Savunma Mekanizması
Defense Mechanism
Tanım
Egonun, psişik çatışmaların yarattığı kaygıdan ve tehdit edici bilinçdışı dürtülerden kendini korumak için devreye soktuğu bilinçdışı uyum süreçleridir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun öfke ve saldırganlık dürtüleri barındıran bir bireyin, bu kabul edilemez hisleri doğrudan ifade etmek yerine enerjisini yüksek tempolu bir sanat dalına veya spora kanalize etmesi (yüceltme), olgun bir savunma mekanizmasına klinik bir örnektir.
Derin Analiz
Psikanalitik kuramda kök salan bu yapılar, id'in ham arzuları ile süperegonun katı ahlaki baskıları arasında sıkışan egonun dengeyi sağlama çabasıdır. Klasik yaklaşımda gerçekliği ne ölçüde büktüklerine bağlı olarak olgun (örneğin yüceltme) ve olgunlaşmamış (örneğin yadsıma, bastırma) olarak sınıflandırılırlar. Modern psikolojide ise bunlar yalnızca nevrotik belirtiler olarak değil, günlük yaşam stresörleriyle başa çıkmada kullanılan normal ve işlevsel adaptasyon araçları şeklinde ele alınır. Ancak tek bir mekanizmanın rijit ve aşırı kullanımı, psikopatolojinin temelini oluşturabilir.
Etimoloji
Latince 'defensio' [savunma, koruma] ve Yunanca 'mechane' [araç, alet] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilinçli başa çıkma stratejileri (coping strategies) ile sıklıkla karıştırılır; başa çıkma stratejileri genellikle bilinçli, istemli ve rasyonel çabaları içerirken, savunma mekanizmaları tamamen bilinçdışı ve otomatiktir.