Kardiyovasküler
Cardiovascular (CV)
Tanım
Kalbi, kan damarlarını ve genel kan dolaşım sistemini ilgilendiren yapısal veya işlevsel süreçleri tanımlayan tıbbi ve fizyolojik sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek stresli bir mülakata giren bir adayın, amigdalanın hipotalamusu tetiklemesiyle birlikte kardiyovasküler sistemi aktive olur; miyokard kasılma gücünün ve kalp hızının artmasıyla periferik damarlarda vazokonstriksiyon meydana gelir ve birey göğsünde çarpıntı hisseder.
Derin Analiz
Kardiyovasküler sistem, insan organizmasında oksijen, besin maddeleri, hormonlar ve metabolik atıkların homeostazı koruyacak biçimde taşınmasını sağlayan kapalı devre bir hidrodinamik sistemdir. Biyopsikoloji ve davranış bilimleri bağlamında, kardiyovasküler parametreler (kalp hızı değişkenliği, kan basıncı, kardiyak atım hacmi) sempatik ve parasempatik sinir sistemlerinin otonomik çıktılarının en doğrudan fizyolojik göstergeleridir. Özellikle akut stres yanıtı, korku, anksiyete bozuklukları ve duygudurum dalgalanmaları sırasında otonom sinir sistemi bu sistemi doğrudan modüle eder. Kronik psikososyal stresin kardiyovasküler anatomi üzerindeki uzun vadeli yıpratıcı etkileri (allostatik yük), psikosomatik tıbbın temel araştırma alanlarından biridir.
Etimoloji
Latince 'cor' (kalp) ve 'vas' (damar/kap) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş olup, anatomik olarak kalp ve kan damarları ağını niteleyen sıfat kökenli bir terimdir.
Karıştırmayın
Sadece hematolojik sistem (doğrudan kanın hücresel bileşenleri ve pıhtılaşma mekanizmaları ile ilgilidir) veya yalnızca vasküler sistem (sadece damar yapısı) ile karıştırılmamalıdır; kardiyovasküler terimi kalp ve damarları bir bütün olarak kapsar.