaçlayan dışavurumcu bir psikoterapi yöntemidir.

İncele

Kilofaji

Chilophagia

Kişinin sıklıkla kendi dudaklarını ısırması, çiğnemesi veya bu dokuları yemesiyle karakterize, dürtü kontrolü ile ilişkili tekrarlayıcı bir beden odaklı yineleyici davranış.

İncele

Kimlik Doğrulama Ve Yetkilendirme

Credentialing

Bir sağlık hizmeti sağlayıcısının mesleki niteliklerini, uygulama geçmişini ve lisans durumunu inceleyerek klinik yetki kriterlerini karşılayıp karşılamadığını belirleyen idari süreç.

İncele

Kimyasal Bağımlılık

Chemical Dependence

Bireyin merkezi sinir sistemini etkileyen psikoaktif maddeleri, artan tolerans ve yoksunluk belirtileri eşliğinde zorlantılı bir şekilde kullanma hali.

İncele

Kimyasal Kastrasyon

Chemical Castration

Androjen etkilerini bloke eden veya testiküler hormon üretimini baskılayan farmakolojik ajanların uygulanmasıdır.

İncele

Kinezioterapi

Corrective Therapy

Fiziksel bozuklukların, yaralanmaların veya işlevsel kayıpların rehabilitasyonunda özel egzersiz tekniklerinin kullanıldığı tedavi yaklaşımıdır.

İncele

Kir Fobisi

Dirt Phobia

Kire karşı duyulan, sıklıkla kontaminasyon (bulaşma) korkusu ve el yıkama kompulsiyonlarıyla eşlik eden kalıcı ve irrasyonel korku.

İncele

Kistatiyonin Sentezaz Eksikliği

Cystathionine Synthetase Deficiency

Metiyonin metabolizmasında rol oynayan sistatiyonin beta-sentezaz enziminin eksikliği ile karakterize, homosistinüriye yol açan kalıtsal bir metabolik bozukluk.

İncele

Klang Çağrışım

Clang Association

Kelime seçiminin mantıksal veya anlamsal bir bağlam yerine, sözcüklerin işitsel benzerliklerine ve kafiye özelliklerine dayanarak yapıldığı patolojik bir düşünce ve konuşma bozukluğudur.

İncele

Klasik Kategorik Yaklaşım

Classic Categorical Approach

Psikiyatrik bozuklukların birbirinden keskin, niteliksel sınırlarla ayrıldığını ve her bireyin ya belirli bir tanı kriterini tam olarak karşıladığını ya da karşılamadığını savunan sınıflandırma modeli.

İncele

Klasik Paranoia

Classical Paranoia

Mantıksal ve düzenli düşünce yapısının büyük ölçüde korunduğu, genellikle zulüm, büyüklük veya kıskançlık temalı, sinsi başlangıçlı ve sabit sistematik sanrılarla karakterize nadir psikiyatrik bozukluk.

İncele

Klasik Psikanaliz

Classical Psychoanalysis

Libidoya, psikoseksüel gelişim evrelerine ve id dürtülerine odaklanan; rüya analizi, serbest çağrışım ve direnç analizi yoluyla bilinç dışı çatışmaları içgörüye dönüştürmeyi amaçlayan Sigmund Freud kökenli teorik ve klinik ekol.

İncele

Klasik Teori

Classical Theory

Psikanalitik kuramın temellerini oluşturan ve Sigmund Freud'un ilk dönem formülasyonlarına dayanan klasik psikanaliz ekolü.

İncele

Kleptomani

Compulsive Stealing

Kişisel olarak gereksiz veya maddi değeri düşük nesneleri çalmaya yönelik karşı konulamaz dürtü ve bu eylem gerçekleşmeden önce yaşanan yoğun içsel gerilim.

İncele

Klerens (CL)

Clearance (CL)

Bir ilacın veya metabolitin belirli bir vücut sıvısındaki konsantrasyonuna oranla vücuttan uzaklaştırılma hızı.

İncele

Klinik

Clinical

Akut veya ayaktan hastaların tanı, tedavi ve bakım süreçlerinin yürütüldüğü, ayrıca ruhsal ve bedensel sağlık alanlarında uygulamalı eğitimlerin verildiği sağlık tesisi.

İncele

Klinik Anlamlılık

Clinical Significance

Bir araştırma bulgusunun veya müdahale etkisinin, bireylerin yaşamında, tanı veya tedavisinde gerçek ve hissedilebilir bir karşılığının olup olmadığını gösteren pratik önem ölçütü.

İncele

Klinik Belirteç

Clinical Marker

Bir psikopatolojinin veya tıbbi bozukluğun varlığını gösteren, doğrudan gözlemlenebilir ve ölçülebilir klinik işaret.

İncele

Klinik Çalışma

Clinical Trial

Yeni bir tıbbi tedavinin, ilacın veya müdahalenin güvenliğini ve etkinliğini standart bakım koşulları veya kontrol gruplarıyla karşılaştırmak amacıyla insan katılımcılar üzerinde yürütülen prospektif araştırma çalışmasıdır.

İncele

Klinik Danışmanlık

Clinical Counseling

Bireylerin kişisel ve duygusal zorluklarını ele alarak öz-kabul, gerçeklik oryantasyonu ve kişilerarası işlevselliği artırmayı amaçlayan profesyonel psikolojik müdahale süreci.

İncele

Klinik Değerlendirme

Clinical Assessment

Olası bir ruhsal bozuklukla başvuran bireyin psikolojik, biyolojik ve sosyal faktörlerinin sistematik olarak değerlendirilmesi ve ölçülmesi.

İncele

Klinik Depresyon

Clinical Depression

Ruh sağlığı uzmanları arasında Majör Depresif Bozukluk ile eşanlamlı olarak kullanılan, bireyin işlevselliğini ciddi biçimde bozan klinik düzeydeki çöküntü durumu.

İncele

Klinik Doğrulama

Clinical Validation

Belirli tanı veya tedavi prosedürlerinin etkililiğini ve faydasını destekleyecek ampirik kanıtların toplanması süreci.

İncele

Klinik Etkililik

Clinical Efficacy

Kontrollü bilimsel çalışmaların kanıtlarına dayanan klinik müdahalelerin sağladığı sistematik ve ölçülebilir tedavi başarısı.

İncele

Klinik Fayda

Clinical Utility

Tanısal testlerin ve bunlara dayalı müdahalelerin, hastanın sağlık sonuçlarını iyileştirme, mortaliteyi azaltma ve maliyet-etkinlik sağlama derecesi.

İncele

Klinik Fayda Araştırması

Clinical Utility Research

Bir müdahale, tanı yöntemi veya tedavinin yalnızca kontrollü koşullarda değil, gerçek dünya klinik uygulamalarında ne ölçüde işe yaradığını ve uygulayıcılar tarafından benimsendiğini inceleyen araştırma dalı.

İncele

Klinik Geropsikoloji

Clinical Geropsychology

Yaşam boyu gelişim perspektifini temel alarak yaşlı yetişkinlerin ruh sağlığı gereksinimlerini inceleyen ve müdahale hizmetleri sunan disiplinlerarası bir araştırma ve uygulama alanıdır.

İncele

Klinik Hipnoz

Clinical Hypnosis

Kişinin telkine yatkınlığının artırıldığı, odaklanmış dikkat ve azalmış periferik farkındalıkla karakterize, terapötik amaçlı değiştirilmiş bilinç durumu.

İncele

Klinik İnceleme

Clinical İnvestigation

Bir hastanın mülakatlar, psikolojik testler, davranışsal gözlemler veya doküman analizi yoluyla kapsamlı ve sistematik olarak incelenmesidir.

İncele

Klinik Kanıt

Clinical Evidence

Klinik tanı ve tedavi süreçlerine rehberlik eden; doğrudan sorgulama, psikolojik testler, davranışsal gözlemler veya vaka geçmişleri aracılığıyla elde edilen ampirik hasta verileridir.

İncele

Klinik Olarak İlgili Davranış

CRB

İşlevsel Analitik Psikoterapi'de (FAP), danışanın seans sırasında sergilediği ve terapötik değişimin doğrudan odağını oluşturan anlık davranış örüntüleridir.

İncele

Klinik Olarak İlgili Davranış (CRB)

Clinically Relevant Behavior (CRB)

Fonksiyonel Analitik Psikoterapi'de (FAP), danışanın seans içinde sergilediği ve doğrudan terapötik ilişkiye yansıyan problematik veya gelişime açık davranışların genel adıdır.

İncele

Klinik Öngörü

Clinical Prediction

Klinisyenin semptomları, bulguları ve anamnezi inceleyerek tanı koyma ve hastanın gelecekteki seyrini tahmin etme süreci.

İncele

Klinik Psikoloji

Clinical Psychology

Duygusal, zihinsel ve davranışsal bozuklukların araştırılması, tanılanması, değerlendirilmesi, önlenmesi ve tedavisiyle ilgilenen kapsamlı psikoloji uzmanlık dalıdır.

İncele

Klinik Risk Değerlendirmesi

Clinical Risk Assessment

Bir bireyin belirli bir zaman diliminde başkalarına zarar verme veya şiddet gibi riskli davranışlarda bulunma olasılığının, klinisyenin mesleki deneyimi, klinik muhakemesi ve bireyin öyküsü temelinde öngörülmesi.

İncele

Klinik Sağlık Psikolojisi

Clinical Health Psychology

Fiziki sağlığı geliştirmek ve tıbbi durumların yarattığı psikolojik sorunları çözmek amacıyla biyopsikososyal modeli uygulayan uzmanlık alanı.

İncele

Klinik Sosyal Hizmet

Clinical Social Work

Bireylerin, ailelerin ve grupların ruh sağlığı ile psikososyal refahını artırmak amacıyla psiko-sosyal perspektifle tedavi, danışmanlık ve hak savunuculuğu sunan uzmanlık alanı.

İncele

Klinik Spor Psikolojisi

Clinical Sport Psychology

Sporcuların performans tutarlılığını artırmanın yanı sıra, depresyon ve yeme bozuklukları gibi klinik düzeydeki ruh sağlığı sorunlarıyla da ilgilenen uygulamalı psikoloji alt uzmanlık dalıdır.

İncele

Klinik Teşhis

Clinical Diagnosis

Semptom örüntülerinin incelenmesi, tıbbi geçmişin taranması ve psikolojik testlerin uygulanması yoluyla bir bozukluğun doğasının belirlenmesi ve sınıflandırılması süreci.

İncele

Klinik Tip

Clinical Type

Semptom ve davranış örüntüleri, klinik psikoloji ve psikiyatride tanımlanmış tanısal bir bozuklukla doğrudan uyuşan bireyi tanımlayan sınıflandırma kategorisi.

İncele

Klinik Uygulama

Clinical Practice

Hastalara veya danışanlara doğrudan sağlık ya da ruh sağlığı hizmeti sunma süreci.

İncele

Klinik Uygulama Kılavuzları

Clinical Practice Guidelines

Belirli klinik durumlarda en uygun sağlık bakım kararlarının alınabilmesi için hem uygulayıcılara hem de hastalara rehberlik eden, sistematik olarak geliştirilmiş kanıta dayalı beyanlar.

İncele

Klinik Vampirizm

Clinical Vampirism

Bireyin kendi kanını, başkalarının kanını veya hayvan kanını içme yönünde karşı konulamaz bir dürtü ve saplantı sergilediği son derece nadir psikiyatrik durum.

İncele

Klinik Yargı

Clinical Judgment

Bir uzmanın, hastalık veya bozukluk belirtilerini analiz ederek tanı koyması, tedavi uyumunu değerlendirmesi ve klinik gidişatı öngörmesi sürecidir.

İncele

Klinik Yargı Araştırmaları

Clinical Judgment Research

Ruh sağlığı uzmanlarının değerlendirme, tedavi, öngörü ve prognoz süreçlerinde verdikleri kararları etkileyen bilişsel, sosyal ve bireysel faktörleri inceleyen deneysel araştırma alanı.

İncele

Klinik Yöntem

Clinical Method

Bir ruh sağlığı profesyonelinin, klinik bir bağlamda danışan veya hasta hakkında veri toplayarak çıkarım yapması, klinik yargıya varması ve tanı koyması sürecidir.

İncele

Klinisyen

Clinician

Hastaların tanı, bakım ve tedavi süreçlerinde doğrudan rol alan tıp veya ruh sağlığı profesyoneli.

İncele

Klinisyen Değerlendirmesi

Clinician Rating

Bir sağlık profesyonelinin, genellikle yapılandırılmış ölçekler aracılığıyla bir bireyin sağlık durumunu veya davranışlarını nesnel ya da klinik gözleme dayalı olarak derecelendirmesidir.

İncele

Klitoral Sünnet

Clitoral Circumcision

Kadın sünnetinin (FGM) birinci tipini ifade eden, klitoris başının veya klitoral prepusunun kısmen ya da tamamen çıkarılmasıyla sonuçlanan cerrahi müdahale.

İncele

Klitoridektomi

Clitoridectomy

Klitorisin tamamının veya bir kısmının cerrahi olarak çıkarılması işlemi olup, genellikle etnik veya dini ritüeller bağlamında kız çocuklarına uygulanan kadym bir kadının cinsel organının sakatlanması (FGM) biçimidir.

İncele

Klnik Görüşme

Clinical İnterview

Ruh sağlığı uzmanlarının danışanın psikolojik durumunu değerlendirmek, tanı koymak ve tedavi planı oluşturmak amacıyla yürüttüğü, esnek ve yapılandırılmış ya da yarı yapılandırılmış yönlendirilmiş konuşma süreci.

İncele

Klostrofobi

Claustrophobia

Kapalı veya dar alanlarda bulunmaktan ya da hapsolmaktan duyulan, yoğun anksiyete ve panik belirtileriyle karakterize kalıcı ve mantıksız korku.

İncele

KOAH

COPD

İlerleyici hava akımı kısıtlanması ve kronik inflamatuar yanıtla karakterize, tam olarak geri dönüşümlü olmayan sistemik bir solunum yolu hastalığıdır.

İncele

Kocher-debré-sémélaigne Sendromu

Debré–sémélaigne Syndrome

Doğumsal hipotiroidizmin eşlik ettiği, çocukluk çağında iskelet kaslarında belirgin hipertrofi ve psödomiyotonik bulgularla karakterize nadir bir endokrin miyopati tablosudur.

İncele

Koital Anorgazmi

Coital Anorgasmia

Bir kadının penis-vajinal penetrasyon sırasında orgazma ulaşamaması durumu.

İncele

Koitus

Coitus

Genellikle penisin vajinaya penetrasyonu ve ardından ejakülasyon ile sonuçlanan cinsel birleşim eylemi.

İncele

Koka

Coca

Peru, Bolivya ve diğer Güney Amerika ülkelerine özgü olan ve yaprakları yüzyıllardır kokain üretiminin hammaddesi olarak kullanılan Erythroxylum coca çubuğu.

İncele

Kokain

Cocaine

Koka bitkisinin yapraklarından elde edilen, merkezi sinir sistemini uyaran ve dopamin, serotonin ile norepinefrin geri alımını bloke eden güçlü bir alkaloid.

İncele

Kokain Bağımlılığı

Cocaine Dependence

Fizyolojik tolerans, yoksunluk belirtileri ve ağır psiko-sosyal yıkımlara rağmen kokain kullanımının kompulsif bir şekilde sürdürülmesi durumu.

İncele

Kokain İntoksikasyonu

Cocaine İntoxication

Kokainin yakın zamanda alımını takip eden; klinik açıdan belirgin davranışsal, psikolojik ve fizyolojik değişikliklerle karakterize, geri dönüşümlü klinik sendrom.

İncele

Kokain Kötüye Kullanımı

Cocaine Abuse

Kokainin tekrarlayan biçimde alımına bağlı olarak ortaya çıkan, kişinin sosyal, mesleki veya yasal yaşamında yineleyen olumsuz sonuçlar doğurmasına rağmen madde kullanımının sürdürülmesi örüntüsü.

İncele

Kokain Yoksunluğu

Cocaine Withdrawal

Uzun süreli ve yüksek miktarda kokain kullanımının ardından, madde alımının ani olarak kesilmesi veya azaltılmasıyla ortaya çıkan; disfori, yorgunluk ve psikomotor değişikliklerle karakterize spesifik bir klinik sendrom.

İncele

Kolejyal Model

Collegial Model

Statü farklarını en aza indirerek tüm paydaşların eşit katılımını ve iş birliğini teşvik eden etkileşim ve araştırma yaklaşımı.

İncele

Kolektif Deneyim

Collective Experience

Grup psikoterapisinde, üyelerin birbirlerinin sorunlarıyla özdeşleşmesi, karşılıklı destek ve empati kurması sonucu ortaya çıkan ortak duygusal yaşantı bütünü.

İncele

Kolektif Histeri

Collective Hysteria

Bir grup insan arasında kendiliğinden yayılan, organik bir tıbbi temeli bulunmayan atipik düşünce, duygu veya davranışsal patlamadır.

İncele

Kolera

Colera

Amerikan Psikoloji Derneği (APA) sözlüğünde doğrudan 'bilis' (safra) maddesine yönlendirilen, antik tıp ve psikopatoloji terminolojisinde mizaç teorileriyle ilişkilendirilen tarihi bir kavramdır.

İncele

Kolerik Tip

Choleric Type

Galen'in hümoral teorisine dayanan, çabuk öfkelenme, yüksek irritabilite ve dürtüsel tepkilerle karakterize mizaç tipi.

İncele

Kolik

Colic

Genellikle aksi takdirde sağlıklı bir bebekte, haftada en az 3 gün, günde en az 3 saat süren ve nedeni tam olarak anlaşılamayan şiddetli ağlama nöbetleri; tıp dilinde ise ani başlayıp sonlanan düz kas spazmı ağrısı.

İncele

Kolit

Colitis

Kalın bağırsağın ana bölümü olan kolonun iltihaplanması ile karakterize klinik tablo; duygusal bozukluklar ve kronik stres ile tetiklenebilir.

İncele

Koltuk Değneği

Crutch

Fiziksel yetersizliklerde alt ekstremite yükünü üst gövdeye aktaran destek aracı; mecazi anlamda ise bireyin işlevselliğini sürdürmek için başvurduğu geçici psikolojik veya farmakolojik başa çıkma mekanizması.

İncele

Koltuk Değneği / Baston

Cane

Görme engelli bireylerin yönelimini sağlamak veya nöromüsküler kısıtlılığı olan kişilerin ağırlık aktarımını desteklemek amacıyla kullanılan taşınabilir mobilite yardımcısı.

İncele

Kombinasyon Antiretroviral Tedavisi (cart)

Combination Antiretroviral Therapy (cart)

HIV enfeksiyonunu baskılamak ve viral yükü tespit edilemeyen seviyelere düşürmek amacıyla farklı mekanizmalara sahip en az üç antiretroviral ilacın eşzamanlı kullanımı.

İncele

Kombinasyon Terapisi

Combination Therapy

Aynı terapist tarafından bir danışanın sorununa yönelik iki veya daha fazla farklı tedavi yaklaşımının eş zamanlı olarak uygulanmasıdır.

İncele

Kombine Terapi

Combined Therapy

Danışanın aynı anda iki veya daha fazla farklı tedavi yöntemine ya da terapiste tabi tutulduğu çok boyutlu psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Komorbidite

Comorbidity

Bir bireyde eş zamanlı olarak birden fazla hastalık, bozukluk veya tıbbi durumun bir arada bulunma durumu.

İncele

Kompartmantalizasyon

Compartmentalization

Çatışan veya birbiriyle bağdaşmayan düşünce ve duyguların, geçirmez zihinsel bölmelerde izole edilmesini sağlayan bir savunma mekanizması.

İncele

Kompleks

Complex

Ortak bir duygusal ton etrafında organize olmuş, bireyin tutum ve davranışlarını çoğunlukla bilinçdışı düzeyde yönlendiren birbiriyle ilişkili fikir ve dürtüler sistemi.

İncele

Kompleks Travma

Complex Trauma

Bireyin, genellikle erken çocukluk döneminde başlayan ve birincil bakım verenlerle ilişkiler bağlamında gerçekleşen, uzun süreli, tekrarlayıcı ve kaçınılmaz kişilerarası travmalara maruz kalması sonucunda ortaya çıkan çok boyutlu ruhsal durum.

İncele

Komplementer Özdeşim

Complementary İdentification

Psikanalizde analistin, hastanın içsel dünyasındaki önemli bir nesneyle özdeşleşerek o nesnenin hastayla ilişkide deneyimleyeceği duyguları kendi içinde yeniden üretmesidir.

İncele

Komplikasyon

Complication

Mevcut bir hastalık, bozukluk veya tıbbi müdahale sürecinde ortaya çıkan ek patolojik durum veya ikincil sorun.

İncele

Komplike Yas

Abnormal Grief

Kayıp sonrasında ortaya çıkan, normal yas süreçlerinin zamansal ve işlevsel sınırlarını aşarak sü kronik, yıkıcı ve işlevselliği felç eden bir ruhsal durumdur.

İncele

Kompulsif Kişilik

Compulsive Personality

Aşırı düzenlilik, mükemmeliyetçilik, zihinsel ve kişisel kontrol arayışı ile esneklikten yoksunluk katılık karakter özellikleri gösteren kişilik yapılanması.

İncele

Kompulsif Kumar

Compulsive Gambling

Olumsuz sonuçlarına rağmen durdurulamayan, yoğun bir dürtüyle tekrarlanan aşırı kumar oynama davranışı ve dürtü kontrol bozukluğu.

İncele

Kompulsif Tekrarlama

Compulsive Repetition

Kapının kilitli olup olmadığını defalarca kontrol etmek gibi, mantıksız ve işlevsiz eylemleri gerçekleştirme yönündeki karşı konulamaz dürtü.

İncele

Kompulsiflik

Compulsiveness

Obsesif-kompulsif bozukluk veya kişilik bozukluğu ile ilişkili, bireyin içsel bir baskıyla yineleyici davranışlar sergileme eğilimi gösterdiği davranış örüntüsü.

