Diyalektik Davranışçı Terapi
Dialectical Behavior Therapy (DBT)
Tanım
Bilişsel davranışçı ilkeleri mindfulness ve diyalektik felsefeyle harmanlayan; özellikle sınırda kişilik bozukluğu gibi tedaviye dirençli vakalarda duygu düzenleme ve kriz toleransını hedefleyen evreli bir psikoterapidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yogun terk edilme korkulari ve ani öfke patlamalariyla klinik ortama basvuran bir danisanin, duygusal kriz aninda kendine zarar verme dürtüsünü (SKILL becerileri kullanarak) durdurmasi, ardindan terapistiyle birlikte bu tepkinin arkasindaki islevsiz bilissel semalari diyalektik bir perspektifle yeniden yapilandirmasi.
Derin Analiz
Marsha Linehan tarafından geliştirilen diyalektik davranışçı terapi (DBT), geleneksel bilişsel davranışçı terapinin (CBT) kronik intihar eğilimleri ve duygulanım düzensizlikleri karşısında yetersiz kaldığı noktada yapılandırılmıştır. Temel mekanizması, 'değişim' (behavioral change) ile 'olduğu gibi kabul' (radical acceptance) arasındaki paradoksal gerilimi çözmeye dayanır. Tedavi protokolü; bireysel seanslar, beceri eğitimi grupları, telefon koçluğu ve terapist danışma ekibi olmak üzere dört temel sütun üzerine kuruludur. Nörobiyolojik düzeyde, DBT'nin limbik aşırı tepkiselliği ve prefrontal korteksteki kontrol eksikliğini (özellikle duygusal regülasyon becerileri yoluyla) stabilize etmeye yardımcı olduğu nö görüntüleme çalışmalarında gösterilmiştir. DSM-5 bağlamında borderline kişilik bozukluğunun dürtüsellik, kimlik karmaşası ve kişilerarası istikrarsızlık semptom sağaltımında altın standartlardan biridir.
Etimoloji
İngilizce 'dialectical' [diyalektik/zıtlıkların uyumu] + 'behavior' [davranış] + 'therapy' [terapi] kelimelerinin birleşiminden oluşur. 'Diyalektik' kökeni itibarıyla Yunanca 'dialektike' (tartışma, karşılıklı konuşma sanatı) kelimesine dayanır ve felsefi olarak zıt kutupların (örn. kabul ve değişim) sentezini ifade eder.
Karıştırmayın
Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici farkı, CBT'nin doğrudan düşünce ve davranış değiştirmeye odaklanması, DBT'nin ise buna ek olarak 'radikal kabul', duygusal tolerans ve diyalektik felsefeyi merkeze almasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sınırda Kişilik Bozukluğu
Sınırda Kişilik Bozukluğu
Borderline Disorder / Borderline Personality Disorder
🔹 1. (borderline disorder): Duygulanımda, benlik algısında ve kişilerarası ilişkilerde belirgin istikrarsızlık, dürtüsellik ve terkedilme korkusuyla karakterize kronik bir kişilik yapılanmasıdır. 🔹 2. (borderline personality disorder): Duygulanımda, kişilerarası ilişkilerde, benlik algısında aşırı istikrarsızlık ve dürtüsellikle karakterize, erken yetişkinlikte başlayan kronik bir kişilik bozukluğudur.
İncele
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi
Cognitive Behavior Therapy (CBT)
Biliş ve öğrenme teorilerini entegre ederek uyumsuz düşünce süreçlerini ve sorunlu davranışları yeniden yapılandırmayı hedefleyen kanıta dayalı bir psikoterapi ekolü.
İncele