Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Amnezi

Amnesia

Tanım

Fizyolojik, farmakolojik veya psikolojik etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan, geçici veya kalıcı kısmi ya da tam bellek yitimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Motosiklet kazası geçiren 34 yaşında bir bireyin, kaza anından önceki son beş yıla ait anılarını hatırlayamaması (retrograd amnezi) ve hastanede geçirdiği günlere ait yeni bilgileri hafızasında tutamaması (anterograd amnezi) tablosu.

Derin Analiz

Amnezi, beyin hasarları, nörodejeneratif süreçler, travmatik olaylar veya farmakolojik ajanlar (sedatifler/hipnotikler) sonucunda bellek sistemlerinin kodlama, depolama veya geri çağırma evrelerinde meydana gelen işlev bozukluğudur. Nörobiyolojik düzlemde genellikle hipokampus, medial temporal lob veya diensefalik yapıların harabiyeti ile ilişkilendirilir. Klinik değerlendirmede, yeni bilgi öğrenme kapasitesinin kaybolduğu durumlar 'anterograd amnezi', travma veya olay öncesi edinilmiş bilgilerin hatırlanamaması ise 'retrograd amnezi' olarak kategorize edilir. Psikojenik kökenli dissosiyatif amnezilerde ise organik bir lezyon olmaksızın stres veya travmaya savunma mekanizması olarak bellek blokajı gelişebilir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'amnesia' (ἀμνησία) sözcüğünden türetilmiştir; 'a-' (olumsuzluk, yokluk öneki) ve 'mnēsis' (hatırlama, bellek) köklerinin birleşiminden meydana gelir, kelime anlamı 'unutkanlık' veya 'hatırlamanın yitişi'dir.

Karıştırmayın

Demans ile sıklıkla karıştırılır; demans ilerleyici ve geniş bilişsel alanları (yürütücü işlevler, lisan, soyutlama) etkileyen global bir yıkımken, amnezi temel olarak bellek bozukluğuna odaklanır ve diğer bilişsel yetiler nispeten korunmuş olabilir.