Dikkat
Attention
Tanım
Bilişsel kaynakların belirli çevresel unsurlara odaklandığı, merkezi sinir sisteminin uyarıcılara yanıt vermeye hazır durumda bulunduğu seçici bir modülatör süreçtir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir kafeteryada arkadaşıyla konuşan bir kişinin, etraftaki diğer konuşmaları ve gürültüyü bastırarak sadece karşısındakinin sesine odaklanması ve gelen bilgiyi seçici olarak işlemesi 'kokteyl parti etkisi' olarak bilinen dikkat mekanizmasının somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve nöropsikoloji literatüründe dikkat, sınırlı bilgi işleme kapasitesinin en verimli şekilde dağıtılmasını sağlayan çok bileşenli bir kontrol mekanizması olarak incelenir. Prefrontal korteks, parietal lob ve talamik ağlar arasındaki karmaşık etkileşimlerle yönetilir. Seçici dikkat, bölünmüş dikkat ve sürdürülebilir dikkat gibi alt türleri bulunur. İnsan beyni, çevreden gelen muazzam veri akışını filtreleyerek yalnızca amaca uygun olanları işleme alır; bu süreç hem istemsiz (ekzojen) yakalama mekanizmalarıyla hem de iradi (endojen) üst düzey bilişsel kontrolle sürdürülür.
Etimoloji
Latince 'attendere' kelimesinden türetilmiştir; 'ad-' (yönelik, -e doğru) ve 'tendere' (gerilmek, uzanmak) fiillerinin birleşiminden oluşur ve zihinsel olarak bir noktaya yönelme halini ifade eder.
Karıştırmayın
Uyanıklık (arousal) ile karıştırılır; uyanıklık genel bir fizyolojik uyarılmışlık haliyken, dikkat bu uyarılmışlığın belirli bir uyarıcıya yönlendirilmesi ve organize edilmesidir.