Korelasyon
Correlation
Tanım
İki veya daha fazla rassal değişken arasındaki doğrusal ilişkinin yönünü ve derecesini nicel olarak ifade eden istatistiksel ölçüttür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun, haftalık terapi seans sayısı ile hastanın bildirdiği depresyon belirti skorları arasındaki ilişkiyi incelemesi. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda r = -0.75 katsayısının elde edilmesi, seans sayısı arttıkça depresyon skorlarının belirgin bir şekilde azaldığını gösteren güçlü ve negatif yönlü bir doğrusal ilişkiye işaret eder.
Derin Analiz
Korelasyon, davranış bilimlerinde ve istatistikte iki değişkenin birlikte değişim gösterip göstermediğini analiz etmek için temel bir araçtır. Pearson Çarpım-Moment Korelasyon Katsayısı (r) gibi parametrik yöntemler, verilerin normal dağılım varsayımına dayanırken; Spearman Sıra Farkları gibi non-parametrik alternatifler ordinal verilerde kullanılır. Katsayı -1.00 ile +1.00 arasında değer alır. 0 değeri doğrusal bir ilişkinin olmadığını gösterirken, uç değerler mükemmel bir ilişkiye işaret eder. Ancak bilimsel metodolojide en sık yapılan hata, korelasyonun nedensellik (causality) anlamına geldiği yönündeki yanılgıdır; 'korelasyon nedenselliği kanıtlamaz' ilkesi metodolojik geçerliliğin temel taşıdır.
Etimoloji
Geç Latince 'correlatio' sözcüğünden türetilmiştir; Latince 'co-' (birlikte) ve 'relatio' (ilişki, bağ) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Kovaryans ile sıklıkla karıştırılır; kovaryans değişkenlerin birlikte değişim yönünü gösterirken birimsiz değildir, korelasyon ise standardize edilmiş ve birimsiz bir ölçüttür. Ayrıca 'nedensellik' ile karıştırılmamalıdır; iki değişkenin birlikte hareket etmesi, birinin diğerini tetiklediği anlamına gelmez.
Keşfetmeye Devam Edin
Kovaryans
Covariance
İki farklı rastgele değişkenin ortak değişim eğilimini ve yönünü, birim ölçeğine bağlı olarak nicelendiren ölçek bağımlı istatistiksel ölçüttür.
Nedensellik
Causality
Her olayın kendinden önceki olaylar zincirinin bir sonucu olduğu ve öncül koşulların belirli neticeler doğurduğu temel felsefi ve bilimsel sayıltı.