Aktif
Active
Tanım
Sürekli ya da aralıklı olarak bir eylem gerçekleştiren, bir süreç veya nesne üzerinde etki ya da güç icra eden dinamik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoterapide hastanın, terapistin yönlendirmelerini dinlemekle kalmayıp ev ödevlerini eksiksiz yerine getirmesi, bilişsel çarpıtmalarını günlük yaşamında aktif olarak izleyip yeniden yapılandırması.
Derin Analiz
Bilişsel ve davranışsal bilimlerde 'aktif' kavramı, organizmanın çevresel uyarıcılara karşı pasif bir alıcı olmaktan öte, bilişsel süreçleri, motor planlamayı ve istemli dikkati devreye sokarak müdahale etme kapasitesini ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksin yürütücü işlevleri ve bazal ganglionların motor devreleri aracılığıyla sergilenen iradi eylemsellik halidir. Bilgi işleme kuramlarında ise bilginin pasif olarak kodlanması yerine, zihinsel manipülasyona tabi tutularak derinlemesine işlenmesini (active processing) temsil eder.
Etimoloji
Latince 'activus' (eylemci, faal) sıfatından, 'actus' (hareket, eylem, iş) kökünden ve 'agere' (yapmak, etmek, hareket ettirmek) fiilinden evrilmiştir.
Karıştırmayın
Pasif (durumsal olarak edilgen ve uyarıcılara tepkisiz olma hali ile karıştırılır; aktif ise iradi bir enerji harcaması ve etki mekanizması içerir).