Sapma

🔹 1. (deviance): Klinik bağlamda, toplumsal olarak kabul edilen giyinme veya iletişim normlarını sürekli ve işlevselliği bozacak düzeyde ihlal eden bir bireyin durumu sapma olarak değerlendirilir. İstatistiksel bağlamda ise, regresyon analizinde yaş ve cinsiyet değişkenlerini içeren küçük bir modele eğitim süresini de eklediğimizde elde edilen deviance (sapma) değeri, yeni modelin veriye uyumunu anlamlı düzeyde artırıp artırmadığını ki-kare dağılımı üzerinden test etmemizi sağlar. 🔹 2. (deviate): Bir zeka testinden 115 puan alan bir bireyin skoru, testin norm grubunun aritmetik ortalaması olan 100 ile kıyaslandığında +15 puanlık pozitif bir sapma gösterir; bu durum bireyin ortalamanın 1 standart sapma üzerinde performans sergilediğine işaret eder. 🔹 3. (deviation): Bir araştırmada katılımcıların anksiyete ölçeğinden aldığı puanların aritmetik ortalaması 50 olarak hesaplanmıştır. Puanı 85 olan bir bireyin ortalamadan farkı (+35), grubun genel eğiliminden ne kadar büyük bir sapma gösterdiğini sayısal olarak ortaya koyar. 🔹 4. (drift): Boylamsal bir depresyon çalışmasında, aynı ölçeği kullanan klinik gözlemcilerin aylar geçtikçe hastaların hafif belirtilerini 'normal' kabul etmeye başlaması ve değerlendirme eşiklerini istem dışı değiştirmesi gözlemci sapmasına (observer drift) klasik bir örnektir.