Homeostaz
Homeostasis
Tanım
Canlının iç ortamındaki biyolojik ve kimyasal parametrelerin kararlı bir dengede tutulmasını sağlayan aktif düzenleme mekanizması.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir sıcak hava dalgası sırasında dış ortam ısısı hızla yükseldiğinde, hipotalamusun termoregülasyon merkezi devreye girer. Vücut ısısını düşürmek için ter bezleri uyarılır, derideki kan damarları genişler (vazodilatasyon) ve kişi serinleme davranışı sergiler; böylece iç ısı ideal aralıkta sabit tutulur.
Derin Analiz
Homeostazis, fizyolojik ve nörobiyolojik sistemlerin dış çevredeki dalgalanmalara rağmen içsel kararlılığı sürdürme kapasitesidir. Otonom sinir sistemi ve endokrin sistem bu süreçte birincil regülatör olarak görev yapar. Negatif geri bildirim döngüleri (negative feedback loops) aracılığıyla çalışan bu mekanizma, reseptörlerin çevresel sapmaları algılaması, merkezi sinir sistemine bu veriyi iletmesi ve efektör organlar vasıtasıyla dengeyi yeniden kurması prensibine dayanır. Sadece termoregülasyon veya osmoregülasyon gibi fiziksel süreçleri değil, aynı zamanda stres yanıt sistemlerinde de (örneğin HPA aksı) dinamik bir denge (allostaz kavramına zemin hazırlayan bir süreç) sunar.
Etimoloji
Antik Yunanca 'homoios' (benzer, aynı) ve 'stasis' (durmak, duruş, denge) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Walter B. Cannon tarafından 20. yüzyılın başlarında fizyolojik literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Allostaz
Allostaz
Allostasis
Fizyolojik regülasyon sistemlerinin çevresel taleplere uyum sağlamak amacıyla parametrelerini değiştirerek kararlılık kazanması süreci.
İncele
Otonom Sinir Sistemi
Otonom Sinir Sistemi
Autonomic Nervous System (ANS)
Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.
İncele