Bağımlı
Addict
Tanım
Madde kullanım bozukluğu, madde bağımlılığı veya kumar bozukluğu gibi kompulsif davranış örüntüleri geliştiren birey.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede, 32 yaşında bir erkek hastanın günlük işlevselliğini yitirmesine rağmen opioid kullanımına devam etmesi, yoksunluk belirtileri yaşaması ve kullanım miktarını kontrol edememesi durumu, madde kullanım bozukluğu çerçevesinde ele alınır.
Derin Analiz
Nörobiyolojik açıdan 'bağımlı' (addict) tanımı, mezolimbik dopaminerjik yolağın ve ödül sisteminin kronik ve progresif disregülasyonunu ifade eder. Prefrontal korteksin yürütücü işlevleri üzerindeki inhibitör kontrolünün zayıflaması, dürtüsel davranışların kompulsif bir karakter kazanmasına zemin hazırlar. Klinik psikolojide ve DSM-5 kriter setinde, stigmatizasyonu (damgalanmayı) önlemek amacıyla güncel profesyonel söylemde 'bağımlı' yerine 'madde kullanım bozukluğu olan birey' (individual with a substance use disorder) terminolojisinin kullanımı teşvik edilmektedir. Terminolojik evrim, hastanın kimliğini patolojiyle özdeşleştiren etiketlemeden kaçınmayı hedefler.
Etimoloji
Latince 'addictus' (borç karşılığı köleleştirilmiş, birine veya bir şeye borçlu/bağlı kılınmış) sözcüğünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Madde kötüye kullanımı (substance abuse) ile karıştırılabilir; abuse daha çok olumsuz sonuçlara rağmen kullanımın sürdürülmesini kapsarken, bağımlılık nörofizyolojik tolerans ve yoksunluk gibi adaptif olmayan biyolojik değişiklikleri içerir.
Keşfetmeye Devam Edin
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele
Yoksunluk Sendromu
Yoksunluk Sendromu
Abstinence Syndrome
Bağımlılık yapıcı maddelerin ani kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan karakteristik fizyolojik ve davranışsal bulgular kümesidir.
İncele