Danışan Odaklı Konsültasyon
Client-centered Consultation
Tanım
Bir uzmanın, doğrudan danışana (hasta/öğrenci) müdahale etmek yerine, vakayla başa çıkmada zorlanan diğer bir profesyonelin (danışanın) mesleki yeterliliğini, bilincini ve nesnelliğini artırmayı amaçlayan dolaylı psikolojik danışmanlık modeli.
Örnek Vaka / Uygulama
Okul psikolojik danışmanından destek isteyen bir sınıf öğretmeninin, sürekli saldırganlık gösteren bir öğrencisi karşısında çaresiz hissetmesi ve tükenmişlik yaşaması durumunda, uzman öğretmene doğrudan çocukla çalışmayı önermek yerine, öğretmenle oturup onun öğrenciye karşı geliştirdiği önyargıları ve tetikleyicileri incelemesi bu modele örnektir.
Derin Analiz
Gerald Caplan tarafından geliştirilen bu model, temel olarak mental sağlığı koruma ve kurum içi kapasiteyi artırma hedefine odaklanır. Doğrudan hasta odaklı konsültasyondan farklı olarak, burada odak noktası danışanın klinik probleminden ziyade, konsültenin (öğretmen, hemşire, acemi psikolog) vakaya karşı geliştirdiği kör noktalar, eksik bilgi, yetersizlik kaygısı veya nesnellik kaybı gibi engellerdir. Süreç; tema aydınlatması, beceri eğitimi, nesnellik kazandırma ve yetki artırımı aşamalarından oluşur. Nörobiyolojik veya farmakolojik bir müdahale içermez; tamamen sistemik ve bilişsel düzeyde bir yeniden yapılandırma sürecidir.
Etimoloji
Latince 'consultare' (danışmak, müzakere etmek) fiilinden türetilmiş 'consultatio' köküne dayanır; danışan (consultee) ve danışman (consultant) arasındaki profesyonel etkileşimi niteler.
Karıştırmayın
Doğrudan danışan odaklı konsültasyon (burada uzman hastayı bizzat değerlendirir ve tedavi planı çizer; consultee-centered modelde ise uzman, profesyonelle çalışır).