Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ölçüm

Measure

Tanım

İncelenen olgunun miktarını veya niteliğini belirlemek amacıyla kullanılan tek bir madde veya maddeler bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Majör Depresif Bozukluk tanısı alan bir grup hastanın tedaviye yanıtını inceleyen bir klinik araştırmada, araştırmacılar hastaların durumunu değerlendirmek için sadece klinik görüşmeye güvenmezler; ek olarak Beck Depresyon Envanteri (öz-bildirim ölçeği), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (klinisyen değerlendirmesi) ve kortizol seviyelerini (biyolojik ölçüm) içeren çoklu ölçüm stratejisi uygularlar.

Derin Analiz

Psikometride ve nicel araştırma yöntemlerinde ölçüm, soyut psikolojik yapıların (örneğin zeka, kaygı, tutum) sayısal verilere dönüştürülme sürecidir. Psikolojik yapılar doğrudan gözlemlenemediği için, geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış araçlar (ölçekler, envanterler, testler) aracılığıyla dolaylı olarak ölçülür. Klasik Test Teorisi (CTT) ve Madde Tepki Kuramı (IRT), bu ölçümlerin hata payını hesaplamak ve standardizasyonunu sağlamak için kullanılan temel istatistiksel modellerdir. Karmaşık değişkenlerin incelendiği klinik ve deneysel araştırmalarda, tek bir ölçümün önyargı barındırma ihtimaline karşı birden fazla ölçüm (çoklu ölçüm yöntemi) kullanılması metodolojik bir zorunluluktur.

Etimoloji

Latince 'mensura' (ölçü, ölçüm) sözcüğünden ve 'metiri' (ölçmek, biçmek) fiilinden türetilmiştir; Proto-Indo-Avrupa dil ailesindeki 'me-' (ölçmek) köküne dayanır.

Karıştırmayın

Ölçüm (measure) kavramı, genellikle 'ölçek' (scale) ve 'test' (test) terimleriyle karıştırılır. Ölçüm, en geniş üst kavram olup süreci ve araç kümesini tanımlar; ölçek ise bu ölçümü gerçekleştirmek için kullanılan yapılandırılmış derecelendirme formlarını ifade eder. Test ise genellikle performans veya yetenek odaklı belirli bir ölçüm türüdür.