Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Atım

Beat

Tanım

Benzer frekansa sahip iki ses dalgasının üst üste binmesiyle ortaya çıkan periyodik gürültsü veya ses yüksekliği dalgalanması.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir akortçunun piyano tellerini akort ederken iki tel arasındaki hafif frekans uyumsuzluğundan ötürü duyduğu 'vınlama' veya 'dalgalanma' sesi, atım olgusunun en net pratik örneğidir; teller tam olarak eşit frekansa getirildiğinde bu dalgalanma kaybolur.

Derin Analiz

Psikoakustik ve işitsel algı alanında, iki saf sinüsoidal tonun frekansları arasındaki fark, kulağın algıladığı atım (beat) oranını doğrudan belirler. Örneğin 500 Hz ve 503 Hz frekanslarındaki iki ses eşzamanlı olarak üretildiğinde, kulak zarında ve kulaktaki baziller membranda saniyede üç kez yapıcı ve yıkıcı girişim (interferans) meydana gelir. Bu durum, ses yüksekliğinde saniyede üç kez salınıma yol açar. İşitsel sistem bu mikro dalgalanmaları işleyerek iki frekans arasındaki farkı çözümler; bu mekanizma hem müzikal akort işlemlerinde hem de işitsel sinir sisteminin frekans seçiciliğini incelemede kritik bir fizyolojik göstergedir.

Etimoloji

Eski İngilizce 'bēatan' (vurmak, dövmek) fiilinden evrilmiş olup, akustikte iki frekansın etkileşimi sonucu genlik değişimini tanımlamak üzere benimsenmiştir.

Karıştırmayın

Pürüzlülük (Roughness) ve ton yüksekliği (Pitch); pürüzlülük daha yüksek frekans farklarında algılanan ve kulağın çözemediği hızlı dalgalanmalardır, atım ise düşük frekans farklarında tek tek ayırt edilebilen yavaş genlik değişimleridir.