Edinilmiş
Acquired
Tanım
Spesifik yaşantılar, deneyimler veya öğrenme süreçleri temelinde sonradan geliştirilen ya da kazanılan her türlü yanıt, davranış, fikir veya bilgiyi tanımlayan sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinlik döneminde köpek saldırısına uğrayan bir bireyin, olay öncesinde köpeklerle olumlu ilişkisi olmasına rağmen sonradan köpek gördüğünde yoğun korku ve kaçınma davranışı geliştirmesi; bu fobinin edinilmiş (sonradan kazanılmış) bir tepki olduğunu gösterir.
Derin Analiz
Davranış bilimleri ve psikopatolojide 'edinilmiş' kavramı, doğuştan gelen (konjenital veya kalıtımsal) özellikler ile çevresel etkenler sonucu sonradan kazanılan nitelikler arasındaki temel dikotomiyi belirler. Organizmanın ontogenetik gelişimi boyunca maruz kaldığı uyarıcılar, pekiştireçler ve travmatik ya da adaptif yaşantılar, nöral plastisite mekanizmaları aracılığıyla sinaptik ağlarda kalıcı değişiklikler yaratır. Bu süreç, klasik ve edimsel koşullanma, gözlemsel öğrenme veya bilişsel yeniden yapılandırma gibi yollarla ortaya çıkabilir. Klinik psikolojide fobiler, tutumlar veya başa çıkma stratejileri genellikle bu kapsamda değerlendirilir.
Etimoloji
Latince 'adquirere' (eklemek, kazanmak, elde etmek) fiilinden türetilmiştir; 'ad-' (yönelme, -e doğru) ve 'quaerere' (aramak, elde etmek) köklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Doğuştan gelen (innate), kalıtımsal (heritable) veya gelişimsel süreçlerle otomatik ortaya çıkan özellikler. Edinilmiş kavramı, genetik veya konjenital altyapıdan bağımsız olarak doğrudan deneyim ve öğrenme ürünü olmayı gerektirir.