Özgül Fobi
Specific Phobia
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşında bir yazılımcı olan Ahmet, yüksek binalara çıkmaktan ve cam cepheli ofislerde çalışmaktan kaçınmaktadır. Asansör camlıysa binaya adım atamaz, iş toplantıları alt katlara taşınmak zorundadır. Yükseklik beklentisi bile ellerinde titreme ve çarpıntı yaratmaktadır.
Derin Analiz
Özgül fobi, DSM-5 sınıflandırmasında anksiyete bozuklukları kategorisinde yer alır. Temel nörobiyolojik mekanizma, amigdala önderliğindeki limbik sistemin, tehlike arz etmeyen uyarıcılara aşırı tepki vermesi ve prefrontal korteksin bu korkuyu rasyonel bir şekilde inhibe etme kapasitesinin yetersiz kalmasıyla ilişkilendirilir. Klasik koşullanma (Mowrer'ın iki aşamalı modeli) ve evrimsel hazırlayıcılık (seligman'ın hazırlık teorisi) etiğin anlaşılmasında temel bilişsel-davranışsal çerçeveyi sunar. Hayvanlar, doğal çevre, kan-enjeksiyon-yaralanma, durumlar (uçmak, asansör) gibi alt tipleri bulunur. Kan-enjeksiyon-yaralanma tipi diğerlerinden farklı olarak sempatik aktivasyonu takip eden ani bir parasempatik vazovagal yanıtla (bayılma ile) karakterizedir.
Etimoloji
Yunanca 'phobos' [korku, dehşet, kaçış] sözcüğünden türetilmiştir; klinik literatürde belirli bir uyarıcıya odaklanan irrasyonel korku durumunu tanımlamak için kullanılır.
Karıştırmayın
Sosyal anksiyete bozukluğu (sosyal fobi) ile sıklıkla karıştırılır; sosyal fobide odak noktası nesneler veya durumlar değil, başkaları tarafından olumsuz değerlendirilme korkusudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Anksiyete Bozukluğu
Anksiyete Bozukluğu
Anxiety Disorder
Merkezi düzenleyici teması aşırı korku, endişe ve kaygı olan, bireyin işlevselliğini kronik ve dalgalı bir seyirle bozan ruhsal bozukluklar grubudur.
İncele
Amigdala
Amigdala
Amygdala
Temporal lobun derinlerinde yer alan, limbik sistemin kritik bir bileşeni olup duygusal işleme, tehdit algısı ve korku koşullanmasında merkezi rol oynayan badem şeklindeki nükleer kompleks.
İncele