Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mekanizma

Mechanism

Tanım

Bir olgunun, sürecin ya da sistemin gerçekleşmesini sağlayan fiziksel veya kavramsal süreçler bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikolojide bir danışanın stresörler karşısında geliştirdiği 'bastırma' (repression) mekanizması, bilinç dışı süreçlerin davranışsal çıktıyı nasıl etkilediğine dair bir psikodinamik mekanizma örneğidir.

Derin Analiz

Bilimsel metodolojide ve psikolojide mekanizma kavramı, olayların ardındaki nedensel zinciri açıklamak için kullanılır. İndirgemeci bir yaklaşımla, karmaşık biyolojik ve psikolojik fenomenlerin daha alt düzeydeki fiziksel, nörolojik ya da bilişsel bileşenlerle açıklanabilmesini ifade eder. Psikodinamikte 'zihinsel mekanizma' (savunma mekanizmaları gibi) olarak karşılık bulurken, bilişsel bilimlerde enformasyon işleme süreçlerinin işleyiş şemasını tanımlar. Deterministik bir bakış açısıyla, gözlemlenen bir çıktının hangi alt katmanlardaki etkileşimler sonucunda üretildiğini makro ve mikro düzeyde modeller.

Etimoloji

Antik Yunanca 'mēchan' (μῆχανή - alet, makale, çare) sözcüğünden türetilmiş olup, Latince 'machina' yoluyla modern bilim diline geçmiştir.

Karıştırmayın

Teori ve model kavramlarıyla karıştırılabilir; teori genel bir çerçeve sunarken mekanizma o çerçevenin içindeki işleyişin adımlarını açıklar.