Duygu Düzenleme
Emotion Regulation
Tanım
Bir bireyin, belirli bir duygunun ya da duygu setinin yoğunluğunu, süresini ve ifade biçimini bilinçli veya otomatik süreçlerle modüle etme kapasitesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir seans sırasında iş yerinde yöneticisinden aldığı sert bir eleştiri nedeniyle yoğun öfke ve değersizlik hissiyle gelen bir danışanın, durumu 'yöneticinin o anki stresine' yorarak bilişsel yeniden yapılandırma yapması ve fizyolojik uyarılışını düşürmesi açık duygu düzenlemeye somut bir örnektir.
Derin Analiz
Duygu düzenleme, prefrontal korteksin (PFC) limbik sistemi, özellikle de amigdalanın aktivitesini yukarıdan aşağıya (top-down) kontrol etme mekanizmalarıyla yakından ilişkilidir. Süreç modeline göre; durum seçimi, durum modifikasyonu, dikkat dağıtımı, bilişsel yeniden yapılandırma (reappraisal) ve tepki bastırma (suppression) olmak üzere beş temel aşamada incelenir. Açık (explicit) duygu düzenleme üstbilişsel farkındalık ve çaba gerektirirken, örtük (implicit) duygu düzenleme otomatikleşmiş şemalar üzerinden farkındalık dışı gerçekleşir. Yaşam boyu gelişim gösteren bu kapasite, psikopatolojilerin (anksiyete, depresyon, borderline kişilik bozukluğu) etiyolojisinde ve klinik seyrinde merkezi bir belirleyicidir.
Etimoloji
Latince 'emovere' (dışarı hareket etmek, sarsmak) kökünden türetilen 'duygu' ile Fransızca 'régulation' (düzenleme, kurala bağlama) kelimelerinin birleşimi.
Karıştırmayın
Duygu bastırma (emotion suppression) sadece duygunun dışavurumunu engellerken, duygu düzenleme çok daha geniş bir yelpazeyi kapsar ve duygunun bilişsel köklerini dönüştürebilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Yeniden Yapılandırma
Cognitive Restructuring
Bireylerin işlevselliği bozan otomatik düşüncelerini ve bilişsel çarpıtmalarını fark edip bunları daha adaptif ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirmesini amaçlayan psikoterapötik müdahale.
Amigdala
Amygdala
Temporal lobun derinlerinde yer alan, limbik sistemin kritik bir bileşeni olup duygusal işleme, tehdit algısı ve korku koşullanmasında merkezi rol oynayan badem şeklindeki nükleer kompleks.