Doğa
Nature
Tanım
Fiziki evrenin tüm unsurlarını kapsayan kendiliğinden var olan gerçeklik ve bireyin genetik olarak belirlenmiş doğuştan gelen özellikleri.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede, erken çocukluk döneminden itibaren aşırı duyarlı ve içedönük bir mizaç sergileyen bir bireyin, ailesinde benzer anksiyete öyküsü bulunan bireylerin olması, davranışsal tepkilerin 'doğa' boyutuyla olan güçlü bağını gösterir.
Derin Analiz
Psikoloji ve davranış bilimlerinde 'doğa' (nature), fenotipik çeşitliliğin kökenini açıklayan biyolojik determinizm eksenini temsil eder. Çevresel etmenlerin (nurture) aksine, organizmanın genetik kodlarında saklı olan ve kalıtım yoluyla aktarılan mizaç, nörobiyolojik yatkınlıklar ve temel kişilik yapı taşlarını ifade eder. Gelişim psikolojisinde epigenetik mekanizmaların keşfiyle birlikte, doğanın sabit bir kaderden ziyade çevresel tetikleyicilerle etkileşime giren olasılıksal bir eğilimler bütünü olduğu kabul edilmektedir.
Etimoloji
Latince 'natura' (doğuştan gelen özellikler, evrenin işleyişi) kelimesinden türemiş olup, köken olarak 'nasci' (doğmak) fiiline dayanır; Türkçe köken olarak 'doğ-' fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çevre (nurture) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; çevre deneyimsel, sosyal ve dışsal etkenleri kapsarken, doğa içsel, kalıtsal ve biyolojik temellidir.