Tavuk Oyunu
Chicken Game
Tanım
Tarafların rekabetçi stratejiyi seçerek kazanç elde etmeye çalıştığı, ancak her iki tarafın da işbirliğinden kaçınarak rekabeti sürdürmesi durumunda felaketle sonuçlanan deneysel pazarlık ve rekabet oyunu.
Örnek Vaka / Uygulama
İki rakip teknoloji şirketinin, pazar standartlarını belirleyecek yeni bir prototip için aynı anda devasa ar-ge bütçeleri ayırması ve her ikisinin de fiyat kırarak piyasayı domine etmeye çalışması. Şirketlerden biri geri adım atmazsa (tavuk olmazsa), her iki firma da iflas eşiğine gelecektir.
Derin Analiz
Deneysel oyun teorisi ve davranışsal ekonomide sıklıkla incelenen tavuk oyunu, rasyonel karar alma süreçlerinin sınırlarını ve stratejik etkileşimleri modellemek için kullanılır. Mahkum İkilemi'nden temel farkı, taraflardan birinin işbirliği yapıp diğerinin rekabet etmesi durumunda asimetrik bir kazanç-kayıp dengesi oluşmasıdır; ancak her iki tarafın da inatla rekabeti seçmesi (tavuk olmamakta direnmesi) sistemik çöküşe veya en kötü senaryoya yol açar. Bilişsel ve davranışsal düzeyde bu dinamik; risk algısı, dürtü kontrolü, blöf yapma kapasitesi ve karşımızdakinin rasyonalitesine duyulan güvenin nöral ağlar üzerindeki baskısını tetikler. Prefrontal korteksin risk değerlendirme mekanizmaları ile limbik sistemin hayatta kalma ve statü kazanma dürtüleri arasındaki çatışmanın dışavurumudur.
Etimoloji
İngilizce 'chicken' (korkak, cesaretsiz kimse) sözcüğünden türetilmiş olup, 20. yüzyılın ortalarında nükleer caydırıcılık teorisi ve soğuk savaş stratejileri bağlamında oyun teorisine kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Mahkûm İkilemi (Prisoner's Dilemma) ile karıştırılır; mahkûm ikileminde karşılıklı işbirliği en ideal ortak sonucu verirken, tavuk oyununda karşılıklı rekabet yıkımdır ve taraflardan birinin fedakarlık yapması (işbirliği/verme) beklenir.