İncele

Kompülsif Bozukluk

Compulsive Disorder

Bireyin kendi isteklerine, değerlerine veya daha iyi muhakemesine aykırı olmasına rağmen gerçekleştirmek zorunda hissettiği yineleyici eylemlerle karakterize bozukluklar sınıfı.

İncele

Kompülsif Düzenlilik

Compulsive Orderliness

Günlük düzenlemelere aşırı derecede odaklanma ve bu düzenin bozulması durumunda katlanılması güç bir kaygı yaşama hali.

İncele

Kompülsif Egzersiz Yapan

Compulsive Exerciser

Düzenli, sıklıkla günlük olarak orta ila yüksek düzeyde fiziksel aktiviteye katılımı zorunluluk olarak algılayan ve bu eylemi gerçekleştiremediğinde yoğun anksiyete yaşayan birey.

İncele

Kompülsif İçici

Compulsive Drinker

Alkol tüketimine karşı koyulamayan, yoğun ve kontrol edilemez bir dürtüye sahip bireyleri tanımlayan klinik kavram.

İncele

Kompülsif Karakter

Compulsive Character

Katı mükemmeliyetçilik, aşırı görev bilinci, detaycılık ve esneklik yoksunluğu ile karakterize edilen bir kişilik örüntüsüdür.

İncele

Kompülsif Yeme

Compulsive Eating

Hayal kırıklığı veya hayal kırıklığı gibi duygusal tetikleyicilere bir tepki olarak ya da öğrenilmiş bir davranış sonucunda ortaya çıkan kronik ve aşırı yemek yeme dürtüsüdür.

İncele

Kompülsiyon

Compulsion

Obsesyonların yarattığı yoğun kaygı ve stresi azaltmak ya da felaket senaryolarını engellemek amacıyla, bireyin kendini yapmak zorunda hissettiği yineleyici davranışlar veya zihinsel eylemler.

İncele

Komünikoloji

Communicology

Odyoloji, konuşma ve dil patolojisi ile fikir alışverişi, deneyim aktarımı ve duyguların seslendirilmesi yoluyla iletişimin geliştirilmesini kapsayan teorik ve pratik disiplindir.

İncele

Konfigürasyonel Analiz

Configurational Analysis

Mardi J. Horowitz tarafından geliştirilen; danışanın maladaptif zihin durumlarını, savunmalarını, kimlik örüntülerini ve ilişkisel dinamiklerini bütünsel olarak ele alan bir entegratif psikodinamik vaka formülasyonu ve psikoterapi modelidir.

İncele

Konfrontasyon

Confrontation

Bireyin çelişkili inançları, tutumları veya davranışlarıyla doğrudan yüzleştirilmesi süreci olup, hem terapötik bir müdahale aracı hem de kişilerarası bir çatışma dinamiktir.

İncele

Konfüzyon

Confusion

Bireyin net düşünme, karar verme ve çevresel uyaranları anlama yetisinde bozulma ile karakterize, zaman, yer ve kişi oryantasyonunun kaybolduğu zihinsel bulanıklık durumu.

İncele

Konfüzyonel Uyanıklık

Confusional Arousal

Bireyin NREM uykusundan kısmi olarak uyandığı, dış uyaranlara yanıt vermediği veya yönelim bozukluğu sergilediği ve atak sonrasında amnezi yaşadığı bir parasomni türüdür.

İncele

Konjenital

Congenital

Doğum anında mevcut olan, intrauterin gelişim sürecinde veya genetik faktörler neticesinde ortaya çıkan durum, bozukluk veya anomalileri nitelendiren sıfat.

İncele

Konjenital Adrenal Hiperplazi

Adrenal Hyperplasia

Böbreküstü bezlerinde steroid hormon sentezinden sorumlu enzimlerin genetik mutasyonlar nedeniyle eksikliğiyle karakterize, kortizol üretiminin düşmesine ve buna bağlı androjen fazlalığına yol açan kalıtsal bir bozukluk.

İncele

Konjenital Anomaliler

Congenital Anomaly

Doğum öncesi gelişim sürecinde ortaya çıkan ve doğum anında mevcut olan yapısal, işlevsel veya metabolik organ ve doku kusurlarıdır.

İncele

Konjenital Glokom

Congenital Glaucoma

Doğuştan var olan, göz içi basıncının sürekli ve anormal derecede yüksek olması nedeniyle optik sinir hasarına ve göz küresinin büyümesine yol açan gelişimsel bir göz hastalığıdır.

İncele

Konjenital Hipotiroidizm

Congenital Hypothyroidism

Yeni doğan döneminde tiroid bezinin gelişmemesi veya işlev görememesi sonucu ortaya çıkan, erken müdahale edilmediğinde entelektüel gelişim bozukluğu ve büyüme geriliğine yol açabilen endokrinolojik bir durumdur.

İncele

Konjonktif Motivasyon

Conjunctive Motivation

Geçici veya ikame doyumlar yerine, kalıcı ve gerçek tatmine ulaşma yönündeki dinamik dürtü.

İncele

Konjuntasal Terapi

Conjoint Therapy

Bir ilişkinin taraflarının veya aile bireylerinin, ayrı ayrı seanslar yerine tek veya birden fazla terapist eşliğinde ortak seanslarda birlikte tedavi edildiği psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Konkretizasyon

Concretization

Bireyin soyut düşünme becerisindeki kayıp nedeniyle kavramları yalnızca fiziksel, ayrıntılı ve anlık deneyimler temelinde algılaması durumu.

İncele

Konkretizm

Concretism

Bireyin soyutlama kapasitesinin yetersiz kalması nedeniyle, düşünce ve duygularını tamamen anlık fiziksel duyumlara ve maddi olgulara bağımlı olarak şekillendirmesi durumu.

İncele

Konstipasyon

Constipation

Dışkılamanın zorlaşması veya bağırsak hareketlerinin seyrelmesi durumu olup, fizyolojik nedenlerin yanı sıra psikojenik etkenlerle de tetiklenebilir.

İncele

Konstitüsyonel Bozukluk

Constitutional Disorder

Bireyin fiziksel yapısının veya fizyolojik özelliklerinin doğasında bulunan ya da bunlardan kaynaklanan tıbbi durum, hastalık veya davranış biçimi.

İncele

Konstitüsyonel Psikopatik Inferior

Constitutional Psychopathic İnferior

Antisosyal kişilik bozukluğunun tarihteki eski adlandırmalarından biri olup, bireyin derinlere kök salmış, değişime dirençli ahlaki ve davranışsal yetersizliklerini ifade etmekte kullanılan klinik bir terimdir.

İncele

Konstitüsyonel Tip

Constitutional Type

Bireylerin fiziksel yapıları ile mizaç, kişilik özellikleri ve belirli psikolojik bozukluklara yatkınlıkları arasındaki varsayımsal veya gözlemsel ilişkilere dayanan sınıflandırma sistemi.

İncele

Konsültasyon-ilişki Psikiyatrisi

Consultation-liaison Psychiatry

Tıbbi veya cerrahi birincil tedaviler gören hastalarda ortaya çıkan psikiyatrik bozuklukların değerlendirilmesi, tanı ve yönetimiyle ilgilenen psikiyatri alt uzmanlık dalıdır.

İncele

Konsülte

Consultee

Davranışsal veya ruh sağlığı konsültasyonu sürecinde, bir uzman profesyonelden (konsültandan) destek alan öğretmen, ebeveyn veya klinisyen gibi birey.

İncele

Kontra-

Contra-

Psikoloji, tıp ve farmakolojide 'karşı', 'zıt' veya 'engelleyici' anlamlarını taşıyan ve bir kavramın ya da işlemin tam tersi yönelimi bildiren ön ek.

İncele

Kontrasepsiyon

Contraception

Erkek spermatozoonlarının dişi yumurtasını doğal yollarla döllemesini engellemeyi amaçlayan herhangi bir yöntem.

İncele

Kontrat

Contract

Taraflar veya bireyler arasında yapılan, hakları, sorumlulukları ve kuralları açıkça belirleyen yazılı yasal ve klinik anlaşma.

İncele

Kontrol Analizi

Control Analysis

Psikanaliz eğitimindeki bir adayın, yetkili bir analistin gözetimi ve rehberliği altında yürüttüğü klinik tedavi süreci.

İncele

Kontrol Edilme Sanrısı

Delusion Of Being Controlled

Bireyin düşüncelerinin, duygularının veya eylemlerinin dış güçler, makineler ya da diğer insanlar tarafından denetlendiğine dair sarsılmaz ve gerçeğe dayanmayan inancı.

İncele

Kontrol-ustalık Kuramı

Control-mastery Theory

Joseph Weiss tarafından geliştirilen bu bütüncül psikoterapi yaklaşımı, danışanların çocuklukta bağlanma ve güvenlik ihtiyaçlarının engellenmesiyle oluşan bilinçdışı uyumsuz inançlarını test etme ve aşma süreçlerini inceler.

İncele

Kontrollü Deney

Controlled Trial

Belirli bir tıbbi veya psikolojik duruma sahip katılımcıların yeni bir müdahaleyi alan deney grubu ile standart bakım veya plasebo alan kontrol grubuna ayrılarak kıyaslandığı araştırma yöntemi.

İncele

Kontrollü İçki

Controlled Drinking

Hafif düzeyde alkol sorunları yaşayan bireyler için mutlak sakınım (total abstinence) yerine tüketim miktarını güvenli sınırlarda tutmayı hedefleyen tartışmalı bir zararı azaltma yaklaşımıdır.

İncele

Kontrollü Maddeler Yasası

Controlled Substances Act (CSA)

1970 tarihli Kapsamlı Madde Bağımlılığını Önleme ve Kontrol Yasası'nın, belirli kimyasal maddelerin üretimini, dağıtımını ve kullanımını kötüye kullanım potansiyelleri ile bağımlılık risklerine göre sınıflandırarak düzenleyen bölümüdür.

İncele

Konuşlandırma Psikolojisi

Deployment Psychology

Silahlı kuvvetler personelinin ve ailelerinin, çatışma bölgelerine yapılan görevlendirmeler öncesinde, sırasında ve sonrasında yaşadıkları ruhsal ve davranışsal süreçleri inceleyen askeri psikoloji alt dalıdır.

İncele

Konuşlandırma Psikolojisi Merkezi

Center For Deployment Psychology

Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı tarafından 2006 yılında kurulan; askeri personel, gaziler ve ailelerinin ruh sağlığı ihtiyaçlarını karşılamak üzere kanıta dayalı protokoller geliştiren ve eğiticileri eğiten organizasyon.

İncele

Konvalesan Merkezi

Convalescent Center

Hastalık veyaameliyat sonrası dönemdeki bireylerin eski sağlıklarına kavuşmaları için tıbbi gözetim ve rehabilitasyon hizmeti aldıkları yatılı sağlık tesisi.

İncele

Konvansiyonalizm

Conventionalism

Sosyal normlara, geleneklere ve kabul görmüş değer standartlarına aşırı derecede bağlılık gösterme ve bu kuralları esnetememe eğilimiyle karakterize edilen bir kişilik özelliği.

İncele

Konversiyon

Conversion

Psikolojik çatışmaların veya kaygının, bilincin müdahalesi olmaksızın somatik (bedensel) belirtilere dönüştürülmesi süreci.

İncele

Konversiyon Anestezisi

Conversion Anesthesia

Tanımlanabilir herhangi bir biyolojik patoloji veya sinir sistemi hasarıyla açıklanamayan, vücudun belirli bölgelerinde duyum kaybıyla karakterize somatik konversiyon belirtisidir.

İncele

Konversiyon Bozukluğu

Conversion Disorder

İstemli motor veya duyusal işlevlerde ortaya çıkan, nörolojik bir tıbbi duruma bağlanamayan ancak psikolojik kökenli olduğuna dair net kanıtlar bulunan işlevsel bozukluk.

İncele

Konversiyon Histerisi

Conversion Hysteria

Psikolojik stresin veya travmanın, altta yatan organik bir tıbbi neden olmaksızın fiziksel nörolojik belirtilere (körlük, felç vb.) dönüştüğü tarihi klinik tanı.

İncele

Konversiyon Paralizi

Conversion Paralysis

Altta yatan organik veya nörolojik bir neden bulunmaksızın, psikolojik çatışmaların istemli kas işlevlerinde fiziksel kayıp olarak ortaya çıktığı psikojenik bir bozukluk belirtisidir.

İncele

Konversiyon Semptomu

Conversion Symptom

Psikolojik stresin veya bilinçdışı çatışmaların, nörolojik bir hastalığı taklit eden istemli motor veya duyusal işlev bozukluklarına dönüşmesi durumu.

İncele

Konversiyonel Epileptik Olmayan Nöbet

Conversion Nonepileptic Seizure

Elektroensefalografide (EEG) epileptik aktiviteyle ilişkili olmayan, tanı almış bir konversiyon bozukluğunun sonucu olarak ortaya çıkan psikojenik epileptik olmayan nöbet formu.

İncele

Konversiyonel Nöbet

Conversion Seizure

Epileptik nöbetleri taklit eden ancak anormal elektriksel beyin aktivitesiyle ilişkili olmayan, psikojenik kökenli istemsiz hareket veya bilinç değişikliği durumudur.

İncele

Kopma

Detachment

Bir bağlılıktan, ilişkiden ya da hoş olmayan bir durumdan bilinçli veya istemsiz olarak geri çekilme ve duygusal bağını koparma eylemi.

İncele

Kopro-

Copro- (copr-; Kopro-; Kopr-)

Tıbbi, psikiyatrik ve psikodinamik terminolojide dışkı, pislik veya müstehcenlikle ilgili durumları niteleyen birleşik kelime kökü.

İncele

Koprofaji

Coprophagia

Bir canlının kendi dışkısını veya başka bir bireyin dışkısını tüketmesi durumu.

İncele

Koprofili

Coprophilia

Dışkıya karşı duyulan aşırı ve patolojik ilgi, fiksasyon veya dışkı uyaranları aracılığıyla cinsel uyarılma yaşanması durumu.

İncele

Koprolagni

Coprolagnia (koprolagnia)

Dışkıyı görme, koklama veya düşünme eyleminin cinsel uyarılma ve doyum sağladığı bir parafilik bozukluk türüdür.

İncele

Kopropfemi

Coprophemia (koprophemia)

Cinsel uyarılma sağlamak amacıyla müstehcen, küfürlü veya dışkısal içerikli kelime ve ifadelerin bilerek kullanılması.

İncele

Kordosentez

Cordocentesis

Fetal anormallikleri ve kan hastalıklarını teşhis etmek amacıyla gebelik sırasında göbek kordonundan doğrudan kan örneklemesi yapılması işlemidir.

İncele

Koreomani

Choreomania

Orta Çağ Avrupa'sında topluluklar halinde görülen, bireylerin yorgunluktan bayılana veya sakatlanana kadar durmaksızın çılgınca dans etmelerine yol açan tarihsel bir kitlesel psikojenik hastalık vakası.

İncele

Koroner Arter Baypas Grefti (CABG)

Coronary Artery Bypass Graft (CABG)

Koroner arterlerin sertleşmiş plaklar nedeniyle tıkandığı durumlarda, vücudun başka bir bölgesinden alınan sağlıklı damarın tıkalı bölgeye köprülenerek miyokarda oksijenli kan akışını yeniden sağlayan cerrahi prosedür.

İncele

Koroner Arter Bygraft Ameliyatı

CABG

Daralmış veya tıkanmış koroner arterlerin akışını yeniden sağlamak amacıyla vücudun başka bir bölgesinden alınan damarın kullanıldığı cerrahi bypass prosedürü.

İncele

Koroner Kalp Hastalığına Eğilimli Davranış

Coronary-prone Behavior

Bireylerin koroner kalp hastalığı gelişme riskini artıran spesifik eylemler ve davranış kalıpları bütünü.

İncele

Koroner Tromboz

Coronary Thrombosis

Kalbi besleyen koroner arterlerden birinin lümeninde trombus (kan pıhtısı) gelişmesiyle kan akışının ani olarak kısıtlanması veya kesilmesidir.

İncele

Kortikosteroid Tedavisi

Corticosteroid Therapy

Doğal adrenal korteks hormonlarının eksikliğini gidermek veya güçlü anti-enflamatuar ve immünosüpresif etkilerinden yararlanmak amacıyla sentetik kortikosteroidlerin tıbbi olarak uygulanmasıdır.

İncele

Kortizan Fantezi

Courtesan Fantasy

Bireyin, kendisini üst düzey sosyal statüye sahip, arzulanan ve erişilmesi güç bir entelektüel veya cinsel figür olarak hayal ettiği psikolojik savunma veya kaçış mekanizması.

İncele

Koruma Ve Gözetim Davaları

Care-and-protection Proceedings

Ebeveynlerin ya da bakıcıların çocuğun temel refahını ve ihtiyaçlarını yeterince karşılayamadığı durumlarda, çocuğun üstün yararını korumak amacıyla devreye giren yasal ve adli müdahale süreçleridir.

İncele

Koruma Yükümlülüğü

Duty To Protect

Ruh sağlığı profesyonellerinin, danışanlarının kendilerine ya da üçüncü şahıslara zarar vermesini önleme konusundaki hukuki ve etik sorumluluğudur.

İncele

Koruminasyon

Corumination

İki kişi arasındaki ilişkilerde, kişisel sorunların ve olumsuz duygulanımların aşırı düzeyde ve diğer tüm konuları dışarıda bırakacak şekilde sürekli olarak tartışılması.

İncele

Koryon Villus Örneklemesi

Chorionic Villus Sampling (CVS)

Fetal gelişimin ilk trimesteri içerisinde, genetik ve kromozomal anormallikleri teşhis etmek amacıyla plasentanın mikroskobik uzantılarından doku örneği alınması prosedürü.

İncele

Koşullandırmayı Ortadan Kaldırma

Deconditioning

Önceden öğrenilmiş davranışsal tepkilerin ve fobik reaksiyonların, sistematik müdahalelerle ortadan kaldırılmasını veya tersine çevrilmesini amaçlayan davranış terapisi tekniğidir.

İncele

Koşullu Olumlu Kabul

Conditional Positive Regard

Bireyin yalnızca belirli davranışsal standartları veya beklentileri karşıladığı durumlarda başkaları tarafından gösterilen onay, saygı ve kabul tutumu.

İncele

Koşulluluk Sözleşmesi

Contingency Contract

İki taraf arasında belirli davranış değişikliklerini ve bu davranışların olumlu ya da olumsuz sonuçlarını yazılı olarak bağlayan karşılıklı mutabakat belgesi.

İncele

Koterapi

Cotherapy

Bir danışanın, çiftin, ailenin veya grubun tedavisini optimize etmek, içgörüyü artırmak ve ilişkisel dinamikleri dönüştürmek amacıyla iki terapistin eş zamanlı olarak sürece liderlik etmesi.

İncele

Koulrofobi

Coulrophobia

Palyaçolara karşı duyulan aşırı, kalıcı ve mantıksız korku; bu figürlerin bulunduğu ortamlardan kaçınma veya yoğun kaygıyla katlanma durumu.

İncele

Kovalanma Delüzyonu

Delirium Of Persecution

Bireyin yoğun güvensizlik duyguları ve sürekli olarak tehdit edildiği, takip edildiği ya da zarar göreceği yönünde varsanı ve sanrılarla karakterize klinik durum.

İncele

Kovulma Sanrısı

Delusion Of Persecution

Bireyin başkaları tarafından tehdit edildiği, komplo kurulduğu veya zulüm gördüğüne dair mantıksal kanıtlara karşı dirençli, yanlış inancı.

İncele

Kozmetik Cerrahi

Cosmetic Surgery

Fiziksel görünümü iyileştirmek veya estetik olarak zenginleştirmek amacıyla uygulanan çeşitli cerrahi prosedürlerin genel kategorisi.

İncele

Kör Nokta

Blind Spot

Görsel alanda fotoreseptörlerin bulunmaması nedeniyle uyarının algılanamadığı optik disk bölgesi veya bireyin kendi davranış ve motivasyonlarındaki ısrarcı farkındalık eksikliği.

İncele

Kör Yürüyüşü

Blind Walk

Grup üyelerinin karşılıklı güven geliştirmesini ve empati kurmasını amaçlayan, katılımcıların yarısının gözlerini kapatıp diğer yarısının rehberlik ettiği yapılandırılmış bir güven egzersizidir.

İncele

Kötü Ben

Bad Me

Harry Stack Sullivan'ın kendilik sistemi teorisinde, bireyin olumsuz olarak algıladığı ve bu nedenle başkalarından ya da kendi bilinçli farkındalığından saklama gereksinimi duyduğu dürtü ve davranışların içselleştirilmiş kişiselleştirilmesidir.

İncele

Kötü Nesne

Bad Object

Melanie Klein'ın psikanalitik kuramında, hayal kırıklığı ve yıkıcı dürtülerin yönetilmesi amacıyla egonun nesneyi bölmesi sonucu ortaya çıkan, olumsuz nitelikler atfedilmiş içselleştirilmiş kısmi nesne.

İncele

Kötü Niyet

Bad Faith

Bireyin kendi özgürlüğünü reddetmesi, eylemlerinin sorumluluğundan kaçınması ve bilerek kendi gerçekliğini manipüle etmesi.

İncele

Kötüleşme

Deterioration

Duygusal, muhakeme, entelektüel, kassal ve bellek gibi temel işlevlerde ortaya çıkan ilerleyici bozulma veya kayıp durumu.

İncele

Kötüleşme Etkisi

Deterioration Effect

Psikoterapi müdahaleleri sonrasında bireyin ruhsal işlevselliğinde, terapi sürecine başlamadan önceki durumuna kıyasla görülen olumsuz gerileme veya iatrojenik kötüleşmedir.

İncele

Kötüye Kullanım Potansiyeli

Abuse Potential

Bir psikoaktif maddenin, bireyde madde kullanım davranışını pekiştirerek kötüye kullanım boyutuna taşıma olasılığının derecesidir.

