Kortizol
Cortisol
Tanım
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir iş temposu ve kronik baskı altındaki bir bireyin sabah uyanma güçlüğü çekmesi, gün içinde sürekli bir tetikte olma hali, hipertansiyon ve immün direncin düşmesi sonucu sık hastalanması, HHA aksının aşırı uyarılmasına ve buna bağlı disregüle kortizol salınımına klinik bir örnektir.
Derin Analiz
Hipotalamus-Hipofiz-Adrenal (HHA) aksının uç efektör moleküllerinden biridir. Akut stres durumunda salınımı hızla artarak merkezi sinir sistemine enerji (glikoz) sağlar, vazokonstriksiyon yoluyla kan basıncını düzenler ve homeostazı korumak adına immün sistemin pro-enflamatuar sitokin salınımını geçici olarak baskılar. Diürnal (sirkadiyen) bir salınım ritmine sahiptir; uyanma tepkisiyle birlikte sabah saatlerinde pik yapar ve gece yarısına doğru taban seviyesine iner. Kronik hiperkortizolemi durumlarında hipokampal nöronal plastisite olumsuz etkilenir ve bellek süreçleri sekteye uğrar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
HPA Aksı
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele
Glukokortikoid
Glukokortikoid
Glucocorticoid
Başlıca karbonhidrat metabolizması üzerinde etkili olan ve adrenal korteksten salgılanan kortikosteroid hormon sınıfıdır.
İncele
Sirkadiyen Ritim
Sirkadiyen Ritim
Diurnal Rhythm
Canlıların yaklaşık 24 saatlik bir döngü içinde sergiledikleri fiziksel, zihinsel ve davranışsal değişikliklerin tümüdür.
İncele