Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Madde Tepki Kuramı

IRT

Tanım

Bireylerin gizil özelliklerini ve test maddelerinin karakteristik özelliklerini matematiksel modeller aracılığıyla inceleyen modern psikometri yaklaşımı.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek lisans giriş sınavında bir adayın analitik zeka düzeyini ölçmek amacıyla hazırlanan bir matematik sorusunun, farklı yetenek seviyelerindeki (örneğin orta vs. üst düzey) adaylar tarafından doğru yanıtlanma olasılığının grafiksel eğrilerle (Madde Karakteristik Eğrisi) incelenmesi.

Derin Analiz

Madde Tepki Kuramı (MTK), klasik test kuramının (CTK) yetersiz kaldığı durumlarda birey yeteneği ile madde zorluğu arasındaki ilişkiyi olasılıksal olarak modeller. Lojistik fonksiyonlara dayanan bir, iki ve üç parametreli modeller (Rasch modeli dahil) aracılığıyla çalışır. Test maddelerinin ayırt edicilik, zorluk ve şans parametrelerini ayrı ayrı hesaplayarak, bireyin hata payını minimize eden güvenilir ölçümler elde edilmesini sağlar. Özellikle bilgisayarlı uyarlamalı testlerde (CAT) temel alınır.

Etimoloji

İngilizce 'Item' (madde, soru) + 'Response' (tepki, yanıt) + 'Theory' (kuram, teori) kelimelerinin baş harflerinden oluşan akronim.

Karıştırmayın

Klasik Test Kuramı (CTK) ile karıştırılır; CTK test odaklı ve örneklem bağımlıyken, MTK madde odaklıdır ve yetenek ile madde parametrelerinin örneklemden bağımsızlığını savunur.