İncele

Krepitasyon

Crepitation

Akciğerlerin oskültasyonunda duyulan çıtırtı sesi veya artrit gibi dejeneratif iskelet durumlarında kemik ya da kıkırdak yüzeylerinin birbirine sürtünmesiyle ortaya çıkan ses.

İncele

Kretenizm

Cretinism

Doğuştan iyot eksikliği ve tiroit hormon yetersizliğine bağlı olarak gelişen, ağır zihinsel ve fiziksel gerilikle karakterize tarihi bir klinik tanıdır.

İncele

Kriminolojik Antropoloji

Criminal Anthropology

Suçluluğu kalıtsal kusurlar ve atavistik fiziksel özelliklerle ilişkilendiren, Cesare Lombroso'nun teorilerine dayanan erken dönem pozitivist kriminoloji yaklaşımıdır.

İncele

Kriptoforik Sembolizm

Cryptophoric Symbolism

Bireylerin içsel çatışmalarını veya karmaşık yaşam deneyimlerini doğrudan ifade etmek yerine metaforlar aracılığıyla dolaylı olarak dışa vurduğu temsil biçimi.

İncele

Kristal Küreye Bakma

Crystal Gazing

Parlak, şeffaf nesnelere veya kristal kürelere odaklanarak çağrışımlar üretme, geçmiş deneyimleri görselleştirme veya alternatif terapilerde trans benzeri bir durum indükleme tekniği.

İncele

Kristal Şifası

Crystal Healing

İnsan enerji alanlarını etkilediği iddia edilen belirli minerallerin ve kristallerin fiziksel veya zihinsel rahatsızlıkları tedavi etmek amacıyla kullanıldığı sözdebilimsel bir uygulamadır.

İncele

Kriter Temelli İçerik Analizi

CBCA

İddia edilen anıların, özellikle de çocuk istismarı vakalarında, gerçek deneyime dayanıp dayanmadığını değerlendirmek için kullanılan yapılandırılmış bir adli ifade analizi yöntemi.

İncele

Kritik Nokta

Critical Point

Danışanın psikoterapi sürecinde sorununu net bir şekilde idrak ettiği ve bu sorunu çözmek üzere uygun bir eylem planına karar verdiği kilit dönüm noktası.

İncele

Kritik Olay Stres Debriefing'i

CISD

Travmatik veya kritik olaylara maruz kalan bireylerde akut stres tepkilerini azaltmak ve psikopatoloji gelişimini önlemek amacıyla tasarlanmış, olay sonrasında uygulanan yapılandırılmış tek oturumluk bir müdahale protokolüdür.

İncele

Kritik Olay Stresi Çözümlemesi (CISD)

Critical-incident Stress Debriefing (CISD)

Afet veya travmatik olaylara tanıklık eden ya da müdahale eden bireylere yönelik, olayın hemen ardından uygulanan yapılandırılmış grup temelli psikolojik müdahale süreci.

İncele

Kritik Yaşam Olayı

Critical Life Event

Bireyin yaşamında majör uyum süreçleri ve adaptif davranışlar gerektiren, tutum ve inançları biçimlendirmede dönüm noktası niteliği taşıyan yaşantı.

İncele

Kriz

Crisis

Bireylerin bilişsel ve duygusal dengesini sarsan, ani gelişen travmatik değişimler veya bir sistemin işleyişini tehdit eden kritik dönüm noktası.

İncele

Kriz Danışmanlığı

Crisis Counseling

Travmatik bir olay veya ani stres faktörünün ardından, acil durumlar veya afet sonrasında sağlanan anlık profesyonel müdahale ve destek süreci.

İncele

Kriz Ekibi

Crisis Team

Doğal afetler, intihar girişimleri veya akut ruh sağlığı acil durumları sırasında bireylerin psikolojik tepkileriyle başa çıkmalarına yardımcı olmak üzere eğitilmiş profesyonel ve yarı profesyonel müdahale grubu.

İncele

Kriz Merkezi

Crisis Center

Akut psikolojik sıkıntı, travma veya acil ruh sağlığı gereksinimleri olan bireylere anlık müdahale, değerlendirme ve yönlendirme hizmeti sunan özel sağlık tesisi.

İncele

Kriz Müdahale Hizmeti

Crisis İntervention Service

Acil durumlar, afetler ve bireysel krizler sırasında kamu veya sosyal ajanslar tarafından sağlanan telefon hatları, danışma merkezleri ve yerinde müdahale gibi acil destek hizmetleridir.

İncele

Kriz Müdahalesi

Crisis İntervention

Şiddetli bir sarsıntı veya felaket yaşayan bireylerin akut psikolojik dengesini hızla yeniden sağlamak amacıyla uygulanan kısa süreli, yapılandırılmış destek süreci.

İncele

Kriz Teorisi

Crisis Theory

Bir krizin doğasını, tetikleyicilerini, önlenmesini, çözümünü ve bu süreçte sergilenen davranışsal örüntüleri inceleyen kavramsal çerçeve.

İncele

Kriz Yönetimi

Crisis Management

Ani ve beklenmedik tehditlerin yarattığı zorlukların üstesinden gelmek amacıyla kaynakların organize edilmesi ve harekete geçirilmesi sürecidir.

İncele

Kromoterapi

Chromotherapy

Farklı renklerin ve ışık spektrumlarının insan fizyolojisi ve ruh hâli üzerinde iyileştirici etkileri olduğunu öne süren, ampirik temellerden yoksun alternatif tıp uygulaması.

İncele

Kronik

Chronic

Uzun bir süre devam eden, yavaş seyirli ve genellikle tam iyileşmeye dirençli durum veya belirtileri tanımlayan sıfat.

İncele

Kronik Ağrı

Chronic Pain

Tüm tıbbi ve farmakolojik müdahalelere rağmen devam eden, genellikle merkezi sinir sistemindeki patolojik değişikliklerle kalıcılaşan uzun süreli ağrı durumu.

İncele

Kronik Alkolizm

Chronic Alcoholism

Alkol tüketimi üzerinde kontrol sağlayamamak ve uzun süreli, alışkanlık haline gelmiş bir bağımlılık sergilemekle karakterize edilen klinik durum.

İncele

Kronik Anksiyete

Chronic Anxiety

Çeşitli anksiyete bozukluklarının altında yatan, kalıcı, yaygın ve kontrol edilemeyen bir huzursuzluk ile endişe halidir.

İncele

Kronik Bakım

Chronic Care

Uzun süreli sağlık sorunları olan hastaların sürekli gözetimini, yönetimini ve tedavisini içeren kapsamlı sağlık hizmeti süreci.

İncele

Kronik Duygu Durum Bozukluğu

Chronic Mood Disorder

Bireyin duygusal durumundaki dalgalanmaların veya çökkünlüğün uzun süreli, kalıcı ve işlevselliği sürekli biçimde bozacak düzeyde seyrettiği psikiyatrik kategori.

İncele

Kronik Hastalık

Chronic İllness

Uzun süre devam eden, genellikle yavaş ilerleyen ve tam iyileşme gösteremeyen kalıcı sağlık durumudur.

İncele

Kronik İntihar Eğilimli

Chronically Suicidal

Geçmişinde birden fazla intihar girişimi, ciddi düşüncesi veya planı bulunan bireyleri tanımlayan klinik durum.

İncele

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)

Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)

Akciğer içi hava akımının kısıtlanması, doku harabiyeti ve alveoler genişleme ile karakterize, en sık kronik bronşit ve amfizem formlarında görülen ilerleyici solunum yolu hastalığı.

İncele

Kronik Stres

Chronic Stress

İçsel veya dışsal stres faktörlerinin uzun süre devam etmesi sonucunda ortaya çıkan, bedensel ve ruhsal uyum mekanizmalarının tükenmesiyle karakterize sürekli uyarılmışlık halidir.

İncele

Kronik Şizofreni

Chronic Schizophrenia

Belirtilerin uzun bir süre boyunca kalıcı olarak devam ettiği, genellikle akut epizodların tersine sinsi bir seyir izleyen şizofreni formudur.

İncele

Kronik Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Chronic Posttraumatic Stress Disorder

Travmatik bir olay sonrasında ortaya çıkan stres bozukluğu semptomlarının üç aydan uzun süre boyunca kalıcı olması durumu.

İncele

Kronik Uyum Bozukluğu

Chronic Adjustment Disorder

Tanımlanabilir bir psikososyal stres etkenine karşı gelişen ve altı aydan uzun süredir devam eden, belirgin işlevsellik kaybı ve klinik düzeyde sıkıntı ile karakterize ruhsal durum.

İncele

Kronik Yorgunluk Sendromu

CFS

Fiziksel aktivitede belirgin düşüşe yol açan, grip benzeri semptomlarla kendini gösteren ve en az birkaç ay süren kalıcı, işlev bozucu bitkinlik hali.

İncele

Kronisite

Chronicity

Bir hastalığın, bozukluğun veya semptom kümesinin uzun süreli, kalıcı ve genellikle tedaviye dirençli bir seyir izleme durumu.

İncele

Kulüp Uyuşturucusu

Club Drug

Genç yetişkinler tarafından gece kulüpleri, barlar ve rave partilerinde yaygın olarak kullanılan; MDMA, ketamin ve GHB gibi maddeleri kapsayan psikoaktif kategori.

İncele

Kurul Onaylı

Board Certified

Bir tıp doktorunun veya sağlık profesyonelinin, ilgili uzmanlık kurulu tarafından düzenlenen zorlu sınavları geçerek belirli bir alanda uzman olarak belgelendirildiğini ifade eden mesleki unvan.

İncele

Kurumsuzlaştırma

Deinstitutionalization

Gelişimsel veya psikiyatrik engelli bireylerin büyük ölçekli yatılı kurumlardan taburcu edilerek kendi topluluklarına entegre edilmesi ve yerel destek sistemleriyle desteklenmesi süreci.

İncele

Kusadi Bakım

Custodial Care

Yürüyemeyen veya temel yaşam aktivitelerini yerine getiremeyen kronik hastaların beslenme ve temizlik gibi günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik, doğrudan ruh sağlığı veya tıbbi tedavi barındırmayan bakım hizmeti.

İncele

Kusur Odaklanması

Defect Orientation

Hizmet planlama süreçlerinde, engelli veya dezavantajlı bireylerin beceri ve güçlü yönlerini göz ardı ederek yalnızca işlevsellikteki eksiklik ve bozukluklara odaklanan yaklaşım.

İncele

Kuşku Takıntısı

Doubting Obsession

En bariz ve kesin durumlarda bile aşırı derecede belirsizlik hissetme durumu olup, genellikle obsesif-kompulsif bozukluğun (OKB) çekirdek belirtileri arasında yer alır.

İncele

Kutu İçi Uyarı

Boxed Warning

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından, ciddi veya yaşamı tehdit eden yan etkileri olan ya da belirli hasta gruplarında yüksek risk taşıyan reçeteli ilaçların ambalajlarına konulması zorunlu kılınan en üst düzey güvenlik ikazıdır.

İncele

Küçümseme

Belittling

Bir bireyin algılanan değerini, yetkinliğini veya statüsünü düşürmeyi amaçlayan her türlü davranışsal, sözel veya zihinsel eylem.

İncele

Külkedisi Sendromu

Cinderella Syndrome

Çocukluk döneminde ebeveynleri tarafından reddedildiği, ihmal edildiği veya istismara uğradığı inancına dayanan ve mağduriyet algısıyla şekillenen davranış örüntüsü.

İncele

Kültür Şoku

Culture Shock

Bireylerin veya grupların, yeni veya yabancı bir kültürel çevreyle karşılaştıklarında ya da radikal bir kültürel değişim yaşadıklarında deneyimledikleri yalnızlık, anksiyete, karmaşa ve psikolojik sıkıntı durumu.

İncele

Kültüre Bağlı Sendrom

Culture-bound Syndrome

Belirli bir etnik veya kültürel gruba özgü olan, evrensel psikiyatrik sınıflandırmalara tam olarak uymayan mental hastalık ve sıkıntı örüntüsü.

İncele

Kültürel Duyarlılık

Cultural Sensitivity

Bir bireyin kendi kültüründen farklı olan kültürel, etnik veya ırksal grupların değerlerini, normlarını ve inançlarını fark etmesi, takdir etmesi ve davranışlarını buna göre uyarlama eğilimi.

İncele

Kültürel Uyarlama

Cultural Tailoring

Bir ölçeğin, psikolojik müdahalenin veya araştırma prosedürünün, hedef popülasyonun değerleri, tutumları ve tarihsel arka planıyla uyumlu hale getirilmesi sürecidir.

İncele

Kültürel Yanlılık

Cultural Bias

Bireyin, kendi topluluğunun değer ve inançlarını norm kabul ederek diğer fenomenleri bu dar perspektifle yorumlama ve yargılama eğilimidir.

İncele

Kültürel Yetkinlik

Cultural Competence

Farklı kültürel arka plana sahip bireylerle etkili bir şekilde iletişim kurma, iş birliği yapma ve profesyonel hizmet sunma becerilerini barındıran çok boyutlu yetkinlik bütünü.

İncele

Kültürlerarası Tedavi

Cross-cultural Treatment

Terapist ve danışanın ırk, etnisite, dil veya yaşam tarzı açısından farklılık gösterdiği durumlarda yürütülen psikolojik müdahale ve iyileştirme sürecidir.

İncele

Küme İntihar

Cluster Suicide

Belirli bir coğrafi bölgede, sosyal grupta veya zaman diliminde intihar vakalarının istatistiksel olarak beklenenden yüksek bir sıklıkla kümeleşmesi durumu.

İncele

Kürtaj Yasaları

Abortion Laws

Kadınların gebeliği sonlandırma (kürtaj) haklarını ve bu tıbbi müdahalenin yasal çerçevesini belirleyen hukuki düzenlemeler bütünü.

İncele

Kütleşmiş Duyulanım

Blunted Affect

Çevresel uyaranlara ve yaşam olaylarına karşı gösterilen duygusal tepkilerin bariz ve belirgin bir şekilde zayıflaması veya körelmesi durumudur.

İncele

La Belle Indifférence

Belle İndifférence

Bireyin ciddi nörolojik veya bedensel belirtilere (örneğin felç, körlük, istem dışı hareketler) rağmen alışılmadık ve şaşırtıcı bir dinginlik, kayıtsızlık ya da duygu durum flörtsüzlüğü sergilemesi durumudur.

İncele

Larengeal Olmayan

Alaryngeal

Ses tellerini barındıran ve soluk borusunun tepesinde yer alan gırtlak (larynx) yapısının bulunmadığı veya bu yapıyı içermeyen durumları tanımlayan sıfat.

İncele

Lohusalık Hüzünleri

Baby Blues

Doğumdan sonraki ilk 10 gün içinde kadınların çoğunluğunda görülen, geçici depresif belirtiler.

İncele

Madde Altkültürü

Drug Subculture

Psikoaktif maddelerin kullanımını, paylaşımını ve teminini normalleştiren, merkeze alan ve kendine has norm, değer, dil ile ritüeller geliştiren sosyal grupların oluşturduğu altkültür.

İncele

Madde Arama Davranışı

Drug-seeking Behavior

Bir bireyin kötüye kullandığı veya bağımlısı olduğu bir maddeyi elde etmek amacıyla sergilediği amaçlı ve ısrarcı eylemler bütünü.

İncele

Madde Bağımlılığı

Drug Addiction

Bireyin belirli bir psikoaktif maddeyi kompulsif bir şekilde arama ve kullanma zorlantısı yaşaması, maddeye karşı tolerans geliştirmesi ve kullanımın kesilmesi durumunda yoksunluk belirtileri göstermesiyle karakterize kronik beyin durumu.

İncele

Madde Bağımlılığı Tedavisi

Drug Abuse Treatment

Psikoaktif maddelerin kötüye kullanımı veya bağımlılığı olan bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevselliğini yeniden kazandırmayı amaçlayan çok disiplinli klinik müdahaleler bütünü.

İncele

Madde Eğitimi

Drug Education

Bireylere ya da topluluklara çeşitli kimyasal ajanların insan bedeni üzerindeki fizyolojik ve psikolojik etkilerini aktarma süreci.

İncele

Madde Kaynaklı Psikoz

Drug-induced Psychosis

Çeşitli yasadışı maddelerin ya da farmakolojik ajanların kullanımı veya kötüye kullanımı sonucunda ortaya çıkan akut veya kronik psikotik durum.

İncele

Madde Kötüye Kullanımı

Drug Abuse

Yasal veya yasadışı kimyasal maddelerin, tıbbi veya toplumsal normların dışına çıkarak, bireyin fizyolojik, psikolojik ve sosyal işlevselliğine zarar verecek düzeyde aşırı ve tekrarlayıcı biçimde tüketilmesi.

İncele

Madde Kötüye Kullanımı Tarama Testi (DAST)

Drug Abuse Screening Test (DAST)

Alkol dışındaki psikoaktif maddelerin kötüye kullanımını veya bağımlılığını saptamak amacıyla geliştirilmiş, 28 maddeden oluşan, evet-hayır formatındaki öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Madde Kullanımına Direniş Eğitimi

Drug Abuse Resistance Education

Genellikle kolluk kuvvetleri tarafından okullarda yürütülen, gençlerin madde kullanımı, çete katılımı ve şiddetten kaçınmasını amaçlayan önleyici bir eğitim programıdır.

İncele

Madde Kültürü

Drug Culture

Kötüye kullanılan maddeleri alışkanlık halinde kullanan bireylerin paylaştığı yaşam tarzı, değerler bütünü ve sosyal pratikler.

İncele

Madde Rehabilitasyonu

Drug Rehabilitation

Madde bağımlılığı olan bir bireyin, kullanımını sonlandırmasını ve bu yoksunluğu kalıcı kılmasını sağlayan çok boyutlu müdahaleler bütünü.

İncele

Madde Taraması Aracı

Drug Screening İnstrument

Bireylerin madde kullanımı açısından derinlemesine bir değerlendirmeye gerek duyup duymadığını hızlı bir şekilde tespit etmek için kullanılan kısa mülakat veya öz-bildirim ölçeği.

İncele

Mahkeme Kararıyla Tedavi

Court-ordered Treatment

Bir yargıç veya sulh hâkimi tarafından yasal olarak zorunlu kılınan her türlü değerlendirme, danışmanlık, müdahale veya klinik hizmet.

İncele

Mahremiyetten Kaçınma

Avoidance Of İntimacy

Bireylerin kişilerarası ilişkilerde yakınlıktan kaçınma, fiziksel veya duygusal olarak yakınlaşmaktan korkma ve sığ bağlar kurma eğilimidir.

İncele

Mahrum Bırakılmış Yas

Disenfranchised Grief

Toplum tarafından sosyal olarak onaylanmayan, önemsenmeyen veya açıkça ifade edilmesine izin verilmeyen kayıp ve yas durumudur.

İncele

Makat Gelişi Doğum

Breech Birth

Bebeğin doğum kanalına baş yerine kalça veya ayakları öncelikli olarak gelecek şekilde konumlandığı ve bu pozisyonda doğurtulduğu obstetrik durum.

İncele

Maliyet Analizi

Cost Analysis

Bir programın veya hizmetin hayata geçirilmesiyle ilişkili tüm doğrudan personel, materyal ve idari masrafların sistematik olarak hesaplanması süreci.

İncele

Maliyet Düşüşü Analizi

Cost-offset Analysis

Sağlık müdahalelerinin, doğrudan sağlık kazanımlarından bağımsız olarak, genel sağlık bakım kullanımını ve maliyetlerini düşürme yoluyla sağladığı ekonomik tasarrufu ölçen analitik yöntem.

İncele

Maliyet Sınırlama

Cost Containment

Sağlık hizmetleri veya klinik programların sunumu sırasında ortaya çıkan harcamaları, kaliteyi düşürmeden belirli bir bütçe dahilinde tutmayı hedefleyen mali ve idari stratejiler bütünü.

İncele

Maliyet-etkinlik Analizi

Cost-effectiveness Analysis

Alternatif müdahale veya programların ekonomik maliyetlerini, elde edilen klinik veya sağlamsal çıktı birimleriyle (örneğin kazanılan yaşam yılı) kıyaslayan nicel bir değerlendirme yöntemidir.

İncele

Maluliyet Değerlendirmesi

Disability Evaluation

Bir işlev kaybının veya bozukluğun, bireyin yetenekleri ve özellikle gelir getirici bir işte çalışabilme kapasitesi üzerindeki etkisinin sistematik olarak incelenmesi.

İncele

Maskelerin Düşmesi

Cracking Facades

Bireylerin sosyal rollerini, savunma mekanizmalarını ve sahte kişilik örtülerini bir kenara bırakarak öz benliklerini ortaya koymalarını teşvik eden terapötik süreç.

İncele

Mefedron

Drone

Sentetik bir katinon türevi olan ve genellikle uyarıcı ile anksiyolitik etkiler yaratmak amacıyla kullanılan psikoaktif bir maddedir.

İncele

Meme Kıskançlığı

Breast Envy

Melanie Klein'ın psikanalitik kuramında, bebeğin annenin besleyici kapasitesine ve yaratıcı gücüne duyduğu doğuştan gelen haset.

İncele

Mental Bozuklukların Tanısal Ve İstatistiksel El Kitabı

Diagnostic And Statistical Manual Of Mental Disorders

Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayımlanan, ruhsal bozuklukların sınıflandırılması, tanımlanması ve tanı ölçütlerinin belirlenmesi konusunda küresel standart kabul edilen başvuru kaynağıdır.

İncele

Merkezi Çatışma

Central Conflict

Gerçek benliğin sağlıklı ve yapıcı yönleri ile idealize edilmiş benlik imgesinin engelleyici, nevrotik güçleri arasındaki derin içsel mücadele.

İncele

Merkezlenmiş

Centered

Bir organizmanın çevresiyle kusursuz bir uyum ve bütünleşme içinde olduğu, bireyin gerçeklikle sağlam bir bağ kurduğu psikolojik ve fiziksel denge durumu.

İncele

Mesleki Ahlak Kuralları

Code Of Ethics

Profesyonel conduct süreçlerini, hakları ve sorumlulukları düzenleyen, meslek icrasının sınırlarını çizen standartlar ve ilkeler bütünü.

