Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Genellenebilirlik Kuramı

Generalizability Theory

Tanım

Veri setlerinin güvenilirliğini ve ölçüm hatalarının kaynaklarını incelemek için kullanılan kapsamlı bir istatistiksel çerçevedir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir psikiyatri kliniğinde hastaların depresyon şiddetini değerlendiren üç farklı uzmanın puanları arasındaki tutarlılığı inceleyen bir araştırmacı, klasik yöntemler yerine G Kuramı kullanarak hem uzmanlar arası varyansı hem de zaman içinde hastanın durumundaki dalgalanmalardan kaynaklanan hatayı aynı anda hesaplayabilir.

Derin Analiz

Genellenebilirlik Kuramı (G Kuramı), klasik test kuramının (CTD) tek bir hata terimi varsayımını esneterek, ölçümlerdeki toplam hata varyansını çoklu kaynaklara (fasetlere) ayıran gelişmiş bir psikometrik yaklaşımdır. Lee Cronbach ve meslektaşları tarafından geliştirilen bu sistem; maddeler, puanlayıcılar, zaman dilimleri ve uygulama ortamları gibi farklı fasetlerin (facets) ölçüt üzerindeki etkilerini aynı anda zamanlı olarak hesaplamaya olanak tanır. Araştırmacılar, çalışma koşullarını optimize ederek gözlemlerin farklı bağlamlara ne ölçüde aktarılabileceğini belirlemek için iki aşamalı bir analiz gerçekleştirirler: İlk olarak evren (G) çalışması ile hata kaynaklarının varyans bileşenleri kestirilir, ardından karar (D) çalışması ile en güvenilir ölçüm tasarımı simüle edilir.

Etimoloji

İngilizce 'generalizability' (genelleştirilebilirlik, Latince 'generare' [üretmek, yaymak] kökünden) ve 'theory' (Yunanca 'theoria' [bakma, inceleme, spekülasyon]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Klasik Test Kuramı (KKT) ve Madde Tepki Kuramı (MTK). KKT tek bir hata varyansına odaklanırken, G kuramı çoklu hata kaynaklarını (fasetleri) eş zamanlı olarak analiz eder.