İşitsel Sistem
Auditory System
Tanım
Ses dalgalarını fiziksel enerjiden nörolojik sinyallere dönüştürerek işitme duyusunu oluşturan biyolojik yapılar ve süreçler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir caddede yürürken arkadan gelen bir ambulans sireninin frekansı ve şiddeti, kulak kepçesi tarafından toplanarak dış kulak yolundan kulak zarını titreştirir. Bu mekanik enerji, iç kulaktaki kohleada sıvı dalgalarına dönüşür ve baziler zarın ilgili frekans bölgesindeki tüylü hücreleri uyarır. Oluşan nöral sinyal işitme siniri ile beyinsapına ve oradan işitsel kortekse iletilerek sesin kaynağının arkada olduğu ve acil bir durum bildirdiği bilişsel olarak milisaniyeler içinde çözümlenir.
Derin Analiz
İşitsel sistem, akustik uyarıcıların çevreden alınıp merkezi sinir sisteminde anlamlı algılara dönüştürüldüğü karmaşık bir ağdır. Yapısal olarak periferik ve merkezi olmak üzere iki ana bölüme ayrılır. Periferik işitsel sistem; dış kulak (pinna ve kulak kanalı), orta kulak (timpanik membran ve işitme kemikçikleri malleus, incus, stapes) ve iç kulaktan (kohlea ve sıvı dinamikleri) oluşur. Mekanik olarak kulak zarından giren ses dalgaları, kemikçikler aracılığıyla oval pencereye iletilir ve kohleadaki endolenf sıvısında dalgalanmalar yaratır. Kohlea içindeki basiler zar üzerinde yer alan Corti organındaki tüylü hücreler (hair cells), bu mekanik hareketi elektrokimyasal impulslara çevirir. VIII. kranial sinir (vestibulokoklear sinir) aracılığıyla bu sinyaller beyinsapına (koklear çekirdekler), süprem oliver komplekse, inferior kollikulusa ve talamustaki medial genikükat çekirdeğe (MGN) uğrayarak primer işitsel kortekse (Heschl girusu) ulaşır. Bu süreçte tonotopik organizasyon korunur; yani farklı frekanslar beynin farklı bölgelerinde haritalandırılır.
Etimoloji
Latince 'audire' (duymak, dinlemek) fiilinden türetilen 'auditorius' (işitme ile ilgili) sıfatı ile Yunanca 'systēma' (bir araya getirilmiş bütün, parça bütünü) sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Vestibüler sistem ile sıkça karıştırılır; vestibüler sistem dengeden ve uzaysal yönelimden sorumlu iken, işitsel sistem akustik bilgilerin işlenmesinden sorumludur. Periferik işitme kaybı (kulak kaynaklı) ile merkezi işitsel işlemleme bozukluğu (CAPI - beyin sapı ve korteks kaynaklı) da sıklıkla birbirinin yerine kullanılmaktadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kohlea
Cochlea
İç kulakta yer alan, salyangoz kabuğu şeklindeki sıvıyla dolu kemik yapı; mekanik ses titreşimlerini sinirsel impulslara dönüştüren temel işitme organıdır.
Vestibulokoklear Sinir
Eighth Cranial Nerve
İç kulaktan beyin sapına işitme ve denge duyularını ileten sekizinci kranial sinir.