İncele

Metabolik Sendrom

Dysmetabolic Syndrome

Kardiyovasküler hastalık ve tip 2 diyabet riskini artıran obezite, hipertansiyon ve dislipidemi gibi bir dizi metabolik bozukluğun bir arada görülmesi durumu.

İncele

Meydan Okuma Önerisi

Challenge Suggestion

Bireyin hipnotik duyarlılığını test etmek ve derinleştirmek amacıyla tasarlanan, genellikle basit bir fiziksel komut içeren telkin türüdür.

İncele

Muharebe Stresi Reaksiyonu

Battle Fatigue

Savaş ortamının yarattığı yoğun ve ezici stresin akut bir sonucu olarak ortaya çıkan; yorgunluk, yavaşlamış reaksiyon süresi ve kararsızlıkla karakterize psikolojik durum.

İncele

Muharebe Stresi Tepkisi

Combat Stress Reaction (CSR)

Askeri operasyonlar sırasında yaşanan travmatik olaylara karşı hafiften şiddetliye kadar değişebilen psikolojik ve fizyolojik tepki bütünü.

İncele

Muharebe Şoku

Battle Shock

Savaş alanı stres reaksiyonlarının tetiklediği, askerin artık askeri operasyonları sürdüremeyecek düzeyde işlevsel ve psikolojik kayıp yaşaması durumu.

İncele

Müttefik Sağlık Personeli

AHP

Hemşirelik, hekimlik ve diş hekimliği dışındaki alanlarda çalışan, teşhis, tedavi, rehabilitasyon ve hasta bakım hizmetleri sunan lisanslı sağlık meslek mensuplarını tanımlayan çatı kavram.

İncele

Nefes Çalışması

Breathwork

Fiziksel, zihinsel veya ruhsal iyilik halini desteklemek amacıyla solunum hızını, derinliğini ve desenini bilinçli olarak manipüle etmeyi içeren çeşitli nefes teknikleri bütünü.

İncele

Nefes Kontrolü

Breath Control

Öfke, stres veya fizyolojik uyarılmışlığı azaltmak amacıyla solunum döngüsünün (nefes alma, tutma ve verme) bilinçli olarak yönlendirilmesidir.

İncele

Nekrofobi

Corpse Phobia

Ölü bedenlere, cesetlere veya ölümle ilgili nesnelere karşı duyulan aşırı, irrasyonel ve kalıcı korku durumudur.

İncele

Nemli Ve Soğuk Deri Hissi

Clamminess

Ciltte eş zamanlı olarak algılanan soğukluk, nemlilik ve yapışkanlık duyusal karışımı.

İncele

Neşve

Elation

Yükselmiş neşe, abartılı iyimserlik ve huzursuz bir heyecanla karakterize duygu durumu.

İncele

Netleştirme

Clarification

Terapistin, danışanın ifade ettiği duygu veya düşünceleri, onay ya da yergi bildirmeksizin daha anlaşılır ve berrak bir biçimde yeniden formüle etmesi.

İncele

Obsesif-kompulsif Kişilik Bozukluğu

Compulsive Personality Disorder

Genel bir düzen, mükemmeliyetçilik, zihinsel ve kişisel kontrol obsesyonu ile esneklik yoksunluğuyla karakterize, erken yetişkinlikte başlayan kronik kişilik bozukluğu örüntüsü.

İncele

Olasılık Yönetimi

Contingency Management

İstenen davranışın her sergilendiğinde bir pekiştireç veya ödülle desteklendiği, özellikle madde bağımlılığı tedavisinde kullanılan yapılandırılmış bir davranış terapisi tekniğidir.

İncele

Olfaktör Referans Sendromu

Autodysomophobia

Bireyin çevresindekiler tarafından fark edilen ve aşağılanmasına yol açan kötü bir vücut kokusuna sahip olduğu yönündeki yoğun, yanlış inancıyla karakterize edilen psikiyatrik durum.

İncele

Olgu Sunumu

Case Report

Tek bir bireyin psikolojik veya tıbbi durumuna ilişkin klinik verilerin ve gözlemlerin ayrıntılı ve sistematik bir biçimde belgelenmesidir.

İncele

Olumlayıcı Terapi

Affirmative Therapy

Etnik köken, cinsiyet veya cinsel yönelim çeşitliliğinin baskılandığı ya da patolojize edildiği durumlarda bireylere ve topluluklarına kabul ve doğrulama sağlayan sosyokültürel tabanlı bir müdahaledir.

İncele

Olumsuz Çocukluk Yaşantıları

Adverse Childhood Experiences (aces)

Bireyin 18 yaşından önce maruz kaldığı; istismar, ihmal ve hane halkı işlev bozuklukları gibi kronik stres ve travma yaratan potansiyel yıkıcı yaşam olaylarıdır.

İncele

Olumsuz Olay

Adverse Event

Sağlık hizmeti, tıbbi müdahale veya klinik araştırmalar sırasında hastada ortaya çıkan, tıbbi olarak zararlı veya beklenmeyen her türlü olumsuz tıbbi durum.

İncele

Oral Seks

Blow Job

Bir partnerin penisi ağız, dudaklar ve dil yardımıyla uyararak haz almasını veya orgazma ulaşmasını sağlayan cinsel etkinlik türü.

İncele

Orgazm

Climax

Cinsel yanıt döngüsünün, yoğun haz ve istemsiz kas kasılmalarıyla karakterize olan en üst düzey fizyolojik ve psikolojik doruk noktası.

İncele

Ortak Bilinç

Co

Aralarında yakın bağlar bulunan grup üyelerinin paylaştığı ortak bilinç ve bilinçdışı yaşantı hali.

İncele

Ortak Faktör

Common Factor

Farklı psikoterapi ekollerinin hepsinde bulunan ve kullanılan spesifik tekniklerden bağımsız olarak iyileşme sürecini ve terapötik başarıyı ortaklaşa destekleyen değişkenler.

İncele

Oskültasyon

Auscultation

Hekimin, bir stetoskop yardımıyla veya doğrudan kulak vererek vücudun iç kısımlarında oluşan sesleri dinlemesi esasına dayanan temel bir tanı yöntemidir.

İncele

Otantisite

Authenticity

Psikoterapide terapistin yapmacıksız ve gerçek tutumu, egzersistansiyel felsefede ise bireyin kendi değerlerini özgürce inşa etme ve varoluşsal sorumluluğu üstlenme hâli.

İncele

Otistik Bozukluk

Autistic Disorder

Erken çocukluk döneminde ortaya çıkan, sosyal iletişimde kalıcı yetersizlikler ve sınırlı, yinelenen davranış kalıplarıyla karakterize nörogelişimsel bir bozukluk.

İncele

Otistik Düşünce

Autistic Thinking

Gerçeklikle bağı zayıf veya kopuk olan, kişinin kendi iç dünyasına ve fantezilerine odaklandığı narsisistik ve egosentrik zihinsel süreçleri tanımlayan eskimiş bir klinik terim.

İncele

Otistik Fantezi

Autistic Fantasy

Aktif problem çözme stratejilerinin yerine aşırı hayal kurmayı koyarak duygusal çatışmalarla başa çıkma amaçlı kullanılan ilkel bir savunma mekanizması.

İncele

Otistik-bitişik Pozisyon

Autistic-contiguous Position

Nesne ilişkileri kuramında, bebeğin başkalarıyla olan duyusal temasa odaklandığı, dil öncesi dönemdeki en ilkel deneyim biçimi.

İncele

Otizm

Autism

Sosyal etkileşimde ve iletişimde belirgin farklılıklar, sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayan davranış kalıplarıyla karakterize nörogelişimsel bir durumdur.

İncele

Otizm Spektrum Bozukluğu

ASD

Okul öncesi dönemde ortaya çıkan; sosyal iletişim ve etkileşim alanlarında kalıcı yetersizlikler ile sınırlı ve tekrarlayıcı davranış örüntüleriyle karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur.

İncele

Oto-

Aut-

Psikoloji ve tıp terminolojisinde bireyin kendi özüne, bedenine veya zihnine ait süreçleri ve eylemleri ifade eden birleşik biçim öneki.

İncele

Otoagonistofili

Autoagonistophilia

Cinsel etkinlik sırasında başkaları tarafından izleniyor veya filme alınıyor olmaktan cinsel uyarılma duyma parafili türü.

İncele

Otoasassinatofili

Autoassassinatophilia

Bireyin suikasta uğrama, ölümcül tehlike altında kalma veya hayatını kaybetme riskiyle cinsel uyarılma ve orgazm deneyimlemesiyle karakterize nadir bir parafili türüdür.

İncele

Otoasassinofili

Autassassinophilia

Cinsel uyarılma ve orgazmın, ölüm tehlikesi altında olma fantezisi veya inancıyla kolaylaştığı bir parafilik yönelim.

İncele

Otobiyografi

Autobiography

Terapi veya danışmanlık süreçlerinde danışanın kendi bakış açısıyla kaleme aldığı yaşam öyküsünün, davranış kalıpları ve duygusal örüntüleri tahlil etmek amacıyla kullanıldığı teknik.

İncele

Otoenükleasyon

Autoenucleation

Bir bireyin, genellikle ağır psikotik süreçler veya şiddetli sanrısal hezeyanlar eşliğinde, kendi vücudundan bir organı veya tümörü cerrahi müdahale olmaksızın kendi eliyle çıkarması eylemi.

İncele

Otoeritrosit Sensitizasyon Sendromu

Autoerythrocyte Sensitization Syndrome

Bireyin kendi kırmızı kan hücrelerine (eritrositlere) karşı geliştirdiği otoimmün veya psikojenik kökenli aşırı duyarlılık sonucu, vücudun çeşitli bölgelerinde kendiliğinden gelişen ağrılı ekimozlar ve purpurayla karakterize nadir bir klinik tablo.

İncele

Otoerotik Asfiksi

Autoerotic Asphyxia

Mastürbasyon esnasında solunumun bilinçli olarak kısıtlanması veya engellenmesi yoluyla elde edilen cinsel uyarılma ve haz durumu.

İncele

Otoerotizm

Autoeroticism

Herhangi dışsal bir uyaran veya başka bir birey olmaksızın, kişinin kendi bedeni, fantezileri veya zihinsel süreçleri aracılığıyla cinsel uyarılma ve doyum yaratması.

İncele

Otoflajelasyon

Autoflagellation

Bireyin kendi kendini dövmesi, kırbaçlaması veya darp etmesinden cinsel haz alması durumunu tanımlayan parafilik bir bozukluktur.

İncele

Otognoz

Autognosis

Bireyin kendi içsel süreçlerini, motivasyonlarını, psikolojik dinamiklerini ve davranış kalıplarını bilinçli ve nesnel bir şekilde kavrama yetisi.

İncele

Otohipnotik Amnezi

Autohypnotic Amnesia

Bireyin, hipnotik duruma benzer bir otatosinestezik süreç ve otosjeste ile belirli fikirleri ya da rahatsız edici anıları bilinçli veya örtük bir mekanizmayla 'unutması'nı ifade eden analitik psikoloji kavramı.

İncele

Otohipnoz

Autohypnosis

Bireyin bir başkasının rehberliği olmaksızın, kendi kendine bilinçli bir telkin süreciyle indüklediği hipnotik trans durumu.

İncele

Otohton

Autochthonous

Dışsal etkenlerden bağımsız olarak, bireyin kendi içsel süreçleri veya organizması tarafından üretilen, kökeni içsel olan durum veya olayları ifade eden sıfat.

İncele

Otojenik Eğitim

Autogenic Training

Bireyin zihinsel imgeleme, nefes kontrolü ve bedensel duyumlara odaklanma egzersizleri aracılığıyla kendi kendine yarı hipnotik bir gevşeme durumu indüklediği psikoterapötik bir teknik.

İncele

Otokratik

Autocratic

Sınırsız gücü elinde bulunduran, muhalefete kesinlikle izin vermeyen, buyurgan ve diktatoryal yönetim veya kişilik yapısı.

İncele

Otokseksüellik

Autosexuality

Başka bir bireyin katılımı olmaksızın gerçekleşen her türlü cinsel uyarılma veya uyarım biçimi.

İncele

Otomatik Çizim

Automatic Drawing

Bireyin hipnotik bir trans durumundayken veya dikkatinin bilinçli olarak başka bir yöne odaklandığı anlarda, iradi kontrol olmaksızın görsel imge veya nesneleri çizmesi.

İncele

Otomatik Duyarsızlaştırma Cihazı

Device For Automated Desensitization

Odaklanmış fobik davranışların tedavisinde kullanılan, kas gevşetme talimatları ve hiyerarşik korku uyaranları sunan bilgisayarlaştırılmış sistem.

İncele

Otomatik Düşünceler

Automatic Thoughts

Bireyin herhangi bir çaba sarf etmeden, anlık, alışkanlık haline gelmiş ve bilinçdışı bir hızla zihnine gelen, ruh halini ve davranışları doğrudan etkileyen bilişsel içerikler.

İncele

Otomatik İtaat

Automatic Obedience

Bireyin başkalarının istek, öneri veya komutlarına karşı aşırı, eleştiriden uzak ve mekanik bir şekilde uyum sağlaması durumu.

İncele

Otomatik Öneri

Autosuggestion

Bireyin moralini yükseltmek, gevşemeyi tetiklemek veya iyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla kendi kendine olumlu telkinlerde bulunma sürecidir.

İncele

Otomatik Yazı

Automatic Writing

Bireyin dikkati göreve odaklanmamış haldeyken ya da hipnotik trans gibi bilinçli farkındalığın devre dışı olduğu durumlarda gerçekleştirilen irade dışı yazma eylemidir.

İncele

Otomatize Duyarsızlaştırma

Automated Desensitization

Sistematik duyarsızlaştırma sürecinde anksiyete tetikleyici ve gevşetici uyaranların sunumunu kolaylaştırmak amacıyla dijital medya ve teknolojik cihazların kullanıldığı klinik müdahale yöntemidir.

İncele

Otomatize Telefonla Hastalık Yönetimi

Automated Telephone Disease Management (ATDM)

Kronik hastalarla önceden kaydedilmiş veya etkileşimli telefon aramaları yoluyla iletişim kurarak tıbbi eğitim, hatırlatıcılar ve durum değerlendirmeleri sunan uzaktan sağlık müdahale yöntemidir.

İncele

Otomazoşizm

Automasochism

Mastürbasyon sırasında veya bir partnerle cinsel ilişki esnasında kişinin kendi kendine fiziksel acı vermesinden cinsel haz duyması durumu.

İncele

Otomütilasyon

Automutilation

Bireyin kendi vücut kısımlarına zarar vermesinden ya da bu tür yaralanma fantezilerinden cinsel haz (parafilik uyarılma) elde etmesi durumudur.

İncele

Otonekrofili

Autonecrophilia

Bireyin, kendi ölümüne ve ölü bedeniyle cinsel ilişkiye girildiği fantezilerine dayalı cinsel uyarılma ve doyum yaşaması durumu.

İncele

Otonom Depresyon

Autonomous Depression

Herhangi bariz bir psikososyal tetikleyiciye veya dışsal stres faktörüne bağlı olmaksızın, içsel süreçlerle ortaya çıkan majör depresif epizod.

İncele

Otonom Hiperaktivite

Autonomic Hyperactivity

Otonom sinir sisteminin, özellikle sempatik kolun aşırı uyarılması sonucu anksiyete ve korkuyla ilişkili fizyolojik belirtilerin ortaya çıkması durumu.

İncele

Otonomi Kusması

Autemesia

Altta yatan herhangi bir somatik, anatomik veya organik patoloji saptanamayan psikojenik kusma durumu.

İncele

Otopsikoz

Autopsychosis

Bireyin kendi kimliği, varlığı veya statüsü hakkında dünyanın kurtarıcısı, şeytanın enkarnasyonu ya da anlaşılmamış bir dahi olduğu gibi ağır çarpık inançlar taşıdığı sanrısal bir durumdur.

İncele

Otopsişik Sanrı

Autopsychic Delusion

Bireyin kendi kişiliği, kimliği veya ruhsal durumu hakkında sahip olduğu, gerçekle bağdaşmayan ve mantıksal argümanlarla düzeltilemeyen sabit inançtır.

İncele

Otorite Kompleksi

Authority Complex

Bireyin otorite figürlerine karşı kısmen veya tamamen bastırılmış, duygusal yükü yüksek kalıplar barındıran ve genellikle aşırı boyun eğme ya da yetersizlik hissiyle kendini gösteren bilinçdışı eğilimidir.

İncele

Otoriter Kişilik

Authoritarian Personality

Geleneksel değerlere katı bağlılık, otorite figürlerine aşırı derecede boyun eğme ve alt statüde görülenlere karşı düşmanlık ile karakterize edilen bir kişilik örüntüsüdür.

İncele

Otoriter Vicdan

Authoritarian Conscience

Dışsal bir otoritenin korkusu veya bu otoritenin içselleştirilmiş sesi (süperego) tarafından yönlendirilen vicdan biçimi.

İncele

Otoskopofili

Autoscopophilia

Kişinin kendi soyunurken, çıplakken veya cinsel aktivitede bulunurken kendini gözlemlemesinden cinsel haz alması durumu.

İncele

Öfke

Anger

Hayal kırıklığı, gerçek ya da hayali bir haksızlık veya algılanan bir tehdit karşısında beliren gerginlik ve düşmanlık odaklı bir temel duygu.

İncele

Öfke Evresi

Anger Stage

Elisabeth Kübler-Ross'un yas sürecinin beş aşamasından ikincisi olup; bireyin yaklaşan ya da gerçekleşen kayıp, ölüm veya travma karşısında duyduğu derin öfke, kırgınlık ve isyan tepkileriyle karakterize edilen bir adaptasyon evresidir.

İncele

Öfke Kontrol Terapisi

Anger Control Therapy

Öfke tetikleyicilerine kademeli maruz bırakma, terapist modellemesi, rol yapma ve başa çıkma becerileri eğitimini içeren yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Öfke Yönetimi

Anger Management

Bireylerin öfkeyi tetikleyen uyarıcılara karşı uygunsuz tepkilerini kontrol etmek ve duygularını başkalarına saygılı biçimde ifade etmek amacıyla kullandıkları teknikler bütünü.

İncele

Ölüm

Death

Bir organizmadaki tüm fiziksel ve zihinsel süreçlerin kalıcı ve geri döndürülemez bir şekilde durması.

İncele

Ölüm Eğitimi

Death Education

Ölüm, yas, yas süreci ve kayıpla başa çıkma stratejileri konusunda bireyleri bilinçlendirmeyi amaçlayan yapılandırılmış öğrenme etkinlikleri ve programları bütünüdür.

İncele

Ölüm İçgüdüsü

Death İnstinct

Klasik psikoanalitik kuramda, psişik gerilimi mutlak sıfıra indirme ve organizmayı inorganik duruma döndürme yönündeki bilinçdışı eğilim.

İncele

Ölüm İsteği

Death Wish

Kişinin kendi ölümüne yönelik, genellikle kendini yıkıcı veya tehlikeli davranışlarla dışa vurulan bilinçdışı arzusu veya psikanalitik teoride başkasının ölümünü isteme durumu.

İncele

Ölüm Kaygısı

Death Anxiety

Kişinin kendi ölümlülüğünü hatırlatan uyarıcılara karşı geliştirdiği, varoluşsal kökenli duygusal sıkıntı ve içsel güvensizlik durumu.

İncele

Ölüm Kaygısı Ölçekleri

Death-anxiety Scales

Bireylerin ölüm ve ölümlülük kavramına yönelik öz-bildirim dayalı kaygı düzeylerini nicel olarak ölçen psikometrik araçlar.

İncele

Ölüm Süreci

Dying Process

Hayati fonksiyonların ilerleyici ve geri döndürülemez bir şekilde kaybolarak yaşamın son bulmasıyla sonuçlanan geçiş evresidir.

İncele

Ön Sağlık Direktifi

Advance Directive

Bireylerin gelecekte karar verme yetilerini kaybetmeleri durumunda tıbbi müdahalelere ilişkin tercihlerini yasal olarak önceden belirledikleri mekanizma.

İncele

Öncül Odaklı Duygu Düzenleme

Antecedent-focused Emotion Regulation

James J. Gross'un duygu düzenleme süreç modelinde, potansiyel olarak duygusal bir durumun tetiklenmesinden hemen önce, durumun bilişsel olarak yeniden değerlendirilerek duygusal etkisinin azaltılması sürecidir.

İncele

Öngörücü Başa Çıkma

Anticipatory Coping

Yakın gelecekte gerçekleşme potansiyeli taşıyan kritik ve riskli olayların yaratacağı olumsuzlukları önlemek veya en aza indirmek amacıyla devreye sokulan proaktif bir stres yönetimi stratejisidir.

İncele

Örtü Bellek

Cover Memory

Travmatik veya kabul edilemez bir çocukluk anısının bilinçten uzak tutulması amacıyla zihnin ürettiği, genellikle daha masum ve yüzeysel nitelikteki ikame bellek.

İncele

Örtük

Covert

Doğrudan gözlemlenemeyen, açıkta olmayan, tesadüfen veya kasıtlı olarak gizlenmiş her türlü durumu veya davranışı tanımlayan sıfat.

İncele

Örtük Duyarsızlaştırma

Covert Desensitization

İstenmeyen bir davranışın zihinsel olarak canlandırılması ile bu davranışın ardından gelen nahoş bir sonucun hayal edilmesi yoluyla gerçekleştirilen bir davranış terapisi tekniğidir.

İncele

Örtük Modelleme

Covert Modeling

Danışanın bir rol modeli zihninde canlandırarak onun gibi davrandığını hayal etmesi ve ardından bu davranışın olumlu sonuçlarını görselleştirdiği örtük bir koondisyonlama prosedürüdür.

İncele

Örtük Olumlu Pekiştirme

Covert Positive Reinforcement

Davranış terapisinde, bireyin arzu edilen bir davranışı gerçekleştirdiğini ve ardından olumlu bir sonuçla ödüllendirildiğini zihninde canlandırması ve bu süreci davranışın kalıcılaşması umuduyla tekrarlaması tekniği.

