Bilişsel Yeniden Yapılandırma
Cognitive Restructuring
Tanım
Bireylerin işlevselliği bozan otomatik düşüncelerini ve bilişsel çarpıtmalarını fark edip bunları daha adaptif ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirmesini amaçlayan psikoterapötik müdahale.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışanın sunum yapmadan önce 'Kesintiye uğrayacağım ve herkes benim yetersiz olduğumu düşünecek, mahvoldum' şeklindeki otomatize inancını, terapistle birlikte geçmiş kanıtları inceleyerek 'Heyecanlanabilirim ancak bu yetersiz olduğum anlamına gelmez, daha önce de başarılı sunumlar yaptım' biçimindeki işlevsel bir düşünceyle değiştirme süreci.
Derin Analiz
Bilişsel davranışçı terapi (BDT) ekolünün omurgasını oluşturan bu teknik, Aaron Beck'in bilişsel modeli üzerine kuruludur. Temel mekanizma, düşünce, duygu ve davranış arasındaki üçlü bağı zayıf halkalarından yakalamaya dayanır. Bireyin 'felaketleştirme' veya 'ya hep ya hiç tarzı düşünme' gibi bilişsel hatalarını Sokratik sorgulama yöntemiyle incelemesi sağlanır. Nörobiyolojik düzeyde; prefrontal korteksin (PFC) yürütücü işlevlerini devreye sokarak limbik sistemin (özellikle amigdalanın) ürettiği otomatik kaygı ve korku tepkilerini top-down (yukarıdan aşağıya) bir mekanizmayla inhibe etmesine olanak tanır.
Etimoloji
Latince 'cognoscere' (bilmek, kavramak) fiilinden türetilen 'cognitio' ile yeniden inşa etmek anlamına gelen 'restructio' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Düşünce durdurma (thought stopping) tekniği ile sıklıkla karıştırılır; düşünce durdurma bastırma odaklıyken, bilişsel yeniden yapılandırma düşüncenin içeriğini rasyonel olarak çürütme ve yeniden çerçeveleme sürecidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.
Otomatik Düşünceler
Automatic Thoughts
Bireyin herhangi bir çaba sarf etmeden, anlık, alışkanlık haline gelmiş ve bilinçdışı bir hızla zihnine gelen, ruh halini ve davranışları doğrudan etkileyen bilişsel içerikler.