Etki Büyüklüğü
Effect Size
Tanım
İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin ya da gözlenen farkın büyüklüğünü ve pratik anlamlılığını nicel olarak ifade eden istatistiksel ölçü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir bilişsel terapinin depresyon semptomlarını azaltmadaki etkinliğini inceleyen bir klinik araştırmada, tedavi grubunun kontrol grubuna kıyasla ortalama puanlarının standart sapma cinsinden ne kadar farklı olduğunu hesaplamak için Cohen'in d katsayısı kullanılır. p < 0.001 düzeyinde istatistiksel anlamlılık bulunsa bile, Cohen'in d değeri 0.20 (küçük etki) çıkarsa, bu durum tedavisel değişimin teorik olarak anlamlı fakat pratik hayatta hastalar için marjinal bir karşılığı olduğunu gösterir.
Derin Analiz
İstatistiksel çıkarım süreçlerinde p-değerinin (null hipotezin reddedilme olasılığı) örneklem büyüklüğüne aşırı duyarlı olması dezavantajını bertaraf etmek için geliştirilmiştir. p-değeri bir sonucun tesadüfi olup olmadığını söylerken, etki büyüklüğü o sonucun gerçek dünyadaki karşılığının ne kadar büyük veya pratik olarak önemli olduğunu gösterir. Cohen'in d, Pearson r, Eta-kare (η²) ve Odds Oranı gibi farklı formülasyonları bulunur. Meta-analiz çalışmalarında, farklı çalışmalardan elde edilen bulguların ortak bir paydada toparlanmasını ve birleştirilmesini sağlayan temel metrik birimidir.
Etimoloji
İngilizce 'effect' (Latince 'efficere' [gerçekleştirmek, üretmek] kökünden) ve 'size' (Latince 'scindere' [bölmek, kesmek] kökünden evrilen boyut/miktar anlamı) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
İstatistiksel anlamlılık (p-değeri) ile sıkça karıştırılır. İstatistiksel anlamlılık sonucun tesadüf olup olmadığını test ederken, etki büyüklüğü etkinin veya ilişkinin miktarını ve pratik önemini nicelleştirir.