Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çevre

Environment

Tanım

Bir organizmanın işlevlerini ve gelişimini etkileyen fiziksel, biyolojik, sosyal ve kültürel dış etkenler ile koşulların bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Erken çocukluk döneminde yüksek düzeyde kronik stres ve yoksulluk barındıran bir çevreye maruz kalan bireylerde, amigdala hiperaktivitesi ve prefrontal kortekste gelişen yapısal farklılıklar, stres yanıt sistemlerinin kalıcı olarak değişmesine neden olur.

Derin Analiz

Davranış bilimleri ve biyopsikososyal yaklaşımda çevre, kalıtım (genetik altyapı) ile sürekli bir etkileşim içindedir. Organizmanın ontogenetik gelişimini şekillendiren dışsal faktörler; sıcaklık, basınç ve gıda gibi fiziksel unsurlardan, sosyal etkileşimler, kültürel normlar ve ekolojik bağlamlara kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Epigenetik mekanizmalar üzerinden gen ekspresyonunu doğrudan modüle ederek, nörobiyolojik ve davranışsal fenotipin ortaya çıkışında kritik bir belirleyici rol oynar.

Etimoloji

Fransızca 'environner' (kuşatmak, etrafını sarmak) fiilinden türetilmiş olup, bir organizmanın etrafını saran dış koşulların ve etkenlerin tamamını ifade eder.

Karıştırmayın

Ortam (milieu) terimi genellikle daha anlık ve mikro düzeydeki çevresel koşulları ifade ederken; çevre makro düzeyde ekolojik, sosyal ve kültürel tüm dış faktörleri kapsayan üst bir kavramdır.