Klasik Test Kuramı
Classical Test Theory (CTT)
Tanım
Psikolojik ve eğitimsel ölçme araçlarının güvenirlik ve geçerliğini değerlendirmek için kullanılan, gözlenen puanın gerçek puan ile hata bileşeninden oluştuğunu varsayan psikometrik model.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide geliştirilen yeni bir Depresyon Değerlendirme Ölçeği'nin standardizasyon sürecinde, 500 kişilik bir örnekleme uygulanır. Katılımcıların testten aldıkları ham puanların varyansının ne kadarının gerçek bireysel farklılıklardan (gerçek puan), ne kadarının ise yorgunluk, dikkat eksikliği veya ortam koşulları gibi dışsal faktörlerden (hata puanı) kaynaklandığını CTT formülasyonu üzerinden analiz edilir.
Derin Analiz
Klasik Test Kuramı (CTT), psikometri literatürünün temel taşlarından biridir. Temel varsayımı, bir bireyin testten elde ettiği gözlenen puanın ($X$), gerçek puanı ($T$) ve ölçme hatasını ($E$) içeren rastgele bir değişken olduğudur; formülasyonu $X = T + E$ şeklinde ifade edilir. Kuram, hataların ortalamasının sıfır olduğunu ve gerçek puanlar ile hata puanları arasında korelasyon bulunmadığını kabul eder. Test geliştirme süreçlerinde madde güçlüğü, madde ayırt ediciliği ve Cronbach Alfa gibi iç tutarlılık katsayılarının hesaplanmasında hâlâ endüstri standardı olarak kullanılmaktadır. Ancak, örneklem bağımlısı olması ve madde ile test parametrelerinin birbirinden ayrılamaması gibi kısıtlılıkları nedeniyle modern dönemde Madde Tepki Kuramı (IRT) ile birlikte ele alınmaktadır.
Etimoloji
İngilizce 'Classical Test Theory' ifadesinin kısaltmasıdır; Latince 'classicus' (birinci sınıf, asil) ve 'testum' (sınama kabı, toprak kap) köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Madde Tepki Kuramı (IRT) ile sıkça karıştırılır; CTT test düzeyinde analiz yaparken, IRT madde düzeyinde parametrik kestirim yapar.