Kabul
Acceptance / Admission
Tanım
🔹 1. (acceptance):
Bir durumun, fikrin veya duygunun gerçekliğini, onu değiştirmeye veya bastırmaya çalışmaksızın yargılamadan tanıma ve onaylama tutumu.
🔹 2. (admission):
Bir bireyin tıbbi bir kuruma tedavi veya gözlem amacıyla resmi olarak kaydettirilmesi veya bir eğitim programına kabul edilme uygunluğunun belirlenmesi sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (acceptance): Yıllardır panik atak geçirme korkusuyla yaşayan bir danışanın, kalp çarpıntısı hissettiğinde 'Yine mi, bu berbat şey başlayacak, hemen durdurmalıyım' diyerek paniklemesi yerine, 'Şu an kalbim hızlı çarpıyor ve bu rahatsız edici, ancak bu sadece bir duygu, geçmesine izin veriyorum' diyerek bu bedensel durumu yargılamadan karşılaması kabul sürecine somut bir örnektir. 🔹 2. (admission): Şiddetli majör depresyon atağı geçiren ve intihar planı yapan bir danışanın, acil psikiyatrik değerlendirme sonrasında hastanenin yataklı servisine yatış işlemlerinin yapılması.
Derin Analiz
🔹 1. (acceptance):
Kabul, çağdaş psikoterapi ekollerinden özellikle Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) ve Diyalektik Davranışçı Terapi'nin (DBT) merkezinde yer alan transdiagnostik bir süreçtir. Bilişsel düzeyde, bireyin içsel deneyimleriyle (düşünceler, duygular, bedensel duyumlar) savaşmayı bırakarak onları oldukları gibi deneyimlemesine dayanır. Nörobiyolojik temelde, kabul süreçleri prefrontal korteksin amigdala ve limbik sistem üzerindeki düzenleyici ve inhibe edici kapasitesiyle ilişkilendirilir; bu durum, kronik kaçınma davranışlarının yarattığı fizyolojik uyarılmışlık düzeyini ve otonom sinir sistemi aktivitesini modüle eder. Madde bağımlılığı tedavisinde ve kriz müdahalelerinde, bireyin savunma mekanizmalarını devre dışı bırakarak gerçeğe uyum sağlamasını ve değişime zemin hazırlamasını sağlayan katalizör bir işleve sahiptir.
🔹 2. (admission):
Klinik psikoloji ve sağlık psikolojisi bağlamında 'kabul', bireyin akut veya kronik bir psikiyatrik ya da somatik müdahaleye ihtiyaç duyduğu noktada sağlık sistemine resmi geçişini simgeler. Bu süreç, yasal, idari ve klinik değerlendirmelerin kesişim kümesinde yer alır. Bireyin özerkliğinin sınırlandırılması (gönüllü veya istemsiz yatış kararları), risk değerlendirmesi ve ilk klinik formülasyonun temelleri bu aşamada atılır. İstatistiki ve epidemiyolojik perspektiften bakıldığında ise insidans ve prevalans hesaplamalarında kritik bir epidemiyolojik milattır.
Etimoloji
🔹 1. (acceptance):
Latince 'accipere' (almak, kabul etmek) fiilinden türetilmiş olup, 'ad-' (yönelim) ve 'capere' (almak, yakalamak) bileşimine dayanır.
🔹 2. (admission):
Latince 'admittere' (içeri almak, salıvermek, kabul etmek) fiilinden türetilmiştir; 'ad-' (yönelme, -e doğru) ve 'mittere' (göndermek, salmak) köklerinin birleşiminden evrilmiştir.
Karıştırmayın
🔹 1. (acceptance):
Boyun eğme (resignation) veya teslimiyet ile sıklıkla karıştırılır. Boyun eğme pasif bir çaresizlik, yenilgiyi kabullenme ve çabayı sonlandırma anlamı taşıyorken; psikolojik kabul, bireyin değerleri doğrultusunda eylemde bulunmaya devam edebilmesini sağlayan aktif, bilinçli ve direnci kaldıran esnek bir duruştur.
🔹 2. (admission):
Sevk (referral) ile karıştırılır; sevk bir hastanın başka bir uzmana veya kuruma yönlendirilmesidir, kabul ise hedef kurumun sorumluluğu devralarak süreci başlatmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Esneklik
Bilişsel Esneklik
Cognitive Flexibility / Cognitive Plasticity
🔹 1. (cognitive flexibility): Bireyin değişen çevresel koşullara, beklenmeyen durumlara ve yeni kural setlerine uyum sağlayabilmek amacıyla düşünce içeriklerini ve davranışsal tepkilerini akışkan bir şekilde değiştirebilme kapasitesidir. 🔹 2. (cognitive plasticity): Öğrenme ve hafıza gibi zihinsel süreçlerin, deneyim ve pratikler yoluyla değişme ve gelişme kapasitesi.
İncele
Farkındalık
Farkındalık
Awareness
Bir nesnenin, olayın veya içsel durumun algılanması, bilinmesi ve raporlanabilmesi durumu.
İncele