Kişilik
Personality
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında, yüksek nevrotisizm ve düşük dışadönüklük skorlarına sahip bir danışanın, belirsizlik içeren sosyal ortamlarda kronik kaygı geliştirmesi ve bu durumu bir başa çıkma stratejisi olarak kaçınma davranışı ile sürdürmesi, kişiliğin davranışsal çıktılarına somut bir örnektir.
Derin Analiz
Kişilik, bireyin bilişsel, duygusal ve davranışsal örüntülerinin zamansal tutarlılığını inceleyen psikometrinin ve klinik psikolojinin merkezindedir. Yapısal olarak hem genetik yatkınlıkların (konstitüsyonel etkenler) hem de erken dönem nesne ilişkileri ile kültürel normların ortak ürünüdür. Allport'un ideografik yaklaşımından Cattell ve Eysenck'in faktör analitik kuramlarına, oradan da Beş Faktör Modeli'ne (Neuroticism, Extraversion, Openness, Agreeableness, Conscientiousness) uzanan süreçte, kişiliğin hem evrensel boyutları hem de bireysel varyansları ampirik olarak haritalandırılmıştır. Klinik pratikte, bu örüntülerin esneklik kazanamaması ve işlevselliği bozması durumunda kişilik bozuklukları tablosu ortaya çıkar.
Etimoloji
Latince 'persona' (tiyatro oyuncularının taktığı maske, rol) kelimesinden türetilmiştir. Zamanla bireyin dış dünyaya sergilediği maskenin ötesinde, içsel ve tutarlı psikolojik yapısını ifade edecek şekilde evrilmiştir.
Karıştırmayın
Mizaç (büyük ölçüde genetik temelli, doğuştan gelen duygulanım ve enerji düzeyi) ve karakter (sosyokültürel değerler ve etik yargılar süzgecinden geçmiş iradi bileşenler) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır. Kişilik, bu iki alt bileşeni ve bilişsel yetenekleri içeren daha üst ve kapsamlı üst yapıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Karakter
Karakter
Character
Bir bireyin ahlaki, sosyal ve dini tutumlarını odak noktasına alan, tüm kişilik özelliklerinin ve ayıredici niteliklerinin toplamı.
İncele
Mizaç
Mizaç
Temperament
Biyolojik temelli olduğu kabul edilen, yaşamın erken evrelerinde ortaya çıkan ve enerji seviyesi, duygusal tepkisellik, ruh hali ile davranışsal inhibisyon gibi özellikleri kapsayan kişilik temeli.
İncele