Bellek
Memory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikiyatri polikliniğinde amnezi şikayetiyle değerlendirilen bir hastaya uygulanan sözel öğrenme testinde, hastaya ardışık 15 kelimelik bir liste okunur. Sağlıklı bir bellek sistemi bu kelimeleri işitme aşamasından sonra kortikal ağlarda kodlar, kısa süreli bellekte tutar ve tekrar denemeleriyle uzun süreli belleğe aktararak konsolide eder. Hipokampal hasarı bulunan bir vakada ise kodlama ve konsolidasyon süreçleri kesintiye uğradığı için hasta yeni bilgileri depolayamaz (anterograd amnezi).
Derin Analiz
Bellek, tekil bir bilişsel işlevden ziyade, farklı nöral devreler ve anatomik yapılar tarafından desteklenen çok aşamalı ve dinamik bir bilgi işleme sistemidir. Bilginin işlenmesi temel olarak üç ana fazdan geçer: duyusal ya da semantik girdinin sinaptik düzeyde işlenip 'kodlanması' (encoding), bu bilginin hipokampus ve ilgili neokortikal alanlar arasında pekiştirilerek 'konsolide edilmesi' ve ihtiyaç anında 'geri çağrılması' (retrieval). Nörobiyolojik düzeyde, uzun süreli potansiyasyon (LTP) süreçleri ve sinaptik plastisite, engram adı verilen bellek izlerinin fiziksel temelini oluşturur. Bellek yapıları; süresine (kısa ve uzun süreli), bilincin katılımına (açık/episodik-semantik ve örtük/prosedürel) göre ayrışır ve prefrontal korteks, amigdala ve serebellum gibi geniş bir nöral ağ tarafından koordine edilir.
Etimoloji
Latince 'memoria' (anı, hatıra, anımsama) kökünden türetilmiş olup, Hint-Avrupa kökenli *(s)mer- (düşünmek, hatırlamak) köküne dayanır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Açık Bellek
Açık Bellek
Explicit Memory
Bireyin bilinçli bir çaba ve farkındalıkla geri çağırdığı, sözel olarak ifade edilebilen uzun süreli bellek sistemi.
İncele
Örtük Bellek
Örtük Bellek
İmplicit Memory
Geçmişteki deneyimlerin, bilinçli bir hatırlama çabası veya farkındalık olmaksızın davranışları ve performansları dolaylı olarak etkilediği uzun süreli bellek türü.
İncele
Geriye Getirme
Geriye Getirme
Retrieval
Bellekte uzun süreli depolarda saklanan bilginin yeniden aranıp bulunarak bilinç alanına taşındığı bilişsel sürecin son evresi.
İncele