Stres
Stress
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek lisans tez savunmasına iki gün kala, kalp atım hızı artan, avuç içi terlemesi yaşayan, ağız kuruluğu hisseden ve bilişsel esnekliğinde daralma (tünel görüşü) fark eden bir araştırmacının durumu akut stres tepkisine örnektir.
Derin Analiz
Stres, evrimsel olarak hayatta kalmayı sağlayan, sempatik sinir sistemi ve hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının koordineli çalışmasıyla tetiklenen bir adaptasyon mekanizmadır. Hans Selye'nin Genel Adaptasyon Sendromu (GAS) modeli çerçevesinde alarm, direnç ve tükenme evreleri olarak incelenir. Akutformda hayatta kalmayı kolaylaştırırken, kronikleştiğinde kortizol ve katekolaminlerin yıkıcı etkileri nedeniyle immünosupresyona, kardiyovasküler patolojilere ve nörobiyolojik düzeyde hipokampal atrofiye zemin hazırlar. Bilişsel değerlendirme kuramına göre, bireyin durumun talepleriyle başa çıkma kaynakları arasındaki dengesizliğin öznel algısıdır.
Etimoloji
Orta İngilizce 'distresse' sözcüğünden, Latince 'strictus' (daralmış, sıkışmış, gerilmiş) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Anksiyete ile sıklıkla karıştırılır. Stres genellikle somut ve dışsal bir uyarıcıya (stresör) verilen tepkiyken, anksiyete ortada belirgin bir tehdit yokken dahi geleceğe yönelik belirsizlik ve endişenin devam etmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Stresör
Stresör
Stressor
Bireyde fiziksel ya da duygusal gerilime yol açan, uyum veya başa çıkma stratejileri gerektiren içsel ya da dışsal her türlü olay, güç veya koşul.
İncele
Kortizol
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
İncele
Savaş-ya Da-kaç Tepkisi
Savaş-ya Da-kaç Tepkisi
Fight-or-flight Response
Tehdit edici veya stresli durumlarda sempatik sinir sisteminin ani aktivasyonuyla ortaya çıkan ve organizmayı fiziksel olarak savaşmaya ya da kaçmaya hazırlayan fizyolojik değişimler örüntüsüdür.
İncele
Homeostaz
Homeostaz
Homeostasis
Canlının iç ortamındaki biyolojik ve kimyasal parametrelerin kararlı bir dengede tutulmasını sağlayan aktif düzenleme mekanizması.
İncele