Çözümleme
Decoding
Tanım
Kodlanmış verinin veya bilginin, anlamlı kaynak terimlere ya da sembollere dönüştürülmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikiyatri kliniğinde yapılan nöropsikolojik değerlendirmede, hastaya dinletilen karmaşık bir işitsel cümlenin gramatik yapısını ve semantik içeriğini doğru bir şekilde anlayıp kendi cümleleriyle ifade etmesi, işitsel çözümleme kapasitesinin klinik bir göstergesidir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve nörolinguistikte çözümleme, duyusal girdilerin sinirsel sistem tarafından işlenerek zihinsel temsiliyetlere dönüştürülmesini kapsar. Örneğin, işitsel fonemlerin veya görsel grafiklerin beyindeki ilgili kortikal alanlar (Wernicke ve görsel ilişkisel alanlar) aracılığıyla anlamlandırılarak bilişsel şemalara entegre edilmesi bu mekanizmanın temelidir. Bilgi işleme kuramında ise uyarıcının algılanıp bellekteki izlerle eşleştirilmesi aşamasını tanımlar.
Etimoloji
Latince 'de-' (uzaklaştırma, tersine çevirme) + 'codex' (yazı tableti, kitap kodu) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Kodlanmış bir yapının orijinal anlamına dönüştürülmesi sürecini ifade eder.
Karıştırmayın
Kodlama (encoding) ile sıklıkla karıştırılır; kodlama bilginin depolanmak üzere formata sokulmasıyken, çözümleme bu formatın geri alınarak okunmasıdır.