Kaygı
Anxiety
Tanım
Gelecekteki belirsiz veya yayılan bir tehdit beklentisiyle ortaya çıkan, bilişsel endişe ile somatik gerilim belirtilerinin eşlik ettiği geleceğe yönelik duygu durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda başvuran 28 yaşındaki bir yazılımcının, ortada somut bir işten çıkarılma gerekçesi yokken aylardır 'ya işimi kaybedersem, ya bir gün projelere yetişemezsem' düşüncesiyle sürekli kas gerginliği, gece uykusundan uyanma ve odaklanma güçlüğü yaşaması, kaygının geleceğe dönük ve yayılan yapısını gösterir.
Derin Analiz
Kaygı, amigdala öncülüğündeki limbik sistemin potansiyel tehlikeleri nöral düzeyde taraması ve hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksını aktive etmesiyle somatikleşen evrimsel bir uyum mekanizmasıdır. Korkudan temel farkı, somut ve anlık bir tehditten ziyade, henüz gerçekleşmemiş, soyut ve zamansal olarak uzak bir tehlikeye karşı uzun süreli hazırlık hali olmasındandır. Kronikleştiğinde prefrontal korteksin amigdaloyu inhibe etme kapasitesinin düşmesiyle birlikte yaygın anksiyete bozukluğu veya panik bozukluk gibi klinik tablolara zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Latince 'angere' (boğmak, daraltmak, sıkmak) fiilinden türetilen ve 'nefes darlığı veya boğulma hissi veren darlık' anlamına gelen 'anxietas' sözcüğüne dayanır.
Karıştırmayın
Korku ile sıklıkla karıştırılır. Korku, net, anlık ve tanımlanabilir bir tehdide (örneğin üzerine gelen bir köpek) verilen kısa süreli ve hayatta kalma odaklı bir tepkiyken; kaygı, geleceğe dönük, belirsiz ve uzun süreli bir endişe halidir.