Fobi
-phobia
Tanım
Belirli nesnelere, durumlara veya bağlamlara karşı gelişen, mantık dışı, aşırı ve sürekli korku ya da kaçınma tepkisi yaratan son ek ve klinik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Köpek fobisi olan bir bireyin, sokakta yürürken yüzlerce metre uzakta tasmalı bir köpek gördüğünde bile güzergahını tamamen değiştirmesi, kalp çarpıntısı ve yoğun kaçınma davranışı sergilemesi klinik bir fobi örneğidir.
Derin Analiz
Psikopatoloji bağlamında fobi, kişinin nesnel tehlike arz etmeyen uyaranlar karşısında yaşadığı yoğun anksiyete halidir. DSM-5 sınıflandırmasında özgül fobiler, sosyal anksiyete bozukluğu ve agorafobi gibi alt kategorilerde incelenir. Amigdala merkezli korku devresinin prefrontal korteks tarafından yeterince regüle edilememesi, bu süreçteki nörobiyolojik temellerden biridir. Klasik ve edimsel koşullanma süreçleri, fobik tepkilerin edinilmesinde ve sürdürülmesinde kritik rol oynar.
Etimoloji
Antik Yunanca 'phobos' (φόβος) kökünden türetilmiştir; kelime anlamı olarak korku, dehşet veya panik anlamına gelir.
Karıştırmayın
Genel kaygı (anksiyete) ile sıklıkla karıştırılır; anksiyete yaygın ve nesnesiz bir endişe haliyken, fobide belirli bir tetikleyici odak mevcuttur.