İncele

Örtük Olumsuz Pekiştirme

Covert Negative Reinforcement

Davranış terapisinde, danışanın itici bir zihinsel imgeyi hayal ettikten hemen sonra, bu olumsuzluğu ortadan kaldıran veya sonlandıran adaptif bir davranışı hayal etmesiyle gerçekleşen bilişsel pekiştirme tekniğidir.

İncele

Örtük Pekiştirme

Covert Reinforcement

Bireyin gerçekte dışsal bir uyaran almadan, istenen bir davranışı takip eden olumlu bir hayali veya zihinsel süreci kendi içinde canlandırarak davranışı pekiştirmesi.

İncele

Örtük Söndürme

Covert Extinction

Danışanların istenmeyen bir davranışı hayal etmelerinin ardından, bu davranışın pekiştireç veya ödül almadığı bir sonucu zihinsel olarak canlandırmalarını içeren bilişsel-davranışçı müdahale prosedürü.

İncele

Örümcek Fobisi

Arachneophobia

Örümcekler ve eklembacaklıların diğer bazı akraba türleri karşısında yaşanan, işlevselliği belirgin şekilde bozan aşırı, mantıksız ve kalıcı korku durumudur.

İncele

Özerklik

Autonomy

Bireyin, grubun veya toplumun dışsal baskılardan bağımsız olarak kendi kararlarını alabilmesi, kendini yönetebilmesi ve eylemlerini kendi içsel değerleriyle belirlemesi durumu.

İncele

Özkıyım Girişimi

Attempted Suicide

Bireyin kendi yaşamına son verme amacı taşıyan ancak ölümcül sonuçlanmayan kasıtlı eylemidir.

İncele

Panik Atak

Anxiety Attack

Beklenmedik bir anda ortaya çıkan, dakikalar içinde zirve yapan yoğun korku veya rahatsızlık nöbetidir.

İncele

Parasetamol

APAP

Hafif ve orta şiddetli ağrıları dindirmek ile ateşi düşürmek amacıyla kullanılan analjezik ve antipiretik etkili farmakolojik ajan.

İncele

Parasomniler

Dysfunctions Associated With Sleep, Sleep Stages, Or Partial Arousals

Uykunun evreleri veya kısmi uyanıklık halleri sırasında ortaya çıkan, uygunsuz fizyolojik aktivasyonlar ve istem dışı motor ya da davranışsal olaylarla karakterize uyku bozuklukları grubu.

İncele

Parçalanmış Aile

Broken Home

Ebeveynlerin boşanması veya ayrılması sonucunda ortaya çıkan tek ebeveynli veya yapısı değişmiş hane halkı yapısını ifade eder.

İncele

Parlak Işık Terapisi

Bright Light Therapy

Bireylerin belirli bir dalga boyunda ve yoğunlukta yapay ışığa maruz bırakılması suretiyle sirkadiyen ritmi ve melatonin salınımını düzenleyen somatik bir tedavi yöntemidir.

İncele

Parürezis

Bashful Bladder Syndrome

Bireyin diğer insanların yakınındayken veya umumi tuvaletlerde idrar yapamaması veya yapma konusunda aşırı derecede zorlanması durumu.

İncele

Pazarlık Evresi

Bargaining Stage

Elisabeth Kübler-Ross'un beş aşamalı yas modelinin üçüncü evresi olup, bireyin kaçınılmaz kayıp veya ölümü ertelemek için daha yüksek bir güçle veya kaderle anlaşma yapma çabasıyla karakterizedir.

İncele

Perhiz İhlali Etkisi

Abstinence Violation Effect (AVE)

Bağımlılıktan kurtulma sürecindeki bireyin, perhizini tek bir kez bozmasının ardından yoğun suçluluk, utanç ve kişisel başarısızlık hissederek tam anlamıyla eski alışkanlığına geri dönme olasılığını artıran psikolojik olgu.

İncele

Perhiz Kuralı

Abstinence Rule

Psikanalistin hastanın aktarım arzularını doyurmaktan kaçınmasını ve tedavi edici nötrliği korumasını zorunlu kılan temel teknik ilkedir.

İncele

Piblokto

Arctic Hysteria

Kuzey Kutup bölgesinde yaşayan yerli halklarda, özellikle İnyuit kadınlarında görülen, aniden ortaya çıkan disosiyatif fug ve ajitasyon nöbetleriyle karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

Pika

Cissa

Gebelikte veya farklı klinik tablolarda ortaya çıkan, toprak, kil, kireç gibi besin değeri olmayan maddelere karşı gelişen aşırı aşerme ve yeme isteği.

İncele

Plesenta Atılımı

Afterbirth

Doğumun plasenta, fetal membranlar ve amniyotik kesenin uterustan dışarı atıldığı üçüncü ve son evresidir.

İncele

Prezervatif

Condom

Cinsel ilişki sırasında gebeliği ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları önlemek amacıyla erekte olmuş penise takılan lateks veya benzeri esnek malzemelerden üretilen bariyer kılıf.

İncele

Psikodinamik Psikoterapi

Dynamic Psychotherapy

Bilinçdışı süreçlerin, geçmiş yaşantıların ve içsel çatışmaların bugünkü davranış ve duygular üzerindeki etkisini inceleyen, köklerini psikanalizden alan derinlemesine bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Psikolojinin Gelişimi Derneği

Association For The Advancement Of Psychology (AAP)

Psikoloji mesleğinin ve biliminin ilerlemesini sağlayarak insan refahını artırmak amacıyla 1974 yılında kurulmuş olan mesleki ve politik savunuculuk kuruluşu.

İncele

Psikolojinin İlerlemesi Derneği

AAP

Amerika Birleşik Devletleri'nde psikologların mesleki haklarını, klinik uygulamalarını ve yasal düzenlemelerini savunan profesyonel bir kuruluş olan Association for the Advancement of Psychology'nin resmi kısaltması.

İncele

Rahatsızlık Kaygısı

Discomfort Anxiety

İyilik haline yönelik algılanan tehditlere dair irrasyonel inançlardan kaynaklanan gerginlik ve buna eşlik eden düşük hayal kırıklığı toleransı durumudur.

İncele

Rakip Tepki Eğitimi

Competing Response Training

Alışkanlık bozukluklarında problemli davranışla eş zamanlı olarak yapılamayacak, fiziksel açıdan uyumsuz alternatif bir davranışın belirlenmesi ve pratik edilmesine dayanan davranış terapisi tekniği.

İncele

Raydan Çıkma

Derailment

Şizofreni gibi düşünce bozukluklarında sıklıkla görülen, bireyin düşünce akışının kesintiye uğraması ve birbiriyle ilgisiz ya da dolaylı olarak ilişkili fikirlere anlamsız sıçramalar yapması belirtisi.

İncele

Reaktif Depresyon

Depressive Reaction

Belirli bir dışsal stresör veya travmatik yaşam olayına doğrudan yanıt olarak ortaya çıkan klinik düzeyde depresif duygu durum tablosu.

İncele

Refakatçi Bakımı

Attendant Care

Fiziksel veya gelişimsel engelli bireylerin günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilmeleri için ev ortamında sağlanan tıbbi olmayan birebir destek ve denetim hizmeti.

İncele

Referans Sanrısı

Delusion Of Reference

Başkalarının eylemlerinin ve dış dünyada meydana gelen sıradan olayların, kişiye özel ve genellikle tehditkâr veya olumsuz bir anlam taşıdığına dair sarsılmaz ve gerçeğe dayanmayan inanç.

İncele

Rekabet Toleransı

Competition Tolerance

Bireylerin karşılıklı etkileşim ve rekabet gerektiren hedef yapılarını kabullenme kapasitesi ve rekabet koşulları altında sergiledikleri sağlıklı, adaptif tepki biçimidir.

İncele

Resüsite Etmeyin

Do Not Resuscitate (DNR)

Kalbi veya solunumu duran bir hastaya kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) uygulanmamasını emreden yasal ve tıbbi direktif.

İncele

Rıza

Consent

Bir bireyin tıbbi bir müdahaleye, psikolojik tedaviye veya araştırma sürecine katılmak amacıyla sunduğu gönüllü, bilinçli ve özgür onay.

İncele

Rıza Doğrulaması

Consensual Validation

Bireyin kendi algı, düşünce ve deneyimlerinin doğruluğunu, bunları başkalarının tepkileri ve deneyimleriyle kıyaslayarak test etme ve onaylama süreci.

İncele

Risk Altında

At Risk

Bir bozukluğa, hastalığa veya olumsuz psikopatolojik sonuca karşı genetik, fiziksel veya davranışsal faktörler nedeniyle artmış duyarlılık ve yatkınlık durumu.

İncele

Risk Altındaki Zihinsel Durumlar

At-risk Mental States

Bireyleri ruhsal hastalıklara veya şiddet gibi olumsuz davranışlara karşı duyarlı hale getiren psikolojik belirtiler veya zihinsel süreçler.

İncele

Rüşt Yaşı

Age Of Consent

Bir bireyin tıbbi tedavi, araştırma katılımı, evlilik veya cinsel ilişki gibi hukuki konularda yasal olarak geçerli rıza verme ehliyetine ulaştığı yasal sınır.

İncele

Rüya Analizi

Dream Analysis

Rüyaların açık içeriğinin ardında yatan latent (gizil) motivasyonları, bastırılmış dürtüleri ve simgesel anlamları açığa çıkarmak amacıyla kullanılan klinik yorumlama tekniğidir.

İncele

Rüya Çalışması

Dream-work

Psikanalitik teoride, rüyanın örtük içeriğinin (latent content) rüya görenin deneyimlediği açık içeriğe (manifest content) dönüştürülme süreci.

İncele

Rüya İçeriği

Dream Content

Bir rüya esnasında deneyimlenen imgelerin, düşüncelerin ve dürtülerin tamamı.

İncele

Rüya Önerisi

Dream Suggestion

Hipnoterapi sürecinde, danışanın hipnotik durumdayken veya doğal uykusunda belirli bir sorun ya da kaynağı üzerine rüya görmesini amaçlayan özel telkin tekniği.

İncele

Rüya Yorumu

Dream İnterpretation

Bilinç dışı materyallerin, gizli arzuların ve bastırılmış çatışmaların rüya içerisindeki sembolik dışavurumlarını çözme ve anlamlandırma süreci.

İncele

Saç Kesme Fetişizmi

Braid Cutting Fetish

Cinsel uyarılma ve doyumun, bir başkasının saçının kesilmesi eylemiyle ya da bu sürece tanık olunmasıyla tetiklendiği özel bir parafilik yönelim.

İncele

Sağır-dilsiz

Deaf-mute

Doğuştan veya erken yaşta edinilen ileri derece işitme kaybı nedeniyle konuşamayan veya konuşmayı tercih etmeyen bireyler için kullanılan, günümüzde geçerliliğini yitirmiş ve pejoratif nitelik taşıyan eski bir terim.

İncele

Sakatlığa Ayarlanmış Yaşam Yılları (dalys)

Disability Adjusted Life Years (dalys)

Bir hastalığın veya yaralanmanın, erken ölüm ve sakatlıkla kaybedilen sağlıklı yaşam yılları üzerindeki kümülatif etkisini ölçen epidemiyolojik bir bileşik indeks.

İncele

Saldırganlık

Aggression

Başka bir canlıya veya nesneye fiziksel ya da psikolojik zarar verme amacıyla gerçekleştirilen kasıtlı davranış biçimi.

İncele

Saldırı

Assault

Bir bireye yönelik şiddet içeren fiziksel saldırı ya da başkasını yaralama girişimi veya bu tehdidin eyleme dökülme kapasitesi.

İncele

Salisilizm

Aspirin Poisoning

Yüksek dozlarda asetilsalisilik asit veya diğer salisilatların alımına bağlı olarak gelişen, merkezi sinir sistemi ve metabolik dengeyi bozan akut veya kronik zehirlenme durumu.

İncele

Sanat Terapisi

Art Therapy

Resim, heykel ve kil modelleme gibi yaratıcı görsel sanat süreçlerinin psikoterapi ve rehabilitasyon bağlamında kullanılarak duygusal ifade, onarım ve içgörü sağlaması.

İncele

Sanrı Sistemi

Delusional System

Aynı birey tarafından sürdürülen, mantıksal olarak birbiriyle bağlantılı veya örüntülü hale getirilmiş birden fazla sanrı kümesidir.

İncele

Sanrılı Bozukluk

Delusional Disorder

Kişinin, gerçeğe uygun olmayan ancak en az bir ay süren ve şizofreni ile açıklanamayan organize sanrılarla karakterize olduğu psikotik bir bozukluktur.

İncele

Sanrım Sistem

Delusion System

Bireyin gerçeklikle bağdaşmayan, mantıksal argümanlara ve düzeltici kanıtlara direnen bir dizi birbiriyle ilişkili ve organize sanrılar bütünüdür.

İncele

Sanrısal Kıskançlık

Delusional Jealousy

Bir eşin veya partnerin sadakatsiz olduğuna dair, somut kanıtlardan bağımsız, sarsılmaz ve yanlış bir inançla karakterize psikiyatrik durum.

İncele

Sanrısal Mani

Delusional Mania

Psikotik özellikler gösteren manik atağın daha az kullanılan klinik tanımıdır.

İncele

Sansür

Censor

Klasik psikoanalitik kuramda, yasak veya tehdit edici içeriklerin bilinç dışından bilinç düzeyine çıkmasını engelleyen zihinsel denetim mekanizması.

İncele

Sapmacı Sözel Dışavurum

Deviant Verbalization

Bireyin dil ve iletişim kurallarından, mantıksal bağlamdan ve normatif düşünce akışından sapma gösteren, genellikle şizofrenik spektrum bozukluklarında görülen sıra dışı sözel üretim biçimi.

İncele

Savaş Alanı Toparlanması

Battlefield Recovery

Silahlı çatışma sonrasında yaralıların tahliyesi, cesetlerin toplanması, kimlik tespiti ve cenaze işlemlerinin yürütülmesiyle ilişkili stresli görevler bütünü.

İncele

Savaş Stresi Reaksiyonu

CSR

Askeri personelin muharebe koşullarında maruz kaldığı yoğun travmatik stresörler sonucu gösterdiği akut ve geçici psikolojik maladaptasyon tepkisi.

İncele

Savaş Ve Operasyonel Stres Kontrolü

Combat And Operational Stress Control (COSC)

Askeri birliklerde, operasyonel ve muharebe kaynaklı olumsuz stres tepkilerini önlemek, erken evrede tespit etmek ve yönetmek amacıyla uygulanan sistematik müdahale programları bütünü.

İncele

Savunma Mekanizması

Defense Mechanism

Egonun, psişik çatışmaların yarattığı kaygıdan ve tehdit edici bilinçdışı dürtülerden kendini korumak için devreye soktuğu bilinçdışı uyum süreçleridir.

İncele

Savunma Yorumu

Defense İnterpretation

Psikanalizde, hastanın kaygıdan korunmak için başvurduğu psikolojik savunma mekanizmalarını fark etmesini ve bu savunmaların ardındaki intrapsişik çatışmayı açığa çıkarmayı hedefleyen klinik müdahaledir.

İncele

Savunmacı Davranış

Defensive Behavior

Gerçek veya algılanan tehlikelere karşı bireyin fiziksel bütünlüğünü veya psikolojik benliğini korumak amacıyla sergilediği agresif ya da kaçıngan tepkiler bütünü.

İncele

Savunmacı Özdeşim

Defensive İdentification

Bir bireyin, maruz kaldığı tehdit veya istismara karşı kırılganlık hissini bastırmak amacıyla, saldırganın tutum, değer veya kimliğini psikolojik olarak benimseme savunma mekanizması.

İncele

Savunucu

Case Advocate

Bireylerin haklarını, çıkarlarını ve refahını korumak, sistemik engelleri aşmalarına yardımcı olmak amacıyla onların adına aktif bir şekilde müdahalede bulunan profesyonel veya kişi.

İncele

Savunuculuk

Advocacy

Bir bireyin veya grubun haklarını savunmak, haklarını korumak ya da bakış açılarını açıklamak amacıyla onlar adına konuşma, temsil etme veya eylemde bulunma süreci.

İncele

Savunuculuk / Savunmacılık

Defensiveness

Bireyin eksikliklerine, hatalarına veya kusurlarına yönelik eleştiri ve yorumlara karşı aşırı duyarlılık göstererek bunları inkâr etme ya da karşı saldırıyla bastırma eğilimi.

İncele

Seans İçi Eyleme Vurma

Acting İn

Psikanalitik seans sırasında hastanın, bastırılmış anı veya arzuların bilince çıkmasını engellemek amacıyla sergilediği ve serbest çağrışım akışını kesintiye uğratan bedensel veya fiziksel tepkiler bütünü.

İncele

Seçici Konuşmamazlık

Elective Mutism

Çocukların dili anlama ve konuşma becerilerine sahip olmalarına rağmen, belirli sosyal ortamlarda (örneğin okulda) sürekli olarak konuşmayı reddetmesiyle karakterize, kaygı temelli bir durumdur.

İncele

Selim Stupor

Benign Stupor

Kalıcı olma ihtimali düşük olan, genellikle şiddetli majör depresif epizodlara eşlik eden derin psikomotor yavaşlama, apati, çevresel uyaranlara karşı kayıtsızlık, hareketsizlik ve yanıtsızlık durumu.

İncele

Septisemi

Blood Poisoning

Patojenlerin veya bunların toksinlerinin kan dolaşımına karışarak sistemik bir inflamatuar yanıt ve hayatı tehdit eden organ yetmezliği tetiklemesi.

İncele

Sertifikalı Sosyal Hizmet Uzmanları Akademisi

Academy Of Certified Social Workers (ACSW)

Ulusal Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği tarafından 1960 yılında kurulan; sosyal hizmet uzmanlarının bağımsız ve kendi kendini denetleyen klinik pratik yapabilme yeterliliklerini sertifikalandıran profesyonel kuruluştur.

İncele

Sertifikasyon

Certification

Harici bir otoritenin, bir bireyin belirli bir alanda önceden belirlenmiş yeterlilik standartlarını karşıladığını resmi olarak belgelediği denetim ve onay sürecidir.

İncele

Sertifikasyon Yasaları

Certification Laws

Bireylerin ruh sağlığı kurumlarına kabulünü düzenleyen ve psikolog unvanı kullanma hakkını yasal çerçeveye bağlayan mevzuat bütünü.

İncele

Seyir

Course

Bir bozukluğun, hastalığın veya tedavinin tipik olarak süregeldiği zaman dilimini, doğal ilerleme paternini ve zaman içindeki nüks eğilimini ifade eden klinik kavram.

İncele

Seyir Değiştirici

Course Modifier

Bir psikiyatrik ya da tıbbi bozukluğun gelecekteki gidişatını öngörmeye yarayan veya onun olağan seyrini değiştiren belirgin patern veya özellik.

İncele

Sezaryen

C-section

Doğal vajinal yolla doğumun anne veya bebek sağlığını tehdit ettiği durumlarda, batın duvarı ve uterusta cerrahi insizyon yapılarak fetusun çıkarıldığı operatif prosedür.

İncele

Sıfat Kontrol Listesi

Adjective Checklist

Bireylerin kendilerini, diğer kişileri veya ürün ve markaları tanımlamak için bir dizi sıfatı işaretlediği yapılandırılmış bir öz-bildirim envanteridir.

İncele

Sıkıntı Toleransı

Distress Tolerance

Bireyin istenmeyen hedeflere ulaşma sürecinde duygusal sıkıntıları deneyimleme konusundaki isteksizliği veya yoğun sıkıntı anında amaca yönelik davranışları sürdürebilme kapasitesindeki yetersizlik.

İncele

Sınıf İçi Davranış Değiştirme

Classroom-behavior Modification

Bir eğitimcinin, öğrenme ortamındaki öğrencilerin davranışlarını biçimlendirmek veya uyarlamak amacıyla edimsel koşullama ve Bilişsel Davranışçı ilkeleri uygulama sürecidir.

İncele

Sınıflandırma

Classification

Nesnelerin, olguların veya psikiyatrik semptomların ortak özellikleri doğrultusunda önceden belirlenmiş kategori sistemlerine atanması süreci.

İncele

Sınır

Boundary

Bireyin veya grubun bütünlüğünü koruyan, ilişkilerde ve aktivitelerde gerçekçi katılım limitleri belirleyen psikolojik ve davranışsal ayrımlar.

İncele

Sınır Belirsizliği

Boundary Ambiguity

Bir aile sisteminde, bireylerin kimin aile içinde olup olmadığına veya rollerin kime ait olduğuna dair yaşadığı, genellikle ayrılık, boşanma veya yeniden evlenme gibi süreçlerle tetiklenen kronik belirsizlik durumu.

İncele

Sınır Durum

Borderline State

Bireyin semptomlarının belirli bir tanı kategorisine kolayca yerleştirilemediği ve gerçeği değerlendirme yetisinin korunmakla birlikte stres altında psikotik kırılmalara açık olduğu klinik durum.

İncele

Sınır İhlalleri

Boundary İssues

Bir profesyonel ile danışan arasındaki mesleki ilişkinin güvenli ve etik sınırlarının aşılması veya belirsizleşmesi durumudur.

İncele

Sınır Sistemi

Boundary System

Genel sistem teorisinde, canlı sistemler ile çevreleri veya diğer alt sistemler arasında yer alan, bilgi ve madde alışverişine izin veren ancak geçirgenliği derecelendiren yarı geçirgen sınırdır.

İncele

Sınır Vaka

Borderline Case

Kesin tanı kriterlerini tam olarak karşılamayan ancak iki farklı klinik kategori veya norm arasında belirsiz bir konumda yer alan klinik veya istatistiksel durum.

İncele

Sınırda Kişilik Bozukluğu

Borderline Disorder

Duygulanımda, benlik algısında ve kişilerarası ilişkilerde belirgin istikrarsızlık, dürtüsellik ve terkedilme korkusuyla karakterize kronik bir kişilik yapılanmasıdır.

