Merkezi Eğilim Yanlılığı
Central-tendency Bias
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllık performans değerlendirmesi yapan bir yöneticinin, çalışanların gerçek başarı düzeylerinin çok zayıf veya mükemmel olmasına bakılmaksızın, tüm çalışanlara 10 üzerinden 5 veya 6 puan vermesi.
Derin Analiz
Psikometrik ve bilişsel psikoloji literatüründe sıkça karşılaşılan merkezi eğilim yanlılığı, insan zihninin aşırı uçlarda yargı vermekten kaçınma ve belirsizliği ortalama bir güvenli alanla dengeleme stratejisinin bir yansımasıdır. Bellek, algı ve psikofiziksel ölçeklendirme deneylerinde, deneklerin uyarıcıların (örneğin ses yüksekliği, ağırlık veya bir adayın performans puanı) gerçek değerlerini hatırlarken veya tahmin ederken, bu değerleri serinin genel ortalamasına doğru çektiği gözlemlenmiştir. Bu durum, bilişsel yükü azaltma ve bilişsel tasarruf sağlama mekanizmasıyla doğrudan ilişkilidir; ancak veri setlerinde varyansın yapay olarak daralmasına ve istatistiksel analizlerde tip II hata olasılığının artmasına yol açar.
Etimoloji
Latince 'centrum' (merkez, orta nokta) ve 'tendere' (uzanmak, yönelmek) köklerinden türetilen 'central-tendency' ile İngilizce 'bias' (yanlılık, sapma) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Lenatlık yanlılığı (leniency bias) ile karıştırılır; lenatlıkta değerlendirmeci sürekli yüksek puanlar verme eğilimindeyken, merkezi eğilim yanlılığında puanlar sadece ortada kümelenir, yönü pozitif veya negatif olmak zorunda değildir.
Keşfetmeye Devam Edin
Sözcük Kararı
Sözcük Kararı
Lexical Decision
Katılımcılara harf dizilerinin sunulduğu ve bu dizilerin anlamlı bir sözcük oluşturup oluşturmadığına karar vermelerinin istendiği, genellikle reaksiyon süresinin ölçüldüğü deneysel bir bilişsel psikoloji paradigması.
İncele
Bedensel-kinestetik Zeka
Bedensel-kinestetik Zeka
Bodily-kinesthetic İntelligence
Howard Gardner'ın çoklu zeka kuramında, bedeni ve fiziksel nesneleri ustalıkla kullanabilme, beceri gerektiren ince ve kaba motor hareketleri koordine edebilme kapasitesi.
İncele
Bilinç Öznesi
Bilinç Öznesi
Subject Of Consciousness
Deneyimi gözlemleyen 'ben' konumundaki özne veya bilinçli yaşantının temel taşıyıcısı ve içeriği.
İncele
Astroloji
Astroloji
Astrology
Gezegenlerin ve yıldızların konumlarının insan karakterini ve geleceği biçimlendirdiği iddiasına dayanan, ampirik temeli bulunmayan bir sözdebilim.
İncele