Analiz
Analysis
Tanım
Herhangi bir karmaşık bütünün, inceleme ve anlama amacıyla daha küçük bileşenlerine ayrılması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir değerlendirmede, bir danışanın sunduğu 'kronik tükenmişlik' yakınmasının; iş yükü, uyku hijyeni, bilişsel çarpıtmalar ve erken dönem uyumsuz şemalar gibi alt bileşenlerine ayrılarak incelenmesi bir analiz sürecidir.
Derin Analiz
Analiz, bilişsel bilimler ve epistemolojide karmaşık bilgiyi işleme, indirgemeci bir yaklaşımla veriyi anlamlandırma ve tümevarımsal mantık yürütme süreçlerinin temelini oluşturur. İstatistikte veri setlerinin varyans, korelasyon veya dağılım özelliklerini incelemek için matematiksel modellerin uygulanmasını ifade ederken; klinik psikolojide (özellikle psikanalizde) bireyin bilinç dışı süreçlerinin, savunma mekanizmalarının ve geçmiş yaşantılarının parçalara ayrılarak incelenmesini kapsar. Bilişsel mimaride çalışma belleğinin işlem kapasitesini optimize etmek için girdileri parçalama (chunking) ve çözümleme mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Antik Yunanca ἀνάλυσις (analysis) sözcüğünden türetilmiştir; 'ana-' (yukarı, tamamen) ve 'lysis' (çözmek, serbest bırakmak, parçalamak) köklerinin birleşiminden oluşur, kelime anlamı 'çözme veya parçalara ayırma'dır.
Karıştırmayın
Sentez (synthesis) ile sıklıkla karıştırılır; analiz bütünün parçalara ayrılması iken, sentez parçaların bir araya getirilerek yeni bir bütün oluşturulmasıdır.