İncele

Sınırda Şizofreni

Borderline Schizophrenia

Bireyin gerçeklikle bağını çoğunlukla koruduğu, ancak özellikle yoğun stres altında şizofreni benzeri tutarsız psikotik semptomlar sergilediği tarihsel klinik durum.

İncele

Sınırda Zeka

Borderline İntelligence

Bireyin zeka düzeyinin ortalamanın altında ancak klinik anlamda zeka geriliği (mental retardasyon / entelektüel yetersizlik) tanısı alacak kadar düşük olmadığı, standart zeka testlerinde ortalama aralığın hemen altındaki dilimi ifade eden psikometrik terim.

İncele

Sınırlı Amnezi

Circumscribed Amnesia

Bireyin belirli bir zaman diliminde veya travmatik bir olay anında yaşananları hatırlayamaması ile karakterize, lokalize bellek kaybı biçimi.

İncele

Sınırlı İnanç

Circumscribed Belief

Kişinin diğer inanç sistemlerinden yalıtılmış halde işlev gören, kendi içinde tutarlı ancak yanlışlamaya karşı son derece dirençli dar kapsamlı sanrısal inanç.

İncele

Sınırsız Sosyal Katılım Bozukluğu

Disinhibited Social Engagement Disorder

Çocukların tanıdık olmayan yetişkinlere karşı belirgin bir çekingenlik göstermeksizin aşırı ve gelişigüzel yaklaşmasıyla karakterize, erken dönem travma ve ihmal kökenli bir bağlanma bozukluğu.

İncele

Siber Seks

Cybersex

Fiziksel olarak bir arada bulunmayan bireylerin, dijital teknolojiler ve internet ağları aracılığıyla eş zamanlı cinsel içerikli iletişim kurması, uyarılması veya etkileşimde bulunması.

İncele

Siber Zorbalık

Cyberbullying

Dijital iletişim teknolojileri ve ağları aracılığıyla, bir birey veya gruba yönelik kasıtlı, tekrarlayıcı ve zarar verici agresif davranışlar bütünü.

İncele

Sikatrizasyon

Cicatrization

Bir yaranın iyileşmesini takiben fibröz doku veya yara izinin (sikatris) oluşum sürecidir.

İncele

Siklik

Cyclic

Birbirini takip eden, düzenli aralıklarla tekrarlanan fazlar veya evrelerle karakterize edilen durum.

İncele

Siklik Kusma Sendromu

Cyclical Vomiting Syndrome

Tamamen sağlıklı geçen arınma evreleriyle birbirinden ayrılan, saatler veya günler sürebilen, şiddetli ve tekrarlayıcı kusma nöbetleriyle karakterize fonksiyonel bir gastrointestinal bozukluk.

İncele

Siklosporin

Cyclosporine (cyclosporin)

Organ nakillerinde rejeksiyonu önlemek ve bazı otoimmün bozuklukları tedavi etmek amacıyla kullanılan, sitokrom P450 3A4 enzimi üzerinden metabolize olan güçlü bir immünosupresan ajan.

İncele

Siklotimik Bozukluk

Cyclothymic Disorder

En az iki yıl süren, tam kriterleri karşılamayan hafif düzeyde hipomanik ve depresif dalgalanmalarla karakterize kronik bir duygu durum bozukluğudur.

İncele

Sinir Krizi Sendromu

Ataque De Nervios

Latin kökenli kültürlerde görülen, titreme, kontrol edilemeyen çığlık atma, ağlama, sıcak basması ve geçici bilinç veya motor kontrol kaybıyla karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

Sirkadiyen Ritim Uyku-uyanıklık Bozuklukları

Disorders Of The Sleep–wake Cycle Schedule

Bireyin içsel sirkadiyen saati ile dış çevresel gereklilikler veya istenen uyku programı arasındaki kronik uyumsuzluktan kaynaklanan temel uyku bozukluğu kategorisi.

İncele

Sirkumtanatoloji

Circumthanatology

Ölüme yakın deneyimlerin (near-death experiences) fenomenolojik, nörobiyolojik ve psikolojik boyutlarını inceleyen akademik çalışma alanı.

İncele

Sirküadiyen Ritim Uyku Bozukluğu

Circadian Rhythm Sleep Disorder

Bireyin içsel sirküadiyen ritmi ile çevresel ya da mesleki koşulların dayattığı uyku-uyanıklık döngüsü arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan, aşırı uyku hali veya uykusuzlukla karakterize uyku bozukluğu.

İncele

Sisiseksizm

Cissexism

Cisgender bireyleri ayrıcalıklı kılan ve transseksüel ile ikili cinsiyet dışı kimlikleri ötekileştiren sistemli veya bireyler arası önyargı.

İncele

Sitomegalovirüs

Cytomegalovirus

Genellikle asemptomatik seyreden ancak gebelik sürecinde vertikal geçiş yoluyla fetüste ciddi nörogelişimsel bozukluklara ve işitme kayıplarına yol açabilen bir herpes virüsü cinsidir.

İncele

Sivil Acil Durum

Civil Emergency

Sivil nüfusu tehdit eden, doğal ya da insan kaynaklı yıkıcı olaylar bütünü.

İncele

Solunum Yeniden Eğitimi

Breathing Retraining

Bilişsel davranışçı terapilerde hiperventilasyon ve kaygı bozukluklarını yönetmek amacıyla danışanlara yavaş ve diyafragmatik nefes almayı öğreten yapılandırılmış bir müdahale tekniğidir.

İncele

Solunumla İlişkili Uyku Bozukluğu

Breathing-related Sleep Disorder

Uykuda ortaya çıkan solunum güçlükleri nedeniyle uyku mimarisinin bozulması ve buna bağlı olarak aşırı gündüz uykululuğu ya da uykusuzlukla karakterize edilen klinik durum.

İncele

Sonradan Edinilmiş Görme Yetersizliği

Adventitious Visual İmpairment

Normal görme yeteneği döneminden sonra bir yaralanma veya hastalık sonucunda ortaya çıkan kısmi veya tam görme kaybı.

İncele

Sosyal Reform Programı

Countermeasure-intervention Program

Toplumsal düzeydeki olumsuz yapıları, suç oranlarını veya halk sağlığı krizlerini ortadan kaldırmak ya da minimize etmek amacıyla tasarlanan sistematik ve müdahaleci politika girişimi.

İncele

Sözleşme Planı

Contract Plan

Bireyin belirli bir davranışı değiştirme veya akademik performansını artırma taahhüdünü resmi bir anlaşmayla kayıt altına alan, genellikle pekiştireçler ve ceza maliyetleri içeren yapılandırılmış bir müdahale stratejisidir.

İncele

Spazmodik Disfaji

Dysphagia Spastica

Boğaz kaslarının istemsiz spazmları nedeniyle yutkunma eyleminin ağrılı veya güç hale gelmesi durumu; sıklıkla somatizasyon bozukluğunun somatik bir belirtisi olarak ortaya çıkar.

İncele

Straitjacket

Camisole

Psikiyatri tarihinde ajite veya kendine zarar verme riski taşıyan hastaları fiziksel olarak sabitlemek için kullanılan kolları uzun ve bağlanabilir kısıtlayıcı gömlek.

İncele

Suç Psikolojisi

Criminal Psychology

Suç işleyen bireylerin zihinsel süreçlerini, motivasyonlarını ve davranış kalıplarını inceleyen; adli sistemin değerlendirme, rehabilitasyon ve önleme süreçlerine bilimsel katkı sunan uzmanlık dalı.

İncele

Suçiçeği

Chicken Pox

Varicella-zoster virüsünün neden olduğu, ateş, halsizlik ve deride kaşıntılı, sıvı dolu kabarcıklarla karakterize son derece bulaşıcı viral enfeksiyon.

İncele

Suçlu Psikopat

Criminal Psychopath

Yasalara ve toplumsal normlara karşı sürekli ve yineleyici ihlallerde bulunan, antisosyal kişilik bozukluğu özelliklerini barındıran birey.

İncele

Suçlu Tipi

Criminal Type

Genetik bir yatkınlık nedeniyle sürekli olarak yasa dışı ve suç teşkil eden eylemlerde bulunan bireyleri kategorize eden tarihsel sınıflandırma modeli.

İncele

Suçluluk

Culpability

Toplumsal kuralları, normları veya yasal düzenlemeleri ihlal eden davranış biçimi olup, sıklıkla çocuk ve ergenlerin uyumsuz ya da yasadışı eylemlerini tanımlamak için kullanılır.

İncele

Susto

Chibih

Latin Amerika kültürüne özgü, genellikle korkutucu veya travmatik bir olay sonrasında ortaya çıkan somatik ve psikolojik belirtilerle karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

Sünnet

Circumcision

Penisin prepus (sünnet derisi) kısmının cerrahi olarak çıkarılması işlemi; genellikle dini, kültürel veya tıbbi gerekçelerle bebeklik veya ilerleyen yaşlarda uygulanır.

İncele

Sürekli Eğitim

Continuing Education

Yetişkinlerin daha önce kazandıkları mesleki becerileri, bilgi tabanını veya uzmanlık alanlarını güncellemelerini ve genişletmelerini sağlayan formel eğitim süreçlerinin bütünü.

İncele

Sürekli Grup

Continuous Group

Üye alımının veya katılımcı dahil etme sürecinin zamansal olarak belirli bir başlangıç ve bitiş sınırına bağlı olmaksızın, esnek ve sürekli bir biçimde devam ettiği grup yapısı.

İncele

Sürekli Tıp Eğitimi

Continuing Medical Education (CME)

Hekimlerin mezuniyet sonrası dönemde mesleki bilgi, beceri ve klinik yetkinliklerini güncel tutmak ve geliştirmek amacıyla katıldıkları yapılandırılmış eğitim faaliyetleridir.

İncele

Süreklilik İlkesi

Constancy Principle

Psişik güçlerin ve enerjinin kararlı veya dengeli bir durumda kalma ya da düşük enerji düzeyine dönme eğilimini ifade eden genel ilke.

İncele

Süreklilik Yaklaşımı

Continuum Approach

Davranışların ve psikolojik durumların kategorik olarak birbirinden kesin çizgilerle ayrılmadığını, etkili işlevsellikteki normallikten şiddetli patolojiye kadar kesintisiz bir derecelenme gösterdiğini savunan metodolojik ve teorik bakış açısı.

İncele

Süren Bağ

Continuing Bond

Yas tutan bir bireyin, ölümün üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen kaybettiği kişiyle sürdürdüğü duygusal ve sembolik bağ.

İncele

Sürücü Eğitimi

Driver Training

Rehabilitasyon sürecinde, engelli bireylerin uyarlanmış kontrol mekanizmaları gibi yardımcı teknolojilerle donatılmış bir otomobili güvenle kullanabilmesi için verilen özel beceri kazandırma eğitimi.

İncele

Sürüklenme Hipotezi

Drift Hypothesis

Kentsel yoksulluk bölgelerinde şizofreni gibi ciddi ruhsal bozuklukların neden daha yüksek oranlarda görüldüğünü açıklayan; bireylerin hastalık öncesi prodromal dönemde işlevsellik kaybı yaşayarak alt sosyoekonomik katmanlara ve sosyal izolasyona doğru 'sürüklendiğini' öne süren model.

İncele

Şarlatan

Charlatan

Sahip olmadığı uzmanlık, bilgi veya becerilere sahipmiş gibi davranarak özellikle tıp ve parapsikoloji alanlarında bilinçli aldatma eylemi gerçekleştiren kimse.

İncele

Şartlı Tahliye

Conditional Discharge

Bir psikiyatri merkezindeki hastanın, belirli yükümlülükler ve kısıtlamalara (düzenli kontrol veya farmakoterapi gibi) uyma koşuluyla taburcu edilmesi.

İncele

Şefkat Yorgunluğu

Compassion Fatigue

Travmaya maruz kalan bireylere uzun süreli bakım veren ve yardım eden profesyonellerde görülen tükenmişlik ve kronik stres belirtileri tablosudur.

İncele

Şeytan Borazanı

Devil’s Trumpet

Tropikal ve subtropikal bölgelerde yetişen, antikoriner alkaloidler içeren ve halüsinojenik etkilere sahip Datura cinsine ait zehirli bir bitki türünü ifade eder.

İncele

Şeytani Ele Geçirilme

Demonic Possession

Kötü bir ruhun veya iblisin bir bireyin bedenini ve zihnini istila ederek davranışları kontrol etmesi ve çeşitli psikolojik ya da fiziksel rahatsızlıklar üretmesi inancı.

İncele

Şiddet Döngüsü

Cycle Of Violence

Yakın partner şiddetinde görülen ve balayı, gerginlik birikimi ve şiddet aşamalarından oluşan, zamanla tekrarlayan ve tırmanan davranışsal model.

İncele

Şiddet Gören Kadınlar

Battered Women

Partnerleri, eşleri veya akrabaları tarafından fiziksel, cinsel, psikolojik ya da diğer kötü muamele biçimlerine maruz kalan kadınları tanımlayan klinik ve sosyolojik terim.

İncele

Şüphe

Doubt

Bir kişi, durum ya da benliğin kendisine yönelik güven eksikliği ve emin olamama halini barındıran, genellikle güçlü bir duygusal bileşene sahip bilişsel belirsizlik.

İncele

Taburculuk Planlaması

Discharge Planning

Bir bireyin hastane veya yataklı tedavi kurumundan toplum yaşamına güvenli ve kesintisiz geçişini sağlamak amacıyla yapılandırılmış sistematik hazırlık süreci.

İncele

Taburculuk Prosedürü

Discharge Procedure

Yatarak tedavi gören bir hastanın klinik ortamdan tabur edilerek topluma yeniden entegre edilmesini sağlayan yapılandırılmış süreçtir.

İncele

Taburculuk Sonrası Bakım

Aftercare

Yatarak tedavi kurumlarından taburcu edilen bireylerin topluma uyum sağlamasını, kazanılan klinik ilerlemenin korunmasını ve nükslerin önlenmesini amaçlayan organize ayaktan destek programı.

İncele

Talep Azaltma

Demand Reduction

Madde bağımlılığı potansiyeli taşıyan tütün, alkol ve yasadışı maddelerin kullanımını, toplumsal düzeyde eğitim, farkındalık kampanyaları ve yasal düzenlemeler yoluyla bireylerin tüketim iştahını düşürerek önlemeyi amaçlayan halk sağlığı yaklaşımı.

İncele

Talep İncelemesi

Claims Review

Tıbbi veya ruh sağlığı hizmetleri için sunulan bir ödeme talebinin uygunluğunun, gerekliliğinin ve maliyet tutarlılığının sistematik olarak değerlendirilmesi.

İncele

Talep-kaçınma Örüntüsü

Demand–withdraw Pattern

Bir partnerin eleştiri, talep veya değişim çağrısıyla başlattığı, diğer partnerin ise savunmaya geçerek, konuyu değiştirerek veya fiziksel/duygusal olarak uzaklaşarak karşılık verdiği işlevsiz iletişim döngüsüdür.

İncele

Talepkarlık

Demandment

Bireyin kendi istek, arzu ve hedeflerini esnek olmayan, mutlak zorunluluklara dönüştürdüğü, sıklıkla öz-yıkıcı sonuçlar doğuran bilinçdışı veya yarı-bilinçli imperatif yapıdır.

İncele

Talepkârlık

Demandingness

Bireyin başkalarından sürekli ve aşırı düzeyde ilgi, yardım ya da tavsiye talep etmesiyle karakterize edilen davranışsal yönelim.

İncele

Tamamlayıcı Ve Alternatif Tıp

Complementary And Alternative Medicine (CAM)

Konvansiyonel Batı tıbbının uygulama alanı dışında kalan, akupunktur, meditasyon, homeopati ve bitkisel takviyeler gibi geniş bir terapi ve sağlık bakım sistemleri yelpazesi.

İncele

Tamponlama

Buffering

Bireyin sosyal destek ağları vasıtasıyla stresli yaşam deneyimlerinin zararlı etkilerine karşı korunması veya organizasyonel süreçlerin dışsal belirsizliklerden yalıtılması.

İncele

Tanatofobia

Death Phobia

Ölümün kendisinden veya ölme sürecinden duyulan, bireyin işlevselliğini ve günlük yaşamını ciddi düzeyde kısıtlayan aşırı ve irrasyonel korku.

İncele

Tanı

Diagnosis (dx)

Bir hastalığın, bozukluğun veya patolojik durumun belirti ve bulgular aracılığıyla, standart değerlendirme teknikleri kullanılarak belirlenmesi ve sınıflandırılması süreci.

İncele

Tanı Merkezi

Diagnostic Center

Fiziksel veya psikolojik bozuklukların nedenini belirlemek ve hastanın durumunu değerlendirmek amacıyla uzman personel ve laboratuvar donanımıyla yapılandırılmış sağlık tesisi.

İncele

Tanıdık Tecavüzü

Acquaintance Rape

Mağdurun faili tanıdığı (arkadaş, iş arkadaşı, aile üyesi veya romantik partner) durumlarda gerçekleşen cinsel saldırı.

İncele

Tanısal Adaptif Davranış Ölçeği

DABS

Günlük işlevsellik için gereken kavramsal, sosyal ve pratik becerileri ölçen, zihinsel gelişim bozukluğu tanısında kritik öneme sahip standardize edilmiş klinik değerlendirme aracı.

İncele

Tanısal Formülasyon

Diagnostic Formulation

Hastanın tüm öyküsünün, semptomlarının ve klinik bulgularının bireyselleştirilmiş, bütüncül bir bağlamda sentezlenerek açıklanması ve tedavi planına dönüştürülmesidir.

İncele

Tanısal Gölgeleme

Diagnostic Overshadowing

Çoklu engelliliğe veya bilinen birincil bir tanıya sahip bireylerde, ortaya çıkan yeni semptomların mevcut birincil duruma yorulması nedeniyle eşlik eden ek bir bozukluğun gözden kaçırılması.

İncele

Tanısal Görüşme

Diagnostic İnterview

Bir ruh sağlığı uzmanının, hastanın başvuru şikayetlerini, mevcut yaşam koşullarını ve geçmiş öyküsünü inceleyerek tanı, prognoz ve tedavi planı oluşturmasını sağlayan yapılandırılmış ya da yarı yapılandırılmış klinik değerlendirme sürecidir.

İncele

Tanısal Görüşme Çizelgesi

Diagnostic Interview Schedule (DIS)

Bireylerin geçmiş ve mevcut psikiyatrik bozukluk belirtilerini nesnel bir şekilde değerlendirmek için geliştirilmiş, minimum klinik yargı gerektiren yapılandırılmış görüşme aracı.

İncele

Tanısal Test

Diagnostic Test

Bir bireyin fiziksel, zihinsel veya davranışsal sorunlarının doğasını ve kaynağını ortaya çıkarmaya yardımcı olan her türlü muayene veya değerlendirme ölçümüdür.

İncele

Tanıyla İlişkili Gruplar (DRG)

Diagnosis-related Groups (drgs)

Yatan hasta maliyetlerini standardize etmek ve sağlık hizmeti sağlayıcılarına yapılacak geri ödemeleri düzenlemek amacıyla hastaları tanı, yaş, cinsiyet ve tıbbi prosedürlere göre kategorize eden hastane sınıflandırma sistemidir.

İncele

Taoizm

Daoism

Evrenin doğal düzeniyle uyum içinde yaşamayı, efor sarf etmeden akışa bırakılmayı (wu-wei) ve zıtlıkların birliğini savunan felsefi ve spiritüel gelenek.

İncele

Tarihsel Dışı

Ahistorical

Davranışları veya olguları geçmişteki kökenlerinden bağımsız olarak, yalnızca güncel ve anlık etkenler temelinde inceleyen perspektif.

İncele

Tavsiye Verme

Advice Giving

Terapistin danışana değerlendirmesi için alternatifler veya seçenekler sunduğu bir danışmanlık tekniğidir.

İncele

Tedaviye Uyum

Adherence

Bir bireyin, sağlık hizmeti sağlayıcısı tarafından önerilen ilaç tedavisi ve diğer tıbbi yönergelere bilinçli ve istekli bir şekilde uyması durumu.

İncele

Telafi

Compensation

Bireyin gerçek ya da hayali bir eksikliğini veya yetersizliğini örtmek ya da dengelemek amacıyla başka bir alanda güç, başarı veya yetenek geliştirmesi süreci.

İncele

Temas Duyarsızlaştırması

Contact Desensitization

Sistematik duyarsızlaştırma yönteminin, gevşeme eğitimi yerine katılımcı modelleme ile uygulanan ve kaygı bozukluklarının tedavisinde kullanılan bir varyasyonudur.

İncele

Temel Cinsiyet Kimliği

Core Gender İdentity

Bireyin kendi cinsiyetine ait ilk ve en derin öz-algısı; genellikle yaşamın ikinci yılında belirginleşen kökensel kimlik yapısı.

İncele

Temel Çatışma

Basic Conflict

Ego psikolojisinde, bireyin baskın nevrotik eğilimi ile bununla bağdaşmayan ve bastırılması gereken baskın olmayan nevrotik ihtiyaçları arasındaki çelişkidir.

İncele

Temel Hata

Basic Mistake

Alfred Adler'in bireysel psikoloji kuramında, erken çocukluk döneminde geliştirilen ve kişinin yaşam tarzını olumsuz yönlendiren yanlış varsayımlar bütünü.

İncele

Temel İskandinav Uyku Anketi

Basic Nordic Sleep Questionnaire (BNSQ)

Geçmiş üç aydaki çeşitli uyku bozukluklarının ve yakınmalarının sıklığını 1'den 5'e kadar derecelendiren standartlaştırılmış öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Temel İşlevsellik

Baseline Functioning

Bir bireyin herhangi bir klinik bozulma, akut travma, müdahale veya hastalık öncesindeki olağan bilişsel, duygusal ve davranışsal yeterlilik düzeyidir.

