Etki
Effect
Tanım
Bir sebebin doğrudan neticesinde ortaya çıkan olay, durum veya değişkenler arası istatistiksel sonuç.
Örnek Vaka / Uygulama
Bilişsel davranışçı terapi (BDT) uygulanan bir depresyon vakasında, terapi seanslarının (sebep) hastanın Beck Depresyon Envanteri puanlarındaki 12 puanlık düşüş (etki) üzerinde doğrudan bir rol oynaması.
Derin Analiz
Bilimsel metodolojide ve istatistikte 'etki', nedensellik zincirinin gözlemlenebilir neticesidir. Varyans analizinde (ANOVA), bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki matematiksel iz düşümünü ifade eder. Nörobiyolojik ve psikolojik bağlamda, bir uyaranın (cause) bilişsel veya fizyolojik sistemde yarattığı değişim potansiyelidir. Etki büyüklüğü (effect size) kavramı ile nicel olarak ölçülebilir ve klinik pratikte müdahalelerin ampirik gücünü belirlemede temel alınır.
Etimoloji
Latince 'efficere' (gerçekleştirmek, meydana getirmek) fiilinden türetilmiş olup, 'ex-' (dışarı) ve 'facere' (yapmak) köklerinin birleşiminden türemiştir.
Karıştırmayın
Sebep (cause) ile karıştırılır; sebep olguyu tetikleyen dinamik iken, etki bu dinamik sonucunda beliren nihai durumdur.
Keşfetmeye Devam Edin
Etki Büyüklüğü
Effect Size
İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin ya da gözlenen farkın büyüklüğünü ve pratik anlamlılığını nicel olarak ifade eden istatistiksel ölçü.
Nedensellik
Causality
Her olayın kendinden önceki olaylar zincirinin bir sonucu olduğu ve öncül koşulların belirli neticeler doğurduğu temel felsefi ve bilimsel sayıltı.