Ortalama
Average
Tanım
Bir veri setindeki değerlerin eğilimini ve merkezini temsil eden tek bir sayısal özet değer.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikoloji laboratuvarında 30 sağlıklı bireyin Stroop Testi reaksiyon süreleri ölçüldüğünde, elde edilen tüm sürelerin toplamının katılımcı sayısına bölünmesiyle grubun ortalama işlemleme hızı saptanır.
Derin Analiz
Betimsel istatistikte ve psikometrik ölçümlerde, veri dağılımının merkezsel konumunu belirlemek için kullanılan temel bir parametredir. Aritmetik ortalama en yaygın kullanılan türü olmakla birlikte, uç değerlere (outliers) karşı yüksek hassasiyet göstermesi nedeniyle çarpık dağılımlarda yanıltıcı olabilir. Bu tür durumlarda medyan veya mod gibi alternatif merkezi eğilim ölçüleriyle birlikte değerlendirilmesi, veri setinin homojenliği ve güvenilirliği hakkında daha doğru klinik ve istatistiksel çıkarımlar yapılmasına olanak tanır.
Etimoloji
Orta Çağ Latincesi 'avaria' (deniz kazalarında mal sahiplerinin ortaklaşa ödediği zarar bedeli) kelimesinden türemiş olup, günümüzdeki merkezi eğilim anlamını 18. yüzyıldan itibaren kazanmıştır.
Karıştırmayın
Medyan (ortanca) ve mod (tepe değer) ile karıştırılır; ortalama tüm değerlerin aritmetik hesabına dayanırken, medyan sıralı verinin ortasındaki değeri, mod ise en sık tekrar eden değeri ifade eder.