Soyutlama
Abstraction
Tanım
Belirli örneklerden ortak benzerlikleri ayıklayarak genel kavramlar, fikirler veya kurallar oluşturma bilişsel süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir çocuğun sırasıyla kedi, köpek ve at gördükten sonra bu hayvanların fiziksel detaylarını bir kenara bırakıp hepsini 'memeli' veya 'dört ayaklı' kategorisi altında zihinsel olarak genelleştirmesi ve somut örneklerden bağımsız bir 'hayvan' kavramı üretmesi.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve nöropsikoloji perspektifinden soyutlama, zihnin duyusal girdileri ve somut örnekleri işleme kapasitesinin üst düzey bir türevdir. Ön lob (prefrontal korteks) ve yürütücü işlevler ağıyla doğrudan ilişkili olan bu mekanizma, bireyin detaylarda kaybolmak yerine kategorizasyon yapmasını, örüntü kurmasını ve sembolik düşünceyi geliştirmesini sağlar. Koşullanma bağlamında ise çok bileşenli uyaranların tek bir özelliğine dayalı ayırt etme sürecini ifade eder. Kesin nöral kodlama mekanizmaları hâlâ ampirik araştırmaların konusudur.
Etimoloji
Latince 'ab-' (uzaklaştırma, -den) + 'trahere' (çekmek) fiil kökünden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'çekip çıkarmak' veya 'uzaklaştırarak ayırmak' demektir.
Karıştırmayın
Genelleme (generalization) ile karıştırılabilir; genelleme mevcut bir kuralın benzer durumlara uygulanmasıyken, soyutlama somut verilerden ortak payda çekerek yeni ve üst düzey bir kavram inşasıdır.