İncele

Temel Karşılaşma

Basic Encounter

İki birey arasında karşılıklı güven ve empatiyle karakterize edilen, anlamlı ve dönüştürücü ilişki deneyimi.

İncele

Temel Kaygı

Basic Anxiety

Bireyin, özellikle çocukluk döneminde, düşmancıl bir dünyada kendini tamamen çaresiz, yalnız ve tehlikede hissetmesini tanımlayan psikanalitik kavram.

İncele

Temel Kural

Basic Rule

Psikanalizde hastanın sansür uygulamaksızın akışa bırakılan tüm düşünce, duygu ve anıları zihinsel süzgeçten geçirmeden dile getirmesini zorunlu kılan temel teknik ilke.

İncele

Terapötik Faktörler

Curative Factors

Psikoterapi sürecinde değişimi, iyileşmeyi ve kişisel dönüşümü katalize eden ortak mekanizmaların bütünü.

İncele

Terk Edilme

Abandonment

Bir ebeveynin veya birincil bakım verenin, bağımlı bir bireye karşı yasal ve duygusal sorumluluklarını büyük ölçüde askıya alarak onu yüzüstü bırakması.

İncele

Terk Tepkisi

Abandonment Reaction

Bir ebeveyn, birincil bakım veren veya bağımlı olunan bir yakının kaybı ya da ihmali sonrasında çocuklarda ve yetişkinlerde ortaya çıkan yoğun duygusal yoksunluk, destek kaybı ve derin yalnızlık hissi.

İncele

Terminal Uykusuzluk

Early-morning Awakening İnsomnia

Bireyin gece boyunca normal bir uyku süresi geçirmesine rağmen, sabahın çok erken saatlerinde uyanması ve tekrar uykuya dalamaması ile karakterize bir sirkadiyen ritim ve uyku bozukluğudur.

İncele

Terörle Mücadele Faaliyetleri

Antiterrorist Activities

Potansiyel kimyasal ve biyolojik saldırılar dahil olmak üzere terör eylemlerini tespit etmek ve etkisiz hale getirmek amacıyla yürütülen güvenlik programlarıdır.

İncele

Tespit Yanlılığı

Ascertainment Bias

Bir örneklem için bireylerin veya birimlerin seçilmesinde yapılan, seçilen birimlerin ilgili popülasyonu temsil etmemesine yol açan sistematik hata.

İncele

Teşhis Temel Çizgisi

Diagnostic Baseline

Bir hastalığın veya bozukluğun tedavisinden ya da klinik tanımlamasından önceki semptomların başlangıç düzeyi.

İncele

Teşhis Yetimi

Diagnostic Orphan

Bir bozukluğun tanı kriterlerini karşılamak için gerekli semptom eşiğinin altında kalan ancak yine de klinik olarak anlamlı düzeyde belirti gösteren birey.

İncele

Tetikleyici Olay

Activating Event

Rasyonel Duygusal Davranışçı Terapi'de, bireyin mantık dışı inançlarını ve buna eşlik eden yıkıcı duygularını harekete geçiren mevcut, geçmişteki veya gelecekteki herhangi bir durum.

İncele

Tıkınırcasına Alkol Kullanımı

Binge Drinking

Kısa bir zaman dilimi içinde, doğrudan sarhoş olma amacıyla yüksek miktarda alkol tüketilmesi durumu.

İncele

Tıkınırcasına Yeme

Binge Eating

Kısıtlı bir zaman diliminde, normal şartlarda tüketilemeyecek kadar büyük miktarda gıdanın tüketilmesi ve bu süreçte kontrol kaybı yaşanması durumu.

İncele

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu

Binge-eating Disorder

Telafi edici davranışlar olmaksızın, yineleyici kontrolsüz aşırı yemek yeme nöbetleri ve bu durumun yarattığı belirgin sıkıntıyla karakterize yeme bozukluğu.

İncele

Toplama Kampı Sendromu

Concentration-camp Syndrome

Toplama kampı kurtulanlarında görülen, şiddetli anksiyete, obsesif rüminasyon, depresyon ve hayatta kalma suçluluğu ile karakterize travma sonrası stres bozukluğu varyantıdır.

İncele

Topluluk Temelli Konut

Community Residence

Entelektüel veya gelişimsel yetersizlikleri olan bireyler için ev ortamında bakım, gözetim ve beceri eğitimi sunan, genellikle 3 ila 15 kişinin yaşadığı denetimli evler.

İncele

Toplum Destekli Tedavi

Assertive Community Treatment

Şiddetli ruhsal bozukluktan muzdarip bireylere, kendi yaşam alanlarında (evde, işte, sokakta) mobil ve çok disiplinli bir ekip tarafından sunulan kapsamlı tedavi, rehabilitasyon ve destek hizmetleri sistemi.

İncele

Toplum Hizmetleri

Community Services

Bireylerin sağlığını ve refahını korumak ve sürdürmek amacıyla tasarlanmış, ruh sağlığı klinikleri, halk sağlığı, rehabilitasyon ve barınma tesislerini içeren karmaşık yerel destek ağları.

İncele

Toplum Ruh Sağlığı

Community Mental Health

Ruh sağlığı hizmetlerinin kapalı kurumlar yerine doğrudan toplum içinde verilmesini, önleyici müdahaleleri ve bölgesel demografik analizleri merkeze alan halk sağlığı yaklaşımıdır.

İncele

Toplum Ruh Sağlığı Merkezi

CMHC

Toplum temelli psikiyatrik bakım ve rehabilitasyon hizmetleri sunan, bireylerin hastaneye yatış süresini minimize ederek sosyal hayata entegrasyonunu hedefleyen birinci basamak sağlık kuruluşu.

İncele

Toplum Sosyal Hizmet Uzmanı

Community Social Worker

Yerel, eyalet ve federal düzeydeki hükümet yetkilileri ile halk arasında köprü kurarak toplumsal sorunları çözen ve kamusal farkındalık yaratan profesyonel.

İncele

Toplum Temelli Bakım

Community Care

Gelişimsel, psikiyatrik veya fiziksel engelli bireylere kurumsal hastane duvarları dışında sunulan kapsamlı, topluluk temelli hizmetler ve destekler ağıdır.

İncele

Toplum Temelli Katılımcı Araştırma

Community-based Participatory Research

Araştırmacılar ile topluluk üyelerinin bir projenin tüm aşamalarında ortak olarak karar aldığı, eşitlikçi ve eylem odaklı bir araştırma yaklaşımı.

İncele

Toplumsal Dahil Etme

Community İnclusion

Özellikle entelektüel ve gelişimsel engelli bireylerin sosyal, eğitimsel, mesleki ve kamusal yaşamın tüm alanlarında aktif olarak yer almasını ve kabul görmesini sağlayan pratikler bütünü.

İncele

Toplumsal Entegrasyon

Community İntegration

Özellikle gelişimsel veya fiziksel yetersizlikleri olan bireylerin, toplumsal etkinliklere aktif katılımını, sosyal ağlar kurmasını ve bağımsız yaşam pratiklerini destekleyen uygulamalı yaklaşım.

İncele

Treacher Collins Sendromu

Berry Syndrome

Kraniyofasiyal gelişim kusurlarıyla karakterize, birinci ve ikinci yutak kemerlerinin anormal gelişimi sonucu ortaya çıkan konjenital bir sendrom.

İncele

Tutkunluk

Addiction

Alkol, madde veya belirli davranışlara karşı gelişen, olumsuz sonuçlara rağmen engellenemeyen psikolojik ve/or fizyolojik bağımlılık durumu.

İncele

Tutum Tipleri

Attitudinal Types

Carl Jung’un analitik psikolojisinde, bireyin libido veya psişik enerjisinin yönelimine bağlı olarak dış dünyaya (ekstroversiyon) veya iç dünyaya (introversiyon) odaklanmasını tanımlayan iki temel kişilik kategorisidir.

İncele

Tükeniş Noktası

Bottoming Out

Odaklanma yetersizliği, motivasyon eksikliği ve öz saygıda düşüşle karakterize edilen aşırı fiziksel ve zihinsel tükenmişlik durumu.

İncele

Tükenmiş

Burned Out

Bir bireyin zihinsel, duygusal veya fiziksel olarak tamamen tükenmiş, aşırı yüklenmiş ve tükenmişlik sendromunun akut veya kronik etkileri altında olduğunu tanımlayan terim.

İncele

Tükenmişlik

Burnout

Yoğun ve uzun süreli stresin ardından ortaya çıkan; fiziksel, duygusal ve zihinsel düzeyde derin bir yorgunluk, motivasyon kaybı ve işlevsellikte düşüşle karakterize durum.

İncele

Tüketici Danışmanlığı

Consumer Counseling

Bireylerin kişisel para yönetimi ve bütçe planlamasında rasyonel ve sağlıklı finansal kararlar alabilmesini hedefleyen yapılandırılmış psikolojik ve pratik rehberlik süreci.

İncele

Tüketici Tedavi

Depletive Treatment

Organizmanın kasıtlı olarak zayıflatılması ve zararlı olduğuna inanılan maddelerin vücuttan kanama, kusma, müshil veya bül oluşturma yoluyla atılmasını amaçlayan tarihsel tıp yaklaşımı.

İncele

UCR Ücretleri

Customary, Prevailing, And Reasonable Fees (CPR Fees)

Sağlık hizmeti sağlayıcılarının geri ödemelerinde kullanılan, belirli bir coğrafi bölgedeki piyasa ortalamalarına ve makuliyet ölçütlerine dayanan ücretlendirme kriteridir.

İncele

Uçuş Korkusu

Aviophobia

Uçağa binme veya uçuş esnasında yaşanan yoğun, irrasyonel ve kalıcı korku durumu.

İncele

Umutsuzluk

Despair

Şeylerin kökten yanlış olduğu ve asla daha iyiye doğru değişmeyeceği inancıyla karakterize edilen, en yıkıcı ve olumsuz insan duygusal yaşantısı.

İncele

Uyarılma Düzenleme

Arousal Regulation

Bireyin bilişsel ve fizyolojik aktivasyon seviyelerini, bilişsel-davranışsal yöntemler kullanarak optimum düzeyde tutma ve kontrol etme becerisidir.

İncele

Uyarılma Eğitimi

Arousal Training

Danışanlara fizyolojik uyarılma düzeylerini fark etmeyi ve terapötik hedeflere bağlı olarak bu düzeyleri artırmayı veya azaltmayı öğreten bir davranış terapisi tekniğidir.

İncele

Uyarılma Evresi

Arousal Phase

Cinsel tepki döngüsünün, psikolojik veya fiziksel uyaranlar neticesinde otonom sinir sisteminin aktivasyonuyla başlayan ve vazokonstrüksiyon ile miyotoninin görüldüğü ilk aşaması.

İncele

Uyarılmış Panik Atak

Cued Panic Attack

Belirli bir durumsal tetikleyiciye maruz kalındığında veya bu durum beklendiğinde neredeyse istisnasız olarak ortaya çıkan panik atak türüdür.

İncele

Uyarış Yükümlülüğü

Duty To Warn

Ruh sağlığı uzmanlarının, danışanlarının zarar vermeyi planladığı üçüncü şahısları veya kendine zarar verme riski bulunan danışanı koruyabilecek kişileri haberdar etme yasal ve etik zorunluluğudur.

İncele

Uygulamalı Davranış Analizi

ABA

Öğrenme ilkelerini sistematik olarak uygulayarak sosyal açıdan anlamlı davranışları değiştirmeyi ve bu değişimin çevresel belirleyicilerini belgelendirmeyi amaçlayan bilimsel disiplindir.

İncele

Uygulamalı Germe

Applied Tension

Kan, enjeksiyon ve yara fobilerinde bayılmayı tetikleyen düşük kan basıncını önlemek amacıyla iskelet kaslarının istemli olarak kasılıp gevşetildiği bir davranış terapisi tekniğidir.

İncele

Uygulamalı Gevşeme

Applied Relaxation

Danışanlara, panik, anksiyete, fobiler ve ağrı gibi semptomları kontrol altına almak amacıyla seanslar boyunca kademeli olarak daha hızlı gevşemeyi öğreten davranışsal bir müdahale tekniğidir.

İncele

Uygulamalı Psikanaliz

Applied Psychoanalysis

Psikanalitik kuram ve ilke ve formülasyonların, klinik ortamın dışına çıkarak sanat, edebiyat, din, antropoloji ve tarih gibi beşeri bilimler alanına uyarlanmasıdır.

İncele

Uygulamalı Psikoloji Amerikan Derneği

American Association Of Applied Psychology (AAAP)

1937 yılında Amerikan Psikoloji Derneği'nden (APA) ayrılarak danışmanlık, klinik, eğitim ve endüstri psikologlarının uygulamalı çıkarlarını temsil etmek amacıyla kurulan ve 1944'te tekrar APA bünyesine katılan profesyonel kuruluş.

İncele

Uygun Duygulanım

Appropriate Affect

Bireyin içsel duygu durumunun veya ruh halinin, dışsal düşünce, eylem, sözel ifade ya da içinde bulunulan durumla tam bir uyum ve tutarlılık göstermesi durumu.

İncele

Uygun Ölüm

Appropriate Death

Bireyin yaşamın son evresinde, kendi değerleri ve tercihleri doğrultusunda seçebileceği, bireyselliğini koruyan ölüm biçimidir.

İncele

Uykusuzluk

Ahypnosia

Uykuya dalmada, uykuyu sürdürmede sürekli zorluk yaşama veya kalitesiz uyku ile karakterize klinik durum.

İncele

Uykuyu Başlatma Ve Sürdürme Bozuklukları (DIMS)

Disorders Of İnitiating And Maintaining Sleep (DIMS)

Uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte yaşanan kalıcı zorluklarla karakterize edilen, dört temel uyku bozukluğu sınıfından biri.

İncele

Uyum Bozukluğu

Adjustment Disorder

Tanımlanabilir bir yaşam stresörünün ardından üç ay içinde ortaya çıkan, beklenenden daha şiddetli duygusal veya davranışsal tepkilerle karakterize klinik tablo.

İncele

Uyum Envanteri

Adjustment İnventory

Bireyin yaşamının çeşitli alanlarındaki (duygusal, sosyal, akademik ve mesleki) uyum düzeyini ve olası uyumsuzluk örüntülerini sistematik olarak değerlendiren psikometrik ölçme aracıdır.

İncele

Uyum Süreci

Adjustment Process

İnsanların çevresel talepler ve uyarıcılara karşı tutum ile davranışlarını değiştirerek içsel ihtiyaçları ile dışsal koşullar arasında denge kurma mekanizması.

İncele

Uyum Tepkisi

Adjustment Reaction

Stresli bir yaşam olayına karşı gelişen, işlevselliği geçici olarak bozan uyum sağlayamamış psikolojik tepki.

İncele

Uyumlayıcı Başa Çıkma

Accommodative Coping

Bireyin, değiştirilemeyen dışsal kısıtlamalar ve çevresel baskılar karşısında kendi hedeflerini, beklentilerini ve standartlarını duruma uyarlayarak stresle başa çıkmasını sağlayan birincil düzenleme stratejisidir.

İncele

Uyumlu Çocuk

Adapted Child

Transaksiyonel analizde, ebeveyn figürlerinin beklentilerine ve kurallarına göre şekillenen; itaatkar, düzenli ancak aynı zamanda manipülatif özellikler barındırabilen bir ego durumudur.

İncele

Uyumlu Karakter

Compliant Character

Temel kaygıya karşı bir savunma mekanizması olarak, başkalarından onay ve sevgi aramayı temel motivasyon edinen itaatkar kişilik yapısı.

İncele

Uyumlu Özdeşleşme

Concordant İdentification

Psikanalizde analistin, hastanın içsel deneyimini ve benlik durumunu doğrudan kendi içinde yaşayarak onunla tam bir empatik rezonans kurduğu karşı-aktarım biçimidir.

İncele

Uyumsal Hipotez

Adaptive Hypothesis

Heinz Hartmann’ın ego psikolojisinde, birincil otonom egonun temel işlevinin algı, bellek, duygu düzenleme ve hareketlilik yoluyla 'ortalama beklenebilir çevre' ile başa çıkmak olduğunu savunan analitik görüş.

İncele

Uyuşturucu Kaçakçılığı

Drug Trafficking

Yasadışı psikoaktif maddelerin, ulusal veya uluslararası yasal düzenlemeleri ihlal ederek üretimi, taşınması, dağıtımı ve satışı.

İncele

Uyuşturucu Satıcısı

Drug Dealer

Yasadışı maddeleri ticari amaçla satan veya yasal maddeleri ruhsatsız ya da usulsüz bir şekilde piyasaya süren kişi.

İncele

Uyuşum

Congruence

Psikolojik nitelikler ile dışsal davranışlar, yaşantılar veya benlik algısı arasındaki tutarlılık ve uyum durumu.

İncele

Uzaklaşan Karakter

Detached Character

Aşırı öz-yeterlilik ve başkalarına karşı duygusal bir bağ kuramamış olma durumuyla belirginleşen, temel kaygıya karşı geliştirilmiş nevrotik bir savunma stili.

İncele

Uzaklaşmış Aile

Disengaged Family

Üyelerinin psikolojik ve duygusal olarak birbirlerinden karşılıklı olarak uzaklaştığı ve bağlarını kopardığı aile yapısı.

İncele

Uzaktan Terapi

Distance Therapy

Hareket kabiliyeti kısıtlılığı, coğrafi izolasyon veya benzeri engelleyici faktörler nedeniyle yüz yüze yürütülemeyen, telefon, sesli veya görüntülü konferans gibi teknolojik araçlar vasıtasıyla gerçekleştirilen psikoterapi türü.

İncele

Uzaylılar Tarafından Kaçırılma

Alien Abduction

Bireylerin dünya dışı varlıklar tarafından kaçırıldıklarına ve çeşitli fiziksel ile psikolojik deneylere maruz kaldıklarına dair inandıkları, ancak nesnel kanıtı bulunmayan öznel deneyimler fenomenidir.

İncele

Üvey Aile

Blended Family

Eşlerden en az birinin önceki ilişkisinden veya evliliğinden olan çocuklarıyla birlikte oluşturduğu karma aile yapısı.

İncele

Vaka

Case

Genellikle bireysel bir hastadaki belirli bir hastalığı, bozukluğu veya analitik bir araştırmada veri toplanan temel gözlem birimini ifade eden klinik ve metodolojik terim.

İncele

Vaka İncelemesi

Case Study

Tek bir bireyin, grubun, olayın veya sistemin; çoklu veri kaynakları kullanılarak gerçek dünya bağlamında derinlemesine ve bütüncül olarak incelenmesi.

İncele

Vaka Tarihçesi

Case History

Bir bireyin tıbbi, psikolojik, sosyal ve gelişimsel geçmişini kapsayan, tanı ve tedavi süreçlerine rehberlik eden kapsamlı bilgi kaydı.

İncele

Vaka Tespiti

Case-finding

Ruhsal bozukluklar açısından tedaviye gereksinim duyan bireylerin; tarama testleri, sosyal kurum kayıtları, pratisyen hekim yönlendirmeleri veya kriz triyajı yoluyla sistematik olarak belirlenmesi süreci.

İncele

Vaka Yöneticisi

Case Manager

Hastaların sağlık hizmetlerine kesintisiz ve maliyet etkin bir şekilde erişimini sağlamak amacıyla hastalar, sağlık sağlayıcıları ve sigorta şirketleri arasında koordinasyon kuran profesyonel.

İncele

Vaka Yönetimi

Case Management

Sağlık hizmetlerinin sürekliliğini ve kalitesini artırırken maliyetleri düşürmek amacıyla bakım süreçlerinin planlanması, koordine edilmesi ve yürütülmesidir.

İncele

Vaka Yükü

Case Load

Bir psikoterapist, psikiyatrist veya sosyal hizmet uzmanının belirli bir zaman diliminde yönetmekle sorumlu olduğu toplam danışan sayısı ve bu vakaların karmaşıklık derecesi.

İncele

Varlık Değeri

Being Value

Bireyin eksiklik gidermeye yönelik motivasyonlar ötesinde, kendi varoluşunu ve potansiyelini gerçekleştirmeye atfettiği içsel değer.

İncele

Varlık Psikolojisi

Being Psychology

Bireyleri kendi başlarına birer amaç olarak ele alan, her insanın kutsallığını, benzersizliğini ve kıyaslanamaz özünü merkeze alan hümanist psikoloji alt dalı.

İncele

Varlık Sevgisi

B-love

Bireyin bir başka insanı eksikliklerini gidermek için değil, yalnızca var olduğu halin benzersizliğini takdir ederek ve değiştirmeye çalışmadan sevdiği, motivasyonsal açıdan olgun bir sevgi biçimidir.

İncele

Varlık Ve Yokluk

Being–not Being

Alman filozof Martin Heidegger'in görüşlerine dayanarak, insanın varoluşunu ve ölümlülüğünü sorgulamasını tetikleyen temel ontolojik mesele.

İncele

Vicdan

Conscience

Bireyin kendi niyet, eylem ve tutumlarını ahlaki değerler ekseninde yargılayan, doğru ile yanlışı ayırt etmesini sağlayan içsel bilişsel ve duygusal süreçtir.

İncele

Vicdan Azabı

Compunction

Hatalı bir eylemden ya da henüz gerçekleştirilmemiş fakat zarar doğurması beklenen bir davranıştan kaynaklanan içsel huzursuzluk ve suçluluk hali.

İncele

Vurgun

Bends

Yüksek basınçlı bir ortamdan hızla düşük basınçlı bir ortama geçilmesiyle vücut dokularında ve kan dolaşımında nitrojen kabarcıklarının oluşmasına yol açan fizyolojik bozukluk.

İncele

Yabancılaşma

Alienation

Bireyin çevresindeki sosyal gruptan, kendi toplumsal rolünden veya öz benliğinden duygusal ve bilişsel olarak kopması, derin bir tatminsizlik ve güvensizlik durumu yaşaması.

