Aşırı Tepki
Overreaction
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Ofiste çalışan bir bireyin, sıradan ve yapıcı bir eleştiriyi kişisel bir saldırı olarak algılayıp ağlama krizine girmesi veya masayı yumruklaması, uyaranın boyutuyla bağdaşmayan tipik bir aşırı tepki vakasıdır.
Derin Analiz
Aşırı tepki, uyaranın yarattığı gerçek durum ile bireyin bu duruma verdiği bilişsel ve duygusal karşılık arasındaki homeostatik dengenin bozulmasıdır. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksin üst düzey yönetici işlevlerinin (duygu düzenleme ve impuls kontrolü) amigdala kaynaklı limbik sistemi domine edemediği, akut 'savaş ya da kaç' (fight-or-flight) tepkisinin hiperaktif olduğu durumlarda sıklıkla gözlemlenir. Klinik psikolojide travmatik yaşantılar, regülasyon bozuklukları veya kişilik örüntüleriyle doğrudan ilişkilendirilebilir.
Etimoloji
İngilizce kökenli olup, aşırılık belirten 'over-' öneki ile tepki, yanıt anlamına gelen 'reaction' kelimesinin birleşmesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Duygusal taşma (emotional overflow) ve impulsivite (dürtüsellik) ile karıştırılır; aşırı tepki daha geniş bir reaksiyon spektrumunu kapsarken, impulsivite anlık düşüncesiz eylemlere odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çarpıtma
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.
İncele