Klasik
Classical
Tanım
Geçmişteki standart veya tipik bir işlev, yöntem ya da ekolü belirten; psikoloji literatüründe genellikle yeni yaklaşımlardan ayırt edilmek üzere kullanılan niteleyici sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında öğrencilere öğrenme kuramları anlatılırken, Ivan Pavlov'un zil sesi ve et tozu deneyinin 'klasik koşullanma' olarak adlandırılması, bu yöntemin alanın standart ve tarihsel kökenini temsil etmesinden kaynaklanır.
Derin Analiz
Bilim tarihi ve metodolojisinde 'klasik' kavramı, genellikle bir disiplinin kurucu temellerini atan paradigmaları nitelemek için işlev görür. Örneğin, B. F. Skinner'ın 1938 yılında edimsel koşullanmayı (operant conditioning) tanımlamasıyla birlikte, Pavlov'un köpekle yaptığı çalışmalar 'klasik' (Pavlovsal) koşullanma olarak etiketlenmiştir. Bu kullanım, teorik bir üstünlükten ziyade tarihsel bir önceliği ve standart bir yöntemsel referansı işaret eder. Bilişsel ve davranışçı bilimlerde klasik nitelendirmesi, sonradan gelişen modern ya da revize edilmiş modellerle bir kontrast oluşturmak amacıyla kullanılır.
Etimoloji
Latince 'classicus' (en yüksek sınıfa ait, birinci sınıf vatandaş) sözcüğünden türetilmiş olup, zamanla mükemmellik, standartlaşmış normlar ve geçmişin kalıcı değerlerini ifade eden bir nitelendirmeye dönüşmüştür.
Karıştırmayın
Modem veya çağdaş (contemporary) terimleriyle karıştırılabilir; temel fark, 'klasik' nitelemesinin kökleşmiş ve standartlaşmış bir geçmiş modeli temsil etmesidir.