İncele

Yaklaşma Odaklı Başa Çıkma

Approach Coping

Stres yaratıcı bir olay veya durumla aktif olarak yüzleşmeyi, problemi doğrudan ele almayı ya da durumsal tehdide bilişsel ve davranışsal olarak yönelmeyi içeren başa çıkma stratejisidir.

İncele

Yamyamlık

Cannibalism

Bir organizmanın kendi türünden başka bir bireyi besin olarak tüketmesi eylemi olup, psikopatolojik bağlamda insan eti yeme yönündeki patolojik dürtüyü ifade eder.

İncele

Yanık Yaralanmaları

Burn İnjuries

Alev, yoğun ısı, elektrik, kimyasal maddeler veya ultraviyole radyasyona maruz kalma sonucu dokularda meydana gelen hasar.

İncele

Yapay Döllenme

Artificial İnsemination (AI)

Spermanın kadın üreme sistemine tıbbi veya cerrahi tekniklerle, cinsel ilişki olmaksızın doğrudan yerleştirilmesi suretiyle gebe kalmayı sağlama yöntemi.

İncele

Yapıcı Alternativizm

Constructive Alternativism

George A. Kelly'nin kişilik kuramında, bireyin dünyayı ve olayları tek bir mutlak gerçeklik yerine birden fazla farklı perspektiften ve alternatif yapıdan görebilme kapasitesi.

İncele

Yapıcı Başa Çıkma

Constructive Coping

Stres yönetimine yönelik, durumsal gerçekçiliğe dayanan, uyum sağlayıcı ve problem çözme odaklı araçsal yaklaşımların tümü.

İncele

Yapıcı Düşünme Envanteri

Constructive Thinking Inventory (CTI)

Seymour Epstein tarafından geliştirilen ve bireylerin stres altında ne kadar işlevsel ve yapıcı düşündüklerini ölçen psikometrik öz-bildirim ölçeğidir.

İncele

Yapılandırmacı Psikoterapi

Constructivist Psychotherapy

Danışanların yaşam deneyimlerine anlam yükleme süreçlerini inceleyen ve hikayeler, mitler ile metaforlar aracılığıyla sorunlarını daha işlevsel biçimde yeniden yapılandırmalarını hedefleyen psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Yapmacık Kişilik

As-if Personality

Bireyin çevresine uyum sağlamış gibi davrandığı, ancak aslında yalnızca dışsal beklentileri taklit ettiği, otantik ve spontane bir benlik hissinden yoksun olduğu bir kişilik örüntüsüdür.

İncele

Yaratıcı Drama

Creative Dramatics

Özellikle çocuklarda yaratıcılığı, hayal gücünü ve sosyal becerileri geliştirmek amacıyla kullanılan, süreç odaklı spontane oyun ve doğaçlama teknikleri bütünü.

İncele

Yaratıcı Sanatlar Terapisi

Creative Arts Therapy

Müzik, dans, drama ve şiir gibi sanatsal mecraları kullanarak iletişimi kolaylaştıran, duygusal dışavurumu artıran ve bireysel dönüşümü destekleyen bütüncül klinik müdahale biçimi.

İncele

Yardımcı Ego

Auxiliary Ego

Psikodramada, terapist dışında, ana karakterin (protagonistin) hayatındaki önemli bir figürün rolünü üstlenen grup üyesi.

İncele

Yardımcı Madde

Adjunct

Birincil tedavinin etkinliğini artırmak veya ek terapötik fayda sağlamak amacıyla ana ilaçla eş zamanlı olarak kullanılan ikincil farmakolojik ajan.

İncele

Yardımcı Tedavi

Adjuvant Therapy

Birincil tedavinin etkinliğini artırmak veya iyileşme şansını yükseltmek amacıyla birincil müdahaleden sonra uygulanan ikincil tıbbi veya psikoterapötik destek.

İncele

Yardımcı Terapist

Auxiliary Therapist

Eş-terapi (cotherapy) sürecinde ana uygulayıcıya destek olan ve tedavi dinamiklerine aktif olarak katılan klinisyen.

İncele

Yardımcı Üreme Teknolojileri

Assisted Reproductive Technology (ART)

İnfertilite tedavisinde hem oositlerin (yumurta) hem de spermatozoa (sperm) hücrelerinin laboratuvar ortamında doğrudan manipüle edildiği tıbbi müdahalelerin tamamı.

İncele

Yardımlı İntihar

Assisted Suicide

Bir bireyin, hayatına son vermesi için gerekli araçların (örneğin reçete edilmiş lethal dozda ilaç) bir başkası tarafından sağlandığı ve nihai eylemin bireyin kendisi tarafından gerçekleştirildiği ölüm biçimi.

İncele

Yargılanma Yeterliği

Adjudicative Competence

Ceza adalet sistemi süreçlerinde anlamlı bir şekilde katılım gösterme, yargılanma, suçunu kabul etme ve yasal haklardan feragat etme kapasitelerini kapsayan üst kavram.

İncele

Yargılanma Yeterliliği Değerlendirmesi

Competency Evaluation

Bir sanığın mahkemede kendini etkili bir şekilde savunabilme ve yargılama sürecini anlayabilme zihinsel kapasitesini belirlemek amacıyla klinik psikolog veya psikiyatristler tarafından gerçekleştirilen adli değerlendirme.

İncele

Yas Destek Programı

Bereavement Program

Sevdiği bir kişinin ölümünün ardından psikolojik uyum sağlamakta zorlanan bireylere sunulan destek grupları ve danışmanlık hizmetlerini kapsayan yapılandırılmış müdahale servisleridir.

İncele

Yas Dış Tutma Kuralı

Bereavement Exclusion

DSM-IV-TR'de, sevilen birinin kaybından sonraki ilk iki ay içinde ortaya çıkan depresif belirtilerin, aksi belirtilmedikçe majör depresif epizod teşhisinden dışlanmasını öngören klinik kural.

İncele

Yas Terapisi

Bereavement Therapy

Sevilen birinin ölümünün ardından yaşanan kayıp sürecindeki bireylere sunulan, ayrılık, yas tutma ve hayata yeniden uyum sağlama süreçlerini ele alan psikolojik danışmanlık ve terapi türüdür.

İncele

Yasal Hastaneye Yatırma

Civil Commitment

Cezai bir suçla itham edilmemiş ancak akıl hastalığı bulunan bir bireyin, kendi rızası dışında yasal bir prosedürle psikiyatrik bir kuruma kapatılması süreci.

İncele

Yaş Gerilemesi

Age Regression

Terapistin, danışanın şimdiki zamana ait bellek izlerini baskılayarak ve telkin yoluyla belirli bir geçmiş yaş dilimine dönmesini sağladığı hipnotik bir tekniktir.

İncele

Yaşlanma Bozukluğu

Aging Disorder

Zamanla meydana gelen kademeli yapısal ve immünolojik değişikliklerin erken yaşlanma ve artmış erken ölüm olasılığı ile sonuçlanacak şekilde sekteye uğraması durumudur.

İncele

Yaşlı Bakımı

Elder Care

Fiziksel yetersizlikler, bilişsel gerilemeler veya kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşam aktivitelerinde desteğe ihtiyaç duyan yaşlı bireylere sunulan sağlık, kişisel bakım, gözetim ve sosyal hizmetlerin bütünüdür.

İncele

Yaşlı İhmali

Elder Neglect

Bir bakıcının, yardıma muhtaç yaşlı bir bireye sağlaması gereken temel bakım, destek ve gözetimi kasıtlı veya ihmalkar bir şekilde yerine getirmemesi durumu.

İncele

Yaşlı İstismarı

Elder Abuse

Altmış yaş ve üzeri yetişkinlere yönelik, güven ilişkisi içinde gerçekleştirilen ve fiziksel, cinsel, psikolojik zarar, maddi kayıp veya ihmalle sonuçlanan kasıtlı eylem ya da eylemsizlik durumudur.

İncele

Yatılı Kurum Bakımı

Domiciliary Care

Bireyin kendi evinde bakımının imkansız veya uygun olmadığını durumlarda sağlanan yataklı kurum bakım hizmetidir.

İncele

Yatılı Kurum Tedavisi

Commitment

Mahkeme kararı ve ruh sağlığı otoritelerinin onayıyla bir bireyin psikiyatri kurumuna kapatılması süreci ve genel anlamda bir kişiye, ilişkiye veya amaca duyulan yükümlülük ya da bağlılık.

İncele

Yatış Devamlılığı İncelemesi

Continued-stay Review (CSR)

Yatan hasta bakımının tıbbi olarak hâlâ gerekli olup olmadığını veya mevcut sağlık tesisinin hastanın ihtiyaç duyduğu bakım düzeyini sağlamak için en uygun yer kalıp kalmadığını belirleyen bir kullanım incelemesi türüdür.

İncele

Yatış Yasaları

Commitment Laws

Bir hastanın tıbbi veya hukuki belgelendirme yoluyla, rızası olmaksızın bir ruh sağlığı hastanesinde zorunlu olarak tutulmasını düzenleyen yasal mevzuat.

İncele

Yazılı Anlatım Bozukluğu

Disorder Of Written Expression

Bireyin kronolojik yaşı, zeka düzeyi ve aldığı eğitimle kıyaslandığında yazma becerilerinin belirgin şekilde geride kalmasıyla karakterize edilen gelişimsel öğrenme bozukluğu.

İncele

Yazışma Eğitimi

Correspondence Training

Çocuk ve ergenlerde sözel beyanlar (söz verme veya raporlama) ile gözlenebilir eylemler arasındaki tutarlılığı pekiştirmeyi amaçlayan davranışsal bir müdahale yöntemidir.

İncele

Yeme Bozukluğu

Eating Disorder

Gıda alımında ve buna eşlik eden tutumlarda, fiziksel sağlığı veya psikososyal işlevselliği ciddi biçimde tehdit eden patolojik bozulmalarla karakterize ruhsal durumlar kategorisi.

İncele

Yeme Bozuklukları Akademisi

Academy For Eating Disorders (AED)

Yeme bozuklukları alanında bilimsel araştırma, eğitim, tedavi ve önleme çalışmalarını küresel düzeyde koordine eden uluslararası profesyonel meslek örgütüdür.

İncele

Yeme Bozuklukları Farkındalık Ve Önleme Derneği

Eating Disorders Awareness And Prevention, Inc.

Yeme bozuklukları konusunda toplumsal bilinç oluşturmak ve önleyici müdahaleler geliştirmek amacıyla kurulmuş olan ve günümüzde Ulusal Yeme Bozuklukları Derneği (NEDA) bünyesinde varlığını sürdüren tarihi sivil toplum kuruluşu.

İncele

Yeme Dürtüsü

Eating Compulsion

Anormal yeme davranışı tetikleyen, direnilmesi imkansız dürtüsel yönelim.

İncele

Yeniden Karar Verme Yöntemi

Decision–redecision Method

Danışanların çocukluk dönemindeki kritik karar anlarını yeniden deneyimleyerek ebeveyn kaynaklı erken dönem yasaklamalarını değiştirmelerini hedefleyen transaksiyonel analitik bir tekniktir.

İncele

Yer Değiştirme

Displacement

Dürtü, duygu veya davranışların asıl hedeften, daha az tehdit edici ve kabul edilebilir alternatif bir nesne veya kişiye aktarılmasını içeren bilinçdışı savunma mekanizması.

İncele

Yer Değiştirmiş Saldırganlık

Displaced Aggression

Hayal kırıklığı veya öfke yaratan orijinal kaynaktan yönün değiştirilerek, bu duygunun kendiliğinden ya da başka bir hedefe veya nesneye yöneltilmesi süreci.

İncele

Yerinde Yaşlanma

Aging İn Place

Yaşlı bireylerin, sağlık durumları ve gereksinimleri değişse bile, uzun süreli kurumsal bakım tesislerine ihtiyaç duymadan kendi evlerinde ve topluluklarında güvenli, bağımsız ve konforlu bir şekilde yaşamaya devam etme yeteneğidir.

İncele

Yetişkin Bağlanma Görüşmesi

AAI

Yetişkinlerin erken dönem çocukluk figürleriyle olan ilişkilerini ve bu ilişkilerin bugünkü zihinsel temsillerini değerlendiren yarı yapılandırılmış klinik görüşme.

İncele

Yetişkin Bağlanma Stili

Adult Attachment

Yetişkin bireylerin romantik ve yakın ilişkilerinde sergiledikleri, bebeklik dönemindeki bakım veren etkileşimlerinden köken alan içsel çalışma modellerine dayalı duygusal ve davranışsal bağlanma eğilimleri.

İncele

Yetişkin Bakım Evi

Adult Home

Bağımsız yaşayamayan yetişkinlere paylaşımlı odalar, ortak yemekler, kişisel bakım ve koruyucu gözetim hizmetleri sunan destekli yaşam tesisi.

İncele

Yetişkin Gündüz Bakımı

Adult Day Care

İşlevsel yetersizlikleri bulunan yetişkinlerin sağlık, sosyal ve günlük yaşam gereksinimlerini kendi evleri dışındaki bir kurumda gün boyu karşılayan ve gözetim altında tutan grup temelli program.

İncele

Yetişkin Koruyucu Bakımı

Adult Foster Care

Bağımsız yaşayamayan yetişkinlere, ev ortamında 24 saat gözetim, kişisel bakım ve günlük yaşam desteği sağlayan topluluk temelli bakım modeli.

İncele

Yetkinlik

Competence

Bireyin yaşamı üzerinde kontrol kurabilme, çevresel taleplerle etkili bir şekilde başa çıkabilme ve belirli görevleri yerine getirme kapasitesi.

İncele

Yıkıcı Davranış

Disruptive Behavior

Başkalarını kronik olarak tehdit eden, göz korkutan veya toplumsal normları ve kuralları ihlal eden uyumsuz eylemsel kalıp.

İncele

Yıkıcı Davranış Bozukluğu

Disruptive Behavior Disorder

Toplumsal kuralların ihlali, otoriteye karşı gelme ve düşmanca tutumlarla karakterize edilen, bireyin işlevselliğini klinik düzeyde bozan davranışsal sorunlar kümesidir.

İncele

Yıkıcı Duygudurumu Düzenleyememe Bozukluğu

Disruptive Mood Dysregulation Disorder

6-18 yaş arasındaki çocuk ve ergenlerde görülen, gelişim düzeyine uymayan, haftada en az üç kez tekrarlayan şiddetli öfke patlamaları ve sürekli irritabl duygudurumla karakterize klinik bir tablodur.

İncele

Yıkıcılık

Destructiveness

Nesnelere zarar verme, onları tahrip etme veya biçimini bozma yoluyla agresif davranışlar sergileme eğilimi.

İncele

Yıldönümü Reaksiyonu

Anniversary Reaction

Önemli bir travmatik veya kayıp olayının yıldönümünde ortaya çıkan, genellikle depresif belirtiler ve somatik sıkıntılarla kendini gösteren yoğun duygusal tepki.

İncele

Yineleme Zorlantısı

Compulsion To Repeat

Bireyin, erken dönemde yaşanmış travmatik veya çözümlenmemiş çatışma içeren deneyimlerini, bilinçdışı bir dürtüyle benzer koşullar altında defalarca yeniden sahnelemesi eğilimi.

İncele

Yoğun Bakım Ünitesi

CCU

Hayatı tehdit eden akut organ yetmezlikleri ve travmalarda, kesintisiz fizyolojik izlem ve ileri yaşam desteği sağlayan hastane birimi.

İncele

Yok Etme

Annihilation

Tam bir yıkım veya yok olma durumu olup, psikanalitik kuramda benliğin bütünlüğünün yitirilmesini ve mutlak imhasını ifade eder.

İncele

Yoksulluk Sanrısı

Delusion Of Poverty

Kişinin maddi varlığını tamamen kaybettiğine veya yakında mutlak bir sefalet içine düşeceğine dair sarsılmaz, gerçeği değerlendirme yetisini bozan yanlış inancı.

İncele

Yoksunluk

Abstinence

Alkol, uyuşturucu, cinsel aktivite veya diğer pekiştireçler gibi zararlı veya bağımlılık yapıcı davranışlardan bilinçli ve iradi olarak kaçınma eylemidir.

İncele

Yoksunluk Deliryumu

Abstinence Delirium

Alkol veya kötüye kullanılan maddelerin ani kesilmesi ya da azaltılması sonrasında ortaya çıkan, akut konfüzyon, otonomik hiperaktivite ve algısal bozukluklarla karakterize klinik bir tablodur.

İncele

Yoksunluk Sendromu

Abstinence Syndrome

Bağımlılık yapıcı maddelerin ani kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan karakteristik fizyolojik ve davranışsal bulgular kümesidir.

İncele

Yoldaşlık Evliliği

Companionate Marriage

Eşler arasında sıcaklık, şefkat, güven ve rollerin değiştirilebilirliğine dayanan, hiyerarşik olmayan eşitlikçi evlilik biçimi.

İncele

Yönelmişlik

Directedness

Olgun bireye kalıcı motivasyon, süreklilik ve geleceğe yönelik bir oryantasyon sağlayan, birleştirici bir amaç duygusu.

İncele

Yönerge

Directive

Danışanın belirli bir sorun veya durumla karşılaştığında nasıl hareket etmesi, hissetmesi veya düşünmesi gerektiğini doğrudan belirten terapötik talimat veya komut.

İncele

Yönetmen (psikodrama)

Director

Psikodramada senaryoyu ya da rol yapma sürecini kuran ve bu süreçteki etkileşimleri yöneten terapist.

İncele

Yönlendirici Disiplin

Directive Discipline

Topluma ve bireysel yaşamın sürdürülmesine ilişkin kural koyucu sorulara açık veya örtük yanıtlar sunan, ideal insan davranışı veya işlevselliği tanımlayan ve bu ideallere ulaşmak için müdahalelerde bulunan akademik veya uygulamalı bilgi alanı.

İncele

Yönlendirici Grup Psikoterapisi

Directive Group Psychotherapy

Bireylerin eğitimsel görevler, grup rehberliği ve terapötik rekreasyon aracılığıyla çevrelerine uyum sağlamalarını amaçlayan yapılandırılmış bir grup terapisi yaklaşımıdır.

İncele

Yönlendirici Lider

Directive Leader

Grubun planlama, etkinlik ve karar alma süreçlerini aktif bir şekilde yöneten, yapılandırılmış müdahalelerde bulunan grup lideri.

İncele

Yönlendirici Oyun Terapisi

Directive Play Therapy

Terapistin aktif bir rol üstlenerek çocuğun oyun etkinliklerini yapılandırdığı, seçilmiş materyaller sunduğu ve çocuğu duygularını ifade etmeye teşvik ettiği kontrollü bir oyun terapisi yaklaşımıdır.

İncele

Yönlendirici Psikoterapi

Directive Counseling

Terapistin tedavi sürecini aktif olarak yönlendirdiği, danışanın davranış ve düşüncelerini uzman bilgisiyle şekillendirdiği psikoterapi yaklaşımıdır.

İncele

Yönlendirici Terapi

Directive Therapy

Terapistin aktif bir rol üstlendiği, danışana açık tavsiyeler, rehberlik ve yapılandırılmış ödevler verdiği psikoterapi yaklaşımı.

İncele

Yönlendirilmiş Düşleme

Directed Reverie

Bireysel veya grup terapilerinde, danışanın bir rüyayı ya da erken yaşam anısını zihinsel bir görselleştirme yoluyla yeniden deneyimlemesini sağlayan teknik.

İncele

Yönlendirilmiş Mastürbasyon

Directed Masturbation

Anorgazmi veya kadın orgazm bozukluğunun tedavisinde kullanılan, kadının kendi cinsel uyarılmasını ve orgazm kapasitesini artırmayı amaçlayan yapılandırılmış bir davranışsal terapi prosedürüdür.

İncele

Yüzleştirici Yöntem

Confrontational Method

Bireylerin başarısızlıklarını ve zayıflıklarını agresif bir şekilde kabul etmeye zorlayarak davranışlarını değiştirmeyi amaçlayan, güncel ampirik destekten yoksun müdahale yaklaşımı.

İncele

Zayıflatılmış Pozitif Belirtiler

Attenuated Positive Symptoms

Şizofreni spektrumunda, halüsinasyon, sanrı, bizar davranış veya kavramsal düşünce bozukluklarının tam klinik eşiğin altında, hafifletilmiş veya zayıflatılmış formda seyretmesi durumu.

İncele

Zayıflatılmış Psikotik Belirtiler

Attenuated Psychotic Symptoms

Şizofreni ve diğer psikotik bozukluklar bağlamında, sanrı ve hallüsinasyon gibi tam teşekküllü psikotik belirtilerin klinik eşiğin altında, daha hafif ve gerçeği değerlendirme yetisinin büyük ölçüde korunduğu düzeyde deneyimlenmesi durumu.

İncele

Zeka Değerlendirmesi

Assessment Of İntelligence

Bireyin öğrenme, akıl yürütme, kavramları anlama ve bilgi edinme kapasitesini belirlemek amacıyla standartlaştırılmış testlerin uygulanması sürecidir.

İncele

Zil Ve Yatak Pedi

Bell And Pad

Çocuklarda nokturnal enürezis (gece altını ıslatma) tedavisinde kullanılan, ilk idrar temasını algılayarak alarm veren elektro-mekanik bir cihazdır.

İncele

Zina

Adultery

Evli bir bireyin, yasal eşi dışındaki bir kişiyle rızaya dayalı cinsel ilişkiye girmesi durumudur.

İncele

Zorbalık

Bullying

Daha dezavantajlı veya savunmasız konumdaki bireylere yöneltilen, tekrarlayıcı, tehditkâr, agresif fiziksel davranışlar veya sözel taciz bütünü.

İncele

Zorlayıcı Davranış

Challenging Behavior

Bireyin veya çevresindekilerin güvenliğini tehlikeye atan ya da eğitim, iş veya günlük yaşam hizmetlerine katılımını engelleyen, genellikle özel müdahale gerektiren davranış biçimidir.

İncele

Zorunlu Tedavi

Coercive Treatment

Bireyin rızası olmaksızın, yasal ya da kurumsal yetkiler dayanılarak uygulanan tıbbi veya psikiyatrik müdahale süreci.

İncele